III SA/Wa 2342/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-21

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Tomasz Janeczko, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej na nieruchomość stanowiącą majątek odrębny jednego z małżonków stanowi nabycie tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, czy sprzedaż tej nieruchomości przed upływem pięciu lat od rozszerzenia wspólności majątkowej rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej na nieruchomość stanowiącą majątek odrębny jednego z małżonków nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umowa taka ma charakter prawno-organizacyjny, regulujący stosunki majątkowe między małżonkami, a nie czynność prawną przenoszącą własność. W związku z tym, pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy liczyć od daty nabycia nieruchomości przez małżonka, któremu przysługiwało prawo przed objęciem go wspólnością majątkową.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania sprzedaży nieruchomości. W 2011 r. zawarł z żoną umowę rozszerzającą wspólność majątkową o nieruchomość stanowiącą wcześniej majątek odrębny żony. Nieruchomość ta została nabyta przez żonę w 2004 r. W 2014 r. małżonkowie sprzedali nieruchomość. Skarżący uważał, że sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu, ponieważ minęło ponad pięć lat od nabycia nieruchomości przez jego żonę. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że rozszerzenie wspólności majątkowej w 2011 r. stanowiło nabycie nieruchomości przez skarżącego, a sprzedaż w 2014 r. nastąpiła przed upływem pięciu lat od tego nabycia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz G. C. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi G. C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 6 maja 2015 r. nr IPPB4/4511-492/15-2/MS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz G. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 kwietnia 2015 r. Pan G. C. ("skarżący", "strona", "wnioskodawca") złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia nieruchomości. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. W 2011 r. wnioskodawca zawarł związek małżeński. Od 2005 r. do 2014 r. małżonka wnioskodawcy była właścicielką mieszkania, na zakup którego w 2004 r. zaciągnęła kredyt hipoteczny. Między małżonkami od dnia ślubu, tj. od dnia 2011 r., do chwili obecnej istnieje wspólność majątkowa. W 2011 r. małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską rozszerzającą wspólność majątkową o współudział w prawie do lokalu mieszkalnego, które do czasu zawarcia tejże umowy stanowiło majątek odrębny małżonki wnioskodawcy. Małżonka wnioskodawcy w momencie rozszerzenia wspólności majątkowej w 2011 r., jak i późniejszej sprzedaży mieszkania w 2014 r., była zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ w obu przypadkach upłynął już okres 5 lat od dnia nabycia mieszkania. W 2014 r. wnioskodawca wraz z małżonką sprzedali mieszkanie. Wnioskodawca i jego żona są przekonani, że minął już okres 5 lat od nabycia mieszkania, więc są zwolnieni z podatku dochodowego. Wnioskodawca dodatkowo oświadcza, że pozostałe środki ze sprzedaży mieszkania, po spłacie kredytu hipotecznego zostały przeznaczone na inne cele mieszkaniowe. Dla wnioskodawcy niemożliwa byłaby zapłata 19% podatku od dochodu od 50% wartości sprzedaży mieszkania. Wnioskodawca wraz z małżonką musieliby zaciągnąć kolejny kredyt na spłatę takiego podatku aby podatek ten zapłacić, co uderzyłoby też w małżonkę wnioskodawcy, ponieważ nadal istnieje między nimi wspólnota ustawowa. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy rozszerzenie wspólności ustawowej w opisanej powyżej sytuacji jest nabyciem nieruchomości przez drugiego małżonka, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i czy w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości przed upływem pięciu lat od rozszerzenia wspólności ustawowej wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty podatku? Wnioskodawca uważa, że zawarcie umowy o rozszerzenie wspólności ustawowe ma charakter czynności prawnej organizacyjnej, która reguluje stosunki majątkowe między małżonkami. W tym zakresie wnioskodawca odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt III SA 2717/00. W ocenie wnioskodawcy 5-letni termin, o którym mowa we wspomnianym przepisie należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym jego małżonka nabyła nieruchomość. W stanowisku własnym skarżącego wskazano na specyfikę stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami wynikającą z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i powołano pogląd, że umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym. Wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter. W konsekwencji, w przypadku sprzedaży nieruchomości, każdy z małżonków zbywa całą nieruchomość, a nie udziały w tej nieruchomości. Zaś cały przychód ze sprzedaży wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego. W związku z powyższym wnioskodawca wyraził pogląd, że włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dlatego wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawca powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 964/14. W interpretacji indywidualnej z dnia 6 maja 2015 r. Nr IPPB4/4511-492/15-2/MS Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów uznał, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko organ interpretujący na wstępie przywołał treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), dalej "p.d.o.f.", zgodnie z którym podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Powyższy przepis formułuje zatem - jak wskazał organ - generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości oraz ww. praw majątkowych przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym. Ustalenie daty nabycia nieruchomości i ww. praw majątkowych ma zatem istotne znaczenie dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia. Organ interpretujący wykładając zaś pojęcie "nabycie" odwołał się do tez wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, z którego wynika, że w celu ustalenia, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu, należy uwzględnić regulacje zawarte w prawie cywilnym. Według zaś kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Na tej podstawie organ wywiódł, że przez pojęcie "nabycie" użyte w 10 ust. 1 pkt 8 p.d.o.f. należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika. Następnie - po przywołaniu przepisów art. 31 § 1 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), dalej "k.r.i.o." - organ stwierdził, że zawarta przez małżonków umowa małżeńska, która rozszerza wspólność ustawową na przedmiot wchodzący w skład majątku odrębnego jednego z nich, powoduje nabycie prawa własności tego przedmiotu przez drugiego małżonka. Minister Finansów wskazał, że wnioskodawca nabył prawo do lokalu mieszkalnego w 2011 r., tj. w dniu zawarcia z małżonkiem umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową małżeńską. Zbycie nieruchomości nastąpiło zaś w 2014 r., czyli przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano nabycia, to przychód uzyskany ze zbycia ww. nieruchomości będzie stanowił źródło przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W konsekwencji organ wskazał, że stosownie do art. 30e ust. 1 ww. ustawy od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) -c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f.). W swojej argumentacji organ odwołał się także do art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał, że w przypadku rozszerzenia wspólności majątkowej na przedmiot majątkowy, który uprzednio znajdował się w majątku osobistym podatnika lub jego małżonka, a w wyniku umowy majątkowej małżeńskiej wszedł w skład majątku dorobkowego, odpowiedzialność majątkiem wspólnym obejmie ten przedmiot, lecz dopiero od momentu, kiedy wszedł on do majątku wspólnego. Jednocześnie organ zauważył, że uzyskany dochód może jednak korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., o ile zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe i przy spełnieniu warunków określonych w ww. przepisie art. 21 ust. 25 - 30 u.p.d.o.f. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu analizy zarzutów przytoczonych w tym wezwaniu Dyrektor Izby Skarbowej w W. działający w imieniu Ministra Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co przedstawiono w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawartej w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] (data doręczenia 3 lipca 2015 r.). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie: - zasady pogłębiania zaufania dla organów państwa wyrażonej w art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, w ten sposób, że wydano indywidualną interpretację bez wszechstronnej i całościowej analizy treści zawartej we wniosku nie odnosząc się do powołanych przez wnioskodawcę argumentów w postaci innych wyroków sądowych i indywidualnych interpretacji w tożsamych sprawach i w konsekwencji poczyniono niepełne ustalenia, - art. 10 ust. 1 pkt 8 a) w zw. z art. 47 § 1 k.r.i.o., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej o majątek odrębny małżonka stanowi jego nabycie przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 u.p.d.o.f., podczas, gdy rozszerzenie wspólności majątkowej jest szczególnym trybem uregulowania ustroju majątkowego pomiędzy małżonkami, stanowiąc jedynie czynność prawno-organizacyjną, której przedmiotem jest regulacja majątkowo-prawnych stosunków małżonków. Strona wniosła o: - uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w całości, - zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kwoty 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Co do meritum w uzasadnieniu skargi skarżący powołał argumentację, którą już wcześniej zaprezentował we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270, zwana dalej "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydawane w indywidualnych sprawach. Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej kryteria Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. I tak, nie jest sporny w sprawie fakt, że mieszkanie, o którym mowa we wniosku, zostało sprzedane przed upływem 5 lat od zawarcia przez skarżącego i jego żonę umowy rozszerzającej wspólność majątkową o współudział w prawie do tego lokalu mieszkalnego. Organ - po stronie skarżącego - chce opodatkować dochód ze zbycia tego mieszkania 19 % podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Skarżący nie godzi się z takim stanowiskiem organu interpretacyjnego, twierdzi bowiem że z chwilą objęcia wspólnością majątkową rzeczy lub prawa, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., każdy z małżonków jest uprawniony do całej rzeczy (prawa), a przychód ze sprzedaży mieszkania wszedł w całości niepodzielnie do ich majątki wspólnego. Nie ma zatem podstaw do różnicowania sytuacji podatkowej małżonków na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W ww. zakresie skarżący powołał się na tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt III SA 2717/00. Sąd przyznaje w tej sprawie rację skarżącemu i w pełni podziela wnioski płynące z ww. orzeczenia i uznaje konieczność uwzględnienia ich także w niniejszej sprawie. I tak, zgodnie z art. 10 ust. 1pkt. 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f. źródłami przychodów są: odpłatne zbycie nieruchomości i określonych tam praw majatkowych, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji nabycia. Poszukując prawidłowej wykładni 10 ust. 1pkt. 8 u.p.d.o.f. - w ramach wykładni systemowej zewnętrznej - należy uwzględnić przepisy k.r.i.o., które regulują stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami. W literaturze wskazuje się bowiem tak na potrzebę zachowania celów prawa podatkowego, jak i “prawidłową analizę rzeczywistości gospodarczej z punktu widzenia zawartych w niej elementów cywilnoprawnych i publicznoprawnych (por.: R. Mastalski, Stosowanie prawa podatkowego, Warszawa 2008, s. 28). Co oznacza, że autonomia prawa podatkowego nie ma charakteru bezwzględnego, w szczególności w relacji prawem cywilnym, do którego prawo podatkowe wielokrotnie nawiązuje. W związku z tym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31 § 1 k.r.i.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 k.r.i.o. Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 43 § 1 k.r.i.o., oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Co do zasady, wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo. Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 k.r.i.o.), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 k.r.i.o.) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 k.r.i.o.). Zarówno w przypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, a także w wyniku ustania małżeństwa - między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast w myśl art. 50¹ k.r.o., w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3 k.r.i.o. Jak słusznie skarżący podnosi małżonkowie w czasie trwania wspólności tworzą majątek wspólny, do którego mają równe uprawnienia, mające w czasie trwania wspólności nierozdzielny (niesamodzielny) charakter. Rzeczywiście, z chwilą objęcia nieruchomości (prawa majątkowego) wspólnością majątkową nie następuje jakiekolwiek wydzielenie części rzeczy (prawa), a żadnemu z małżonków (współwłaścicieli) nie przysługuje własność wydzielonej części rzeczy (prawa). Każdy z współwłaścicieli jest właścicielem całej rzeczy (prawa). Zdaniem Sądu organ formułując swoje stanowisko w sprawie nieprawidłowo ocenił znaczenie okoliczności związanej z tym, że stosunki majątkowe skarżącego i jego żony oparte są na majątkowej wspólności małżeńskiej. Przy podzieleniu stanowiska Ministra Finansów, a mianowicie, że strona skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia podatku na podstawie art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f. dlatego, że udział w prawie do lokalu mieszkalnego nabyła w drodze umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność majątkową w 2011 r., a zbyła to mieszkanie wraz z żoną w 2014 r., czyli przed upływem terminu 5 lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., pozostałaby otwarta kwestia faktycznego opodatkowania żony skarżącego, która sporne mieszkanie nabyła w 2004 r., i która sprzedając je po upływie 5 lat od nabycia, nie jest zobowiązana do zapłaty podatku na podstawie art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f. Ma zatem rację skarżący wywodząc, że jeżeli cały przychód uzyskany przez małżonków ze sprzedaży nieruchomości wszedł - niepodzielnie - do ich majątku wspólnego, to zróżnicowanie ich pozycji - w świetle przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. - przy istniejącej małżeńskiej wspólności majątkowej jest nie do zaakceptowania. Wskazać przy tym należy, że sam organ nie wyjaśnił skarżącemu, w jaki sposób miałby on rozliczyć się z fiskusem z ww. tytułu i wyliczyć podstawę opodatkowania - przy założeniu, że sprzedaż nieruchomości stanowi źródło przychodu podlegające podatkowi dochodowemu na podstawie art. 30e u.p.d.o.f. - skoro do czasu ustania niepodzielnej wspólności ustawowej nie można ustalić wartości udziałów małżonków w tym prawie. Także do tych okoliczności nawiązuje przywołany już wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r. W tym zakresie znalazła się tam wypowiedź o tym, że "nie ma w prawie podatkowym przepisu, który by zezwalał organowi podatkowemu - przed zniesieniem czy też ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej - na dokonanie podziału przychodu ze sprzedaży przypadającego małżonkom w celu wymierzenia podatku jednemu z tych małżonków. Powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy wyłącznie przychodów w tym przepisie wymienionych - podlegających łącznemu opodatkowaniu wraz z innymi przychodami. Zasady proporcjonalnego bądź równego podziału przychodów określone w art. 8 nie mają zastosowania do dochodu ze sprzedaży podlegającego opodatkowaniu w formie ryczałtu (art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Brak możliwości określenia, jaka część uzyskanego ze sprzedaży przez małżonków lokalu przypada na każdego z nich, wyklucza możliwość wymierzenia małżonkowi podatku, na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych." Częściowa dezaktualizacja materiału normatywnego, na gruncie którego ww. ocenę wyrażono, nie podważa jej aktualności także w realiach rozpoznawanej sprawy. Merytoryczny sens omawianych przepisów nie uległ bowiem zmianie. Reasumując, Sąd zauważa, że okoliczności sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy (omówione wyżej) nie dają podstaw do rozdzielenia skutków podatkowych zdarzenia zaistniałego w sprawie względem każdego z małżonków. Nie można zatem przychylić się do stanowiska organu, że dokonane w niniejszej sprawie rozszerzenie wspólności majątkowej na mocy umowy zawartej pomiędzy skarżącym i jego żoną w 2011 r. mieściło się w pojęciu nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., zaaprobować w tym względzie należy pogląd o organizacyjnym, porządkującym małżeńskie stosunki majątkowe charakterze tej umowy. Tym samym z przyczyn, o których była mowa wyżej, okres pięcioletni wynikający z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy w analizowanym przypadku liczyć od daty nabycia prawa przez małżonka, któremu przysługiwało to prawo przed jego objęciem wspólnością majątkową. Zauważyć należy, że do kwestii stanowiącej przedmiot sporu odnosi się nie tylko przywołany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt III SA 2717/00, ale dotyczy jej także aktualne orzecznictwo tego Sądu (np. wyrok z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 313/14 oraz wyrok z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1110/14), jak również wojewódzkich sądów administracyjnych (np. WSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 949/13, WSA w Lublinie z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1038/13, WSA w Krakowie z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1209/14, WSA w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 964/14, WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt I SA/Po 845/14, WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2015r. sygn. akt III SA/Wa 1984/14, WSA w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 40/15 - wszystkie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za bezzasadne należy ocenić przy tym powołanie się przez organ interpretacyjny na art. 29 w zw. z art. 26 Ordynacji podatkowej. Przepisy te mają znaczenie dla prowadzenia egzekucji, w żaden sposób nie modyfikują istoty bezudziałowego charakteru wspólności ustawowej. W ponownie udzielonej interpretacji indywidualnej Minister Finansów uwzględni stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło