II GSK 1933/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-22

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Mirosław Trzecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący diagnostę za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia mu uprawnień diagnosty na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, nawet jeśli nie przeprowadzono formalnej kontroli stacji diagnostycznej?
Ratio decidendi
Prawomocny wyrok karny skazujący diagnostę za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca, jest wystarczającym dowodem wypełnienia przesłanek do cofnięcia diagnoście uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Sposób ujawnienia naruszenia przez diagnostę nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania sankcji, a pojęcie 'wynik kontroli' w tym przepisie określa jedynie źródło informacji uzasadniające wszczęcie postępowania, a nie obligatoryjną przesłankę zastosowania sankcji.
Stan faktyczny
Diagnosta został prawomocnie skazany wyrokiem sądu karnego za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca. Na tej podstawie Starosta cofnął mu uprawnienia diagnosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę diagnosty. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną diagnosty, zarzucającą m.in. błędną wykładnię art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 660/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 660/16 oddalił skargę T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 28 kwietnia 2016 r. nr SKO-4203/73/2016 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny w I. z 2 października 2014 r., sygn. akt (...), T. Z. (dalej: strona, skarżący) został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawność pojazdu marki BMW 318 w dniu 27 marca 2007 r. w T., które faktycznie nie miały miejsca, za co został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat. W oparciu o powyższe ustalenia, Starosta I. decyzją z 31 marca 2016 r. na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm., dalej: p.r.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) cofnął stronie uprawnienie o kodzie rozpoznawczym (...)do wykonywania badań technicznych pojazdów. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (dalej: Kolegium, SKO) zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że choć literalne brzmienie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. wiąże możliwość nałożenia wymienionej w nim sankcji z przeprowadzeniem przez starostę kontroli, to zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych (w szczególności uchwałą składu 7 sędziów NSA z 12 marca 2012 r., sygn. II GPS 2/11) sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Zatem ujawnienie wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, nie tylko stanowi pozytywną przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie, lecz także zobowiązuje starostę do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzono, iż prawomocny wyrok karny, w którym skazano diagnostę za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem wypełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień. Dlatego według SKO nie było konieczne dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, a zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ, był nieuzasadniony. Opisane działanie organów było zgodne z art. 12 § 1 k.p.a. Strona miała także zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Decyzja Starosty spełniała także wszystkie wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA), po rozpoznaniu skargi strony na ww. decyzję SKO, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. przesłanką cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badania technicznego jest stwierdzenie w czasie kontroli, że wydał on zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z stanem faktycznym lub przepisami. Jednakże w niniejszej sprawie organy rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oparły na ww. wyroku Sądu Rejonowego w I. wydanym w sprawie (...), uznającym skarżącego za winnego przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych wskazanego w wyroku pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca. Sąd I instancji odwołał się do uchwały 7 sędziów NSA w sprawie II GPS 2/11 stwierdzającej, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Nie budziło więc wątpliwości, że możliwe jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. ujawniono w inny sposób niż na podstawie kontroli, o jakiej mowa w uchylonym z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) przepisie art. 83 ust. 6 p.r.d., do którego odesłanie zawarto w art. 84 ust. 3 p.r.d. lub też w przepisie art. 83b ust. 2 p.r.d., który w aktualnym stanie prawnym odnosi się do przeprowadzenia kontroli. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie mógłby spełniać swojej funkcji. Celem zaś tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. W ocenie NSA "wynik kontroli", o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 2 p.r.d., nie stanowi przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Skład orzekający odwołał się do związania omawianą uchwałą NSA na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. Oznaczało to, że treść ww. wyroku Sądu Rejonowego w I. w sprawie (...)uprawniała organ do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie i uznania, że skarżący, będąc diagnostą, dokonał wpisów do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym. Skoro jego zachowanie wypełniało dyspozycję art. 83 ust. 3 pkt 2 p.r.d., organ I instancji prawidłowo orzekł o cofnięciu stronie uprawnień do wykonywania badań technicznych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących niewystarczającego rozważenia materiału dowodowego i niedokładnego wyjaśnienia sprawy wskutek nieuwzględnienia złożonych przez niego wniosków dowodowych, WSA wskazał, że prawomocny wyrok karny, którego odpis włączono do akt postępowania administracyjnego i w którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, był wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek do cofnięcia diagnoście uprawnień (art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.). Wykazywał ten wyrok, że diagnosta dokonał wpisu w dokumencie potwierdzającym wykonanie badań technicznych niezgodnie ze stanem faktycznym, a w konsekwencji i z prawem. Sąd I instancji powołał się także na art. 11 p.p.s.a. określający moc wiążącą dla sądu administracyjnego ustaleń prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego. W opisanych okolicznościach nie było podstaw do przedłużania postępowania i przeprowadzania innych, niż wyrok skazujący, dowodów, skoro ten dowód, przesądzający o konieczności cofnięcia uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. znajdował się już w aktach sprawy. W ocenie WSA, uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniały warunki wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. Strona nie zgodziła się z ww. wyrokiem WSA i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając to orzeczenie w całości. Wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji publicznej na swoją rzecz kosztów postępowania za II instancję, w szczególności kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy i polegające na nieuzasadnionym nieuwzględnieniu skargi od decyzji administracyjnej SKO z 28 kwietnia 2016 r. wydanej w sprawie znak: SKO - 4203/73/2016 przez WSA, mimo naruszenia przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym i ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego przez organy administracji publicznej, zarówno I, jak i II instancji w toku postępowania administracyjnego, a które to odnoszą się do naruszenia następujących przepisów: 1. art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organy administracji publicznej obu instancji, że stwierdzenie naruszeń, których miałby dopuścić się diagnosta i obligujących Starostę I. do cofnięcia takiemu diagnoście uprawnień, możliwe jest także w inny sposób niż w wyniku własnej kontroli przeprowadzonej przez ten organ, co jednocześnie stanowi przejaw niedozwolonej wykładni rozszerzającej znaczenie tego przepisu, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że cofnięcie przez Starostę I. uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych musi być poprzedzone przeprowadzeniem przez ten organ własnej kontroli stacji diagnostycznej, a nie na skutek działań zebranych w ten sposób materiałów przez inne ograny, np.; wyrok Sądu Rejonowego w I., przy czym wyłącznie uchybienia stwierdzone w jej trakcie mogą stanowić podstawę do nałożenia sankcji, o których mowa w cytowanym przepisie, a to oznacza, że o ile wyniki kontroli przeprowadzonej w trybie ustawowo określonym w art. 83b p.r.d. (dawniej: art. 83 ust. 6 p.r.d.) nie wykażą, aby diagnosta dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego w sposób niezgodny z określonym zakresem i sposobem wykonania lub też by dopuścił się on wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu w sposób niezgodny ze stanem faktycznym lub przepisami, niemożliwym staje się odebranie mu uprawnień w trybie określonym w art. 84 ust. 3 p.r.d. (wyrok WSA w Szczecinie z 18 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 356/06, wyrok WSA w Poznaniu z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 106/08, LEX 522439, wyrok WSA w Białymstoku z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 41/09, LEX nr 563636), podobnie stwierdził też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wr 465/12, że ustalenia poczynione w toku kontroli stacji pojazdów stanowią podstawę wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, w trybie art. 84 ust. 3 p.r.d.; 2. art. 83b p.r.d., ponieważ zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. organ I instancji byłby uprawniony do cofnięcia diagnoście uprawnień dopiero po uprzedniej kontroli Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów z siedzibą w miejscowości T., z której wynikałoby, że Starosta I. - jako organ właściwy miejscowo i rzeczowo po dokonaniu kontroli i sporządzeniu stosownego protokołu ustalił jakieś nieprawidłowości związane z przeglądami pojazdów prowadzonymi w tej stacji kontroli pojazdów przez danego diagnostę, tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji nie dysponował wynikami takiego postępowania kontrolnego odnośnie w/w stacji kontroli pojazdów, ponieważ nigdy takiego postępowania nie prowadził wobec stacji kontroli pojazdów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, mimo zgłoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosków dowodowych na okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, w tym na okoliczności wymagające wiedzy specjalnej i bezpodstawne wykorzystanie w tym celu, przez organy obu instancji, wyłącznie opisu czynu zawartego w sentencji wyroku Sądu Rejonowego w I. z 8 lutego 2015 r., sygn. akt (...), tymczasem dla wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie należało przeprowadzić dodatkowo dowody powołane w odwołaniu, a mianowicie: a) nie przesłuchano strony postępowania, 1) na okoliczność wykonania przez stronę postępowania badań technicznych i ustalenia w oparciu o te badania, że kontrolowany pojazd marki BMW 318 nr (...), w dniu 27 marca 2007 r. w T. był sprawny i spełniał wszystkie wymagane prawem parametry techniczne, b) nie dopuszczono w sprawie dowodu z pisemnej opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej, - na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych przez skarżącego badań technicznych, potwierdzających sprawność pojazdu marki BMW 318 nr (...)w dniu 27 marca 2007 r. oraz związanej z tym dokumentacji, c) nie dopuszczono w sprawie dowodu z pisemnej opinii biegłego z dziedziny informatyki, który przeprowadziłby badania oprogramowania, którym wykonano badania techniczne oraz zbadano sprawność pojazdu marki BMW 318 nr (...), w dniu 27 marca 2007 r., w stacji kontroli pojazdów w T. na okoliczność stanu oraz zawartości oprogramowania, którym wykonano badania techniczne oraz zbadano sprawność pojazdu marki BMW 318 nr VIN: (...) w dniu 27 marca 2007 r. w T., d) nadto wskazano, że już organ I instancji – Starosta I. przed wydaniem przedmiotowej decyzji winien był przeprowadzić kontrolę w stacji diagnostycznej w T., o której mowa w art. 84 ust 3 p.r.d. na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych przez skarżącego badań technicznych, potwierdzających sprawność pojazdu marki BMW 318 nr VIN: (...), w dniu 27 marca 2007 r. oraz związanej z tym dokumentacji, 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego w zaskarżonej decyzji administracyjnej, a mianowicie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz ich wyjaśnieniem: organ Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W piśmie z 3 lipca 2018 r. stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej skarżący wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu NSA przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu I instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji stwierdził, że kwestionowane rozstrzygnięcie SKO jest zgodne z prawem, gdyż prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w art. 84 ust. 3 pkt. 2 p.r.d. Sąd ten, jak organy rozpatrujące sprawę, zajął takie stanowisko ze względu na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w I. o sygn. (...), uznającym skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 i 3 i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych wskazanego w wyroku pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca i przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za tę czynność. Oceny tej nie podziela autor skargi kasacyjnej, podnosząc przede wszystkim, że postępowanie karne i administracyjne mają charakter autonomiczny i nie musi pomiędzy nimi wystąpić tożsamość rozstrzygnięć, szczególnie z uwagi na treść art. 84 ust. 3 p.r.d. Przepis ten wskazuje na możliwość cofnięcia uprawnień diagnosty, jeżeli potwierdzi to wynik przeprowadzonej kontroli. Zatem, według skarżącego kasacyjnie, samo powzięcie przez starostę wiadomości o naruszeniu obowiązków diagnosty w związku z zapadłym wyrokiem karnym, nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydania decyzji o cofnięciu tychże uprawnień, gdyż wyrok karny może być traktowany wyłącznie jako jedno z wielu źródeł dowodowych, którymi dysponuje organ, a dowód ten musi podlegać ocenie, tak jak całokształt materiału znajdującego się w aktach sprawy, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Treść i charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Przekaz, jaki płynie ze wskazanych w kasacji, jako naruszone, przepisów: art. 7, art. 77, art. 78 § 1, art. 84 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., nie może, w świetle niewątpliwych okoliczności sprawy, podważyć prawidłowego toku rozumowania, który doprowadził WSA do niekorzystnego dla skarżącego wyroku. Zasadnicze i decydujące dla wyniku sprawy znaczenie należy przypisać treści art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., który nakazuje organowi cofnięcie uprawnień diagnoście w razie wykazania w wyniku kontroli, że wydał on zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Przywołany przepis, poza jego sankcyjnym charakterem, pełni funkcję prewencyjną służącą bezpieczeństwu ruchu drogowego przez uniemożliwienie wykonywania badań technicznej sprawności pojazdów przez nierzetelnych diagnostów. Tak określony cel ustawy zasługuje na pełną aprobatę i – co szczególnie istotne – musi być brany pod uwagę w procesie stosowania prawa. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez WSA art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. wskutek błędnej wykładni. Sąd I instancji prawidłowo odwołał się w tej kwestii do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2012r., sygn. akt II GPS 2/11, zgodnie z którą sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej tym przepisem. Sąd kasacyjny podziela wyrażone w uchwale stanowisko, podkreślając konieczność uwzględnienia wykładni celowościowej i logicznej art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., bez uwzględnienia której odpowiadające treści tego przepisu działania diagnosty ujawnione w inny, niż w toku kontroli sposób, nie będą wywoływać skutku tą normą określonych. Odmienne rozumowanie nie tylko narusza ratio legis, lecz pozostaje w rażącej sprzeczności z przyjętą w cytowanej uchwale wykładnią omawianego przepisu. Należy przy tym wyjaśnić, że ww. uchwałą skład orzekający jest związany na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. W świetle powyższego, zdaniem NSA, brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. przez jego błędną wykładnię. Podkreślenia wymaga, że wynikająca z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. sankcja jest obligatoryjna bez żadnej możliwości jej miarkowania czy dodatkowego warunkowania. Nałożenie tej sankcji uzależnione jest jedynie od wykazania zaistnienia deliktu administracyjnego przewidzianego wskazaną normą prawną. Dodać też należy, za powołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że pojęcie "wynik kontroli", o którym mowa art. 84 ust. 3 p.r.d., nie stanowi określenia przesłanki zastosowania sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., lecz jest zwrotem opisującym jedno ze źródeł dowodowych, które wykorzystuje organ wszczynając postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty. Stąd prawidłowy jest wniosek, że pozyskanie przez organ administracji informacji o wyroku skazującym za poświadczenie przez diagnostę nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie tylko uzasadnia, ale wręcz nakazuje wszczęcie postępowania o cofnięcie uprawnienia diagnosty na zasadzie omawianego przepisu p.r.d., przy czym zbędne jest dla tego postępowania prowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność wykazania naruszenia z pkt 2 ust. 3 art. 84 p.r.d. Dlatego błędny okazał się zarzut ujęty w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Ponadto prawidłowo WSA zaakceptował stanowisko Kolegium o braku potrzeby przeprowadzenia dowodów powołanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazanych następnie w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Również nie było potrzeby przeprowadzania kontroli stacji, w której skarżący wykonywał czynności diagnosty, przez organ sprawujący nadzór nad stacjami kontroli pojazdów, po uzyskaniu informacji o wyroku skazującym diagnosty tej stacji, skoro wyrok skazujący w sprawie karnej potwierdzał popełnienie naruszenia z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. i był wystarczającym środkiem dowodowym. Dlatego niezasadny był zarzut ujęty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Trzeba przy tym zauwazyć, że ewentualne późniejsze pozytywne wyniki kontroli nie mogłyby znieść skutków prawomocnego wyroku skazującego i zmienić ustaleń, które legły u jego podstaw, a które dowodziły naruszenia przez skarżącego prawa i uzasadniały cofnięcie mu uprawnienia (por. wyroki NSA z: 23 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1357/18; 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1446/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że odpowiedzialność administracyjna diagnosty jest nie tylko niezależna od odpowiedzialności karnej, ale i oparta na odmiennych podstawach materialnoprawnych, przy tym postępowania te obejmują odmienne reżimy prawne odpowiedzialności, które nie wykluczają się wzajemnie (por. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2014 r., II GSK 928/13; 24 stycznia 2013 r., II GSK 2040/11; 14 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 928/11; 17 grudnia 2013 r., II GSK 1460/12; 12 sierpnia 2015 r. II GSK 1571/14, w sprawie II GSK 1446/18). Ponadto, jak już wspomniano, art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., stanowiący podstawę prawną cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień rodzi obowiązek zastosowania przez organ administracji przewidzianej sankcji. Ustawodawca nie dopuścił w tym zakresie żadnego wyjątku, który mógłby wziąć pod uwagę organ administracji i na jego podstawie odstąpić od stosowania sankcji, bądź ograniczyć jej dolegliwość. Co więcej, organ nie bada motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., gdyż odpowiedzialność z tego tytułu nie jest uzależniona od tego rodzaju okoliczności (por.: wyroki NSA z: 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3598/17; 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 277/18; 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12; 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12; 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 422/11; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 619/11; 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10). Należy podkreślić, że SKO w zaskarżonej do WSA decyzji zawarło wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a., wykazujące środki dowodowe, prowadzące do ustalenia naruszenia przez stronę art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., to jest uzasadnienie faktyczne, które zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Stanowisko skarżącego stanowiło wyłącznie polemikę z ww. decyzją. Sąd I instancji, przedstawił też powody, dlaczego uznał pogląd SKO za prawidłowy i wyczerpujący. Wobec tego niezasadny okazał się zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło