IV SA/Gl 117/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-07-12
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, w której organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego rozpatrzenia sprawy, jest zgodna z prawem, a w szczególności z art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w tym art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Decyzja kasacyjna nie przesądza ostatecznie o rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie zobowiązuje organ pierwszej instancji do wyjaśnienia wskazanych okoliczności faktycznych. W związku z tym, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u M. J. (kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia). Organ pierwszej instancji stwierdził chorobę zawodową, opierając się m.in. na testach alergicznych wykazujących uczulenie na fenylenodiaminę, benzokainę, siarczan niklu i chlorek palladu. Zakład pracy wniósł odwołanie, zarzucając wadliwe uzasadnienie decyzji i brak jednoznacznego wskazania czynników narażenia zawodowego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uzupełnienia oceny narażenia zawodowego i analizy dowodów. M. J. wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję organu odwoławczego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 z późn. zm.), stwierdził u M. J. chorobę zawodową skóry pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia wymienioną w poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r. poz. 1367), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p."), w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na czynniki alergizujące w środowisku pracy oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych z dnia [...] r., nr [...] i badania przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy w S. w dnach [...]-[...] r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. J. pracowała w latach 2006-2015 w A Sp. z o.o. z siedzibą w T. na stanowisku montażysty a przeprowadzone testy naskórkowe (standard, próbki alergenów środowiska pracy dostarczone przez pracodawcę) wypadły ujemnie poza dodatnim odczynem, występującym na rękach (opuszkach palców), na fenylenodiaminę, benzokainę, siarczan niklu i chlorek palladu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył zakład pracy A Sp. z o.o. z siedzibą w T.. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji w zakresie obejmującym uzasadnienie faktyczne, poprzez brak jednoznacznego i zrozumiałego wskazania jakie czynniki narażenia zawodowego występujące w zakładzie (miejscu pracy M. J.) miały przyczynić się do powstania choroby zawodowej, brak wskazania dowodów, na których organ oparł ustalenie, iż w procesie pracy dochodziło do "tarcia w następstwie powtarzających się urazów mechanicznych podczas manipulowania drobnymi metalowymi częściami". Wątpliwości budzi powołanie się na rozpoznanie u M. J. alergii na pewne substancje, gdyż po stwierdzeniu że pewna część testów alergicznych wypadła dodatnio nie wskazano czy też nie stwierdzono występowanie takich substancji w środowisku jej pracy ani też nie ustalono, czy te substancje wywołały chorobę. Dodatkowo, organ I instancji nie zbadał wystarczająco dokładnie czy stwierdzona choroba nie była skutkiem narażenia na czynniki występujące w poprzednim miejscu zatrudnienia pracownika, tj. w spółce B S.A. w M., bowiem w aktach sprawy w protokole przesłuchania z dnia [...]r. M. J. zeznała, że w trakcie zatrudnienia w tym zakładzie miała kontakt z: "metalami, (...) uszczelkami z czarnej gumy, olejami, smarami" natomiast w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. nie stwierdzono narażenia pracownika na działanie jakichkolwiek "czynników drażniących skórę".
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po analizie całości materiału dowodowego uwzględnił odwołanie zakładu pracy i decyzją z dnia [...] r., [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 235¹ K.p. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że M. J. podczas pracy wykonywała "montaż klamek samochodowych co powodowało tarcie w następstwie powtarzających się urazów mechanicznych manipulowania drobnymi metalowymi częściami" nie znajduje potwierdzenia w żadnej z kart oceny narażenia zawodowego. Rozpatrując ponownie sprawę należy zatem uzupełnić ocenę narażenia zawodowego M. J., zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tj. na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego, uwzględniając w niej rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika, we wszystkich zakładach pracy, w których istniało bądź istnieje narażenie, a także dokonać ponownej analizy okoliczności mogących mieć wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie oraz w sposób istotny dowodowo odnieść się do zarzutów odwołania.
Następnie po uzupełnieniu, wyjaśnieniu oraz udokumentowaniu wszystkich okoliczności dotyczących narażenia zawodowego i dokonaniu oceny warunków pracy M. J., należy podjąć czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego, jak stanowi § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i zwrócić się do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie z żądaniem, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Bowiem w wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] r. zostały wymienione alergeny (m.in. siarczek niklowy, parafenylenodwuamina, benzokaina), które nie zostały ujęte w żadnej z kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych w sprawie. Po uzupełnieniu materiału dowodowego w naprowadzonym kierunku, zgodnie z art. 10 k.p.a., należy poinformować strony o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy oraz złożenia końcowych oświadczeń, co do zebranego materiału dowodowego. Nadto, decyzję I instancyjną w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u M. J. należy wydać zgodnie z obowiązującą definicją choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ K.p. W tym stanie sprawy, decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, błędną ocenę zgromadzonych w sprawie materiałów, w szczególności orzeczenia lekarskiego, formularzy oceny narażenia zawodowego oraz zeznań M. J., a także przepisów zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. J. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi odwoławczemu nie respektowanie opinii medycznych jednostek diagnostycznych. Podniosła, że na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości prawidłowego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego u pracodawcy, bowiem w dziale w którym pracowała, produkcja się udoskonaliła i zmieniła. Powołała się na dokonaną w dniu [...] r. przez inspektora organu I instancji ocenę narażenia zawodowego w siedzibie pracodawcy bez jej udziału. Kwestionowała brak istnienia dowodów na okoliczność występowania stwierdzonej u niej choroby zawodowej w postaci narażenia zawodowego szczególnie w zakresie środków drażniących skórę (por. wywiad zawodowy dla celów ZUS z dnia [...] r.). Poinformowała, że po 9 latach pracy została zwolniona przez pracodawcę bez wypowiedzenia z dniem [...] r., wówczas kiedy przebywała na badaniach w Instytucie Medycyny Pracy w S..
W odpowiedzi na skargę, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Akcentował, że z uwagi na złożoną skargę organ I instancji zwrócił akta administracyjne i nie kwestionuje istnienia narażenia skarżącej u ostatniego pracodawcy na działanie czynników alergizujących jednak sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia i uzupełnienia materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Według art. 138 § 2 k.p.a. "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie może narzucać mu treści rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 5 marca 1990 r., IV SA 564/89, Prawo i Życie 1991, nr 3, s. 15). "Wskazania organu odwoławczego mogą dotyczyć wyłącznie osiągnięcia rezultatu w postaci uwzględnienia określonych okoliczności przy wydawaniu decyzji, w szczególności wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych. Organ pierwszej instancji nie jest również związany oceną prawną zawartą w decyzji organu odwoławczego" (K. Glibowski, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 706). W wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11, LEX nr 1121155, NSA wskazał, że "organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Jest przecież oczywiste, że skoro organ I instancji na nowo ma prowadzić postępowanie, to jego wynik będzie zależny od przyszłych ustaleń faktycznych, a zatem i oceny prawne tego stanu będą od niego uzależnione. Jeżeli nawet organ II instancji, uchylając decyzję, formułuje oceny materialnoprawne, mogą się one odnosić do dotychczasowego stanu faktycznego sprawy i formułowanych na tym tle zarzutów, natomiast po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w świetle nowych ustaleń faktycznych, mogą one być pozbawione jakiegokolwiek znaczenia". Zalecenia organu odwoławczego mają na celu zobowiązanie organu pierwszej instancji jedynie do wyjaśnienia wskazanych przez organ odwoławczy okoliczności faktycznych (por. A. Golęba: H. Knysiak-Molczyk (red.): Kodeks postępowania adminsitracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 947). W żadnym z przepisów k.p.a. nie ustanowiono stanu związania organu I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, treścią wykładni mogącego znaleźć zastosowanie w sprawie prawa materialnego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Wr 796/12).
Decyzja kasacyjna, a taką jest zaskarżona decyzja, nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, zaś przy ponownym rozpatrywaniu sprawy postępowanie toczy się od początku, w sposób samodzielny, nieskrępowany ocenami prawnomaterialnymi zawartymi w decyzji odwoławczej (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11).
W realiach niniejszej sprawy nie zaistniały zatem podstawy do uchylenia przez tut. Sąd zaskarżonej decyzji, skoro merytoryczne stanowisko organu odwoławczego nie miało i nie mogło mieć w sprawie charakteru wiążącego.
Nie doszło zatem w sprawie do niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Tym bardziej nie było podstaw do zastępowania merytorycznego stanowiska organu odwoławczego wiążącą oceną prawną dokonaną przez Sąd. Organ odwoławczy nie przesądza bowiem ostatecznie o rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie przekazuje jej rozpatrzenie organowi pierwszej instancji (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r., FPS 2/98, ONSA 1998, nr 3, poz. 79; wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2008 r., II GSK 175/08, LEX nr 522503; z dnia 23 marca 2012 r., II GSK 191/11, LEX nr 1145493; z dnia 23 maja 2013 r., II OSK 231/12, CBOSA; z dnia 5 lutego 2014 r., II GSK 1921/12, LEX nr 1450719; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2012 r., I SA/Gd 196/11, LEX nr 1120820; J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 czerwca 1997 r., II SA/Wr 854/96, OSP 1998, z. 6, poz. 108; A. Golęba: H. Knysiak-Molczyk (red.): Kodeks postępowania adminsitracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 952; K. Glibowski, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 710).
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (K.p.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym"". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie w art. 235² K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² K.p.). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą.
Bezspornie w rozpatrywanej sprawie skarżąca w miejscu wykonywania pracy była narażona na działanie czynników alergizujących jednak brak wystarczającego zebrania materiału dowodowego uniemożliwił wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Zwłaszcza dotyczy to czterech wymienionych substancji które alergizują skarżącą jednak nie wykazano ich w karcie narażenia zawodowego, a więc nie stwierdzono ich istnienia w środowisku pracy. Stąd też koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie.
Podkreślić w tym miejscu przyjdzie, z uwagi na zarzuty skargi, że skarżąca ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, a więc wnioskowania o udział na wszystkich jego etapach, domagania się przeprowadzenia dowodów i ich zgłaszania. Opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wątpliwości są muszą być rozstrzygnięte, stąd też decyzja organu I instancji była przedwczesna.
Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest bowiem ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był narażony na powstanie konkretnej choroby. Dla uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową istotne jest każdorazowe dokładne zbadanie warunków, w jakich pracownik lub były pracownik wykonywał pracę i ustalenie występowania na jego stanowisku pracy narażenia na określone czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. Pomimo bowiem tego, że w warunkach narażenia zawodowego nie u każdego choroba zawodowa musi wystąpić, to przyjąć należy, iż o jej powstaniu w konkretnym przypadku decydować może osobnicza wrażliwość na działanie tego narażenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1039/06, oraz z dnia 7 czerwca 2006 r. o sygn. akt II OSK 388/06, publ. CBOS. Jest to domniemanie zwykłe wzruszalne, które nie wyłącza wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem.
Pracodawca w treści odwołania sformułował tezę o istnieniu choroby u skarżącej przed podjęciem u niego pracy, czym dążył do wykazania, że stwierdzona w decyzji organu I instancji u skarżącej choroba ma pochodzenie poza zawodowe, a jeśli nawet wynika z warunków panujących w miejscu pracy, to miejscem tym nie był ten pracodawca. W związku z tym nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy.
Należy wyjaśnić, że z przepisu art. 235¹ K.p. nie wynika konieczność ustalenia przez organy na jakim etapie drogi zawodowej wystąpił czynnik szkodliwy mogący spowodować określone schorzenie. Istotne jest jedynie ustalenie, że czynnik szkodliwy istniał w zakładzie, w którym pracował pracownik bez względu na to, czy dotyczyło to ostatniego miejsca zatrudnienia czy miejsc poprzednich. Oczywiście należy powiązać występowanie tego czynnika szkodliwego ze stwierdzonym schorzeniem (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygn. akt II OSK 1549/13, publ. CBOS).
Tymczasem, w toku postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają ani kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym, ani stopnia przyczynienia się określonego zakładu pracy do powstania u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej, lecz jedynie mają za zadanie ocenić, czy w zakładach pracy mogło dojść do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy. Jeśli narażenie zawodowe na czynnik szkodliwy występowało, to należy przyjąć domniemanie, że to właśnie ono spowodowało chorobę zawodową.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, publ. CBOS).
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do braków w karcie narażenia zawodowego i tym samym niedopełnienia obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zakwestionował oparcie się na orzeczeniu lekarskim, które nie wyjaśnia w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby, a także zobowiązał organ I instancji do jego uzupełnienia oraz ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o całokształt posiadanej i uzupełnionej dokumentacji niezbędnej do stwierdzenia istnienia u skarżącej choroby zawodowej. Dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie decyzji organu I instancji nie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu nie poczyniono prawidłowych ustaleń, celem wykazania, że zachorowanie skarżącej jest skutkiem warunków pracy poprzez wykazanie związku przyczynowego pomiędzy ujawnioną chorobą, a warunkami w jakich pracowała.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy przekazując sprawę organowi I instancji do uzupełnienia i ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności, dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło