II SA/Rz 1292/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-04-01
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur-Selwa, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki altany, ze względu na brak wykazania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jest zgodne z prawem, mimo jej lokalizacji w niewielkiej odległości od gazociągu wysokoprężnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki altany było prawidłowe, ponieważ ekspertyza techniczna wykazała, że gazociąg wysokoprężny nie stwarza zagrożenia dla ludzi, mienia ani środowiska. Brak przepisów prawnych zakazujących wznoszenia obiektów w określonej odległości od gazociągu w dacie budowy altany oraz brak wykazania realnego zagrożenia bezpieczeństwa uniemożliwiają nakazanie rozbiórki na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki altany, która znajdowała się w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę altany, uznając ją za samowolę budowlaną i zagrożenie bezpieczeństwa. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na brak wykazania zagrożenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB ponownie nakazał rozbiórkę, powołując się na normy branżowe. WINB ostatecznie uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, stwierdzając brak zagrożenia na podstawie ekspertyzy technicznej. Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję WINB, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A. Oddział [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki altany -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A. S.A. Oddział [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako WINB) z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki altany.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: po interwencji A. S.A. Oddział [...] (dalej zwany A.) - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (zwany dalej PINB) w dniu 2 czerwca 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kolizji altany, na terenie ogródków działkowych z gazociągiem wysokoprężnym Ø 700/6,3 MPa relacji [...]. PINB ustalił, że na działce nr 1913 na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S. od około 9 lat istnieje murowana altana, częściowo podpiwniczona, na fundamencie betonowym, wybudowana przez A. W. W/w altana ma wymiary 3,62 x 3,00 m, wysokość 2,50 – 2,00 m i znajduje się w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji [...]. Organ ustalił również, że gazociąg powstał ok. 1964 r. jako obiekt inżynierski, zaliczony do budownictwa specjalnego, na budowę którego, zgodnie z art. 36 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego z 1961 r. wymagane było pozwolenie. Takiego pozwolenia jednak nie uzyskano, gazociąg stanowi więc samowolę budowlaną.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] - PINB nakazał A. W. rozbiórkę przedmiotowej altany.
Po rozpatrzeniu odwołania A. W. WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Po rozpatrzeniu skargi A. W. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) wyrokiem z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 579/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] października 2010 r.
Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że altana będąca własnością skarżącej została wybudowana okło 2001-2002 r. na terenie ogródków działkowych, w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji [...], który jak wynika z ustaleń organów wykonano w latach 1963-1964, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie budzi również wątpliwości fakt, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wybudowania altany, budowa tego typu obiektu nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organy orzekające w sprawie uznały, iż usytuowanie altany w odległości 3,40 m od gazociągu stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa. Sąd zwrócił uwagę, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055), w § 89 stanowi, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Ponadto w § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wyraźnie określono, że stosuje się go przy projektowaniu, budowie, przebudowie lub rozbudowie sieci gazowych służących do przesyłania i dystrybucji paliw gazowych. W tej sytuacji, skoro przepisy rozporządzenia z 2001 r., obowiązującego zarówno w dacie budowy altany, jak i obecnie, nie normują kwestii dopuszczalnych odległości nowo wybudowanych obiektów w stosunku do istniejących gazociągów, brak jest podstaw, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej p.b.), wywodzić właśnie z tych przepisów. Tego rodzaju zagrożenie bezpieczeństwa nie jest zresztą równoznaczne z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i może wynikać z innych okoliczności, a rzeczą organu stosującego art. 50 ust. 1 p.b. jest wykazanie, że takie zagrożenie, spowodowane wykonywaniem robót budowlanych, może zaistnieć. Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie zagrożenie bezpieczeństwa, stanowiące podstawę decyzji o rozbiórce nie zostało wykazane, co czyni zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję wadliwymi, bo naruszającymi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ wyjaśni, czy istniejąca na działce nr 1913, na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S. altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska i na czym to zagrożenie polega, a w dalszej kolejności wyda decyzję odpowiadająca prawu. Przy tej ocenie organ winien uwzględnić, że legalnie wzniesiona altana istnieje "bezkolizyjnie" od ok. 10 lat, przede wszystkim zaś fakt, iż obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Obowiązek ten nie może być przerzucany na właścicieli czy użytkowników gruntów sąsiednich, co wskazywał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19.10.2005 r., sygn. VII SA/Wa 1288/04 oraz NSA z dnia 12.03.2009 r., sygn. akt II OSK 337/08, nie publ. Podobny zresztą pogląd zajął tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 767/09, oddalając skargę A. na decyzję WINB z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem wysokoprężnym Ø 300/4,0 MPa, relacji [...]. Sąd podzielił wówczas pogląd organu, iż brak wykazania realnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi przy braku naruszenia przepisów prowadzić muszą do przyjęcia braku podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania czyli jego bezprzedmiotowości – wyrokiem z dnia 9 maja 2913 r. II OSK 47/12 NSA oddalił skargę kasacyjną Spółki.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] nakazał A. W. rozbiórkę przedmiotowej altany. W uzasadnieniu wskazał, że budowa przedmiotowej altany o powierzchni zabudowy 10,86 m² nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Przedmiotowa altana została wybudowana w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b, czyli w sposób powodujący zagrożenie zdrowia i bezpieczeństwa ludzi. W związku z tym, jest to przypadek inny aniżeli wymieniony w art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1 p.b., dlatego w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50-51 p.b. Roboty budowlane przy budowie altany zostały w całości zakończone, dlatego zbędnym było ich wstrzymanie. PINB wskazał, że usytuowanie altany należy ocenić względem gazociągu wysokoprężnego z uwzględnieniem minimalnych odległości bezpiecznych wymienionych w normie branżowej BN-71/9876-31. Prawidłowość tego stanowiska potwierdził NSA m.in. w wyroku z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1467/11. Organ stwierdził, że zgodnie z przepisami prawa budowanego, zarówno z roku 1961, 1974 oraz 1994 – obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane w sposób zapewniający bezeceństwo ludzi i mienia. W szczególności PINB stwierdził, że wybudowanie altany murowanej, w odległości 4,10 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa (niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło), stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa, gdyż żadne z przepisów począwszy od 1971 r. do chwili obecnej nawet przy zastosowaniu zmniejszonych naprężeń zredukowanych, co było związane z zastosowaniem odpowiednich materiałów przy budowie sieci - nie dopuszczało usytuowania obiektu w tak małej odległości od gazociągu wysokoprężnego. W świetle powyższego organ stwierdził brak możliwości doprowadzenia altany do stanu zgodnego z prawem, w inny sposób aniżeli poprzez nakazanie jej rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Reasumując organ stwierdził, że zagrożenie bezpieczeństwa jest realne, czego przykładem może być rozszczelnienie się gazociągu Ø 400, które miało miejsce w 2003 r. w Z., w powiecie [...]. Gaz gruntem przedostał się do wnętrza budynku mieszkalnego i utworzył mieszaninę wybuchową. W momencie zapalenia przez właścicielkę zapałki, doszło do eksplozji, wskutek czego doznała ona obrażeń ciała, a skala uszkodzeń budynku, wymusiła konieczność jego rozbiórki.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. W.
WINB po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wykazanie innego realnego zagrożenia bezpieczeństwa nie jest możliwe. Przedłożona w ramach odrębnego postępowania ekspertyza techniczna w sprawie gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji [...] wykazała, że gazociąg samoistnie na badanym odcinku usytuowanym na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska. WINB stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo pod względem merytorycznym, gdyż nie zachodzą uzasadnione okoliczności do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., dlatego też wymaga ona uchylenia w tym zakresie.
W skardze na tę decyzję A. S.A. Oddział [...] wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) § 1 oraz § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055) polegające na ich błędnej wykładni, która doprowadziła do niezastosowania rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1995 r. Nr 139, poz. 686) i przyjęcie, że brak jest w niniejszej sprawie przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego (altany) od przebiegającego gazociągu,
2) art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. przez przyjęcie, że naruszenie przepisów i norm określających odległości od gazociągów na skutek lokalizacji obiektu budowlanego (altany) nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska.
W uzasadnieniu skarżąca spółka zwróciła uwagę, że altana wybudowana została z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów rozporządzenia z 1995 r. oraz przepisów techniczno-budowlanych. Ta okoliczność uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci rozbiórki obiektu budowlanego. W ocenie skarżącej wystarczające jest przypuszczenie, że lokalizacja budowali może spowodować zagrożenie. Wniosek o możliwość wystąpienia zagrożenia wynika już z samego faktu naruszenia przepisów rozporządzenia i norm techniczno-budowlanych. Skarżąca podkreśliła, że wymieniony gazociąg był realizowany w oparciu o obowiązująca w czasie jego budowy technologię budowy sieci gazowych i parametry techniczne stawiane sieciom gazowym. Może być on wstanie takim, jaki został wykonany, nadal bezpiecznie eksploatowany, jednak przy zachowaniu odpowiednich odległości obiektów terenowych od gazociągów. Zatem wszystkie obiekty, jakie są zbudowane na terenie tego gazociągu w trakcie jego eksploatacji musza być zlokalizowane w odległościach określonych w aktach prawnych. Podkreślono, że brak jest możliwości usunięcia istniejącego zagrożenia w inny sposób, jak poprzez rozbiórkę altany.
WINB w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, że chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Sąd jak i organy administracyjne są związane oceną prawną i uzasadnieniem co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku NSA z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 47/12 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20.10.2011 r. sygn. akt II SA/Rz 579/11. NSA w w/w wyroku stwierdził, iż poza sporem pozostawał fakt, że wybudowana ok. 2001- 2002 r. na terenie ogródków działkowych altana, której realizacja zgodnie z obowiązującymi w czasie jej budowy przepisami nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania stosownego zgłoszenia, znajduje się w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego. Za chybiony uznał NSA zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane. Przepis ten bowiem, ze względu na uchylenie ustawy Prawo budowlane z 1961 r. z dniem 1 marca 1975 r., przy uwzględnieniu daty realizacji przedmiotowej altanki, nie mógł mieć zastosowania do oceny legalności jej budowy. Nie do przyjęcia jest też koncepcja, aby przepisy właściwe dla realizacji gazociągu, o jakim mowa w niniejszej sprawie, pomimo ich uchylenia, mogły mieć zastosowanie do oceny legalności realizowanych później robót budowlanych.
Za nietrafny uznał też NSA zarzut dotyczący naruszenia przepisów § 1 oraz § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. i wadliwego, zdaniem strony skarżącej niezastosowania rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. Ustalając właściwy na moment budowy altany akt prawny regulujący bezpieczne odległości gazociągów wysokoprężnych od innych obiektów, Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę organu odwoławczego, iż było to rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. W rozpoznawanej kasacji, skarżąca spółka wskazała natomiast, iż przepisami tymi winno być uprzednio obowiązujące w stosunku do powyższego rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Z uwagi jednak na to, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. weszło w życie z dniem 12 grudnia 2001 r., zauważyć należy, iż brak dokładnego określenia terminu wybudowania przedmiotowej altany, uniemożliwia precyzyjne wskazanie rozporządzenia obowiązującego w dacie realizacji altany. Powyższa kwestia pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, ze względu na przyczyny, z jakich nastąpiło uchylenie kontrolowanej w sprawie decyzji skarżonym wyrokiem. Sąd pierwszej instancji nakazał, bowiem organom, i to nie tylko z uwagi na brak zachowania należytej odległości od istniejącego gazociągu, odniesienie się do możliwości wystąpienia zagrożenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W wyroku tym wskazano na braki przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, które uniemożliwiały ocenę zasadności przyjęcia wskazanej w decyzji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia.
W wyroku z 20.10.2011 r. WSA w Rzeszowie nakazał organom administracji w ponownym postępowaniu wyjaśnienie czy istniejąca na działce nr 1913, na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S. altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska i na czym to zagrożenie polega, a w dalszej kolejności wyda decyzję odpowiadająca prawu. Przy tej ocenie organ winien uwzględnić, że legalnie wzniesiona altana istnieje "bezkolizyjnie" od ok. 10 lat, przede wszystkim zaś fakt, iż obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Obowiązek ten nie może być przerzucany na właścicieli czy użytkowników gruntów sąsiednich, co wskazywał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19.10.2005 r., sygn. VII SA/Wa 1288/04 oraz NSA z dnia 12.03.2009 r., sygn. akt II OSK 337/08, nie publ. Podobny zresztą pogląd zajął tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 767/09, oddalając skargę A. S. A. Odział [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem wysokoprężnym Ø 300/4,0 MPa, relacji [...]. Sąd podzielił wówczas pogląd organu, iż brak wykazania realnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi przy braku naruszenia przepisów prowadzić muszą do przyjęcia braku podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania czyli jego bezprzedmiotowości.
Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo zgodnie z w/w wytycznymi NSA i WSA ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności Ekspertyzę techniczną gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...] przebiegającego przez teren Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" (działka o numerze ewidencyjnym gruntów 1913) w S. - AGH z 21.04.2011 r. Wnioski obszernej ekspertyzy są następujące:
Podczas wykonywania odkrywek badawczych stwierdzono, że w bezpośrednim otoczeniu analizowanego gazociągu zlokalizowane są elementy uzbrojenia terenu - podziemne kable energetyczne, telekomunikacyjne, itp. Ze względu na stosunkową niewielką ich odległość od gazociągu należy traktować ich lokalizację jako kolizyjną z lokalizacją gazociągu. W ramach możliwości należy poszczególne instalacje przełożyć, odsuwając je na bezpieczną odległość od gazociągu.
W wyniku przeprowadzonych badań w wykonanych odkrywkach stwierdzono, że w odcinkach gazociągu udostępnionych do badań w trzech odkrywkach stan izolacji bitumicznej gazociągu nie jest w pełni zadawalający. Grubość bitumicznej warstwy izolacyjnej jest niejednolita i choć brak jest na niej oznak uszkodzeń mechanicznych, przeprowadzone badanie biernej ochrony rurociągu wykazało niedostateczną szczelność izolacji.
Analizowany gazociąg nie jest przystosowany do aplikacji tłoków czyszczących.
Na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji stwierdzono, iż gazociąg na całej rozważanej w opracowaniu długości zabezpieczony jest przez czynną ochronę antykorozyjną. Stwierdzono dobry stan materiału gazociągu co świadczy, że gazociąg na całej swej długości jest skutecznie chroniony przez czynną ochronę antykorozyjną oraz, że otaczająca gleba nie stanowi agresywnego środowiska sprzyjającego korozji.
Pomierzona grubość ścianki rurociągu zapewnia bezpieczną jego eksploatację przy założonej dopuszczalnej wartości ciśnień roboczych.
Analizując wyniki przeprowadzonych obliczeń numerycznych, w wybranych obszarach obliczeniowych, stwierdzono, że istniejące budynki na terenie ogródków działkowych "[...]" nie wpływają bezpośrednio na gazociąg. Maksymalne przemieszczenia rury w poszczególnych obszarach wynoszą odpowiednio 0,9 mm w obszarze nr 1, 0,9 mm w obszarze nr 2 i 0,45 mm w obszarze nr 3. Można stwierdzić, że takie wartości przemieszczeń nie mają negatywnego wpływu na konstrukcję analizowanych budynków oraz samego gazociągu. Maksymalne przyrosty naprężeń w rurze w wyniku oddziaływania budynków wynoszą ok. 3,4 MPa w przekroju 2, co przy wartości naprężeń eksploatacyjnych wynoszących ok. 180,0 MPa, i granicy plastyczności stali na poziomie 355,0 MPa ma znikomy wpływ na eksploatację gazociągu.
Na rozpatrywanym terenie ogródków działkowych "[...]" gazociąg zlokalizowany jest zarówno na obszarach użytkowanych przez działkowców jak i pod alejkami komunikacyjnymi. Ze względu na niewielką głębokość zalegania gazociągu zaleca się ograniczenie tonażu pojazdów przemieszczających się po alejkach, pod którymi biegnie gazociąg poprzez wprowadzenie zakazu wjazdu na teren ogródków działkowych "[...]" ciężkiego sprzętu a w miejscach bezpośrednio nad gazociągiem zakazu jazdy pojazdów o masie całkowitej większej niż 3,5 tony.
Z obu stron przebiegającego gazociągu powinna zostać ustalona strefa ochronna, zgodna ze stosowanymi przepisami.
Oznacza to, że stan techniczny sieci, w połączeniu z odległością od gazociągu nie stwarza zagrożenia dla obiektów budowlanych położonych w ich sąsiedztwie.
Podstawę materialnoprawna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stawnoią przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 ustay z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.
Przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowienim prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Jak stanowi art. 51 ust. 7 – przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b , zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
NSA w w/w wyroku przesądził, że niemożliwym jest ustalenie jakie ewentualnie rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać sieci gazowa ma zastosowanie, z powodu braku możliwości dokładnego określenia terminu wybudowania altany. Z uwagi na treść § 89 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowa (Dz.U. Nr 97, poz. 1055), wyłączającym stosowanie nowych przepisów do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, brak jest podstaw do tego, by przy ocenie przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stosować przepisy tego rozporządzenia. Brak jest również podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U Nr 139, poz. 686). W § 91 tego rozporządzenia wprost bowiem wskazano, że jego przepisów nie stosuje się do m.in. gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
W świetle powyższego, aby stwierdzić, że zaistniała sytuacja przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ musiał indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów, tj. gazociągu i altany stwarza zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
W dacie budowy altany nie było bowiem przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od gazociągu. W konsekwencji brak jest podstaw do tego, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wywodzić jedynie z faktu usytuowania danego obiektu budowlanego wobec gazociągu w odległości mniejszej niż wynikała z norm branżowych obowiązujących inwestora sieci w dacie budowy gazociągu.
Przywoływanie norm tzw. branżowych, jako mających wyznaczać dopuszczalność nakładania oznaczonych obowiązków w sferze publicznoprawnej na podmioty, nie będące adresatami tych norm branżowych, jest niedopuszczalne. Normy tego typu (nazywane także normami resortowymi, branżowymi) miały oznaczonych adresatów, opracowywano je na potrzeby poszczególnych resortów, jednostek projektowych, do ich przestrzegania zobowiązany był m. in. inwestor sieci gazowych. Nie stanowiły one przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, a których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2013r., II OSK 2223/11, opublik. cbois.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, wedle którego skoro w dacie wznoszenia altany nie było przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia obiektów w określonej odległości od gazociągu, to brak jest podstaw do tego, aby zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 uPb, na które powołał się WINB, wywodzić z samego faktu usytuowania obiektu (altany) w odległości mniejszej niż wynikała z przywołanych norm branżowych. Pogląd prezentowany powyżej znajduje uznanie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2061/11, 29 maja 2013 r., II OSK 174/12 oraz z 9 maja 2013 r., II OSK 47/12, opublik. cbois.nsa.gov.pl).
Reasumując, wobec prawidłowego ustalenia w zaskarżonej decyzji, że stan techniczny sieci gazowej w połączeniu z odległościami między gazociągiem, a altaną nie stwarza zagrożenia dla obiektów budowlanych położonych w jej sąsiedztwie, skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu po myśli art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło