II OSK 2952/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-08

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Małgorzata Miron, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w ramach postępowania naprawczego dotyczącego samowoli budowlanej, może zatwierdzić projekt budowlany zamienny i udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi, a także czy ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jest dopuszczalne po upływie terminu ważności poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że chociaż Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku popełnił błędy proceduralne, to zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze, choć ma na celu doprowadzenie zamierzenia inwestycyjnego do zgodności z prawem, składa się z odrębnych faz, a wadliwe decyzje z wcześniejszych etapów powinny być eliminowane w trybie nadzwyczajnym. Niemniej jednak, organ nadzoru budowlanego nie może ograniczyć się do formalnej kontroli projektu zamiennego, lecz musi dokonać merytorycznej oceny jego zgodności z przepisami, w tym z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Sąd wskazał również, że ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych po upływie terminu ważności poprzedniego postanowienia jest dopuszczalne w ramach kontroli następczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. i B. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 21 lutego 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na braki w materiale dowodowym i nieprawidłową ocenę zarzutów skarżących przez organy. Skarga kasacyjna została wniesiona przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Leszek Kamiński /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 385/13 w sprawie ze skargi A. S. i B. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 21 lutego 2013 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi A. S. i B. S., zw. dalej skarżącymi, na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., zw. dalej PWINB, z dnia 21 lutego 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że stan faktyczny ustalony przez organy nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. Podał, że w aktach tych znajduje się postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., zw. dalej GINB, z dnia 15 grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 23 listopada 2011 r. stwierdzające nieważność postanowienia PWINB z dnia 30 maja 2011 r., którym uchylono w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., zw. dalej PINB lub organem I instancji, z dnia 28 kwietnia 2011 r., nakazujące K.P. D. B. K. i W. Sp. Jawna, zw. dalej inwestorem, wstrzymanie robót budowlanych obejmujących rozbudowę, nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku byłej stołówki i pralni szpitalnej z przeznaczeniem na budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią usługową i garażami w poziomie piwnic na działce nr ... oraz ... i umarzające postępowanie pierwszej instancji w całości. Podstawą prawną wydania decyzji PINB był art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zw. dalej Prawem budowlanym. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r. Sąd Wojewódzki uchylił postanowienia GINB z dnia 15 grudnia 2011 r. i z dnia 23 listopada 2011 r. Decyzją z dnia 12 września 2012 r. PWINB stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia 27 stycznia 2012 r. wskazując, że decyzja, podstawą której jest art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego została wydana po upływie 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, co zostało przez PWINB uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a. Ponadto, Sąd Wojewódzki podał, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się postanowienie PINB z dnia 23 października 2012 r. również wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, którym wstrzymano roboty budowlane na przedmiotowych działkach, ze względu na prowadzenie ich w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd Wojewódzki rozpatrujący sprawę wskazał, że w aktach administracyjnych brak jest części materiału dowodowego, który pozwalałby na ustalenie, jakie rozstrzygnięcia zapadały po wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 11 czerwca 2012 r. W jego ocenie, wyjaśnienie braków w stanie faktycznym sprawy ma istotne znaczenie z tego względu, że zgodnie z powagą rzeczy osądzonej nie jest dopuszczalne ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (po utracie ważności pierwszego), opartego na tych samych przesłankach, co poprzednie, a materiał dowodowy niniejszej sprawy nie pozwala na przeprowadzenie oceny legalności tego zakresu postępowania. Sąd Wojewódzki uznał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu kwestie tą należy szczegółowo wyjaśnić, uzupełnić materiał dowodowy o wszystkie rozstrzygnięcia dotyczące wstrzymania wykonania robót budowlanych w kontrolowanym obiekcie budowlanym zapadłe po wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 11 czerwca 2012 r. Podniósł również kwestię braku w aktach administracyjnych pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie dla J. D. do działania w imieniu B. S., który to brak uniemożliwił weryfikację prawidłowego doręczania korespondencji. Mając na względzie okres prowadzenia postępowania w sprawie, Sąd Wojewódzki objął również oceną zarzuty skargi. Wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały ustaleń faktycznych, które pozwalałyby jednoznacznie ocenić, czy zaistniały podstawy do zakończenia postępowania naprawczego, poprzez zatwierdzenie przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Sąd Wojewódzki argumentował również, że skarżące konsekwentnie kwestionowały zgodność projektu zamiennego z przepisami prawa, szczegółowo opisując naruszenia, kwestionując między innymi ilości kondygnacji nadziemnych, błędne założenie posadowienia obiektu, przybliżenie inwestycji do trasy kolektora, wielkość powierzchni biologicznie czynnej. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organy nie przeprowadziły merytorycznej oceny zarzutów skarżących i nie podały argumentów, dla których uznały je za nieuzasadnione. Nadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostało wyjaśnione, dlaczego nastąpiło ograniczenie stron postępowania w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Organy nie odniosły się również do skutków ewentualnej zmiany przebiegu granic w zakresie niezachowania odległości 4 m od granicy z działką skarżących. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organy winny wypowiedzieć się czy okoliczność ta ma wpływ na wynik sprawy, czy też nie. W tym kontekście zasadny, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, jest zarzut, że skarżący nie dysponuje całą działką na cele budowlane, a organy nie odniosły się do rozwiązań zaprezentowanych w projekcie budowlanym zamiennym wynikających z tej okoliczności. Sąd Wojewódzki stwierdził dalej, że możliwość zatwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego w postępowaniu naprawczym wymaga nie tylko stwierdzenia zgodności projektu zamiennego z przepisami prawa budowlanego, przepisami techniczno-budowlanymi, ale również z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że inwestor wielokrotnie był wzywany o uzupełnienie przedłożonego projektu zamiennego w różnym zakresie i z tego względu w uzasadnieniu decyzji organy winy były opisać dokonane uzupełnienie i dokonać jego oceny. Sąd Wojewódzki, uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący możliwości wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie złożenia fałszywych oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż takie oświadczenie składane są w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a pozwolenie na budowę dla inwestorów zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, dlatego też nie istnieje ewentualna możliwość wznowienia postępowania zakończonego udzieleniem pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50 i art. 51 jest przedmiotowo innym postępowaniem niż postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę, prowadzonym przed innymi organami. Sąd Wojewódzki wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie organ drugiej instancji uzupełni materiał dowodowy o materiały dotyczące całej problematyki sprawy o wstrzymanie wykonania robót budowlanych na podstawie art. 50 ustawy, podejmie działania zmierzające do uzupełnienia braku formalnego dotyczącego pełnomocnictwa i włączy do akt administracyjnych pełnomocnictwo udzielone przez B. S. J. D., oceni, czy zakres tego pełnomocnictwa dotyczył działania przed organem pierwszej instancji. Organ drugiej instancji przeprowadzi również analizę projektu zamiennego przedłożonego przez inwestora. W skardze kasacyjnej PWINB zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zw. dalej p.p.s.a., zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pomimo utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które następuje po upływie 2 miesięcy od dnia jego doręczenia z uwagi na niewydanie w tym terminie decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, postanowienie to nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego i korzysta z powagi rzeczy osadzonej, przez co nie jest dopuszczalne ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, a tym samym przeprowadzenie postępowania naprawczego, - art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że w ramach prowadzonego postępowania naprawczego w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, przedłożony projekt budowlany zamienny powinien uwzględniać zdarzenia przyszłe i niepewne jak "ewentualna zmiana granic" działek, na której posadowiony jest obiekt budowlany, w celu sprawdzenia zgodności "(...) wykonanych robót budowlanych z warunkami techniczno-budowlanymi, a te w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. określają odległości między budynkami". II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, które są nieadekwatne do oceny prawnej, a tym samym nie dają rękojmi ponownego załatwienia sprawy zgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść ‒ w granicach określonych w skardze ‒ do ocen o charakterze prawnomaterialnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chociaż zarzuty wywiedzione w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. mają usprawiedliwione podstawy, to jednak naruszenia te nie mogą spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wówczas, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Istotą problemu zarysowanego w skardze kasacyjnej jest to, w jakich zależnościach pozostają poszczególne fazy postępowania prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia, że roboty budowlane prowadzone na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę są realizowane w sposób określony w ust. 1 tegoż artykułu, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie tych robót. Wstrzymanie prowadzenia budowy na podstawie art. 50 Prawa budowlanego jest wstępem do przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Postępowanie prowadzone w oparciu o normy zawarte w art. 51 Prawa budowlanego składać się może również z kilku odrębnych faz. Może, tak jak w rozpatrywanej sprawie, zapaść najpierw decyzja ustalająca pewien zakres obowiązków obciążających inwestora, następnie decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a w kolejnej fazie wymagane będzie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pomimo łączącego te fazy celu, jakim jest podjęcie próby doprowadzenia do zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego, a także zależności, które pomiędzy decyzjami wydawanymi w poszczególnych fazach występują, w znaczeniu proceduralnym są to odrębne postępowania, a zapadające w nich rozstrzygnięcia posiadają odrębny byt prawny. Tak więc, co do zasady, ostateczne i pozostające w obrocie prawnym akty kończące wcześniejsze fazy postępowania wiążą organ rozstrzygający w kolejnych postępowaniach. Jak zasadnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 581/10, LEX nr 1081798, decyzja nakładająca na inwestora obowiązki służące doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem ściśle związana jest z decyzją stwierdzającą wykonanie tych obowiązków. Stwierdzenie nieważności pierwszej z tych decyzji powoduje, że zachodzi podstawa do wznowienia postępowania zakończonego drugą decyzją, która została wydana w oparciu o pierwszą decyzję wyeliminowaną następnie z obrotu prawnego. Właściwym zatem środkiem, w przypadku wad występujących we wcześniejszych fazach postępowania naprawczego, jest podjęcie postępowań nadzwyczajnych, eliminujących z obrotu prawnego wadliwe decyzje, dlatego też nie można skutecznie zarzucić organowi rozstrzygającemu w następnej fazie postępowania naprawczego, że zastosował się do ostatecznej decyzji wydanej w poprzedniej fazie postępowania. Konstatacja powyższa, stanowiąc zasadnicze kryterium oceny zaskarżonego wyroku, w świetle zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd Wojewódzki prezentując podstawy dokonywanych analiz prawnych, które powinny skupić się na ocenie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót, bez potrzeby podniósł istnienie w granicach tej sprawy wątpliwości, co do legalności aktów wydanych w poprzednich fazach tego postępowania i co więcej zobowiązał organ nadzoru budowlanego do czynienia ustaleń faktycznych odnoszących się do zdarzeń przeszłych. W tym zakresie należy zatem przyznać rację stronie skarżącej kasacyjnie. Jednakże w skardze kasacyjnej nie zostały skutecznie zakwestionowane zarzuty dotyczące pozwolenia zamiennego. Sąd Wojewódzki zasadnie zakwestionował to, że organy nadzoru budowlanego ograniczyły się jedynie do formalnej kontroli projektu budowlanego nie podejmując próby oceny istotnych kwestii mających podstawowe znaczenie dla możliwości zatwierdzenia projektu zamiennego. Przede wszystkim nie wyjaśniono zgodności zamierzenia z planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby kondygnacji budynku. Plan dopuszcza jedynie cztery kondygnacje naziemne, tymczasem budynek posiada ich pięć. Próba doprowadzenia do zgodności z planem polegać ma wg projektu na podniesieniu poziomu gruntu przez nasypanie skarpy wokół pierwszej kondygnacji, tak, aby zagłębić tę kondygnację powyżej jej połowy wysokości. Nie wyjaśniono natomiast, jak taki zamysł ma się do przepisów technicznych zawartych w § 3 pkt 15 i 17 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Bez zmiany pozostanie bowiem wysokość budynku. Sam fakt złożenia projektu zamiennego nie legalizuje wykonanych z odstępstwami od pozwolenia na budowę robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zwłaszcza w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy. Brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia przyczyn, dla których organ uznał, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji oznacza, że w istocie organ nie sprawdził tego projektu pod tym kątem, przez co w konsekwencji naruszono art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1420/12, LEX nr 1337300 W orzecznictwie obecny jest pogląd, że jeżeli budowa obiektu budowlanego została zakończona, to organ nadzoru budowlanego nie może postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymać prowadzonych robót budowlanych. Postanowienie nakazujące wstrzymanie robót budowlanych z powołaniem się na jeden z przepisów art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, odnoszące się do tego samego obiektu budowlanego i tego samego stanu faktycznego, może być wydane tylko raz, po czym w ciągu 2 miesięcy powinna być wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 powyższej ustawy. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 861/06 ONSAiWSA 2008/5/84. Zauważyć też należy, co omawiano w orzecznictwie i w literaturze, że upływ dwumiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 50 Prawa budowlanego powoduje, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1558/06; z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1948/08; z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 625/09, LEX nr 597732 oraz A. Gliniecki (red.). Prawo budowlane. Komentarz. Wyd 2. Warszawa 2014 r., str. 665). Tym samym, inwestor po upływie wyżej wskazanego terminu może bez prawnego zakazu przystąpić do dokończenia robót budowlanych. Nie znaczy to jednak, że kwestionowane roboty budowlane stały się legalne z samego faktu upływu terminu ważności postanowienia. Dwumiesięczny termin ważności postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych ma przede wszystkim charakter mobilizujący dla organów administracyjnych tworząc jednocześnie dla inwestora gwarancję, że wstrzymywanie prowadzonego przez niego procesu inwestycyjnego nie będzie wydłużane ponad ustawowy termin, co niejednokrotnie wiązałoby się dla niego z możliwością poniesienia z tego tytułu szkody. Pamiętać jednak należy, że wydanie postanowienia wstrzymującego nie jest jedynym aktem wydawanym w sprawie samowoli. Przed wydaniem tego postanowienia a przystępując do czynności wyjaśniających organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie w sprawie, ustalając przede wszystkim jej stan faktyczny, a w razie stwierdzenia, że może zachodzić przypadek samowoli wydaje postanowienie, o którym mowa wyżej. Tak więc utrata ważności postanowienia na skutek upływu dwóch miesięcy nie kończy dla inwestora wszczętej sprawy, która powinna zostać zakończona w procesowej formie, co też prawidłowo zauważono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organu. Z tego powodu podjęcie dalszych robót budowlanych po upływie dwóch miesięcy odbywa się na ryzyko inwestora, bowiem po zakończeniu budowy organ przeprowadzi ponowną ocenę legalności obiektu budowlanego. Tym samym organ zakończy postępowanie naprawcze na zasadzie kontroli następczej zrealizowanych już robót budowlanych, stosując w miarę potrzeby środki, o których mowa w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 512/13, LEX nr 1572750). W tych okolicznościach nie mogły zostać uwzględnione pozostałe zarzuty naruszeń prawa procesowego stanowiące konsekwencję nieuwzględnionych zarzutów naruszeń prawa materialnego. Konkludując powyższe uwagi, należy podkreślić, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 184 p.p.s.a., ale wyrażenia w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej niż Sąd Wojewódzki, wiążąca jest, w tej części, ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, opubl. OPS 2005 Nr 2, poz. 18). Z tych też względów, ponownie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku uwzględniając stan faktyczny ustalony na dzień orzekania w ponowionym postępowaniu. Wobec powyższego skarga kasacyjna ulega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło