I SA/Sz 156/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-04-26

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym, jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli istnieją inne dowody (np. decyzja starosty) wskazujące na niezgodność tych danych ze stanem faktycznym lub prawnym?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku od nieruchomości i rolnego, chyba że istnieją inne rejestry publiczne o pierwszeństwie lub zastosowanie danych ewidencyjnych wykluczałoby zastosowanie przepisów ustawy podatkowej. Decyzja starosty o zmianie klasyfikacji gruntów, nawet z protokołem wskazującym na wcześniejsze wykorzystanie niezgodne z ewidencją, nie może być podstawą do korygowania danych ewidencyjnych z mocą wsteczną w postępowaniu podatkowym. Zmiany w ewidencji uwzględnia się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenie.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013. Spór dotyczył opodatkowania gruntów oznaczonych w ewidencji jako "drogi" (dr) oraz rowów melioracyjnych. Skarżący powoływali się na decyzję starosty, która wskazywała na inne przeznaczenie tych gruntów niż wynikało z ewidencji, argumentując, że dane ewidencyjne były nieprawidłowe. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a decyzja starosty nie może być podstawą do wstecznego korygowania tych danych w postępowaniu podatkowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M.B. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Burmistrz G. (zwany dalej "organem I instancji") ustalił M. B. i B. B. (zwanym dalej "podatnikami", "skarżącymi") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie [...] zł (w tym podatku rolnego w kwocie [...] zł i podatku od nieruchomości – [...] zł), od gruntów położonych na 16 działkach o numerach: [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...],,[...], [...], [...], [...],,[...], [...], [...], [...],, znajdujących się w obrębie geodezyjnym K. Decyzja ta zapadła po ponownym rozpoznaniu sprawy, albowiem trzy uprzednie decyzje organu I instancji z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, wydanymi na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej "O.p."), decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. odpowiednio - z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ustalenia wysokości łącznego zobowiązań podatkowych na rok 2013 dokonano na podstawie danych zawartych w: złożonych przez podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości, protokole odbioru wykonanych prac z zakresu usuwania wyrobów zawierających azbest z listopada 2012 r., ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. oraz zawiadomieniach Starostwa, z których wynika, że od 2 maja 2013 r. nastąpiła zmiana użytków w działkach [...], [...], [...] i od 14 sierpnia 2013 r. w działkach [...] i [...], w związku z czym podatek został skorygowany proporcjonalnie do liczby obowiązujących miesięcy. Organ wyjaśnił również, że w odniesieniu do gruntów gruntach sklasyfikowanych jako nieużytki (N), tereny różne (Tr) - co w przypadku podatników oznacza wały ochronne przeciwpowodziowe - zastosowano ustawowe zwolnienie z podatku od nieruchomości, a w gruntach zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych (Lz), rowach (W) oraz gruntach klasy V i VI zastosowano ustawowe zwolnienie z podatku rolnego. Zwolniono także z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze wykazane jako związane z prowadzoną działalnością rolniczą posadowione na gruntach rolnych. Nie zastosowano natomiast ulgi w podatku od nieruchomości za grunty sklasyfikowane jako drogi (dr), gdyż powyższe grunty do 2 maja 2013 r. były drogą prywatną. Podatnicy wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty: 1) naruszenia: art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i § 3, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 i § 4 O.p.; 2) naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1994 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; zwanej dalej "u.p.r."), poprzez jego niewłaściwą wykładnię poprzez opodatkowanie podatkiem rolnym rowów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, dla których to gruntów brak jest przelicznika, 3) naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613; zwanej dalej "u.p.o.l."), poprzez utożsamianie pojęć drogi i pasa drogowego do definicji drogi na potrzeby ewidencji gruntów i budynków, 4) naruszenia art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.; zwanej dalej "u.p.g.k.") przez błędną wykładnię i nieustalenie, że od 6 lat działki nr [...], [...] i [...] nie stanowią użytków oznaczonych symbolem "dr", 5) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym określeniu powierzchni podlegających opodatkowaniu i błędnym określeniu momentu zmian w ewidencji gruntów i budynków na dzień 2 maja 2013 r., podczas gdy zmiany te zaszły 18 marca 2013 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. (zwane dalej "Kolegium"), uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w odpowiedzi na wezwanie organu wraz z pismem z 10 listopada 2014 r., podatnicy dokonali korekty informacji o posiadanych przez siebie nieruchomościach. Wynika z nich, że do opodatkowania zgłoszono grunty następujących działek: 1) [...] - pow. 2,9927 ha oznaczona w ewidencji gruntów i budynków symbolem N, 2) [...] - pow. 6,3554 ha, z czego część o pow. 2,6904 ha oznaczona jest symbolem ŁVI, a część o pow. 3,6550 ha - symbolem N, 3) [...] - pow. 87,4261 ha, z czego część o pow. 0,8378 ha oznaczona jest symbolem N i ten obszar nie uległ zmianie, natomiast w pozostałej części gruntu tej działki na mocy decyzji Starosty G. z dnia [...] r. zaszły zmiany, które zostały uwidocznione w ewidencji w dniu 2 maja 2013 r. Do dnia dokonania zmian klasyfikacja działki przedstawiała się następująco: – ŁIII - 13,1509 ha (przelicznik 1,25) - liczba ha przeliczeniowych 16,4386 ha, – ŁIV - 68,3208 ha, ŁV - 2,0391 ha, WŁIII - 0,7998 ha, WŁIV - 2,0397 ha, WŁV - 0,2380 ha. Stan od 2 maja 2013 r.: ŁIV - 81,4717 ha, ŁV- 2,0391 ha, WŁIV - 2,8395 ha, WŁV - 0,2380 ha. 4) [...] - pow. 0,7956 ha oznaczone symbolem Tr (tereny zajęte pod wały ochronne przeciwpowodziowe), 5) [...] - pow. 8,5052 ha oznaczona symbolem ŁVI, 6) [...]- o łącznej pow. 84,4904 ha. W klasyfikacji tej działki zaszły zmiany na mocy ww. decyzji Starosty G. Do czasu dokonania zmian z ewidencji gruntów i budynków wynikało: ŁIII - 49,6679 ha, ŁIV - 28,0445 ha, ŁV - 3,3162 ha, WŁIII - 1,6920 ha, WŁIV - 1,1084 ha, WŁV - 0,4419 ha, N - 0,2195 ha. Po zmianach: ŁIV - 77,7124 ha, ŁV - 3,3162 ha, WŁIV - 2,8004 ha, WŁV - 0,4419 ha, N - 0,2195 ha. 7) [...] - w klasyfikacji tej działki zaszły zmiany na mocy ww. decyzji Starosty G.z dnia [...] r. Stan przed zmianami zapisów w ewidencji gruntów i budynków: ŁIII - 47,5585 ha, ŁIV - 209,1264 ha, ŁV - 6,3401 ha, WŁIII - 2,5042 ha, WŁIV - 11,2088 ha, WŁV - 0,1220 ha. Po zmianach: ŁIV - pow. 256,6849 ha, ŁV - pow. 6,3401, WŁIV - pow. 13,7130 ha, WŁV - pow. 0,1220 ha. 8) [...] - pow. 2,4909 ha, w tym: ŁIV - 2,4221 ha, WŁIV - 0,0220 ha, W - 0,0468 ha. 9) [...] - pow. 0,2183 ha: RV - 0,2075 ha, BRV - 0,0108 ha. 10) [...] - pow. 6,2005 ha: RV - 1,3570 ha, BRV - 4,8435 ha. 11) [...] - o pow. 235,0220 ha, w której w klasyfikacji zaszły zmiany w dniu 14 sierpnia 2013 r. na mocy decyzji Starosty G., która jednak nie miała wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego: – ŁIV - 166,4185 ha, ŁV - 48,4419 ha, WŁIV - 7,0767 ha, WŁV - 2,8207 ha, LzŁIV - 4,9933 ha, LzŁV - 0,4194 ha, – N - pow. 4,8515 ha do 14 sierpnia 2013 r., po tym dniu: N - 4,1978 ha, Tr - 0,6537 ha. 12) [...] - pow. 0,8268 ha. W ewidencji gruntów i budynków odnotowano zmianę w dniu 14 sierpnia 2013 r. na mocy decyzji Starosty G., która to jednak zmiana także nie miała wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego. Przed zmianą: N - 0,8268 ha. Po zmianie: N - 0,7375 ha, Tr - 0,0893 ha. 13) [...] - pow. 5,1611 ha: ŁIV - 3,7384 ha, ŁV - 0,7182 ha, ŁVI - 0,6326 ha, WŁIV - 0,0749 ha. 14) [...] - pow. 0,82 ha, w której zaszły zmiany w klasyfikacji gruntów na mocy decyzji Starosty G. z dnia [...] r. Przed zmianami: dr - 0,82 ha, Po zmianach: ŁIV - 0,5300 ha, WŁIV - 0,2900 ha. 15) [...] - pow. 3,72 ha, w klasyfikacji gruntów tej działki zaszły zmiany na mocy decyzji Starosty G. z dnia [...] r. Przed zmianami: dr - 3,72 ha. Po zmianach: ŁIV - 1,8300 ha, WŁIV - 1,8900 ha. 16) [...] - pow. 3,6769 ha, w klasyfikacji gruntów tej działki zaszły zmiany na mocy decyzji Starosty G. z dnia [...] r. Przed zmianami: dr - 3,6769 ha. Po zmianach: ŁIV - 2,3209 ha, WŁIV - 1,3560 ha. Kolegium wskazało, że opisane powyżej dane znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, jak również w informacji podatników. Powierzchnie działek takie jak wyżej przedstawiono także w decyzji organu I instancji. Kolegium wyjaśniło również, że jakkolwiek decyzją Starosty G. z dnia [....] r. dokonano zmian w klasyfikacji gruntów działek, to jednak zmiany te wprowadzono do ewidencji gruntów i budynków dopiero w dniu 2 maja 2013 r. Stąd, na mocy art. 6a ust. 1 u.p.r., zmiany te należy uwzględnić od 1 dnia miesiąca następnego, tj. od 1 czerwca 2013 r. Kolegium jako niesporne w sprawie wskazało, że: a) zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., wszystkie grunty oznaczone symbolem N na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] są zwolnione z mocy ustawy z opodatkowania podatkiem od nieruchomości; b) zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l., grunty działki nr [...] o pow. 0,7956 ha oznaczone symbolem Tr są zwolnione z podatku od nieruchomości; c) zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r., użytki położone na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...] oznaczone jako RV, BRV, ŁV, WŁV, ŁVI, LzŁIV i LzŁV nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podatkiem tym będą natomiast podlegać grunty oznaczone symbolem ŁIII, ŁIV przy zastosowaniu odpowiednio przeliczników 1,25 oraz 0,75 (stosownie do zasad wynikających z art. 4 ust. 5 u.p.r.). Z kolei, analizując sporną kwestię opodatkowania podatkiem rolnym rowów położonych na obszarze gospodarstwa rolnego, Kolegium stwierdziło, że wobec brzmienia art. 4 ust. 1 i następnych u.p.r., nie można przyjąć do podstawy opodatkowania gruntów pod rowami, ponieważ nie ustalono dla nich przeliczników, a jednocześnie ustawodawca, w przypadku gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, wyklucza możliwość przyjęcia do opodatkowania powierzchni faktycznej gruntów. Stąd Kolegium zgodnie z wolą podatników, a odmiennie niż organ I instancji, uznało, że tereny oznaczone symbolem WŁIII, WŁIV na działkach 4[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...] i [...] również nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Kolegium nie podzieliło natomiast stanowiska podatników, którzy - odwołując się do dołączonego do decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] r. protokołu z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów, z którego wynika, że działki gruntu nr [...], [...] i [...] stanowią grunty komunikacji wewnętrznej gospodarstwa rolnego i są w tym celu użytkowane od co najmniej 6 lat, a nie użytek "dr" - stwierdzili, że ww. działki winny być opodatkowane podatkiem rolnym a nie podatkiem od nieruchomości. Kolegium, odwołując się do brzmienia art. 21 ust. 1 u.p.g.k., orzeczeń sądów administracyjnych i stanowiska komentatorów, wskazało, że przy wymiarze podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, co do zasady, dla organu podatkowego wiążąca jest klasyfikacja z ewidencji gruntów, a nie to, co na tym gruncie w rzeczywistości ma miejsce albo w jakim charakterze jest on wykorzystywany. Organ podatkowy nie jest władny do samodzielnego korygowania zapisów w ewidencji gruntów, a postępowanie podatkowe nie jest odpowiednim trybem postępowania dla dokonywania takich korekt. Wskazało także, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter dowodu z dokumentu urzędowego, stosownie do art. 194 § 1 O.p., i co do zasady istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu, także wyjątkowo w postępowaniu podatkowym, przeciwko temu dokumentowi, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. Jednakże nie jest to możliwe w każdy sposób. Kolegium podniosło, że decyzją z dnia [..] r. Starosta G. dokonał zmian klasyfikacji użytków m.in. działek nr [...], [...] i [...], w samej decyzji nie wskazano jednak, że dotychczas dane te były fałszywe i to przez okres 6 lat. Okoliczność, że w protokole badania użytków i klas gruntów podano, że działki te od co najmniej 6 lat stanowią drogę wewnętrzną gospodarstwa rolnego nie może stanowić podstawy do uznania, że działki te należy opodatkować podatkiem rolnym z datą wsteczną. Po pierwsze bowiem, decydujące znaczenie ma tu klasyfikacja widniejąca w ewidencji gruntów i budynków, po drugie - protokół ten stanowi wyłącznie podstawę do dokonania zmian, natomiast w decyzji Starosty nie ma mowy o tym, że do dnia wydania decyzji klasyfikacja ta była oczywiście nieprawidłowa. Ponadto, jeśli by tak było, to strony miały prawo do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków już we wcześniejszym okresie, aby doprowadzić zapisy ewidencji do stanu zgodnego z prawem. Wynik postępowania klasyfikacyjnego (wizja w terenie) i zeznania podatników nie dawały jeszcze pewności co do prawidłowości zaklasyfikowania spornego gruntu do poszczególnych rodzajów użytków. Taką pewność dała dopiero ostateczna decyzja Starosty. Stąd, w ocenie Kolegium, zmiany jakie zaszły w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...], [...] i [...] uwzględnić należy od 1 czerwca 2013 r. W tym stanie sprawy, końcowej części decyzji Kolegium przedstawiło wyliczenie łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę należnego podatku od nieruchomości ([...] zł) i podatku rolnego ([...] zł). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący, reprezentowani przez adwokata, wnieśli o: 1) przeprowadzenie dowodów z załączonych zdjęć, 2) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wydanego w niniejszej sprawie wyroku, 3) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, 4) zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżących zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie prawa, w tym: 1) art. 21 ust. 1 u.p.g.k., poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym danych zawartych w ewidencji gruntów nie może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych; 2) art. 22 ust. 2-3 u.p.g.k., poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że aktualizacja klasyfikacji gruntów nie może być dokonana z datą wcześniejszą niż data wydania decyzji aktualizacyjnej; 3) art. 2 ust. 2 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że działki nr [...], [...] i [...] stanowiące grunty śródpolne, zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego wykorzystywany tylko i wyłącznie w tym celu, a także odkryte rowy melioracyjne stanowiące sieć połączoną z innymi rowami podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, pomimo wydania decyzji Starosty G., zgodnie z którą (cyt.) "Grunt pojęty pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego wykorzystywany tylko i wyłącznie w tym celu od co najmniej 6 lat. Nie stanowi ubytku oznaczonego jako "dr" w rozumieniu rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków."; 4) art. 1 ust. 1 u.p.r., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że podatkiem rolnym podlegają rowy melioracyjne (wody w łąkach) oznaczone jako "WŁ", do maja 2013 r. włącznie, w sytuacji gdy powinny one być wyłączone z opodatkowania już od początku roku, a przynajmniej od kwietnia 2013 r., a nie tylko od czerwca 2013 r.; 5) art. 4 ust. 5 u.p.r., poprzez błędne przyjęcie, że rowy, jeżeli są położone na gruntach gospodarstwa rolnego, nie podlegają opodatkowaniu za cały rok, a jedynie za okres od czerwca 2013 r.; 5) art. 194 § 3 O.p., poprzez uznanie, że skarżący nie przeprowadził kontrdowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu w postaci ewidencji gruntów, w sytuacji gdy dowód w postaci decyzji Starosty G. wraz z protokołem stanowiącym jego integralną część, w skuteczny sposób obalał dane wskazane w ewidencji; 6) art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że decyzja ostateczna Starosty G. obowiązuje dopiero od dnia jej wykonania, a nie uprawomocnienia się; 7) art. 180 § 1 O.p., czyli podstawowych zasad otwartego systemu środków dowodowych, w sytuacji gdy wykazanie, że zapisy w ewidencji gruntów są nieprawidłowe, może być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu; 8) art. 191 O.p., poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że okoliczność, że wyniki badania użytków i klas gruntów przeprowadzone przez klasyfikatora gruntów i stwierdzone w protokole z dnia 15 października 2012 r., którego sprawdzenia dokonał inspektor ds. Klasyfikacji Gruntów, a który stanowi integralną część decyzji Starosty G. z dnia [...] r. (znak [...]), nie oznacza, że dane przedstawione w ewidencji były niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, pomimo stwierdzenia w nim jak w cyt. powołanym w pkt. 2; 9) art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 2 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że wznowienie postępowania nic stanowi podstawy do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, w szczególności braku możliwości wyjaśnienia kwestii opodatkowania rowów melioracyjnych, 10) art. 121 § 1 i § 2 O.p., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów podatkowych i nieudzielenie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z prowadzonym postępowaniem, w szczególności poprzez wskazanie, dlaczego w postępowaniu wznowieniowym nie można badać na nowo prawidłowości ustalonego podatku, zwłaszcza mimo istnienia w dniu decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe decyzji Starosty G. o zmianie klasyfikacji gruntu, 11) art. 122 O.p., poprzez: – niedołożenie należytej staranności przy wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy, w szczególności wyjaśnienia kwestii opodatkowania rowów melioracyjnych, – nieustalenie wysokości podatku w oparciu o prawdę obiektywną, a polegającą na powoływanie się jedynie na zapis w rejestrze gruntów poprzez silną formalistyczną wykładnię art. 21 ust. 1 u.p.g.k., która nie tylko godzi w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP; 12) art. 124 O.p., poprzez naruszenie zasady przekonywania polegające na nieprzedstawieniu w sposób wyczerpujący wykładni zastosowanych przepisów; 13) art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez: – niewyczerpujące wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności wyjaśnienia kwestii aprobaty co do sposobu ustalenia wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości od czerwca 2013 r., – niejasne przedstawienie zmian w klasyfikacji gruntu, jakimi zostały objęte działki skarżących, w oparciu o które nie wynika, w jaki sposób Kolegium doszło do obliczenia kwoty opodatkowania. W uzasadnieniu skarżący przedstawili argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 6 kwietnia 2016 r. skarżący ustosunkowali się do pisma Kolegium zawierającego odpowiedź na skargę, kwestionując w całości stanowisko organu. Skarżący stwierdzili, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła w istocie kolizja dwóch zasad postępowania podatkowego: wyrażonej w art. 21 u.p.g.k. zasady związania danymi zawartymi w ewidencji, z ujętą w art. 122 O.p. naczelną zasadą prawdy materialnej. W ocenie skarżących, odwołujących się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w sytuacji wystąpienia wskazanej kolizji, organy podatkowe nietrafnie zastosowały pierwszą ze wskazanych zasad, naruszając naczelną zasadę prawdy materialnej i w konsekwencji odtwarzając nierzeczywisty stan rzeczy. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Sz 153/16, I SA/Sz 154/16, I SA/Sz 155/16, I SA/Sz 156/16 i I SA/Sz 157/16. Stawający na rozprawie pełnomocnik skarżących i skarżący poparli skargę. Pełnomocnik podtrzymał także wniosek o przeprowadzenie dowodu ze zdjęć dołączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Sz 156/16, a odnośnie wniosku zawartego w skardze w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 157/16 oświadczył, że wymienione w nim dowody były w dyspozycji organu w trakcie prowadzonego postępowania. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścił dowód ze zdjęć dołączonych do skargi z dnia 23 grudnia 2015 r. oraz nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Sz 157/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając przedmiotową sprawę w pierwszym rzędzie należy wskazać, iż Skarżący podnieśli w skardze zarzuty o charakterze proceduralnym, dotyczące naruszenia przepisów art., 245 i 243 o.p. związanych z trybem nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Otóż zarzuty powyższe należało ocenić jako zupełnie nietrafne. Trzeba bowiem podkreślić, iż sprawa w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczące podatku za rok 2013 nie była prowadzona w trybie wznowienia postępowania, a w zwykłym postępowaniu podatkowym. Tym samym organy prowadząc postępowanie i wydając zaskarżoną decyzję nie mogły naruszyć wskazanych przepisów, a także art. 121 § 1 i § 2 o.p. w sposób wskazany w skardze tj. poprzez wskazanie dlaczego w postępowaniu wznowieniowym nie można badać na nowo prawidłowości ustalonego podatku, zwłaszcza mimo istnienia w dniu kończącej postępowanie wznowieniowe decyzji Starosty G. o zmianie klasyfikacji gruntu. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała bowiem miejsca. Za równie nietrafne należy ocenić zarzuty Skarżących dotyczące naruszenia przepisów u.p.i.o.l. oraz o u.p.r. poprzez przyjęcie, że opodatkowaniu podlegają rowy melioracyjne. Jak wynika bowiem z treści zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ zgodził się z argumentacją Skarżących (s. 7 i nast. decyzji), iż grunty pod rowami melioracyjnymi oznaczone symbolem W, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Organ wyjaśnił, iż w art. 4 ust. 5 u.p.r. ustalono przeliczniki powierzchni użytków rolnych, ale nie do wszystkich, które są wymienione w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a jedynie do gruntów ornych oraz łąk i pastwisk poszczególnych klas. Wskazał, że kolejne jednostki redakcyjne tj. ust. 6, 7 i 8 ustalają przeliczniki odpowiednio dla sadów oraz gruntów pod stawami. Brak jest natomiast przeliczników do rowów, które stanowią na użytkach rolnych odrębną od gruntów ornych, łąk i pastwisk kategorię. Organ wskazał, iż wobec brzmienia art. 4 ust. 1 i następnych u.p.r., nie można przyjąć do podstawy opodatkowania gruntów pod rowami, ponieważ nie ustalono dla nich przeliczników, a jednocześnie, ustawodawca, w przypadku gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, wyklucza możliwość przyjęcia do opodatkowania powierzchni faktycznej gruntów. Organ zauważył, iż podobne stanowisko zajął Leonard Etel w komentarzu do art. 4 u.p.r. (źródło system Lex), stwierdzając kategorycznie, że skoro ustawodawca w art. 4 u.p.r. nie przewidział dla rowów przelicznika ich powierzchni na hektary przeliczeniowe i tym samym nie można przeliczyć ich na hektary przeliczeniowe, to w efekcie nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem rolnym, pod warunkiem wszakże, że wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. Jeżeli nie, to podstawę ich opodatkowania stanowi ich faktyczna powierzchnia. Jak zauważył organ, powyższe stanowisko potwierdza także orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28.10.2013 r., sygn. akt I SA/Gd 987/14, w którym Sąd wskazał, że począwszy od 1 stycznia 2003 r. opodatkowanie rowów jest zależne od tego, gdzie się one znajdują: 1/ jeżeli są położone na gruntach gospodarstwa rolnego, to nie podlegają opodatkowaniu, ponieważ nic ma dla nich przeliczników w tabeli zamieszczonej w art. 4 u.p.r.; 2/ jeżeli znajdują się na gruntach niestanowiących gospodarstwa rolnego, to podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.r.; powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów i budynków stanowi wówczas podstawę opodatkowania rowów, zaś podatek powinien być naliczany według wyższej stawki podatku rolnego. W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji uznało, iż tereny oznaczone symbolem WŁIII, WŁIV na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] również nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Co prawda opodatkowano części tych działek ale oznaczone innymi symbolami, czyli nie stanowiące rowów melioracyjnych. Dlatego też zarzut opodatkowania gruntów pod rowami melioracyjnymi również należało uznać za bezzasadny. Należy przy tym zauważyć, że wbrew treści skargi ( str. 4 skargi) organ odwoławczy nie utrzymał w mocy decyzji organu I instancji, a uchylił zaskarżoną decyzję i określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w nowej niższej wysokości. Również jeśli chodzi o podatek od nieruchomości, to lektura zaskarżonej decyzji wyklucza, aby organ odwoławczy określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości od gruntów pod rowami melioracyjnymi. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji obliczony podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł dotyczy wyłącznie gruntów oznaczonych w ewidencji nieruchomości symbolem "dr" za okres 5 miesięcy od stycznia do maja 2013 r. nie zaś rowów melioracyjnych. Kolejną kwestię sporną w sprawie, stanowiła kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości działek nr [...], [...] i [...], oznaczonych w ewidencji nieruchomości do dnia 2 maja 2013 r. symbolem "dr". Zdaniem Kolegium zasadne w powyższym przypadku było oparcie się na art. 21 u.p.g.k, wobec związania organu podatkowego, na mocy wskazanego przepisu danymi z ewidencji gruntów i opodatkowanie wskazanych nieruchomości, oznaczonych symbolem "dr" do dnia dokonania zmian tj. 2 maja 2013 r. podatkiem od nieruchomości, za okres od stycznia do końca maja 2013 r. Natomiast zdaniem Skarżących organ aby zrealizować zasadę prawdy obiektywnej nie mógł ograniczać postępowania dowodowego jedynie do zapisów ewidencji. Winien był mieć także na uwadze dokument urzędowy w postaci decyzji Starosty G. Zdaniem Skarżących, w związku z wydaną w dniu [....] r. decyzją Starosty G., będącą podstawą dokonania w dniu 2 maja 2013 r. wskazanych wyżej zmian w ewidencji oraz stanowiącym jej integralną część protokołem z dnia 15 października 2012 r. z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów, wskazane grunty, mimo oznaczenia w ewidencji gruntów do dnia 2 maja 2013 r. symbolem "dr" nie powinny były podlegać podatkiem od nieruchomości. Skarżący podkreślali bowiem, że w stanowiącym integralną część decyzji Starosty protokole zawarto w odniesieniu do spornych działek stwierdzenie, o treści: Grunt zajęty pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego wykorzystywany tylko i wyłącznie w tym celu co najmniej od 6 lat. Nie stanowi użytku oznaczonego jako "dr" w rozumieniu rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego Skarżący uznali, że z treści decyzji Starosty którą zmieniono klasyfikację działek wynika, iż nie powinny być one oznaczone jako drogi od co najmniej 6 lat, a także (mylnie wskazując iż przedmiotowe postępowanie jest postepowaniem wznowieniowym) Skarżący zarzucili, że organy winny były wziąć tą treść decyzji Starosty pod uwagę. Dalej wskazała też, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, iż zmiany jakie zaszły w odniesieniu do działek należy uwzględniać od 1 czerwca 2013, albowiem wpisane zostały 2 maja 2013. Skarżący zauważyli bowiem, że decyzja Starosty dotycząca zmian wydana została już w dniu [...] r. Ze stanowiskiem Skarżących nie sposób się zgodzić. Istotnie bowiem, w myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k podstawę podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wynikająca z powyższego przepisu zasada związania organów podatkowych danymi z ewidencji przy wymiarze podatków była przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny. Szczególnie warto tu wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12 (dostępny w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie jak w rozpoznawanej sprawie, w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.)). Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym - w trybie art. 194 § 3 o.p. - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 o.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych. W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 o.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12 (dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). W myśl § 47 ust. 1 aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11 (LEX nr 1415193), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja poglądu Skarżących oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy. Uzupełniająco zwrócić wypada uwagę na spójne rozwiązania dotyczące ustalania funkcji nieruchomości gruntowych, przyjęte w u.p.o.l., jak i w pozostałych ustawach dotyczących opodatkowania nieruchomości, tj. użytków rolnych i lasów. Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu nim podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Regulacja ta obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Z kolei obowiązujący od tej samej daty art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) stanowi, że lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Natomiast wprowadzony od 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. również wprost odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków. W orzecznictwie zauważa się, że tym samym również na gruncie ustaw podatkowych ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11). Dane zawarte m.in. w ewidencji gruntów i budynków (podobnie jak w księgach wieczystych i innych ewidencjach i rejestrach), stanowią nadto materiał źródłowy dla budowania prowadzonej przez organy podatkowe w systemie informatycznym ewidencji podatkowej nieruchomości, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego (art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l.). Warto tu też zdaniem Sądu przywołać wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 698/13 (dostępny w systemie LEX), który wprost odnosi się do kwestii opodatkowania gruntu niewłaściwie oznaczonego w ewidencji jako droga. Jak wskazano w tym wyroku wpisującym się w przywołane wcześniej orzecznictwo NSA organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Oznaczenie gruntu jako droga (dr) powoduje, że grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zaś to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Skoro w rozpoznawanej sprawie zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów nastąpiły dopiero w dniu 2 maja 2013 r., to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Reasumując poczynione wyżej uwagi należy wskazać, że użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. A zatem, wbrew twierdzeniom Skarżących, w rozpatrywanym przypadku nie mógł znaleźć zastosowania art. 194 § 3 o.p. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 690/09; opublikowany w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższego za nietrafne należało uznać zarzuty naruszenia art. 180 § 1 o.p. jak i art. 191 o.p. jak i art. 122 o.p. Organ dołożył należytej staranności przy wyjaśnianiu sprawy, dokonał jej oceny przy wykorzystaniu przewidzianych prawem dowodów Nawet jednak gdyby przyjąć, że dane dotyczące klasyfikacji gruntów z ewidencji mogą być podważane poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu z decyzji Starosty jako dokumentu urzędowego - co całkowicie jest wykluczone poprzez treść powyższego wywodu, znajdującą pełne oparcie w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - to należy wskazać, że Starosta nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji z mocą wsteczną. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może bowiem powodować skutków prawnych z mocą wsteczną (tak m.in. wyrok NSA z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt I OSK 2078/13, oraz wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r. II FSK 1660/11). Dokumenty urzędowe zgodnie z art. 194 § 1 stanowią dowód tego co zostało w nich przez powołany organ urzędowo stwierdzone. Starosta (powołany organ) nie był kompetentny do stwierdzania urzędowo stanu faktycznego na nieruchomości mającego miejsce przed 6 laty, a jedynie do dokonania na podstawie ustalonego stanu zmian w ewidencji, to samo dotyczy geodety sporządzającego wskazany protokół. Tym samym nawet zawarte w stanowiącym integralną część decyzji Starosty protokole, sporządzonym przez geodetę stwierdzenie, dotyczące sposobu wykorzystywania gruntu "od co najmniej 6 lat" leżało poza kompetencją Starosty do wydania wskazanej decyzji. Kompetencją tą objęte było tylko dokonanie zmian w ewidencji, zgodnie ze stanem obecnym, nie zaś ustalanie stanów historycznych. Nadto zgodnie z § 46 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.) zmiany opisowych danych ewidencyjnych, dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych, który powinien zawierać dotychczasowe dane ewidencyjne oraz dane ustalone w wyniku wykonanych prac geodezyjnych. Zdaniem Sądu dane ustalone w wyniku wykonanych prac geodezyjnych to nowe dane ewidencyjne, które podlegają wpisowi do ewidencji, nie zaś nie mogące podlegać wpisowi stwierdzenia o charakterze historycznym - dotyczące sposobu wykorzystania gruntu "od co najmniej od 6 lat". Jednak powyższe rozważania maja charakter tylko hipotetyczny, albowiem jak wskazano wcześniej, organ podatkowy był związany danymi wynikającymi z ewidencji i nie był uprawniony do prowadzenia przeciwdowodu przeciwko tej ewidencji nawet w postaci dowodu z dokumentu urzędowego – w tym przypadku decyzji Starosty. Zdaniem Sądu można przyjąć, iż jest to pogląd powszechny w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (warto tu wskazać choćby najnowsze wyroki NSA - wyrok NSA z 3 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3470/13, wyrok NSA z 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3259/15 – dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem prawidłowe było działanie organu, który oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 21 u.p.g.k i określił zobowiązanie podatkowe na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. Tym samym za nietrafne należało uznać tez zarzuty naruszenia art. 21 ust. 1 jak i art. 22 ust. 2-3 u.p.g.k. Nadto bezsporne jest, że zmian w tej ewidencji dokonano na podstawie decyzji Starosty G. z dnia [...] r. w dniu 2 maja 2013 r. Zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.i.o.l. jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku (..) podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie, analogiczne uregulowanie zawarte jest w 6a u.p.r. Zatem skoro zmiana w ewidencji mająca wpływ na wysokość opodatkowania nastąpiła w maju 2013 r., to podatek wynikający z tej zmiany uległ obniżeniu od dnia 1 czerwca 2013 r. Nie miał zatem też znaczenia dla sprawy zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Starosty G. obowiązuje od dnia jej wykonania, a nie od uprawomocnienia. Powyższa kwestia wobec jednoznacznych zapisów art. 21 ust. 1 u.p.g.k. i związania ewidencją była bez znaczenia dla opodatkowania przedmiotowych gruntów. Kolegium nie naruszyło też innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na jego wynik, w szczególności art. 124 o.p. czy też art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Zdaniem Sądu Kolegium w sposób wystarczający uzasadniło zaskarżoną decyzję przedstawiając jej uzasadnienie faktyczne i prawne oraz zawierając w niej wszelkie niezbędne elementy, w tym w sposób jasny przedstawiając dokonane zmiany w klasyfikacji gruntów jak i wyliczając wysokość zobowiązania. Odnosząc się natomiast do wniosku Skarżących o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wydanego w niniejszej sprawie wyroku Sąd wyjaśnia, że stwierdzenie takie było dopuszczalne na gruncie poprzedniego brzmienia art. 152 p.p.s.a. który stanowił, iż w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traciło moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wskazany przepis został zmieniony wskutek nowelizacji p.p.s.a. która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie i obecnie nie przewiduje możliwości stwierdzania przez Sąd, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku. Oceniając zatem całokształt sprawy uznać należy, że organ prowadził postępowanie nie naruszając przepisów je regulujących w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło