II SA/Kr 608/13

WyrokWSA w Krakowie2013-12-11

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy byli wspólnicy zlikwidowanej spółki jawnej, która była inwestorem w postępowaniu o pozwolenie na budowę, posiadają legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w postępowaniu wznowionym dotyczącym tej decyzji?
Ratio decidendi
Byli wspólnicy zlikwidowanej spółki jawnej nie posiadają legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w postępowaniu wznowionym dotyczącym pozwolenia na budowę. Spółka jawna, mimo braku osobowości prawnej, jest podmiotem samodzielnie występującym w obrocie prawnym i wobec organów administracji, a zatem tylko ona mogła być stroną postępowania. Przeniesienie praw z decyzji o pozwoleniu na budowę na wspólników wymaga decyzji administracyjnej, a nie jest dopuszczalne poprzez samodzielny przelew uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zmiany funkcji lokalu handlowego na gastronomiczny. Powodem uchylenia było stwierdzenie, że inwestor – spółka jawna – nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli byli wspólnicy zlikwidowanej spółki jawnej, kwestionując m.in. ustalenie stron postępowania, terminowość postępowania wznowionego oraz sposób oceny prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd rozpoznał kwestię legitymacji procesowej skarżących.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Anna Balicka przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K.-K. w K. M.K. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.G., M.G. , oraz J.O,. na decyzję Wojewody z dnia 27 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania; skargę oddala. Prezydent Miasta decyzją z dnia 20 stycznia 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 104 K.p.a. oraz art. 35 ust. 4 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego po rozpoznaniu sprawy wznowionej z urzędu w dniu 25 maja 2009 r. rozstrzygniętej decyzją z dnia 4 września 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na wykonaniu prac budowlanych związanych ze zmianą funkcji lokalu handlowego na lokal gastronomiczny wraz z wykonaniem wewnętrznych instalacji co, cwu, gazu, energii elektrycznej i wentylacji mechanicznej oraz wymianą okien i zmianą kolorystyki elewacji w budynku przy ul. [...] w K., na działce nr [...] obr. [...] uchylił decyzję z dnia 4 września 2007 r. i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę dla wyżej wskazanego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że potwierdziła się przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem zarówno w chwili ubiegania się o udzielenie pozwolenia na budowę jak i obecnie inwestor - Spółka jawna) nie legitymuje się posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do nieruchomości objętej inwestycją. Okoliczność ta nie była znana organowi I instancji przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu 4 września 2007 r. Od decyzji tej w ustawowym terminie zostało złożone odwołanie, w którym skarżący zarzucił naruszenie art. 4 Prawa budowlanego poprzez uniemożliwienie wykonania przez stronę skarżącą prawa do zabudowy nieruchomości, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niewydanie pozwolenia na budowę i art. 98 zdanie pierwsze k.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące stwierdzeniem, iż K. O., pełnomocnik byłych współwłaścicieli, nie był umocowany do wyrażenia w ich imieniu zgody na prowadzenie robót budowlanych. W ramach postępowania odwoławczego wystąpiono o udostępnienie dowodów, w oparciu o które można by ustalić legitymacje inwestora do prowadzenia robót budowlanych tj. o upoważnienia udzielone "A" przez współwłaścicieli kamienicy przy ul. [...] w K., do występowania w ich imieniu w sprawach związanych z czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd oraz możliwości ustanawiania w tym zakresie dalszych pełnomocnictw oraz o pełnomocnictwo udzielone K. O. przez współwłaścicieli kamienicy przy ul. [...] w K., do występowania w ich imieniu w sprawach związanych z czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd oraz do wyrażania w ich imieniu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane przez osoby trzecie. Ponieważ w ocenie organu odwoławczego, w zakreślonym terminie nie przedłożono żadnych nowych dowodów, decyzją z dnia 12 kwietnia 2011 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2011 r. uznając, że jest ona prawidłowa. Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. wystąpiono do K. O. o udostępnienie wskazanych w piśmie dokumentów tj. upoważnienia udzielonego "A" przez współwłaścicieli kamienicy przy ul. [...] w K., do występowania w ich imieniu w sprawach związanych z czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd oraz możliwości ustanawiania w tym zakresie dalszych pełnomocnictw oraz pełnomocnictwa udzielonego K. O. przez współwłaścicieli kamienicy przy ul. [...] w K.. W dniu 31 maja 2011 r. do Wojewody wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję ostateczną z dnia 12 kwietnia 2011 r. Odpowiadając na pismo organu odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2011 r. K. O. wskazał, że wszystkie pełnomocnictwa notarialne przekazał nowemu administratorowi firmie "B", a dokumentację oraz korespondencję z właścicielami przekazano kancelarii prawnej "C" w W.. W dniu 4 lipca 2011 r. Administracja "B" poinformowała, że nigdy nie była w posiadaniu pełnomocnictwa udzielonego przez właścicieli "A", natomiast przekazała posiadane pełnomocnictwa dla K. O.. Pełnomocnictwa te były już w posiadaniu organów administracji. Z nich jednak nie wynikało posiadanie przez upoważnionego uprawnienia do podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt SA/Kr II 1078/11, uchylił, decyzję Wojewody z dnia 12 kwietnia 2011 r. uznając, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie zgromadził w sprawie całego materiału dowodowego. Ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze wystąpiono do Kancelarii Prawnej "C"" w W., o udzielenie odpowiedzi na wcześniejsze wystąpienie z dnia 9 czerwca 2011 r. Kancelaria i na to pismo nie udzieliła odpowiedzi. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że Kancelaria Prawna "C" w W., nie jest w posiadaniu dokumentów, o które występowano. Natomiast pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. pełnomocnik "D" Wspólnicy Spółka jawna, jako nowy środek dowodowy, zawnioskował o przesłuchanie w charakterze świadka K. O.. Wojewoda decyzją z dnia 27 lutego 2013 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania "D" Wspólnicy Spółka jawna od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2011 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał że inwestor w złożonym do organu administracji oświadczeniu o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako dokument z którego wynika źródło tego uprawnienia, wskazał zgodę czterech współwłaścicieli oraz umowę najmu. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, organy administracji zobowiązane są do badania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jedynie w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do posiadania tytułu prawnego przez inwestora. Po przeprowadzeniu postępowania przez organ administracji ustalono, że inwestor nie posiada, przywołanej w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgody ówczesnych współwłaścicieli na prowadzenie robót budowlanych. Uprawnienie do prowadzenia robót budowlanych nie wynikało również z umowy najmu z dnia 8 marca 2007 r. Okoliczność ta nie była znana organowi administracji ze względu na zakres prowadzonej przez organ kontroli składanych przez inwestora dokumentów do wniosku o pozwolenie na budowę i wynikający z art. 33 ust. 2 i 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Należy więc uznać, że, ponieważ potwierdziła się okoliczność wskazana w art. 145 § 1 K.p.a., zasadne jest podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: (...) 2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W celu ustalenia właściwej procedury przy orzekaniu, wystąpiono do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w celu ustalenia czy inwestycja została zakończona. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 12 listopada 2009 r. poinformował, że w odniesieniu do tej inwestycji nie została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor winien uzyskać tę decyzję po zakończeniu wszystkich robót budowlanych, ale przed przystąpieniem do użytkowania (art. 55 Prawa budowlanego). Użytkowanie obiektu bez tej decyzji zagrożone jest sankcją określoną w art. 57 ust 7 Prawa budowlanego. Informacja o konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie znajduje się w treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 4 września 2007 r. Dodać należy, że pozostające w obrocie prawnym, wydane po wznowieniu postępowania, postanowienie z dnia 16 lipca 2009 r. Prezydenta Miasta o wstrzymaniu wykonana decyzji o pozwoleniu na budowę, wyklucza obecnie możliwość uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Mając powyższe na względzie należy uznać, że budowa nie została zakończona, a tym samym zasadne jest ponowne rozpoznanie wniosku o pozwolenie na budowę. W dokumentach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia 26 lutego 2007 r., w którym K. O. pełniący funkcję administratora nieruchomości przy ul. [...], działając w imieniu właścicieli nieruchomości, wyraża zgodę najemcy na wykonanie prac budowlanych, zgodnie z załącznikiem do umowy najmu z dnia 22 lutego 2007 r. W tej sytuacji ustalenia wymaga więc, czy K. O. pełniący funkcję administratora nieruchomości był uprawniony do wyrażenia takiej zgody. Jak wynika z treści pełnomocnictw z dnia 25 kwietnia 1994 r., ówcześni współwłaściciele nieruchomości udzielili K. O. pełnomocnictwa do zarządu nieruchomością określając jej zakres. Zgodnie z zapisami pełnomocnictwa w ramach zarządy nieruchomością, dopuszczono w zakresie robót budowlanych: zlecanie i honorowanie wszelkich prac niezbędnych do konserwacji i remontów bieżących nieruchomości. W upoważnieniu tym brak jest jakiegokolwiek zapisu uprawniającego administratora do prowadzenia innego zakresu robót, w tym robót budowlanych związanych z jego przebudową. Tym samym należy uznać, że inwestor, zarówno w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jak i obecnie, nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu odwoławczego, zakres umocowania świadka organ winien ocenić na podstawie dokumentów sprawy administracyjnej, z których w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości winna wynikać legitymacja do prowadzenia robót budowlanych. Stwierdzić ponadto należy, że przedłożone dodatkowe dowody, z których wynika, że poszczególne organy uznały uprawnienie zarządcy nieruchomości do podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd związany z administrowaniem nieruchomością, nie rzutuje na dokonaną ocenę w tym postępowaniu. Powyższa okoliczność wyklucza możliwość wydania zarówno decyzji, którą udzielono by pozwolenia na budowę jak i decyzji, w której orzeczono by w oparciu o art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., bowiem inwestor nie legitymuje się posiadaniem prawa do dysponowania terenem na cele budowlane. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli E. G., M. G. i J. O. reprezentowani przez pełnomocnika, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1/ art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe określenie kręgu stron postępowania w sprawie odwołania od decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania i skierowanie decyzji do podmiotu, który w momencie jej wydania nie istniał (spółki jawnej wykreślonej z rejestru) przez co decyzję wydano w warunkach następczej podmiotowej bezprzedmiotowości postępowania; 2/ art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieustalenie kręgu stron postępowania tj. nieustalenie, czy istnieją następcy prawni inwestora – spółki jawnej, która przed wydaniem decyzji została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w następstwie czego nie brali udziału w postępowaniu skarżący – następcy prawni inwestora; 3/ art. 146 § 1 K.p.a. poprzez merytoryczne orzekanie we wznowionym postępowaniu, pomimo upływu pięcioletniego terminu od dnia doręczenia/ogłoszenia decyzji, do dnia wydania decyzji przez organ, podczas gdy w tej sytuacji postępowanie w obu instancjach wznowionego postępowania podlega umorzeniu; 4/ art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że o istnieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane decyduje istnienie dokumentu, z którego prawo to wynika, a braki takiego dokumentu jest równoznaczny z brakiem tego prawa po stronie inwestora; 5/ art. 78 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych (zawartych w piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r.), chociaż przedmiotem dowodów były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy; 6/ art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego dotyczącego faktu udzielenia zgody na przeprowadzenie robót budowlanych objętych decyzją Prezydenta Miasta z dnia 4 września 2007 r. oraz zakresu pełnomocnictwa udzielonego K. O., prze co nie wyjaśniono wyczerpująco stanu faktycznego, względnie na wypadek przyjęcia, że ocena zakresu umocowania K. O. powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym; 7/ art. 100 oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezastosowanie przepisów regulujących zakres czynności podejmowanych przez organ w przypadku stwierdzenia wystąpienia zagadnienia wstępnego (przyjęcie, że ocena zakresu umocowania K. O. powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym oznacza, że rozstrzygnięcie tego problemu stanowi zagadnienie wstępne – nie można bowiem odmówić przeprowadzenia dowodu z powołaniem się na uprawnienie sądu powszechnego do badania danej kwestii i jednocześnie do sądu takiego o jej rozstrzygnięcie się nie zwrócić – ograniczałoby to bowiem zasadę prawdy materialnej określoną w art. 7 K.p.a.); 8/ art. 107 § 3 poprzez pominięcie obligatoryjnych elementów uzasadnienia decyzji tj. niewskazanie przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pismu K. O. z dnia 18 lutego 2011 r., oświadczeniom "B" z dnia 28 maja 2007 r. oraz z dnia 4 października 2004 r. (dotyczącym wyrażenia zgody na roboty budowlane); 9/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. pomimo braku podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 września 2007 r. nr [...], określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.; 10/ art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań WSA w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1078/11 co do konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego i uwzględnienia wniosków dowodowych na okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że organ wydający decyzję nie ustalił, że podmiot będący stroną postępowania przestał istnieć – spółka "D" i Wspólnicy Spółka jawna została bowiem dnia 9 stycznia 2013 r. wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] w Krakowie XI Wydział Gospodarczy (postanowienie uprawomocniło się dnia [...] stycznia 2013 r.). Efektem wskazanego zaniechania było pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu następców prawnych inwestora (tj. skarżących). Ponadto ze względu na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. organ nie mógł zakończyć postępowania decyzją merytorycznie rozstrzygającą sprawę stanowiącą przedmiot wznowionego postępowania. Błędnie przyjęto, że o istnieniu po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane decyduje istnienie określonego dokumentu, który to prawo potwierdza, co w konsekwencji doprowadziło do ponownego naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Przepis art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego zawierający definicję prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wymaga, aby prawo to było potwierdzone określonym dokumentem. Z bliżej nieznanych przyczyn organ nie przeprowadził dowodów z dokumentów wskazanych przez strony, natomiast wystąpił do administratora nieruchomości oraz kancelarii prawnej o przekazanie innych dokumentów, a wobec odpowiedzi negatywnej oraz braku odpowiedzi, ewentualnych dalszych czynności wyjaśniających w tym zakresie zaniechał. Dokumenty przedłożone wraz z pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. są o tyle istotne, że potwierdzają fakt działania K. O. na podstawie tych samych pełnomocnictw, na podstawie których udzielił poprzednikowi prawnemu skarżących zgody na wykonanie prac budowlanych w innych postępowaniach prowadzonych w podobnym przedmiocie. Możliwość jego działania w żadnym z tych postępowań nie została przez współwłaścicieli ani żaden inny podmiot zakwestionowana. Ponadto organ II instancji w gole nie odniósł się do wniosku strony skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział IX Gospodarczy sygn. akt [...] i Sądu Apelacyjnego w Krakowie Wydział I Cywilny sygn. akt I [...]. Ze względu na powołane zaniedbania organu w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, Wojewoda naruszył przede wszystkim art. 153 P.p.s.a. Był on bowiem związany wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 r. co do uzupełnienia postępowania dowodowego i dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę skarżącą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że w myśl art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 P.p.s.a jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona przez osoby, których interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie został wykazany w sposób wystarczający dla przyjęcia legitymacji do występowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 roku, póz. 1118 tekst jedn. z późn. zm.) postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. II OSK 598/06 wskazał, iż zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Także w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. II OSK 40/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż krąg podmiotów w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalony identycznie jak w sprawie w tym przedmiocie prowadzonej w trybie zwykłym, tzn. na podstawie art. 28 ust. 2 p.b., będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Prezentowany pogląd podzielany też przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest w orzecznictwie powszechnie przyjęty (vide: wyroki NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. II OSK 508/11, z dnia 20 października 2010 r. II OSK 1774/09 i z dnia 18 września 2009 r. II OSK 1425/08, z dnia 16 marca 2009 r. II OSK 1540/08 a także wyroki WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r. VII SA/Wa 1543/11 oraz z dnia 14 października 2011 r. VII SA/Wa 1456/11, z dnia 15 lutego 2011 r. VII SA/Wa 2049/10, z dnia 30 września 2010 r. VII SA/Wa 1181/10, z dnia 8 lipca 2010 r. VII SA/Wa 606/10, WSA w w Opolu z dnia 8 kwietnia 2010 r. II SA/Op 439/09). Tak więc skutecznie kwestionować w postępowaniu nadzwyczajnym decyzję ostateczną może jedynie inwestor i podmioty znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie inwestorem była spółka jawna. Skargę złożyli natomiast byli wspólnicy tej spółki – po jej likwidacji. Wskazać tu należy, iż spółka jawna jest spółką osobową i nie posiada osobowości prawnej. Dla pozycji spółki jawnej w stosunku do osób trzecich, czyli sfery zewnętrznej, podstawowe znaczenie ma art. 8 Kodeksu Spółek Handlowych. Zgodnie z nim mimo braku osobowości prawnej spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Powyższy przepis przesądza kwestię, że w obrocie, wobec osób trzecich kontrahentem jest spółka, a nie jej wspólnicy (prof. dr hab. Janusz A. Strzępka Kodeks spółek handlowych. Komentarz Rok wydania: 2013 Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 6). W przypadku spółki jawnej nie mamy więc do czynienia z umownym zrzeszeniem osób działających w oparciu o współwłasność łączną ale podmiotem samodzielnie występującym w obrocie nabywającym prawa i zaciągającym zobowiązania. Także wobec organów administracji podmiotem obowiązków i uprawnień kreowanych w wydawanych przez siebie decyzjach są nie wspólnicy spółki jawnej ale ta spółka. Konsekwencją tego jest przyjęcie, iż tylko spółka jako inwestor mogła skutecznie składać skargę do sądu administracyjnego jako strona postępowania zakończonego decyzją 4 września 2007 r. która to decyzja jest przedmiotem postępowania wznowieniowego. Wspólnicy tej spółki nie są inwestorami a zatem nie byli stroną postępowania o pozwolenie na budowę w którym wydano decyzję z 4 września 2007 r a ich dotychczasowe (z przed likwidacji spółki) działania sprawie, należy traktować jedynie w kategoriach reprezentacji spółki. W konsekwencji nie są stronami postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w stosunku do tej decyzji co prowadzi do wniosku, iż nie mają legitymacji do złożenia skargi merytorycznie kontrolowanej przez sąd. Wskazać należy, iż w sądownictwie administracyjnym utarty jest pogląd, iż wspólnicy spółki jawnej nie są stronami postępowania gdzie spółka była stroną. Wskazać tu można postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r. I GSK 293/13 w którym wskazano, iż byli wspólnicy zlikwidowanej spółki jawnej jako osoby trzecie w rozumieniu o.p. nie mają interesu prawnego w postępowaniu, które dotyczy zobowiązań podatkowych spółki jawnej jako podatnika. LEX nr 1299285. Także postanowieniu z dnia 15 marca 2013 r. I GSK 249/13 NSA wskazuje, iż w wypadku wykreślenia spółki jawnej z rejestru sądowego w toku postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, stronami tego postępowania nie stają się byli jej wspólnicy. Przytoczyć można także pogląd wyrażony przez NSA w postanowieniu NSA z dnia 15 marca 2013 r. I GSK 248/13 w którym wyraźnie wskazano, iż skarga złożona przez wspólnika wykreślonej z rejestru sądowego spółki jawnej jest niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych, gdyż została wniesiona przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego. Wnosząc zatem skargę strona dokonuje czynności procesowej, do której nie jest uprawniona w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. LEX nr 1302749 Skarżący wskazali, iż przed likwidacją spółki ta prawa z przeniosła z decyzji o pozwoleniu na budowę z 4 września 2007 r. na nich (dotychczasowych wspólników) oraz że w rozumieniu przepisów prawa cywilnego są następcami prawnymi tej spółki, gdyż odpowiadają za jej długi. Zdaniem skarżących uprawnia ich to do złożenia skargi. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Aktualnie przyjmuje się powszechnie, iż interes prawny o którym mowa w art. 28 k.p.a. którego istnienie statuuje pozycje strony postępowania administracyjnego można wywodzić nie tylko z materialnych norm prawa administracyjnego ale też z prawa cywilnego, tym niemniej przepis art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę a także, co wykazano wyżej w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących takich decyzji, jest inwestor i podmioty znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji a nie ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Regulacja ta wyklucza byłych wspólników zlikwidowanej spółki jawnej z możliwości działania jako strona postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Na marginesie trudno by wykazać, iż fakt ponoszenia zobowiązań za zlikwidowaną spółkę wskazywał na interes prawny jej byłych wspólników w postępowaniu wznowieniowym o pozwolenie na budowę. Argument przeniesienia na nich praw wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę (co dawało by im pozycję inwestora) też nie może się ostać. Do skargi dołączano pismo w którym skarżący występujący jako reprezentanci spółki składają oświadczenie o zgodzie na przeniesieniu na nich z decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazać jednak należy, iż do skuteczności takiej czynności – przeniesienia pozwolenia na budowę, potrzeba nie tylko woli dotychczasowego inwestora i podmiotu na rzecz którego przeniesienie pozwolenia na budowę ma nastąpić ale także decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 40 ustawy Prawo budowlane to organ przenosi decyzję na rzecz innego podmiotu. Podmioty te nie są uprawnione do samodzielnego (bez ingerencji organu administracji) przenoszenia pozwolenia na budowę. Jak zasadnie wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r. I CSK 296/2012 uprawnienia z decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskuje jej adresat, a więc osoba, na rzecz której została wydana albo osoba, na rzecz której przeniesione zostało, w trybie art. 40 pr. budowlanego, wcześniej wydane pozwolenie na budowę. Nie jest dopuszczalny przelew tych uprawnień, gdyż są to uprawnienia publicznoprawne (LexPolonica nr 5165375). Wskazać też należy, iż skarżący imieniem spółki która reprezentowali do daty wydania decyzji będącej przedmiotem rozpoznania sądu (a zatem przed likwidacja spółki) mogli o przeniesienie pozwolenia na budowę skutecznie się ubiegać, gdyż co prawda była to decyzja uchylona ale pozostająca w obrocie prawnym ponieważ decyzja ją uchylająca nie miała waloru ostateczności. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło