II SA/Łd 845/13
WyrokWSA w Łodzi2013-12-10
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na którą ma być zrealizowana inwestycja, ani nieruchomości znajdującej się w zasięgu jej oddziaływania, posiada interes prawny umożliwiający jej status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przysługuje podmiotom, które legitymują się interesem prawnym, co oznacza konieczność wykazania związku materialnoprawnego między normą prawa a sytuacją prawną danego podmiotu. Sam fakt zamieszkiwania w pobliżu planowanej inwestycji lub posiadania interesu faktycznego nie jest wystarczający do uznania kogoś za stronę postępowania. W przypadku braku interesu prawnego, postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która umorzyła postępowanie odwoławcze wobec skarżącego z powodu braku jego interesu prawnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżący kwestionował ustalenie przez Kolegium, że nie posiada on statusu strony postępowania, mimo że mieszka w miejscowości objętej planowaną inwestycją. Wcześniej Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie SKO utrzymało ją w mocy, umarzając jednocześnie postępowanie wobec osób niebędących stronami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzeniu postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołań: I. A., A. B., T. B., K. B., M. B., J. B., D. B., I. B., S. B., D. B., Z. B., B. B., W. D., M. D., T. D., C. G., Z. G., Z. G., J. G., Ł. J., K. J., U. J., B. K., L. K., E. K., J. K., W. K., W. K., J. K., T. K., Z. K., T. K., A. K., M. K., K. K., M. K., A. K., I. K., S. K., G. K., J. K., T. K., A. K., M. L., K. L., M. L., J. L., J. L., S. Ł., J. L., B. Ł., E. Ł., D. Ł., M. M., J. M., T. M., J. M., M. M., M. M., W. M., T. M., J. M., D. M., W. M., Z. M., Z. G., I. G., G. O., M. O., R. O., A. O., D. P., J. P., R. P., P. P., M. P., A. P., J. P., M. P., S. P., J. P., M. P., C. P., J. P., M. P., A. P., M. P., R. P., U. P., W. P., E. R., B. S., R. S., Z. S., M. S., A. S., E. S., D. S., P. S., J. S., J. S., S. S., W. S., E. S., J. S., I. S., G. S., G. S., G. S., T. S., Z. S., P. S., M. S., K. S., W. S., W. S., J. S., J. S., T. S., S. S., A. Ś., E. Ś., B. Ś., R. Ś., R. Ś., J. W., J. W., G. W., M. W., J. W., A. W., E. W., K. W., J. W., L. W., P. W., E. Z., M. Z., M. Z., B. Z., T. Z., D. Z., C. Z., J. Z., R. Z., S. Z., J. Ż., D. Ż., N. D., N. D., W. D., A. P., K. P., B. P., Z. P., A. A., M. A., Z. A., S. B., J. B., T. C., R. D., D. D., Z. G., I. J., T. K., K. K., T. K., M. K., P. K., T. K., T. K., E. K., C. K., Z. K., R. K., C. K., S. K., H. K., B. K., K. K., D. K., S. L., A. M., B. M., Z. M., J. M., P. M., U. M., T. N., A. N., M. N., J. N., R. N., S. N., A. N., J. N., J. O., A. O., B. O., M. O., P. O., M. O., P. O., B. O., T. O., A. O., M. O., J. P., M. P., Ł. P., K. P., M. P., A. R., S. S., K. S., P. S., J. S., M. S., J. S., D. S., W. S., S. S., T. S., J. W., Z. W., K. W., A. W., K. W., K. W., A. W., M. W., W. W., D. K., K. Ś., B. Ś., T. S., S. W., J. B., M. G., J. C., E. T., J. T., T. W., J. S., M. M., B. M., H. C., J. C., A. B., M. M., W. G., M. N., B. K., M. T., E. T., K. O. – W., B. N., J. N., D. O., J. O., G. W., D. W.., H. K., P. W., Z. Z., P. D., E. J., Z. K., M. S., B. S., P. W., A. S., D. S. W. S., D. S., J. S., Z. R., M. P., Z. P., M. O., M. O., A. O., D. O., K. M., P. M., K. K., A. G., R. D., B. D., J. B., B. A. i I. A. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...], Nr [...], znak: [...] określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrowni Wiatrowej A, zlokalizowanej w obrębie [...],[...],[...],[...] i [...] w gminie W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3 K.p.a., art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – dalej w skrócie "ustawa" oraz § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b i pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397):
1. umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami: I. A., A. B., T. B., K. B., M. B., J. B., D. B., I. B., S. B., D. B., Z. B., B. B., W. D., M. D., T. D., C. G., Z. G., Z. G., J. G., Ł. J., K. J., U. J., B. K., L. K., E. K., J. K., W. K., W. K., J. K., T. K., Z. K., T. K., A. K., M. K., K. K., M. K., A. K., I. K., S. K., G. K., J. K., T. K., A. K., M. L., K. L., M. L., J. L., J. L., S. Ł., J. L., B. Ł., E. Ł., D. Ł., M. M., J. M., T. M., J. M., M. M., M. M., W. M., T. M., J. M., D. M., W. M., Z. M., Z. G., I. G., G. O., M. O., R. O., A. O., D. P., J. P., R. P., P. P., M. P., A. P., J. P., M. P., S. P., J. P., M. P., C. P., J. P., M. P., A. P., M. P., R. P., U. P., W. P., E. R., B. S., R. S., Z. S., M. S., A. S., E. S., D. S., P. S., J. S., J. S., S. S., W. S., E. S., J. S., I. S., G. S., G. S., G. S., T. S., Z. S., P. S., M. S., K. S., W. S., W. S., J. S., J. S., T. S., S. S., A. Ś., E. Ś., B. Ś., R. Ś., R. Ś., J. W., J. W., G. W., M. W., J. W., A. W., E. W., K. W., J. W., L. W., P. W., E. Z., M. Z., M. Z., B. Z., T. Z., D. Z., C. Z., J. Z., R. Z., S. Z., J. Ż., D. Ż., A. D., N. D., W. D., A. P., K. P., B. P., Z. P., A. A., M. A., Z. A., S. B., J. B., T. C., R. D., D. D., Z. G., I. J., T. K., K. K., T. K., M. K., P. K., T. K., T. K., E. K., C. K., Z. K., R. K., C. K., S. K., H. K., B. K., K. K., D. K., S. L., A. M., B. M., Z. M., J. M., P. M., U. M., T. N., A. N., M. N., J. N., R. N., S. N., A. N., J. N., J. O., A. O., B. O., M. O., P. O., M. O., P. O., B. O., T. O., A. O., M. D., J. P., M. P., Ł. P., K. P., M. P., A. R., S. S., K. S., P. S., J. S., M. S., J. S., D. S., W. S., S. S., T. S., J. W., Z. W., K. W., A. W., K. W., K. W., A. W., M. W., W. W., D. K., K. Ś., B. Ś., T. S., S. W., J. B., M. G., J. C., E. T., J. T., T. W.,
2) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 19 maja 2011 r. A Sp. z o.o. w W. wystąpiła do Wójta Gminy W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrowni Wiatrowej A, zlokalizowanej w obrębie [...],[...],[...],[...] i [...] w gminie W.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wójt Gminy W. określił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia proponowanego przez A Sp. z o.o. w W., uwzględniając zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. zastrzeżenia co do warunków realizacji przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli wymienieni na wstępie mieszkańcy wsi K., S., P. i K.
Mieszkańcy wsi K. zarzucili, że z map stanowiących załącznik do raportu oddziaływania na środowisko wynika, że siedliska zagrodowe wsi K. znajdują się w strefie oddziaływania hałasu powyżej 45 dB elektrowni położonych w miejscowości T., co stanowi zagrożenie dla zdrowia mieszkańców wskazanych miejscowości i ogranicza rozbudowę oraz powstawanie nowych siedlisk. Na mapach brak jest również zaznaczenia obrysu miejscowości K., należącego do sołectwa K., co wprowadza w błąd, sugerując, że taka zabudowa nie istnieje, a zatem wypacza zakres oddziaływania inwestycji.
Odwołania mieszkańców wsi S., P. i K., poza odwołaniem K. O. – W., są jednobrzmiące. Prócz tego w imieniu H. K., M. S. i P. W. odwołanie od decyzji Wójta Gminy W. wniósł także adwokat – R. O., a w imieniu B. N., J. N., D. O., J. O., G. W. i D. W. odwołanie wniosła radca prawny – M. S. – G...
We wspólnym co do treści odwołaniu skarżący (mieszkańcy wsi S., P. i K.) domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa, a w podniesionych zarzutach wskazują na naruszenie:
1. art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy, poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie, tj. wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa;
2. art. 36 ust. 2 ustawy w związku z art. 91 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i tym samym pozbawienie jako strony postępowania prawa do uczestnictwa w rozprawie administracyjnej i obrony interesu prawnego. W tej sprawie nie wezwano stron znanych organowi, do których należą - z uwagi na przysługujący im przymiot strony - wszyscy mieszkańcy i właściciele nieruchomości położonych w obszarze sołectw objętych lokalizacją farmy wiatrowej, a w stosunku do nich obowiązku wezwania na termin rozprawy nie może zastąpić obwieszczenie;
3. art. 66 ust. 1 ustawy, poprzez oparcie decyzji na raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, który nie spełnia wymogów wskazanych w tym przepisie, gdyż:
a) został sfinansowany przez inwestora, co stanowi samoistną przesłankę by odmówić mu wiarygodności i rzetelności;
b) jest niekompletny i nie uwzględnia aktualnego stanu wiedzy i badań:
- nie zawiera w ogóle informacji o emisji szkodliwych dla zdrowia infradźwięków,
- nie odnosi się do kwestii stanowiących formę oddziaływania inwestycji na środowisko, zwłaszcza życie ludzkie, w tym: szkodliwego migotania energii elektrycznej, danych co do wpływu lokalizacji farmy wiatrowej na cenę ziemi, danych dotyczących wpływu budowy lokalizacji farmy wiatrowej na możliwość rozwoju wsi, informacji co do procesów degradacji ziemi i stopnia ich degradacji, danych o wzroście cen energii.
Nie odniesiono się także do wniosków i dowodów składanych w toku postępowania przez mieszkańców Gminy sprzeciwiających się inwestycji, co wskazuje na brak obiektywności i bezstronności organu I instancji i całkowitą dowolność w ocenie materiału dowodowego mającego stanowić podstawę do wydania decyzji;
4. zasady równego traktowania stron poprzez doręczanie na piśmie decyzji tylko jednej ze stron postępowania, tj. wnioskodawcy i jego pełnomocnikowi, a w odniesieniu do pozostałych stron i pełnomocników poprzez obwieszczenie;
5. brak bezstronności ze strony Wójta Gminy W., który jako organ wydający decyzję nie może reprezentować żadnej ze stron, a przedmiotowy wymóg nie został zachowany, gdyż reprezentuje on interesy wnioskodawcy, co jest widoczne w podejmowanych przez niego działaniach, publicznych wypowiedziach, jak i toku postępowania, np. przebiegu rozprawy administracyjnej, czy dokonywanych doręczeniach. Brak bezstronności wynika także z samego "Porozumienia" podpisanego w dniu 21 września 2009 r. pomiędzy Gminą W. a wnioskodawcą, czyli A Sp. z o.o. w W., w którym Wójt Gminy W., jako reprezentujący Gminę, zobowiązał się do szybkiego załatwienia niezbędnych formalności związanych z inwestycją, a inwestor do przekazania pieniędzy na konto Gminy. Środki finansowe były także i są przekazywane na rzecz Gminy w innych formach.
K. O. – W. w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z odwołania; wyłączenie Wójta Gminy W. od prowadzenia postępowania (po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia) w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji w postaci "Farmy Wiatrowej A"; zawieszenie postępowania (po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania) w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, do czasu prawomocnego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...], Nr [...], w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. (sygn. akt II SA/Łd [...], II SA/Łd [...], II SA/Łd [...], II SA/Łd [...] i II SA/Łd [...]), rozpoznanie sprawy po przeprowadzeniu rozprawy. Odwołująca zarzuciła naruszenie:
I. art. 66 ustawy, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na raporcie oddziaływania na środowisko, który nie spełnia wymogów wskazanych w tym przepisie, gdyż:
1. raport został sfinansowany przez inwestora, co stanowi samoistną przesłankę by odmówić mu wiarygodności i rzetelności. Raport powinien być oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 K.p.a., który to przepis organ pierwszej instancji naruszył, podobnie jak art. 80 K.p.a. dotyczący swobodnej oceny dowodów. Raport pochodzący od inwestora nigdy nie będzie obiektywnym dokumentem, albowiem pochodzi od podmiotu zainteresowanego inwestycją, a wobec tego nie można w treści takiego raportu odnaleźć informacji o jakimkolwiek negatywnym, czy ujemnym oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Z tego względu zostały złożone wnioski o opracowanie innego, niezależnego raportu, który również podlegałby swobodnej ocenie w rozumieniu art. 7 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie nie odniósł się w żaden sposób do wniosku stron o sporządzenie alternatywnego raportu oddziaływania na środowisko przez niezależną instytucję naukową, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że zarzut niekompletności, czy braku obiektywności raportu jest bezpodstawny;
2. raport jest niekompletny i nie uwzględnia aktualnego stanu wiedzy i wyników badań, pomija bowiem jedną z form oddziaływania turbin wiatrowych w postaci emisji infradźwięków. Kwestia ta została w raporcie całkowicie pominięta, a twierdzenia organu na stronie 13-14 decyzji, w których podnosi się, że obecnie trwają badania nad wpływem infradźwięków pochodzących z pracy elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i nie wykazały one skutków w postaci uregulowań prawnych w tym zakresie, polskie ustawodawstwo nie reguluje oddziaływania infradźwięków, a w związku z tym nie poruszono tej kwestii w raporcie, są nieuzasadnione i pozostają w sprzeczności z tezami sformułowanymi na etapie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Sporządzona na tym etapie prognoza oddziaływania na środowisko przyrodnicze w zakresie dotyczącym farmy wiatrowej wskazuje m.in. na ograniczenie ekspozycji na hałas oraz dźwięki niesłyszalne dla człowieka. W tej sytuacji w toku tego samego postępowania organ opracowujący dokument wskazuje na konieczność wprowadzenia przy realizacji inwestycji rozwiązań ochronnych, a równolegle występuje dokument, który takiej formy oddziaływania nie przewiduje. Informacje zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, która była przeprowadzana w przedmiotowej sprawie w ramach oceny oddziaływania na środowisko (o których mowa w art. 51 ust. 2 ustawy), powinny być opracowane stosownie do współczesnej wiedzy i metod oceny, a ponadto, zgodnie z art. 68 ustawy, ustalając zakres raportu organ uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Sporządzony w sprawie raport nie uwzględnia stanu współczesnej wiedzy. Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia, że oddziaływanie infradźwięków nie zostało prawnie uregulowane, gdyż jest to jedna z form oddziaływania inwestycji na środowisko i jako taka winna być uwzględniona w raporcie. W sytuacji braku regulacji należy wprost odwołać się do postanowień Konstytucji, tj. art. 8 ust. 2, art. 38 oraz art. 68 ust. 1. Nie zapewniając mieszkańcom ochrony przed infradźwiękami i wskazując na brak uregulowań prawnych Wójt Gminy W. naruszył postanowienia powołanych przepisów Konstytucji. Nie ma także znaczenia brak wyników badań krajowych ośrodków naukowych w sytuacji gdy bardzo bogaty jest dorobek międzynarodowych ośrodków naukowych. Na te badania powołują się także polscy naukowcy, w tym osoby o uznanym dorobku naukowym, członkowie Polskiej Akademii Nauk, prof. dr hab. M. P. i prof. dr hab. A. J. Wójt wybiórczo ocenił zarzuty do raportu, bowiem z jednej strony odrzucił przedstawione przez mieszkańców K. i S. opracowanie "Elektrownie wiatrowe a zdrowie", sporządzone pod przewodnictwem ww. naukowców, a z drugiej strony stwierdził, że na poparcie twierdzeń o zagrożeniu życia i zdrowia ludzi należy przedłożyć stosowne opracowania i badania naukowe;
3. w raporcie brak jest danych co do odległości poszczególnych wiatraków od znajdujących się w sąsiedztwie zabudowań, a podana w raporcie w sposób ogólny jako wystarczająca odległość 500 m nie wynika z przepisów prawa i w tym zakresie w prawie istnieje luka. Odwołująca nie zgadza się z argumentacją przedstawioną w zaskarżonej decyzji, dotyczącą powiązania odległości od obiektów chronionych z wymogiem zachowania norm ochronnych i powołuje się na rozwiązania stosowane w innych krajach (np. w Czechach, czy Francji), stawiając przy tym zarzut naruszenia art. 6 K.p.a., nakazującego działanie na podstawie przepisów prawa;
4. analiza akustyczna przedstawiona w raporcie jest nierzetelna, została przeprowadzona jedynie w oparciu o dane teoretyczne, tj. wynikające z danych podanych przez producenta turbin i nie została poparta jakimikolwiek badaniami, zwłaszcza przeprowadzonymi w miejscu lokalizacji wiatraków z uwzględnieniem warunków tam istniejących (fragmenty raportu dotyczące fauny i flory zostały opracowane po przeprowadzeniu wnikliwych obserwacji i badań w terenie);
5. w raporcie stosowano do pomiaru hałasu turbin wiatrowych skalę dB(A), a nie skalę dB(Lin) lub dB(C), a najlepiej skalę dB(G), które uwzględniają hałas pochodzący od dźwięków niskiej częstotliwości, w tym infradźwięków. Jedynie badanie hałasu przy pomocy wspomnianych skal pozwala zmierzyć hałas pochodzący od dźwięków niskiej częstotliwości. Strona podniosła, że skoro emisja infradźwięków jest jednym z przejawów oddziaływania inwestycji na środowisko, to zgodnie z wymogami stawianymi przez ustawę (art. 66 i art. 68) raport winien to oddziaływanie uwzględniać. To oznacza, że warunkiem dokonania rzetelnej analizy (pomiaru) tego oddziaływania jest zastosowanie wskazanych skal pomiaru. Nie można także uznać, że zagadnienie to zostało omówione, nie mówiąc o wyjaśnieniu, na rozprawie administracyjnej z uwagi na uchybienia popełnione przy jej przeprowadzaniu.
6. niekompletność raportu dotyczy także całkowitego pominięcia zjawiska szkodliwego (niewidzialnego) migotania światła (energii elektrycznej) powodowanego przez złej jakości prąd elektryczny (o dużych wahaniach napięcia) produkowany przez elektrownie wiatrowe. O istnieniu takiego zjawiska świadczy chociażby praca prof. dr. hab. inż. Z. H. - kierownika A w K., a jest to niewątpliwie element wynikający z charakteru i zakresu przedsięwzięcia i oddziałuje na środowisko;
7. w treści raportu dotyczącej minimalnej odległości turbiny wiatrowej od zabudowań mieszkalnych, w przypadku oddziaływania akustycznego wskazana została odległość minimalna 500 m, zaś w przypadku efektu "migotania cieni" i jego szkodliwego wpływu wskazano, że efekt ten dla receptorów położonych w odległości większej niż 1000 m od turbiny przestaje być odczuwalny, przy czym nie uwzględnia się tej odległości przy lokalizacji poszczególnych turbin wiatrowych. Zrozumiałe jest, że hałas i "migotanie cienia" to dwie różne formy oddziaływania, niezrozumiałe jest, że przy lokalizacji turbin uwzględnia się tylko oddziaływanie jednego z tych zjawisk;
8. odwołująca zarzuciła całkowitą dowolność organu I instancji w kwestii tego, jakie elementy oddziaływania na środowisko, które nie są unormowane normatywnie, winny być uwzględnione w raporcie, a jakie nie. Zarówno efekt "migotania cienia", efekt "disco", jak i emisja infradźwięków nie zostały unormowane normatywnie, jednak dwa pierwsze zostały zaliczone do elementów oddziaływania na środowisko i w raporcie omówione, a oddziaływanie infradźwięków zostało pominięte, co uzasadnia się właśnie brakiem unormowań normatywnych;
9. w raporcie brak jest danych co do wpływu lokalizacji farmy wiatrowej na cenę ziemi, a także możliwość rozbudowy wsi, konsekwencją wybudowania wiatraków jest brak możliwości uzyskania pozwoleń na budowę na gruntach sąsiadujących z tymi, na których są wiatraki. Lokalizacja farmy wiatrowej stanowi bezpośrednie ograniczenie prawa własności, a za bezpodstawne należy uznać sformułowanie, że "decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza o sposobie zagospodarowania terenu". Bez znaczenia jest argument, że w chwili obecnej w sąsiedztwie dominują tereny rolne (po wybudowaniu farmy i tak o innych nie będzie mowy). W odniesieniu do wpływu inwestycji na cenę ziemi doświadczenia Europy Zachodniej dowodzą, że po wybudowaniu farmy wiatrowej wartość nieruchomości znacznie spada;
10. brak w raporcie informacji o wzroście cen energii. Ceny prądu wytwarzane przez elektrownie wiatrowe są najwyższe z możliwych, a zatem wprowadzenie go na rynek może spowodować jedynie ich wzrost. Wzrost kosztów utrzymania danego gospodarstwa domowego to jeden z istotnych czynników oddziaływania na życie każdego człowieka. Raport podaje, że zrealizowanie inwestycji przyczyni się do zmniejszenia bezrobocia (należy zatem uznać, że jest to element oddziaływania inwestycji na środowisko), co nie jest prawdą, bowiem zarówno przy budowie, jak i eksploatacji farmy, wszelkie prace i czynności będą wykonywały specjalistyczne firmy spoza regionu. W raporcie brak jest także bilansu zysków i strat, a kwestia zysków z inwestycji była jedynym argumentem ze strony Wójta Gminy wobec sprzeciwu społeczeństwa dla realizacji inwestycji.
Na rozprawie nie została również wyjaśniona kwestia kwalifikacji osób opracowujących raport, gdyż autorzy raportu odmówili podania szczegółowych danych w tym zakresie. Wśród współautorów raportu brak jest osób posiadających wiedzę specjalistyczną z zakresu medycyny, a zatem raport w zakresie odnoszącym się do oddziaływania inwestycji na życie, a przede wszystkim zdrowie ludzkie, nie został sporządzony przez osobę posiadającą stosowną wiedzę i kwalifikacje i nie odpowiada przez to wymaganiom art. 66 ustawy. Wskazanie na rozprawie, iż M. S. weryfikował opracowanie dotyczące oddziaływanie inwestycji na życie ludzkie z punktu widzenia medycznego, wprost potwierdza powyższy zarzut.
Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 K.p.a. Mając na uwadze przebieg postępowania, w tym zarzuty i wnioski formułowane przez strony postępowania, a także stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję, należy stwierdzić, że nie dokonano wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Samodzielność w dokonywaniu ustaleń nie może sprowadzać się do twierdzeń, że organ opiniujący uznał określone informacje za wystarczające. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie pisemnej opinii z dowodu biegłego z zakresu akustyki (dr. H. W.), w której miał on wypowiedzieć się w przedmiocie oddziaływania turbin wiatrowych na organizmy żywe, minimalnej odległości turbin wiatrowych od zabudowań, właściwej skali do pomiaru infradźwięków i dźwięków niskich częstotliwości emitowanych przez turbiny wiatrowe i dowodu z pisemnej opinii lekarza medycyny patofizjologa (prof. dr. hab. M. P. – D.), w której biegła wypowiedziałaby się w analogicznym do przedstawionego wyżej zakresie. Niesłuszna jest przy tym argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji, że takie opinie miałyby charakter opinii naukowej i mogłyby stanowić asumpt do dyskusji nad zmianą lub ustanowieniem przez prawodawcę przepisów prawa. W raporcie znajduje się przecież opracowanie sporządzone przez specjalistę akustyka i zdaniem organu nie stanowi ono opinii naukowej. Argumentacja organu wskazuje, że oddziaływanie turbin na organizmy żywe jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania nauki, co rodzi pytanie, na jakiej podstawie raport zawiera opracowania dotyczące oddziaływania turbin na organizmy żywe, w tym ludzi. Potwierdza to tezę, że zakres raportu, jak i stanowisko Wójta w kwestii tego co jest przedmiotem zainteresowania nauki, a co nie, jest całkowicie dowolne i wybiórcze. Opinie biegłych wykazałyby, że lokalizacja turbin wiatrowych w tak bliskiej odległości od zabudowań mieszkalnych nie zapewnia ochrony, w szczególności ochrony przed oddziaływaniem akustycznym, zarówno jeżeli chodzi o hałas, jak i infradźwięki.
Ocena materiału dowodowego dokonana została w sposób całkowicie dowolny i z naruszeniem art. 80 K.p.a.
II. art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy, poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie, tj. wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa, co zdaniem odwołującej ma wynikać z tego, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do sprzeciwu mieszkańców z dnia 9 sierpnia 2011 r., podpisanego przez mieszkańców wsi S. oraz K., gdzie 80% mieszkańców jest przeciwnych lokalizacji farmy wiatrowej na terenie tych miejscowości. Tym samym brak było podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stąd główny wniosek odwołania sprowadza się do żądania zmiany wydanej decyzji i odmowy uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla projektowanej inwestycji w zakresie jej lokalizacji w obrębie sołectw S. i K. w gminie W. Odwołująca zakwestionowała też twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji o stanowisku większości mieszkańców, którzy popierają inwestycję, podnosząc, że należy porównywać liczbę protestujących mieszkańców wsi K. i S. z ogólną liczbą mieszkańców tych wsi, a nie ogólną liczbą mieszkańców wsi I., D., T., S. i K. W grudniu 2010 r. została złożona lista mieszkańców wsi T., D. i I. protestujących przeciwko budowie farmy wiatrowej, a w wydanej decyzji nie ma wzmianki o tej liście, która została załączona do dokumentacji związanej z procedurą uchwalania zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Żaden z mieszkańców nie złożył oświadczenia o cofnięciu sprzeciwu, a wobec tego należy uznać, że lista ta jest nadal aktualna. Spotkania informacyjne w grudniu 2010 r. zostały zorganizowane jedynie w miejscowościach, w których mieszkańcy wystąpili ze sprzeciwem, a obecny na spotkaniach pracownik Urzędu Gminy oraz Wójt zapewniali o braku negatywnych oddziaływań inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Z punktu konsultacyjnego, powołanego po spotkaniu w S. w dniu 21 lipca 2011 r., mieszkańcy nie korzystali, bowiem zarówno inwestor jak i Wójt zajęli jasne stanowisko co do budowy farmy wiatrowej. Zebranie w dniu 26 sierpnia 2011 r. odbyło się wyłącznie w celu przekazania przez Wójta informacji dotyczącej kwestii finansowania przez inwestora Studium - co wynikało z faktu wszczęcia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w S. (1 Ds [...]). Z porozumienia z dnia 21 września 2009 r. wynika zobowiązanie Gminy do zadbania o pozytywny odbiór społeczny inwestycji, a przebieg dotychczasowego postępowania wskazuje, że gdy sprzeciw mieszkańców jest stanowczy, realizacja tego zobowiązania polega na celowym pomijaniu protestów i działaniu wbrew woli mieszkańców miejscowości, na terenie których planuje się budowę turbin wiatrowych. W ocenie skarżącej ustawowy wymóg uwzględniania wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa znajduje także potwierdzenie w stanowisku Prezesa Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej, w którym wskazuje on, że farmy wiatrowe nie powinny powstawać w miejscach, gdzie jest sprzeciw społeczeństwa, niezależnie od tego, czy jest on uzasadniony, czy nie. Należy dać prymat stanowisku mieszkańców, a nie inwestycji prywatnego podmiotu (budowa elektrowni wiatrowych nie jest inwestycją celu publicznego).
III. art. 33 ust. 1, art. 39 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy, polegające na nieumieszczeniu na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta B., Urzędu Gminy i Miasta W. oraz sołectw O., gm. B.; K., R., G., J. – B., P., gm. W. zawiadomień (w tym o wszczęciu postępowania) dotyczących wcześniejszych etapów postępowania niż zawiadomienie o ponownej procedurze udziału społeczeństwa w ocenie oddziaływania na środowisko i zawiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stanowi to naruszenie prawa społeczeństwa, w tym stron, do udziału w postępowaniu gwarantowanego przez wskazane przepisy ustawy.
IV. uchybienia procesowe podczas przeprowadzania rozprawy administracyjnej:
1. naruszenie art. 91 § 3 K.p.a. w zw. z art. 36 ustawy, zdaniem odwołującej nie dokonano zawiadomienia stron postępowania znanych organowi, tj. wszystkich mieszkańców i właścicieli nieruchomości położonych na obszarze sołectw objętych lokalizacją farmy wiatrowej, w szczególności tych, którzy składali uwagi, wnioski i zarzuty - w stosunku do nich obowiązku wezwania na termin rozprawy, którego warunki określa art. 91 § 2 K.p.a., nie można zastąpić obwieszczeniem. Art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy nie stanowi sam podstawy prawnej do zastępowania doręczeń obwieszczeniami, ponieważ zawiera on odesłanie do przepisów odrębnych, m.in. art. 91 § 3 K.p.a. Brak jest podstaw do stosowania w tym przypadku art. 49 K.p.a. na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy, gdyż wprost znajduje tu zastosowanie art. 91 § 3 K.p.a. na podstawie art. 36 ust. 2 powołanej ustawy. Wobec powyższego - zdaniem odwołującej - zachodził obowiązek odroczenia rozprawy z uwagi na nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, a jej przeprowadzenie stanowi istotne naruszenie prawa stron postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania;
2. przeprowadzenie rozprawy z naruszeniem zasady równego traktowania stron pod względem formalnym, jak i czysto organizacyjnym, co według odwołującej przejawiało się w: niesprawdzeniu listy obecności osób, wyliczenie osób obecnych na rozprawie nie jest kompletne, zapewnieniu przedstawicielom inwestora własnego stanowiska wyposażonego w mikrofony, z których mogli swobodnie korzystać, podczas gdy pozostałe strony po udzieleniu im głosu każdorazowo musiały podchodzić na środek sali aby zabrać głos, limitowaniu wypowiedzi stron innych niż inwestor pod względem czasowym i przedmiotowym, braku należytego umocowania do działania w imieniu wnioskodawcy przez obecnych na rozprawie członków organów inwestora – D. D. i K. U. oraz braku pełnomocnictw dla M. S. i H. S.;
3. naruszenie przepisów K.p.a. regulujących przebieg rozprawy, w tym przeprowadzenie postępowania dowodowego, tj.: art. 95 § 1 K.p.a., ponieważ w toku rozprawy brak było jakichkolwiek rozstrzygnięć ze strony kierującej rozprawą, nie podejmowała ona decyzji w przedmiocie przeprowadzonych dowodów (pełnomocnik inwestora nie zgłaszał wniosków dowodowych, nie wskazywał okoliczności objętych tezą dowodową, a jedynie wskazywał osoby, które mają zabrać głos, wnioski dowodowe pozostałych stron nie zostały rozpoznane na rozprawie), przesłuchano świadków z naruszeniem art. 83 K.p.a., nie wyjaśniono roli procesowej wypowiadającego się w toku rozprawy J. S.
Konsekwencją braku rozstrzygnięć kierującej rozprawą było m.in. przesłuchanie w charakterze świadków autorów raportu H. S. oraz M. S., po uprzednim wypowiedzeniu się ww. w roli pełnomocników wnioskodawcy, co było niedopuszczalne - przy czym w uzasadnieniu decyzji wskazuje się na niedopuszczalność przesłuchania w charakterze świadka pełnomocnika inwestora D. K.;
4. brak protokołu rozprawy sporządzonego zgodnie z przepisami K.p.a., gdyż dokument zatytułowany "Protokół" nie stanowi protokołu rozprawy w rozumieniu art. 68 § 1 K.p.a., albowiem nie spełnia wymogów w tym przepisie wskazanych, zawiera jedynie cytaty z wybranych wypowiedzi, co potwierdza zestawienie z nagraniem audio z rozprawy (którego kopii nie udostępniono stronom - dając jedynie możliwość odsłuchania nagrań w Urzędzie Gminy). Dokument ten nie został także podpisany przez osoby uczestniczące w rozprawie, co stanowi naruszenie art. 68 § 2 K.p.a., a tym samym dokument ten nie może stanowić podstawy ustaleń tak co do przebiegu rozprawy, jak i okoliczności faktycznych. W ocenie odwołującej uchybienia te pozwalają przyjąć, że rozprawa nie została przeprowadzona;
V. naruszenie zasady równego traktowania stron polegające na doręczeniu zaskarżonej decyzji jedynie inwestorowi i jego pełnomocnikowi, przy zastosowaniu wobec pozostałych stron odmiennego trybu doręczania;
VI. brak bezstronności ze strony Wójta Gminy W., jako organu upoważnionego do wydania decyzji. Organ ten nie może reprezentować interesów żadnej ze stron, a w rozpatrywanej sprawie wymóg ten nie został zachowany. Brak bezstronności wynika już z samego porozumienia podpisanego między Gminą W. a inwestorem w dniu 21 września 2009 r., zgodnie z którego treścią Wójt Gminy W. zobowiązał się do załatwienia formalności związanych z realizacją inwestycji w możliwie najkrótszych terminach, a wnioskodawca do wpłacenia określonych środków pieniężnych na rzecz Gminy. Już w 2009 r. władze Gminy zajęły stanowisko w przedmiocie realizacji inwestycji, a podejmowane kolejno przez Radę Gminy i Wójta decyzje są wyrazem realizacji zaciągniętych zobowiązań. Podobnie, zdaniem odwołującej, należy ocenić sfinansowanie przez inwestora pobytu Wójta Gminy W., radnych i urzędników gminnych w miejscowości M. O braku bezstronności świadczą także wprost wypowiedzi publiczne Wójta Gminy W., co dotyczy także przewodniczącego Rady Gminy W. oraz pracownika Urzędu Gminy we W. – E. P., którzy zapewniali, że budowa farmy wiatrowej nie wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla środowiska, a inwestycja zostanie zrealizowana niezależnie od tego, czy mieszkańcy będą protestować, czy nie. O braku bezstronności świadczy także treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i przebieg rozprawy administracyjnej. Przytoczone okoliczności wywołują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Wójta Gminy W., a w związku z tym należy wyłączyć go od wydania decyzji. Odwołująca zwróciła także uwagę, że niezasadny jest pogląd Wójta, iż do wyłączenia organu ma zastosowanie tylko art. 25 K.p.a., bowiem przesłankami wyłączenia są także podstawy z art. 24 K.p.a.
Strona zwróciła się również o zawieszenie postępowania (po uchyleniu sprawy do ponownego rozpatrzenia), które jej zdaniem jest uzasadnione, gdyż istnieje ścisły związek pomiędzy postępowaniem toczącym się przed Wójtem Gminy W. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, a postępowaniem toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, który wprost potwierdzają uregulowania art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczy się postępowanie ze skargi na uchwałę Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. Zarzuty podniesione w skardze pozostają w związku z m.in. toczącym się w Prokuraturze Rejonowej w S. śledztwem w sprawie nieprawidłowości przy sporządzaniu ww. Studium (1 Ds [...] Sp(c)). Rozstrzygnięcie wydane na skutek uwzględnienia skargi oznaczać będzie wyeliminowanie z obrotu Studium, a tym samym wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla inwestycji w postaci elektrowni wiatrowej stanie się bezprzedmiotowe - ze względu na brak podstaw do oceny uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia, którego Studium nie przewiduje, w sytuacji, gdy wymagane jest ustalenie rozmieszczenia terenów przeznaczonych pod inwestycję w Studium. Do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Łodzi kwestii zgodności Studium z prawem, tj. jego ważności, w pełni zasadne jest zawieszenie postępowania toczącego się przed Wójtem Gminy W.
Odwołanie zasadniczo zbieżne pod względem zarzutów i wniosków z opisanym powyżej wniósł także T. W.
W odwołaniu wniesionym przez adwokata R. O., H. K., M. S. i P. W. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 49, art. 68 § 1, art. 75 § 1 i art. 78 K.p.a. i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych dla wydania decyzji. Wskazali na niedostatecznie precyzyjne określenie w decyzji przedsięwzięcia, gdyż uzgodnienie RDOŚ dotyczy zespołu elektrowni wiatrowych, w toku postępowania przedsięwzięcie określano jako Farmę Wiatrową, zaś decyzja dotyczy elektrowni wiatrowej. Organ administracji naruszył zasadę bezstronności i równego traktowania stron. Według odwołujących jest jasne, że organ prowadzący postępowanie i wydający decyzję jest w istocie zainteresowanym w sprawie, gdyż przyjęcie pieniędzy na sfinansowanie studium dotyczącego zagospodarowania w zamian za działania określone w porozumieniu z inwestorem powodują, że organ ma interes w załatwieniu sprawy zgodnie z interesem wnioskodawcy. Takie działania, jak różny sposób informowania stron o czynnościach i decyzjach, sposób prowadzenia rozprawy, dopuszczanie dowodów osób zgromadzonych na rozprawie z inicjatywy wnioskodawcy i przez niego finansowanych, przy nieuwzględnianiu wniosków innych stron, bez formalnej w tym zakresie decyzji, powoduje naruszenie wskazanych zasad w sposób wyraźny. Tylko to uchybienie winno skutkować uchyleniem decyzji. Ponadto, w ocenie skarżących, raport jest niefachowy i zawiera szereg luk, co potwierdza choćby zakres i ilość wezwań do jego uzupełnienia przez RDOŚ. Raport był sporządzony w sposób wskazujący na to, że nie dysponowano prawidłowymi danymi co do zakresu przedsięwzięcia i nie powołano ich w raporcie (typ, model elektrowni, parametry hałasu, efektu stroboskopowego). Strony przedłożyły szereg opracowań dotyczących innych krajów, w których zaleca się, a nawet zakazuje budowy tego typu obiektów w odległościach nawet 2,5 - 3 km od zabudowań, podczas gdy w pierwotnej wersji raport nie podawał tych odległości, a obecnie jedynie wskazuje ich usytuowanie. Jest to o tyle istotne, że w pkt VII.2 uzgodnień RDOŚ nakazał pomiar hałasu po wykonaniu inwestycji w odniesieniu do zagród m.in. na działkach nr 286/1 i 128 w S., co świadczy o braku jakichkolwiek danych co do faktycznego hałasu wiatraków. Zdaniem skarżących nie można określić uwarunkowań nie mając konkretnych danych co do pomiaru hałasu, infradźwięku i innych parametrów. Na powyższe skarżący wskazali w kontekście naruszenia art. 7 K.p.a. wobec złożonych i popartych wniosków o biegłych i świadków mających wiedzę w zakresie podobnych inwestycji i ich wpływu na środowisko. Przyjęto do raportu założenia co do sprzętu i jego parametrów w toku budowy elektrowni nie mając żadnych danych na temat tego, kto i jakim sprzętem będzie wykonywał budowę. Nie analizowano, czy istniejące drogi pozwalają na ciągły przejazd ciężkiego sprzętu, także w aspekcie zagrożenia dla cieków wodnych i melioracji. Na naruszenie art. 8 K.p.a. wskazuje sposób prowadzenia postępowania, nierówne traktowanie stron w zakresie uwzględniania dowodów i dostępu do postępowania. Zdaniem odwołujących doszło również do naruszenia art. 10 w zw. z art. 49 K.p.a. Stosowanie art. 49 K.p.a. winno następować, kiedy trudno jest zindywidualizować strony, a rzecz dotyczy społeczeństwa w jego grupowym ujęciu. W sytuacji kiedy strony określiły się indywidualnie, ustanowiły pełnomocników, zgłosiły swój udział w postępowaniu i wzięły udział w rozprawie, trudno znaleźć logiczne uzasadnienie nietraktowania ich jak wnioskodawcy i doręczania pism i decyzji w drodze obwieszczeń. Incydentalne, lecz także istotne dla wyników postępowania, jest naruszenie art. 68, art. 75 § 1 i art. 78 K.p.a. W sprawie przeprowadzono rozprawę, a nawet nagrywano jej przebieg, tymczasem z tej rozprawy nie ma protokołu, bowiem nie został on podpisany przez strony. Stronom uniemożliwiono przegranie zapisu rozprawy, udostępniając nagranie jedynie w siedzibie organu. Z kolei treść art. 75 § 1 i art. 78 K.p.a. wyraźnie wskazuje, że nie ma możliwości oddalenia wniosków co do przesłuchania świadków i biegłych w sytuacji, gdy dowody są przydatne dla ustaleń faktycznych i wyjaśnienia sprawy. Pełnomocnik skarżących wniósł o rozpoznanie odwołania na rozprawie, ze względu na konieczność bezpośredniego zajęcia dodatkowego stanowiska.
W odwołaniu wniesionym w imieniu B. N., J. N., D. O., J. O., G. W. i D. W. radca prawny M. S. – G. wniosła o:
1) uchylenie decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z odwołania,
2) wyłączenie Wójta Gminy W. od prowadzenia postępowania (po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia) w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji w postaci "Farmy wiatrowej A".
Zarzuty podniesione we wspomnianym odwołaniu są w zasadzie tożsame z wywiedzionymi w odwołaniu K. O. - W. Dodatkowo zarzucono także naruszenie art. 94 § 2 K.p.a., poprzez przeprowadzenie rozprawy mimo obowiązku jej odroczenia, wobec złożenia stosownego wniosku pełnomocnika z uwagi na niemożność stawiennictwa, co pozbawiło strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony swych interesów. Zakwestionowano także oddalenie wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka E. P., jak również przytoczoną w decyzji treść wniosku o przeprowadzenie tego dowodu, gdyż zdaniem pełnomocnika faktycznie chodziło w nim o wykazanie braku bezstronności po stronie ww. pracownika Urzędu Gminy we W. Wskazano również, że żaden z przepisów prawa nie przewiduje możliwości rozpatrzenia wniosku o wyłączenie organu przez organ, którego wniosek ten dotyczy.
W dniu 2 marca 2012 r. adwokat J. W. - pełnomocnik K. O. – W. złożył pismo procesowe, w którym poparł jej odwołanie, a także wniósł o wyznaczenie rozprawy w ramach postępowania odwoławczego.
W dniu 27 marca 2012 r. wpłynęło pismo, w którym strony postępowania wskazały na stwierdzone uchybienia w postępowaniu międzyinstancyjnym, polegające na podaniu do publicznej wiadomości przez Wójta Gminy W. danych osobowych osób wnoszących odwołania.
Ponieważ w odwołaniach zostały zawarte wnioski o rozpoznanie odwołań na rozprawie, a Kolegium nie stwierdziło określonych w art. 89 § 1 i 2 K.p.a. przesłanek do przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym rozprawy administracyjnej, do stron postępowania (ich pełnomocników), które formułowały takie wnioski, zostały skierowane w dniu 3 kwietnia 2012 r. wezwania o przedstawienie w razie potrzeby na piśmie dodatkowego stanowiska w sprawie.
W odpowiedzi na to wezwanie jedynie K. O. – W. wniosła - alternatywnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 odwołania o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrowni Wiatrowej A z uwagi na brak przesłanek do jej wydania. W kolejnym piśmie, zwracając uwagę na zasadę dwuinstancyjności oraz szeroki zakres kompetencji organu odwoławczego, odwołująca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 588/11, który jej zdaniem został wydany na gruncie tożsamej sytuacji procesowej. Zwróciła też uwagę na wypowiedź Wójta Gminy W. umieszczoną w portalu www.nasze.fm dotyczącą terminu rozpoznania sprawy, z jednoczesną prośbą o wskazanie możliwości dostępu do ww. informacji również dla stron postępowania.
W toku postępowania odwoławczego z aktami sprawy zapoznawał się A. K., który nie wniósł odwołania od decyzji organu I instancji, lecz złożył do akt dwa pisma. W piśmie z dnia 12 maja 2012 r. wskazywał na szkodliwe oddziaływanie pola elektromagnetycznego emitowanego przez elektrownie wiatrowe. Z kolei, w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. zarzucał Wójtowi Gminy W. stronniczość oraz kwestionował sposób przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa.
Decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] znak: [...], Nr [...], została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], znak: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - po rozpatrzeniu odwołań osób uznanych za strony postępowania, zaś odrębną decyzją z tej samej daty, znak: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami osób niebędących stronami postępowania.
Od wspomnianych decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli K. O. – W., T. W., W. D., P. O. i M. S.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 850/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone decyzje nie odnosząc się jednak merytorycznie do przedstawionych przez skarżących zarzutów. W ocenie Sądu Kolegium nieprawidłowo wydało dwie decyzje - o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji i o umorzeniu postępowania odwoławczego, ponieważ powinno rozpoznać łącznie wszystkie odwołania i podjąć w ich przedmiocie jedną decyzję (obejmującą również rozstrzygnięcie co do odwołań wniesionych przez osoby, którym nie można przypisać przymiotu strony postępowania).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie odwoławcze wobec osób wymienionych na wstępie w punkcie 1 decyzji i w punkcie 2 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji Kolegium przywołało brzmienie art. 127 § 1 K.p.a., art. 28 K.p.a., wyjaśniając że warunkiem uznania osoby za stronę postępowania jest istnienie interesu prawnego, który musi znajdować swoje źródło w normach prawa materialnego. Brak normy prawa materialnego pozwalającej na wywiedzenie z niej interesu prawnego do udziału w postępowaniu uniemożliwia uznanie za stronę osoby zgłaszającej swój udział w postępowaniu, czy podejmującej inną czynność procesową (np. zaskarżenie decyzji). W takim przypadku można mówić jedynie o interesie faktycznym, który nie tworzy jednak legitymacji procesowej. Stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny, musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli być wyprowadzone z prawa materialnego, z konkretnej normy prawnej. Cechą interesu i obowiązku prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie zezwala na uznanie za stronę, a o uznaniu za stronę postępowania nie może decydować samo tylko subiektywne przekonanie osoby skarżącej decyzję o tym, że decyzja narusza jej uprawnienia i przez to jest stroną postępowania. W postępowaniu, którego przedmiotem są uwarunkowania środowiskowe przyjmuje się, że stroną będzie ten podmiot, który jest właścicielem, względnie użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze charakter inwestycji oraz jej potencjalne oddziaływanie na środowisko, przyjęto, iż stronami postępowania, prócz inwestora i właścicieli nieruchomości, na których ma być lokalizowana inwestycja, są również właściciele nieruchomości położonych na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia wyznaczonym izolinią 40 dB, która to wartość jest najsurowszą, jeżeli chodzi o normy oddziaływania akustycznego w środowisku, określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826) i stosownie do ustaleń raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, rozciąga się w odległości ok. 500 - ok. 900m od projektowanych turbin wiatrowych. Także inne niż akustyczne oddziaływania przedsięwzięcia, opisane w raporcie, zamykają się w tych granicach. Wymienione w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji osoby, które odwołały się od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...], znak: [...], Nr [...], określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrowni Wiatrowej A, zlokalizowanej w obrębie [...],[...],[...],[...] i [...] w gminie W., nie są właścicielami (względnie użytkownikami wieczystymi) nieruchomości znajdujących się na opisanym wyżej obszarze (wykaz tych nieruchomości znajduje się w aktach sprawy), a skoro tak, to nie przysługuje im status strony w postępowaniu. Merytoryczne rozpatrzenie odwołań wniesionych przez wskazane osoby jest zatem niedopuszczalne, co oznacza konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Do uznania za stronę postępowania nie jest wystarczający fakt zamieszkiwania na nieruchomości sąsiedniej względem terenu inwestycji, jeżeli nie wiąże się to z posiadaniem praw rzeczowych do tej nieruchomości. Wówczas bowiem można mówić jedynie o interesie faktycznym w sprawie, a nie prawnym.
Przechodząc do rozpatrzenia odwołań, które zostały wniesione przez strony postępowania Kolegium przywołało brzmienie art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 62 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wyjaśniając, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar A określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary A, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.
Proponowane przez A Sp. z o.o. w W. przedsięwzięcie ma polegać na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składających się z 19 turbin o mocy 2,0 MW każda o łącznej mocy zespołu 38 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, liniami kablowymi i przyłączem do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, zlokalizowanego na terenie gminy W. w obrębie miejscowości I., T., D., S., K. Tego rodzaju przedsięwzięcie, ze względu na swój zakres, objęte jest dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b i pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) i należy uznać je za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla takich przedsięwzięć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko następuje wówczas, gdy zostanie on stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane postanowienie nie zostało zaskarżone.
Stosowny raport został opracowany i złożony do akt sprawy przez inwestorów w lipcu 2011 r. (ostatecznie uzupełniony w październiku 2011 r. po wezwaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska).
Po dokonaniu oceny raportu oraz zasięgnięciu wymaganych w art. 77 ust. 1 ustawy opinii i uzgodnień, a także zapewnieniu, stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, Wójt Gminy W. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia proponowanego przez A Sp. z o.o. w W., określając dla niego środowiskowe uwarunkowania.
Zdaniem Kolegium analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście przedstawionych wyżej uregulowań należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja Wójta Gminy W. jest prawidłowa, a postępowanie ją poprzedzające zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami ustawy. W szczególności Kolegium stwierdziło, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawiera elementy określone w art. 66 ustawy oraz postanowieniu Wójta Gminy W. z dnia [...], a jego zawartość pozwala na dokonanie pełnej oceny zakresu oddziaływania na środowisko wskazanego w art. 62 ustawy. W raporcie w sposób przekonujący wykazano, że przy zastosowaniu określonych rozwiązań technicznych i technologicznych, zarówno w fazie realizacji, jak i eksploatacji przedsięwzięcia nie dojdzie do pogorszenia standardów ochrony środowiska w sąsiedztwie terenu przyszłej inwestycji, w szczególności w zakresie emisji substancji, ochrony przed hałasem i promieniowaniem elektromagnetycznym. Nie będzie miało także miejsca negatywne oddziaływanie na położone najbliżej obszary chronione zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody a w szczególności obszary A. Przeprowadzone analizy ornitologiczne i chiropterologiczne wykazały brak szkodliwego oddziaływania inwestycji na ptaki i nietoperze. W należyty sposób przedstawiono proponowane działania w zakresie prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej oraz gospodarowania odpadami. Konkluzja organu pierwszej instancji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia była zatem prawidłowa i Kolegium w pełni ją podziela. Określone w zaskarżonej decyzji warunki uwzględniające stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., zawarte w postanowieniu z dnia [...], znak: [...], należycie zabezpieczają środowisko otaczające inwestycję przed związanymi z jej funkcjonowaniem potencjalnymi oddziaływaniami. Ponadto pozytywnie należy ocenić zobowiązanie inwestora do przeprowadzenia monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego, stanowiącego replikę badań przedrealizacyjnych, jak również zobowiązanie do prowadzenia stałego monitoringu akustycznego oraz przeprowadzenia, w okresie sześciu miesięcy po oddaniu obiektu do użytkowania, analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, co po zrealizowaniu przedsięwzięcia pozwoli na porównanie prawidłowości założeń raportu, warunków decyzji oraz działań planowanych dla ograniczenia oddziaływania z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko oraz podjęcie środków zaradczych w przypadku ewentualnych przekroczeń standardów środowiskowych.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium odnosząc się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniach przez strony postępowania stwierdziło, iż są one częściowo zasadne, jednakże ich uwzględnienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem charakter stwierdzonych uchybień nie uzasadniał przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a jak wyżej wspomniano decyzja pierwszoinstancyjna była prawidłowa.
Powyższą decyzję w zakresie rozstrzygnięcia zamieszczonego w punkcie pierwszym decyzji T. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie: art. 15, art. 28, art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny w kwestii braku po stronie skarżącego interesu prawnego i w związku z tym umorzenie postępowania odwoławczego, a w konsekwencji nie rozpoznanie merytoryczne złożonego odwołania; art. 27 § 1 K.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którzy wcześniej brali udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sygn. akt [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], w związku z czym podlegali oni wyłączeniu od rozpoznania odwołania od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...],[...], Nr [...]; art. 49 K.p.a. i art. 107 K.p.a., poprzez nie zawarcie w obwieszczeniu pouczenia o prawie, sposobie i terminie wniesienia skargi do WSA w Łodzi. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach kwestionowanej decyzji.
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. pełnomocnik uczestnika postępowania A Sp. z o.o. wniósł o odrzucenie skargi T. W. ze względu na brak przymiotu strony bądź ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sądowa kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego w stosunku do skarżącego T. W. oraz pozostałych podmiotów wymienionych w punkcie pierwszym decyzji wykazała, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego.
Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy Kolegium słusznie stwierdziło, że T. W. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrowni Wiatrowej A, zlokalizowanej w obrębie [...],[...], [...],[...] i [...] w gminie W. i w rezultacie umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
W ocenie sądu stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe i zasługuje na akceptację.
W rozumieniu art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 28 K.p.a. ugruntowało się jednolite stanowisko, podzielane zresztą w pełni przez skład orzekający w tej sprawie, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 26/13 - LEX nr 1334447, NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1957/11 - Lex nr 1336345, NSA z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1791/10 – Lex nr 1152048). Co do zasady przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie. W grupie tej oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności mieścić się będą również władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności. Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Przymiot strony w postępowaniu będą posiadały tylko te podmioty w których prawa wynikające z dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości, planu zagospodarowania przestrzennego lub ewentualnie innych przepisów będą godziły oddziaływania powstałe na skutek realizacji przedsięwzięcia wymagającego określenia uwarunkowań środowiskowych. Mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych (vide: wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Go 862/10 - Lex nr 1027275, w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 330/12 – Lex nr 1288356, w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1932/11 – Lex nr 1138582, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1791/10 – Lex nr 1152048). Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 K.p.a. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie wyklucza to w pewnych sytuacjach prawa do żądania przez określony podmiot wszczęcia postępowania przed organem administracji. Jednakże w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, następuje w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. W sytuacji, gdy okaże się, że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu, który nie posiada interesu prawnego - stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. winno ulec ono umorzeniu w każdym stadium postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1874/11 – Lex nr 1336332).
Przenosząc poczynione wyżej ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zasadny jest - w przekonaniu sądu - wniosek, że stronami postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia są z pewnością podmiot planujący realizację przedsięwzięcia oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której przedsięwzięcie to ma być realizowane. W stosunku zaś do pozostałych podmiotów konieczne jest ustalenie, czy legitymują się one interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a., a więc czy są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na które będzie oddziaływała projektowana inwestycja i czy to oddziaływanie nie przekroczy ponadnormatywnych wartości, wynikających z przepisów szczególnych.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając charakter inwestycji jaką jest budowa Elektrowni Wiatrowej A oraz jej potencjalne oddziaływanie przede wszystkim w zakresie emisji hałasu prawidłowo uznało, że stronami przedmiotowego postępowania oprócz inwestora i właścicieli nieruchomości, na których ma być lokalizowana inwestycja są również właściciele nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia wyznaczonym izolinią 40 dB, która to wartość jest najsurowszą, jeżeli chodzi o normy oddziaływania akustycznego w środowisku, określone przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) i stosownie do ustaleń raportu oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko rozciąga się w odległości około 500-900 metrów od projektowanych turbin wiatrowych.
W rozumieniu załączonego do akt sprawy raportu oddziaływanie akustyczne obiektów - potencjalnych źródeł hałasu, rozpatruje się w odniesieniu do normatywów, określonych dla terenów uznanych za chronione przed hałasem. Ochroną przed hałasem są objęte praktycznie wszystkie tereny, których funkcja wiąże się z przebywaniem ludzi. Dotyczy to funkcji mieszkalnych, oświatowych (szkoły, przedszkola, żłobki), opieki zdrowotnej (szpitale, sanatoria), domów opieki, jak również rekreacyjnych.
Działki, na których zlokalizowano turbiny, jak również najbliższe otoczenie inwestycji to tereny rolnicze nie podlegające ochronie akustycznej. Tereny podlegające ochronie akustycznej to tereny zabudowy zagrodowej znajdujące się w odległości nie mniejszej niż 500 m od poszczególnych turbin. Dla terenów zabudowy zagrodowej dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej wynosi 55 dB, a w porze nocnej 45 dB.
Głównym źródłem hałasu podczas pracy turbin wiatrowych jest wirnik, przekładnia i generator. Dodatkowym źródłem hałasu na terenie planowanej inwestycji będzie stacja transformatorowa GPZ. Przeprowadzono obliczenia poziomu hałasu generowanego przez stację transformatorową. Na potrzeby analizy przyjęto stację transformatorową o poziomie mocy akustycznej 87 dB, a więc większej aniżeli w przypadku projektowanej. Z przyjętych przez autorów raportu obliczeń wynika, że w odległości powyżej 60 metrów od stacji wartość poziomu hałasu spada poniżej 40 dB. W tym przypadku, aby stacja GPZ nie powodowała przekroczenia standardów akustycznych na terenach chronionych zaleca się budowę stacji w odległości nie mniejszej niż 60 m od terenów zabudowy mieszkaniowej.
Z treści raportu i załączonych map obrazujących zasięg oddziaływania akustycznego wynika że, analizę akustyczną przeprowadzono dla czterech turbin wiatrowych, wykorzystując mapę topograficzną terenu oraz informację na temat terenów zabudowy zagrodowej i sporządzono model obliczeniowy. W celu oceny wpływu inwestycji na klimat akustyczny wyznaczono poziom hałasu w kilkudziesięciu punktach pomiarowych usytuowanych na granicy terenów podlegających ochronie akustycznej, na wysokości 1,5m i 4m. Ponieważ przyjęto, że turbiny pracują w sposób ciągły przez całą dobę z maksymalnym obciążeniem tj. z maksymalnym poziomem mocy akustycznej, obliczony poziom dźwięku w poszczególnych punktach pomiarowych odniesiono do normatywów dla pory nocnej, gdyż są one ostrzejsze niż dla pory dnia. Podsumowując autor raportu stwierdził, że z przeprowadzonej analizy wynika, iż inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska pod względem akustycznym. Duża odległość turbin wiatrowych od terenów zabudowy zagrodowej oraz odpowiednia ich lokalizacja pozwala dotrzymać standardy akustyczne na terenach objętych ochroną akustyczną.
Analiza załączonych do akt administracyjnych sprawy wypisów z rejestru gruntów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skarżący nie jest właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której miałaby zostać zrealizowana inwestycja, ani też nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji, czy też nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji, wobec czego brak było podstaw do przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S. Wprawdzie organ odwoławczy nie wezwał skarżącego do wskazania, gdzie znajduje się jego działka i jaki ma on interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu I instancji, to jednak biorąc pod uwagę wspomniane wyżej wypisy z rejestru gruntów stwierdzone uchybienie należało ocenić jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Ustalenie zaś przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie T. W. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., ponieważ nie posiada interesu prawnego, legitymując się wyłącznie interesem faktycznym, prawidłowo skutkowało więc wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Błędne jest tym samym przekonanie skarżącego, że skoro oddziaływanie akustyczne omawianej inwestycji dotyczy wszystkich mieszkańców konkretnej miejscowości, w której ta inwestycja ma powstać, to wszyscy mieszkańcy są automatycznie stronami postępowania administracyjnego. Jak zostało to już wywiedzione na wstępie rozważań o istnieniu interesu prawnego decyduje konkretna norma prawa materialnego, w której ów interes prawny ma swoje źródło. Skarżący natomiast na etapie postępowania administracyjnego nie wskazał takiej normy. Powołany zaś w skardze art. 68 Konstytucji RP, czy też bliżej nieokreślone przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie mogą stanowić podstaw do wywodzenia przez T. W. interesu prawnego w rozważanym postępowaniu.
Na marginesie powyższych uwag wyjaśnić trzeba, że czym innym jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a czym innym jest udział w tym postępowaniu poszczególnych podmiotów w charakterze stron postępowania. Zapewniona w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko gwarancja udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wyrażona została m.in. w art. 33 ust. 1, który przewiduje obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z powyższego wynika, iż prawo do zasięgania informacji o środowisku, na gruncie omawianej ustawy, przysługuje każdemu, bez względu na to, jakim interesem będzie się kierował. Z kolei udział podmiotu, nie będącego organizacją ekologiczną, o której mowa w art. 44 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w charakterze strony postępowania wymaga wykazania, iż podmiot ten legitymuje się interesem prawnym.
Podsumowując, zarzuty podniesione przez T. W. w skardze dotyczące braku jego interesu prawnego w postępowaniu przed organami administracji okazały się bezpodstawne. W rezultacie więc sąd nie był uprawniony do badania pozostałych zarzutów skargi.
Z tych względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło