II SA/Kr 828/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-26
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której nie dotyczy bezpośrednio plan zagospodarowania przestrzennego, ale która znajduje się w pobliżu terenów objętych planem, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały o uchwaleniu tego planu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, być bezpośredni, konkretny i realny, a nie opierać się na potencjalnych, pośrednich skutkach przyszłego zagospodarowania terenów należących do innych osób. Skoro nieruchomość skarżącej była już zagospodarowana zgodnie z planem, a kwestionowane zapisy dotyczyły innych działek, nie graniczących bezpośrednio z jej nieruchomością, skarżąca mogła co najwyżej wykazać interes faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec – Węzeł Sidzina", domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzuciła planowi niezgodność ze studium uwarunkowań, naruszenie przepisów o ochronie przyrody (w tym obszarów Natura 2000) oraz przepisów sanitarnych dotyczących lokalizacji cmentarza i spopielarni zwłok. Skarżąca podniosła, że uchwała narusza jej interes prawny poprzez negatywne oddziaływanie na jej nieruchomość i środowisko, mimo iż jest właścicielką działki sąsiadującej, a nie bezpośrednio objętej planowaną inwestycją cmentarza.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 1 lipca 2009 r., Nr LXXVIII/995/09 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec – Węzeł Sidzina" skargę oddala
II SA/Kr 828/13
Uzasadnienie
W dniu 1 lipca 2009 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę Nr LXXVIII/995/09 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec-Węzeł Sidzina".
Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Z.K. wezwała Radę Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa, do którego doszło, wedle A.K. poprzez uchwalenie w/w aktu. Pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
W dniu 24 maja 2013 r. A.K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 1 lipca 2009 r. Nr LXXVIII/995/09), wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
Zaskarżonemu aktowi zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 mara 2003 r. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Tyniec-Węzeł Sidzina" niezgodnego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
- art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyrażającego zgodę na lokalizację inwestycji w postaci cmentarza, spopielarni zwłok wraz z towarzyszącą infrastrukturą usługową oraz dróg dojazdowych, pomimo niedopuszczalnego w świetle ustawy oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000, a to "Skawińskiego Obszaru Łąkowego" oraz "Dębnicko-Tynieckiego Obszaru Łąkowego";
- przepisów rozporządzania Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, a to: § 1 ust. 2 poprzez wyrażenie zgody na lokalizację cmentarza w bezpośrednim sąsiedztwie osiedla i zabudowań ul. Wielogórskiej i Podgórki Tynieckie; § 3 ust. 1 poprzez wyrażenie zgody na lokalizację cmentarza w odległości od najbliższego ujęcia wody pitnej 75 m; § 4 ust. 1 poprzez wyrażenie zgody na lokalizację cmentarza na terenie podmokłym, na którym występują bagna i obniżenia dolinne, a wody gruntowe zalegają wyżej niż 2,5 m; § 4 ust. 2 poprzez wyrażenie zgody na lokalizację cmentarza, w sytuacji, w której na wschodzie i południowym wschodzie planowanej inwestycji występuje nachylenie zwierciadła wód gruntowych w kierunku zabudowań; § 5 poprzez wyrażenie zgody na lokalizację cmentarza podczas gdy grunt na którym ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja jest nieprzepuszczalny i zawiera węglan wapnia;
- art. 5, 68, 74, 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uchwalenie miejscowego zagospodarowania przestrzennego wyrażającego zgodę na lokalizację inwestycji w postaci cmentarza, spopielarni zwłok wraz z infrastrukturą usługową oraz wielu kilometrów dróg, pomimo oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszary leśne, w tym Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, obszaru Natura 2000, jak również na siedliska ludzkie znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza.
Wskazała, że zaskarżona uchwała Rady Miasta Krakowa bezpośrednio narusza jej interes prawny poprzez negatywne oddziaływanie na nieruchomości skarżącej oraz na środowisko naturalne w postaci obszarów Natura 2000 i terenów leśnych.
Podniosła również, że uchwała jest niezgodna z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa. Podała, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" działki 259/2, 259/3, 259/4 "przeznaczone są jako tereny budowlane jako tereny usług związanych z funkcjonowaniem i obsługą cmentarza komunalnego, oznaczonych na planie symbolem ZCU". W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Krakowa z dnia 16 kwietnia 2003 r. działki te znajdują się w terenie zieleni publicznej, systemie zieleni i parków rzecznych (oznaczonych symbolem ZP) oraz w systemie zieleni i parków rzecznych (oznaczonych symbolem ZO). Na obszarze obejmującym plan znajduje się także 5ha lasu (działka 41/1) należącego do Nadleśnictwa Myślenice, które winny pozostawać pod szczególną ochroną.
Usytuowanie cmentarza w takim terenie skutkować będzie, wedle skarżącej, skażeniem środowiska, gleb i wód, które zalewać mogą jej posesję, co doprowadzić może do zagrożenia epidemiologicznego. Podniosła również, że droga do cmentarza będzie znajdowała się zaledwie kilka metrów od posesji skarżącej, co przyczyni się do popękania ścian domu z uwagi na niestabilność drogi i wstrząsy spowodowane przejeżdżającymi samochodami; powyższe okoliczności skutkować będą zaś utratą wartości nieruchomości należących do skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, opisał czynności poprzedzające podjęcie zaskarżonej uchwały, podnosząc, że skarżąca nie złożyła wniosków w przepisanym terminie, ani nie wniosła uwag do projektu planu oraz podał co następuje:
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwalę do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przysługującego jej interesu prawnego (uprawnienia). Dopiero spełnienie tego warunku umożliwia sądową kontrolę legalności uchwały organu gminy. Strona Skarżąca winna, zatem wykazać nie tyle interes prawny, ale przede wszystkim naruszenie swojego interesu prawnego.
W niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła zadość temu obowiązkowi wskazując ogólnie, że: zaskarżona uchwala Rady Miasta Krakowa bezpośrednio narusza jej interes prawny poprzez negatywne oddziaływanie na jej nieruchomości, gdyż mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, a także na środowisko naturalne w postaci obszarów Natura 2000 i terenów leśnych. Z powyższego nie wynika jednak w jaki sposób kwestionowane ustalenia planistyczne wpływają na indywidualną pozycję prawną skarżącej (por. I OSK 208/12). Zatem skarga powinna zostać oddalona z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego.
Wątpliwość budzi także zakres zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Ze skargi, bowiem wynika, że zakres zaskarżenia obejmuje uchwałę w całości, podczas, gdy w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca domagała się wyeliminowania z obrotu prawnego jedynie § 29 ust. 3 pkt 4 uchwały oraz zmiany uchwały w przedmiocie wyznaczenia cmentarza oraz dróg dojazdowych. Tymczasem zakres zaskarżenia uchwały powinien być tożsamy z zakresem żądania przedstawionego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. (por. II SA/Sz 177/10).
Lokalizacja cmentarza komunalnego przy ul. Podgórki Tynieckie wnioskowana była już od 1998 r. (uchwała RMK Nr CXIX/iO5O/98 z dnia 3 czerwca 1998 r. -w sprawie polityki inwestycji cmentarnych Miasta Krakowa, w latach 1999-2018). Teren ten został określony jako rezerwa strategiczna przewidziana do realizacji do 2018 r., która została umieszczona w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa obowiązującego od 2003 r. W związku z powyższym, również w planie miejscowym "Tyniec – Węzeł Sidzina" dokonano stosownego ustalenia przeznaczenia obszaru pod powstanie nowego cmentarza. Działki, o których mowa w skardze (nr 259/2, 259/3 oraz 259/4) zostały przeznaczone pod usługi związane z funkcjonowaniem i obsługą cmentarza komunalnego, oznaczonego na rysunku planu symbolem ZCU. Obszar ten w studium został określony jako tereny zieleni publicznej (ZP) oraz w terenach otwartych (w tym rolnicza przestrzeń produkcyjna), w systemie zieleni i parków rzecznych (ZO). Zgodnie z zapisami studium, dla terenów zieleni publicznej ZP, jako równorzędną główną funkcję ustalono lokalizowanie cmentarza, zatem wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" terenów przeznaczonych pod usługi związane z funkcjonowaniem i obsługą cmentarza jest zgodne z ustaleniami studium, ponieważ dla całego terenu ZCU studium przewidziało, jako główną funkcje zagospodarowania, powstanie cmentarza.
W celu uszczegółowienia kierunków zagospodarowania dla obszarów, dla których Studium jako główną funkcję zagospodarowania wskazuje lokalizację cmentarza, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Tyniec -Węzeł Sidzina" doprecyzowano przeznaczenie terenu i warunki jego zagospodarowania z uwzględnieniem funkcji, które winny zostać zrealizowane, w związku z powstaniem cmentarza. Wydzielono więc obszary przeznaczone do pochówku osób (ZC), obszary usługowe związane z obsługą i funkcjonowaniem cmentarza (ZCU KP/ZPU), jak i tereny przeznaczone pod obsługę komunikacyjną cmentarza (KU/KS, KD/L). Realizacja wszystkich funkcji, które wiążą się z powstaniem cmentarza, wymaga wydzielenia odrębnych stref, poprzez ustalenie przeznaczenia terenu i warunków zagospodarowania. Dlatego zarzut niezgodności postanowień planu dla terenu ZCU z zapisami studium należy uznać za bezzasadny.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" został uchwalony zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Projekt planu został zaopiniowany i uzgodniony przez właściwe organy, w tym organy ochrony przyrody: Wojewodę Małopolskiego oraz Dyrektora Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, który na mocy zawartego z Wojewodą Małopolskim porozumienia wykonywał uprawnienia organu ochrony przyrody w zakresie ochrony przyrody parku krajobrazowego, a następnie, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, projekt planu został zaopiniowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie. Ww. organy ochrony przyrody, pozytywnie ustosunkowały się do zawartych w projekcie planu ustaleń. Ponadto postanowieniem z dnia 14 maja 2008 r. ([...]) projekt planu został pozytywnie zaopiniowany i uzgodniony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie, w zakresie posiadanych przez ten organ uzgadniający kompetencji. Również zgodnie z wymogami przepisów o ochronie środowiska, projekt planu podlegał ocenie oddziaływania na środowisko, w ramach której został zapewniony udział społeczeństwa. Brak jest więc podstaw do uznania, iż ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" przeznaczenie, zostało ustalone w sposób naruszający przepisy o ochronie środowiska. Organy uzgadniające nie znalazły podstaw, by przyjąć, że ustalone w projekcie planu przeznaczenie terenu, jak i warunki zagospodarowania, zostały wyznaczone niezgodnie z przepisami prawa. Stanowisko skarżącej o negatywnym i niedopuszczalnym oddziaływaniu inwestycji na obszar Natura 2000 (Dębnicko-Tyniecki Obszar Łąkowy, jak i Skawiński Obszar Łąkowy) nie jest więc zasadne.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" został uchwalony przez Radę Miasta Krakowa w dniu 1 lipca 2009 r., natomiast dopiero w dniu 29 października 2009 r. została przekazana do Komisji Europejskiej lista nowych projektowanych specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000, w skład której weszły zarówno Dębnicko-Tyniecki Obszar Łąkowy, jak i Skawiński Obszar Łąkowy. Dopiero od tej daty, akty planistyczne podlegają badaniu przez organ ochrony przyrody w zakresie zgodności ustaleń planu, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Tak więc również zarzuty naruszenia przepisów obowiązujących w zakresie ochrony przyrody oraz środowiska nie znajdują potwierdzenia.
Niezasadne jest również przedstawione w skardze stanowisko, że przyjęte w zaskarżonej uchwale rozwiązanie prawne w zakresie, w jakim ustalono przeznaczenie określonego obszaru pod cmentarz i warunków, które winien spełniać zrealizowany cmentarz, naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określania, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Po pierwsze, ustalenie przeznaczenia dla spornego obszaru pod cmentarz wynika z wiążących ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa, co zostało wykazane powyżej. Po drugie, o przeznaczeniu konkretnego terenu zadecydowały występujące w tym terenie uwarunkowania; teren, przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Węzeł Sidzina" pod powstanie cmentarza, zgodnie § 1 ust. 2 rozporządzenia z 25 sierpnia 1959 r., został wyznaczony na krańcu osiedla, w izolacji od zabudowań, na gruntach przeznaczonych pod zieleń publiczną, w pobliżu miejscowej sieci komunikacyjnej. Na prawidłowość wybranych ustaleń wskazuje również rysunek planu, z którego wynika, iż zalecenia zawarte w rozporządzeniu z 25 sierpnia 1959 r., zostały uwzględnione w trakcie sporządzania projektu planu.
Dla projektowanego cmentarza komunalnego (dla obszaru ca 26 ha) sporządzona została również "Dokumentacja geotechniczna", której celem było ustalenie warunków gruntowo - wodnych oraz ocena geotechniczna podłoża w miejscu projektowanej inwestycji. W obrębie badanego terenu wydzielono trzy obszary: A, B i C o zróżnicowanej przydatności dla zlokalizowania miejsc pochówku i obiektów inżynierskich: obszar A - korzystny dla lokalizacji miejsc pochówku; obszar B - mniej korzystny dla lokalizacji miejsc pochówku z uwagi na przeważające grunty mało przepuszczalne, z możliwością wystąpienia sączeń wody gruntowej na głębokości do 2,5 m ppt.; obszar C - niekorzystny dla lokalizacji miejsc pochówku z uwagi na płytko występującą wodę gruntową, tj. płycej niż 2,5 m ppt. W związku z powyższym, w opracowanej dla potrzeb planu "Ekofizjografii" podano następujące dyspozycje dla lokalizacji: Cmentarza (ZC) - Tereny dla lokalizacji cmentarza wyznaczone zostały w oparciu o wykonaną na potrzeby planowanego cmentarza (zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami), dokumentacją geotechniczną. Do terenów wydzielonych dla cmentarza włączono głównie obszary korzystne oraz średniokorzystne dla lokalizacji pochówków (A i B) oraz mniejsze fragmenty oznaczone w dokumentacji jako niekorzystne (C), ale tylko z możliwością realizacji obiektów inżynierskich i pochówków urnowych; Zabudowy usługowej (ZCU) - tereny wykazujące uwarunkowania umożliwiające lokalizację usług związanych z funkcjonowaniem cmentarza wskazane zostały w obrębie terenu objętego dokumentacją geotechniczną – w obszarze "C", o niekorzystnych warunkach dla lokalizacji pochówków, natomiast korzystnym dla lokalizacji obiektów inżynierskich. Mając na uwadze nieuniknioną potrzebę lokalizacji usług obsługujących cmentarz i jednocześnie potrzebę wygospodarowania jak największej powierzchni pod pola grzebalne - tego typu zagospodarowanie powinno być realizowane w tej części obszaru.
W oparciu o ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określa się przeznaczenie terenu i ustala się zasady zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w oparciu o ten akt prawa miejscowego, indywidualni inwestorzy mogą uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Normy wskazane w § 3-5 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. nie dotyczą sposobu ustalania przeznaczenia pod cmentarz, lecz wskazują sposób lokalizowania cmentarza, który w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest budowlą (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), która winna spełniać warunki określone w rozporządzeniu z 25 sierpnia 1959 r. Przeznaczenie obszaru w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod cmentarz nie jest więc równoznaczne z faktycznym powstaniem obiektu cmentarza. Dopiero uchwala rady gminy o założeniu cmentarza, uzgodniona z właściwym organem inspekcji sanitarnej, a następnie uzyskane pozwolenie na budowę, determinują zarówno obszar, na którym powstanie cmentarz, jak i obiekty budowlane, które w ramach cmentarza powstaną. Zrzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia z 25 sierpnia 1959 r. są więc również niezasadne.
Na rozprawie sądowej skarżąca oświadczyła, że nie jest właścicielką działek nr [...] ,[...] ,[...] , jest natomiast właścicielka działki nr [...] przy ul. [...] na której znajduje się jej dom mieszkalny i która także objęta jest ustaleniami zaskarżonego planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz.U.2013.594 j.t.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie budzi wątpliwości, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Skarżąca dopełniła również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia występując z takim wezwaniem. Skarga została złożona w terminie.
W następnej kolejności należało zbadać legitymację skarżącej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Badanie to przeprowadzono w nawiązaniu do przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69). Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Jak podkreślono w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały w przedmiocie miejscowego planu, a na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, to w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, LEX nr 171196, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, LEX nr 194894). Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę i mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. Nie maja więc znaczenia ewentualne kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r. w spr. II SA/2637/02, Lex nr 80699).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei art. 6 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich, oraz do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA z dnia 4 września 2008 r., II OSK 133/08 i z dnia 10 stycznia 2008 r., II OSK 1335/07) wedle którego "art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada wynikająca z tego przepisu w istocie dotyczy naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych. Omawiany przepis nie może być wobec tego źródłem prawa materialnego w postępowaniu opartym o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w skardze skierowanej przeciwko uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż przepis ten nie kształtuje sytuacji prawnej wnoszącego skargę". W wyroku z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04 (ONSAiWSA z 2005 r. nr 1 poz. 2). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego w sytuacji, gdy kwestionuje on zmianę przeznaczenia działki, której nie jest właścicielem ani też nie ma do niej innych praw, a ten pogląd Sąd również podziela.
Do naruszenia interesu prawnego dochodzi zatem wtedy, gdy ukształtowanie wykonywania prawa własności nieruchomości prowadzi do zawężenia sfery wolności związanej z prawem własności. Nie każde oddziaływanie na prawo własności jest naruszeniem interesu prawnego. Interes prawny podmiotu narusza uchwała nakładająca nań nowy obowiązek lub zwiększająca zakres obowiązku już istniejącego, albo też pomniejsza uprawnienie przysługujące podmiotowi lub całkowicie to uprawnienie odejmuje. Samo ustalenie przeznaczenia terenu poszczególnych nieruchomości nie ogranicza, a tym bardziej nie narusza prawa własności, w tym prawa zabudowy innych nieruchomości.
Skarżąca jest wprawdzie właścicielką działki objętej ustaleniami zaskarżonego planu, jednakże sama ta okoliczność nie legitymuje jej jeszcze do skutecznego złożenia skargi. Nieruchomość stanowiąca jej własność jest już zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem określonym zaskarżoną uchwałą. Ustaleń planu dotyczących tej nieruchomości skarżąca nie kwestionuje. Naruszenia swego interesu prawnego skarżąca upatruje w skutkach przyszłego, przewidzianego planem zagospodarowania innych nieruchomości, położonych w odległości ok. 150 m od jej działki.
W tych okolicznościach, w kontekście powyższych uwag, stwierdzić należy, że pomiędzy ustaleniami planu dla działek nr [...] ,[...] ,[...] a interesem prawnym właścicielki działki nr [...] może istnieć co najwyżej pośredni związek. W takiej sytuacji treść zaskarżonej uchwały nie była w stanie naruszyć prawa własności skarżącej, skoro jej kwestionowane zapisy określają sposób wykonywania prawa własności działek nieznajdujących się nawet w bezpośrednim sąsiedztwie działki skarżących. Przekonanie skarżącej o wpływie przyszłego zagospodarowania w/w działek zgodnie z przeznaczeniem, w tym o wzmożeniu się ruchu komunikacyjnego na drodze przylegającej do jej nieruchomości postrzegać należy jako związane z interesem faktycznym, a nie interesem prawnym. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym "w sytuacji, w której skarżący kwestionuje postanowienia planu w odniesieniu do nieruchomości, których właścicielem nie jest (i w stosunku do których nie przysługuje mu żadne prawo o charakterze rzeczowym), a które ponadto nie graniczą bezpośrednio z nieruchomościami skarżącego, uznać należy, iż postanowienia te co do zasady nie mogą naruszać interesu prawnego skarżącego. Postanowienia te nie ingerują bowiem bezpośrednio w sposób wykonywania praw rzeczowych przysługujących skarżącemu. Kwestię zmniejszenia wartości nieruchomości skarżącego w konsekwencji bliskiego sąsiedztwa zabudowy o zwiększonej intensywności można rozpatrywać w kategoriach naruszenia interesu faktycznego skarżącego (nie zaś interesu prawnego). Ochrona interesów faktycznych pozostaje jednakże poza zakresem ochrony jaki gwarantuje instytucja przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 624/08, LEX nr 5150240.)
Podkreślenia wymaga, że nie może stanowić argumentu wykazującego naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej stwierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza prawo. Pogląd skarżącej o niezgodności z prawem przedmiotowej uchwały podlegałby bowiem weryfikacji dopiero na etapie stwierdzenia, że skarga na uchwałę została wniesiona przez legitymowany podmiot. Na etapie oceny legitymacji skargowej kwestia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie jest przez sąd badana, skoro drogę do takiej kontroli otwiera dopiero skutecznie złożona skarga.
Skoro skarżąca nie ma legitymacji skargowej - sąd administracyjny nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi.
Na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) orzeczono zatem o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło