II SA/Wr 371/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-08-12
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o cofnięciu wniosku o uznanie substancji za produkt uboczny, złożone po podpisaniu decyzji przez organ odwoławczy, ale przed jej doręczeniem, skutkuje umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie o cofnięciu wniosku złożone po podpisaniu decyzji przez organ odwoławczy, ale przed jej doręczeniem, nie skutkuje umorzeniem postępowania. Wydanie decyzji w sensie procesowym następuje z chwilą jej podpisania, a nie doręczenia. Zatem późniejsze cofnięcie wniosku nie może być podstawą do zmiany decyzji ani umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie uznania żużli Dörschla za produkt uboczny. Marszałek Województwa wyraził sprzeciw wobec tego uznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka. Po podpisaniu decyzji przez SKO, ale przed jej doręczeniem, spółka cofnęła swój wniosek. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że cofnięcie wniosku przed doręczeniem decyzji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i koniecznością jego umorzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Sędzia NSA - Halina Kremis Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 5 marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu wobec uznania za produkt uboczny substancji i przedmiotów w postaci żużli oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (zwanego dalej organem odwoławczym, Kolegium lub w skrócie SKO) z dnia 5 marca 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa D.(zwanego dalej organem I instancji lub Marszałkiem) z dnia 14 stycznia 2014 r., nr [...], którą wyrażono sprzeciw wobec uznania za produkt uboczny substancji i przedmiotów w postaci żużli Dörschla określonych w zgłoszeniu złożonym przez A. Sp. z o.o. w S. Ś. (zwana dalej spółka lub strona skarżącą).
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu akt sprawy wynika, że decyzja ta wydana została w następstwie poniżej wskazanych zdarzeń:
W dniu 18 października 2013 r. spółka, na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm., dalej w skrócie u.o.), przedłożyła Marszałkowi zgłoszenie uznania za produkt uboczny przedmiotu lub substancji w postaci żużli Dörschla. Do zgłoszenia załączono: analizę prawną dotyczącą uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, kartę charakterystyki z dnia 23 czerwca 2005 r. zaktualizowaną na dzień 30 listopada 2012r., wyniki badań laboratoryjnych żużli Dörschla, kopię świadectwa akredytacji laboratorium w którym wykonano próby, kopię certyfikatu ISO oraz kopię listu intencyjnego zawartego przez wnioskodawcę z B..
Wnioskująca spółka wyjaśniła, że zgłoszenie dotyczy żużli Dörschla, wytwarzanych na terenie C. Takie żużle powstają w wyniku wytopu odpadów ołowionośnych pochodzących z produkcji miedzi w piecach obrotowo - wahadłowych (tzw. piecach Dörschla). W procesie wytopu powstaje żużel zawierający różne metale, w tym: miedź, cynk i ołów. Przedmiotowy żużel może zostać poddany odzyskowi w procesach hutniczych i procesach elektrolitycznych. Dalej spółka wyjaśniła, że na podstawie przedstawionych listów intencyjnych, żużel będzie transportowany do Chin, gdzie zostanie poddany procesom odzysku. Warunkiem przyjęcia przez odbiorcę przedmiotowych żużli jest jednolity skład frakcyjny. W celu przygotowania do eksportu, żużel będzie przesiewany przez sita. Frakcja nadsitowa będzie mielona w celu doprowadzenia do granulacji 0,50 mm. Następnie w kontenerach żużel będzie przewożony samochodami do portu i transportowane drogą morską do Chin.
Pismem z dnia 29 października 2013 r., spóła zwróciła się do organu o przyspieszenie rozpoznania zgłoszenia.
W odpowiedzi Marszałek pismem z dnia 19 grudnia 2013 r., poinformował, że nie wyrazi sprzeciwu, w drodze decyzji, o którym mowa w art. 11 ust. 4 u.o., z zastrzeżeniem, iż zgodnie z tym przepisem, uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny następuje, jeżeli marszałek województwa w terminie 3 miesięcy od otrzymania zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny nie wyrazi sprzeciwu, w drodze decyzji, oraz że uznanie żużli Dorschla za produkt uboczny nastąpi po upływie 3 miesięcy, od daty wpływu zgłoszenia do organu. W tym wypadku jest to dzień 19 stycznia 2014 r.
Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r., wytwórca żużli Dörschla – D., wystąpiła do organu I instancji z prośbą o wyrażenie sprzeciwu uznania żużli Dörschla za produkt uboczny, zgodnie z art. 11 ust. 4 u.o. Wskazano, że tylko wytwórca odpadów jest uprawniony do złożenia zgłoszenia uznania za produkt uboczny substancji i przedmiotów w postaci żużli Dörschla.
Organ I instancji decyzją z dnia 14 stycznia 2014 r. ([...]), powołując się na art. 11 ust. 1 i ust. 4 u.o., wyraził sprzeciw wobec uznania za produkt uboczny substancji i przedmiotów w postaci żużli Dörschla określonych w złożonym zgłoszeniu. Powodem wyrażania sprzeciwu było przychylenie się do interpretacji prawnej przedstawionej przez wytwórcę odpadów, tj. D.
Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia. Reprezentujący spółkę pełnomocnik zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu, a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 u.o. poprzez uznanie, iż spółka nie ma legitymacji do wystąpienia ze zgłoszeniem uznania przedmiotu w postaci żużli Dörschla w ilości 30.000 Mg za produkt uboczny, mimo że strona takie uprawnienie posiada. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu, a to przepisów: a) art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 u.o. przez błędne uznanie, iż w toku postępowania spełnione zostały przesłanki do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, chociaż w świetle ustaleń i twierdzeń organu zastosowanie winien mieć art. 61a § 1 w zw. z art. 104 § 1 in fine k.p.a., na moc którego w takich przypadkach odmawia się wszczęcia postępowania, a nie rozstrzyga merytorycznie sprawę; b) art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 u.o. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wskazania spółce, iż - zdaniem organu - nie jest ona uprawniona do złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, a także przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w zakresie okoliczności uzasadniających przypisanie spółce statusu "wytwórcy" w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.o. lub co najmniej statusu osoby, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, "niezależnie od statusu w niniejszym postępowaniu dotychczasowego właściciela przedmiotu D.".
Do odwołania załączono m.in., projekt warunkowej umowy sprzedaży, projekt umowy dzierżawy części gruntu i opinię prawną sporządzoną przez pełnomocnika reprezentującego spółkę.
Kolegium decyzją z dnia 5 marca 2014 r., [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając brak naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawa materialnego i procesowego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO przywołało m.in. przepis art. 11 ust. 4 u.o. stanowiący, że uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny następuje, jeżeli marszałek województwa w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny nie wyrazi sprzeciwu, w drodze decyzji, aby następnie zauważyć, iż organ I instancji wyraził sprzeciw w ustawowym terminie. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana dnia 14 stycznia 2014 r., a nadana dnia 16 stycznia 2014 r., a zatem przed upływem trzech miesięcy od dnia otrzymania przedmiotowego zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium powołało się na art. 11 ust. 5 u.o., zgodnie z którym przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do materiałów paszowych określonych w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/51 l/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz. Urz. UE L 229 z 01.09.2009, str. 1, ze zm.).
Wobec powyższego zauważono, że zgłoszenie spółki z dnia 7 października 2013 r. dotyczy żużli Dörschla, wytwarzanych na terenie C. W takiej sytuacji podmiotem, który może skutecznie przedłożyć - marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich wytwarzania - zgłoszenie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, jest wyłącznie wytwórca przedmiotu lub substancji (art. 11 ust. 1 u.o.). W analizowanym przypadku zgłoszenie przedłożył podmiot, który nie jest wytwórcą przedmiotu lub substancji w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.o. Wytwórcą jest bowiem D., Oddział C. Na poparcie przedstawionego stanowiska Kolegium powołało się na informację zawartą na stronie pierwszej zgłoszenia, gdzie wskazano jednoznacznie: "Żużle Dörschla wytwarzane są na terenie instalacji produkcji miedzi C". C. nie należy do odwołującej się strony. Za istotne w tym kontekście Kolegium uznało również znajdujące się w aktach pismo Dyrektora Departamentu Polityki Ekologicznej w D. z dnia 8 stycznia 2014 r., w którym podkreślono, że spółka "nie jest wytwórcą żużla z pieców Döerschla, a więc nie jest podmiotem uprawnionym do składania wniosków o uznanie tych odpadów za produkt uboczny". Ponadto zaznaczono, że załączone do odwołania projekty umów nie mają wpływu na powyższą konstatację. W tym zakresie Kolegium zauważyło, że do odwołania załączono "tylko" projekty umów, które mogą być nie zawarte. Zdaniem organu odwoławczego istnieje rozbieżność między przedmiotowym zgłoszeniem, w którym wskazano, że procesem produkcyjnym, w którym powstaje przedmiot lub substancja, jest proces wtórnego wytopu odpadów powstających w wyniku produkcji miedzi, a treścią odwołania i załączanych do niego projektów umów, gdzie wskazano, że proces przesiewania i dostosowywania składu frakcyjnego jest procesem, w wyniku którego powstają żużle. Zgodnie z art. 10 u.o. produkt uboczny powinien powstawać w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest jego produkcja. Poza tym, tak daleko idącą "modyfikacja" zgłoszenia na etapie postępowania odwoławczego - uwzględniając specyfikę uznania substancji lub przedmiotu za produkt uboczny - nie jest możliwa. Spółka powinna w takim przypadku przedłożyć nowe zgłoszenie do organu I instancji. Ponadto Kolegium zastrzegło, że żużle wytwarzane przez D. stanowią odpady niebezpieczne, zakwalifikowane jako odpady o kodzie 10 04 01, a zatem ich przetwarzanie, zgodnie z § 2 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), należałoby zakwalifikować jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec tego, stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej jako u.u.i.ś.), dla takiego przedsięwzięcia wymagane byłoby uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie Kolegium stwierdzenie, że faktycznym wytwórcą żużli Dörschla jest D, Oddział C., uzasadnia też decyzja nr [...] Wojewody D. z dnia 25 kwietnia 2007 r., w której określono, że ilość odpadów zakwalifikowanych jako odpady o kodzie 10 04 01, dopuszczonych do wytworzenia wynosi 50000 Mg/rok.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało również, że przedłożenie Marszałkowi Województwa zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny nie wszczyna postępowania administracyjnego, a tym samym przepis art. 61 a § 1 k.p.a. - w przypadku wniesienia zgłoszenia przez podmiot niemający statusu wytwórcy przedmiotu lub substancji nie może znaleźć zastosowania. Do dnia wydania decyzji o wyrażeniu sprzeciwu przez marszałka województwa nie toczy się w istocie postępowanie administracyjne. Według Kolegium nie można także zapomnieć, że brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o uznaniu substancji lub przedmiotu za produkt uboczny. Marszałek, w razie wniesienia zgłoszenia przez podmiot niemający statusu wytwórcy przedmiotu lub substancji, obowiązany jest wyrazić sprzeciw, w drodze decyzji administracyjnej. W analizowanym przypadku, według Kolegium zgłoszenie zostało wniesione przez spółkę, która nie jest wytwórcą żużli Dörschla. Kolegium przy tym nadmieniło, że przepisy ustawy o odpadach nie przewidują wzywania przez marszałka województwa podmiotu, który przedłożył zgłoszenie, do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
W końcowej części uzasadnienia SKO, odnosząc się do żądania uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazało, że organ wyższego stopnia - po upływie terminu, o którym w art. 11 ust. 4 u.o. - nie jest władny do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Po wysłaniu do spółki w dniu 27 marca 2014 r. przesyłki pocztowej zawierającej decyzję z dnia 5 marca 2014 r., do Kolegium wpłynęło w dniu 31 marca 2014 r., nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 marca 2014 r. podanie spółki zatytułowane: Oświadczenie o cofnięciu wniosku "Zgłoszenie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny" z dnia 7 października 2013 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 oraz z art. 140 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w przypadku, gdy "[...] wobec skutecznego cofnięcia przez stronę wniosku pn. "Zgłoszenie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny w całości", jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy negatywne, stało się w związku ze złożeniem przez skarżącą oświadczenia o cofnięciu wniosku z chwilą jego nadania w placówce niemożliwe, natomiast w tej sytuacji obowiązkiem organu II instancji jest uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie w całości.
Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca, powołując się na art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.), wniosła o uwzględnienie przez Kolegium w całości skargi, w trybie autokontroli, i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny w całości. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia SKO wraz ze wskazaniem na podstawie przepisu art. 153 u.p.p.s.a. wytycznych w postaci uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia w całości postępowania w sprawie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny.
W szczegółowych motywach skargi strona skarżąca zwróciła uwagę na fakt cofnięcia zgłoszenia, do czego doszło na skutego pisma z dnia 26 marca 2014 r. Wobec powyższego, zasadnym było umorzenie postępowania w całości na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., co jest zgodnie z wytycznymi wyroku NSA z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2463/10 oraz wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 254/10. Autor skargi podkreślił fakt wszczynania tego rodzaju postępowań na wniosek strony (art. 10 i art. 11 u.o.).
Dalej zauważono, że pismo zawierające cofnięcie wniosku zostało nadane do SKO we W. w dniu 26 marca 2014 r. w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. Następnie, w dniu 31 marca 2014 r., doręczono stronie zaskarżoną decyzję SKO z dnia 5 marca 2014 r., która jednak została nadana w placówce pocztowej w dniu 27 marca 2014 r.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, powyższe oznacza, że przed doręczeniem stronie decyzji Kolegium, strona, mając ku temu pełne prawo, skutecznie złożyła z dniem 26 marca 2014 r. oświadczenie o cofnięciu wniosku o przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie, co uzasadnia twierdzenie, że organ obiektywnie "wydał" merytoryczną decyzję już po cofnięciu wniosku z dnia 7 października 2013 r. Zważywszy, że postępowanie w sprawie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny prowadzone w trybie przepisów art. 10 i art. 11 u.o. (którego wszczęcie jest możliwe jedynie na wniosek wytwórcy przedmiotu lub substancji, o których mowa w art. 10 u.o.), wraz z nadaniem w placówce pocztowej właściwemu organowi oświadczenia o cofnięciu wniosku, stało się bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie winno zostać w całości umorzone, po uprzednim uchyleniu decyzji organu I Instancji.
Jednocześnie pełnomocnik zastrzegł, że nie kwestionuje, że datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji. Jednakże, decyzja procesowa - jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie - nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie postępowania. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych dla strony skutków. Dopiero uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał (tak np. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1201/10).
W dalszej części uzasadnienia skargi jej autor powołał się na stanowisko NSA przyjęte w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1171/11, zgodnie z którym przepisy k.p.a. nie dają podstaw, by utożsamiać wydanie decyzji z jej doręczeniem, którego skutkiem jest związanie organu decyzją w myśl art. 110 k.p.a. Adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji (tak również NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1333/11). Wobec czego, w przekonaniu pełnomocnika, strona niniejszego postępowania od momentu nadania oświadczenia o cofnięciu wniosku stworzyła nowy stan faktyczny i nowy stan prawny. Świadomość strony obejmuje sytuację, w której postępowanie w sprawie jest w całości bezprzedmiotowe. Nie ulega również wątpliwości, że postanowienie (decyzja) rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który je wydał (tak wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/11). W oparciu o treść wyroku WSA w Opolu z dnia 3 lipca 2012 roku, sygn. akt II SA/Op 239/12, pełnomocnik spółki przedstawił argumentację, zgodnie z którą wprawdzie związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie, jednakże ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wobec powyższego raz jeszcze wskazano, że w sprawie w sposób istotny zmieniły się okoliczności faktyczne, implikujące zmianę sytuacji prawnej. Powyższe nastąpiło także przed uprawomocnieniem się decyzji, to jest upływem terminu do jej zaskarżenia w trybie postępowania sądowo – administracyjnego. Skuteczne zatem cofnięcie wniosku inicjującego postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 10 i art. 11 u.o. oznacza bezprzedmiotowość postępowania w sprawie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, co oznacza konieczność umorzenia postępowania w całości. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć - skoro wniosek inicjujący postępowanie o uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny został cofnięty, to nie ma podstaw faktycznych i prawnych do wydania (utrzymania w mocy) merytorycznego rozstrzygnięcia. We wniosku o wszczęcie postępowania strona zwraca się do organu administracji o załatwienie wskazanej przez nią sprawy w oparciu o konkretny przepis prawa materialnego. Strona określa zatem sprawę administracyjną rozstrzygnięciem której jest zainteresowana. W niniejszej sprawie, strona w zakresie przysługującego jej prawa, cofnęła wniosek, dlatego organ odwoławczy nie może ocenić merytorycznie decyzji organu I Instancji i winien umorzyć postępowanie. Cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oznacza brak żądania uprawnionego podmiotu. Oznacza więc tym samym, że przedmiot postępowania przestaje istnieć. Przedmiot ten bowiem był oznaczony we wniosku o wszczęcie postępowania i istniał dopóki nie został cofnięty wniosek (tak wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 254/10). Z tą chwilą odpadł jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej - przedmiot, co zawsze obliguje organ do odstąpienia od swojej uprzedniej oceny prawnej, i do umorzenia postępowania (obiektywna konieczność umorzenia postępowania). Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla jakich doszło co cofnięcia wniosku. Istotny jest natomiast skutek takiej czynności związany z brakiem przedmiotu postępowania.
Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało poczynione w zaskarżonej decyzji ustalenia i towarzyszącą im argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi SKO wskazało, że cofnięcie wniosku przez wnioskodawcę jest możliwe do dnia wydania decyzji przez organ administracji publicznej, w przypadku organu kolegialnego - jakim jest Kolegium - do dnia podjęcia rozstrzygnięcia na posiedzeniu. Zaskarżoną decyzję wydano na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), które odbyło się dnia 5 marca 2014 r., a skoro tak to późniejsze wycofanie przez spółkę podania z dnia 7 października 2013 r. nie wywołało skutków prawnych. Kolegium, wydając decyzję z dnia 5 marca 2014 r., uwzględniło stan prawny i faktyczny na ten dzień. Zmiany stanu prawnego lub faktycznego - po dacie 5 marca 2014 r. - nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach zarzut naruszenia przepisów procesowych jest bezzasadny. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że datą cofnięcia wniosku jest data wpływu podania cofającego wniosek do organu administracji publicznej, a nie - jak twierdzi spółka - data nadania takiego podania na poczcie. Kolegium, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie wydało zaskarżonej decyzji po "cofnięciu" wniosku z dnia 7 października 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zarzuty skargi koncentrowały się kwestii skuteczności złożenia przez skarżącą oświadczenia o cofnięciu wniosku z chwilą jego nadania w placówce, a w konsekwencji obowiązku organu odwoławczego uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie w całości.
Przypomnieć trzeba w tym miejscu sekwencję czasową istotnych zdarzeń związanych z cofnięciem przez spółkę wniosku oraz doręczeniem jej ostatecznej decyzji SKO, a mianowicie:
- 5 marca 2014 r.- data posiedzenia niejawnego Kolegium, na którym sporządzono i podpisano decyzję,
- 26 marca 2014 r.- datowanie oświadczenia o cofnięciu wniosku i jednocześnie jego ekspediowanie w urzędzie pocztowym,
- 27 marca 2014 r. data ekspedycji decyzji SKO z dnia 5 marca 2014 r. oraz data wpływu do Kolegium oświadczenia o cofnięciu wniosku,
- 31 marca 2014 r.- data doręczenia spółce decyzji SKO z dnia 5 marca 2014 r.
Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie podzielił stanowiska spółki, iż skuteczne cofnięcie wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne może nastąpić do czasu doręczenia ostatecznej decyzji stronie inicjującej to postępowanie. Sąd przychyla się natomiast w pełni do poglądów szeroko prezentowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że "z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji, a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie (tak zwłaszcza NSA w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 367/11 i WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2081/13).
W podobnym duchu NSA wypowiadał się wielokrotnie, w tym m. in. w uzasadnieniach:
a) wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1797/12, w którym wskazano, że "data, która oznaczone jest rozstrzygnięcie, musi odpowiadać dacie jego faktycznego sporządzenia, a zawarte w nim treści nie mogą wykraczać poza stan sprawy ustalony na ten dzień. Mimo, ze sporządzenie decyzji w określonej, umieszczonej na niej dacie nie oznacza, że decyzja weszła do obrotu prawnego, bo zgodnie z art. 110 k.p.a. ma to miejsce dopiero z data doręczenia decyzji stronie, to jednak z chwila podpisania następuje wydanie decyzji bez możliwości uwzględnienia prze organ jakichkolwiek okoliczności, które ujawniły się po tej dacie";
b) wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1798/12, w którym podniesiono, iż "nie można podzielić poglądu, że przed ogłoszeniem lub doręczeniem decyzja może być zmieniana, nawet kilkakrotnie, choćby była już zredagowana na piśmie i podpisana";
c) wyroku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12, w którym stwierdzono, że "decyzja administracyjna rozpoczyna więc swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie ma zaś na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Nie można podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa nie została zakończona (nie zakończone zostało postępowanie administracyjne)".
Z przywołanego wyżej stanowiska jasno zatem wynika, że złożone przez skarżącą spółkę oświadczenie o cofnięciu wniosku o uznanie za produkt uboczny substancji i przedmiotów w postaci żużli Dörschla nie mogło być podstawą jakiejkolwiek zmiany decyzji SKO sporządzonej w dniu 5 marca 2014 r., w tym również poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie w całości.
Sąd rozstrzygając w granicach niniejszej sprawie, kierując się dyspozycjami art. 134 § 1 u.p.p.s.a., tj. nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, doszedł do przekonania, iż zaskarżonej decyzji nie można przypisać przymiotu nieważności, ani też naruszeń prawa materialnego i procesowego skutkujących koniecznością jej uchylenia.
Z tych też względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło