II GSK 808/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-27
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Mirosław Trzecki, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd wyposażony w tymczasowe tablice rejestracyjne, dopuszczony do ruchu po drogach publicznych, spełnia definicję "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, a tym samym czy przewóz wykonywany takim pojazdem stanowi "przewóz międzynarodowy" wymagający świadectwa kierowcy zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował się do wykładni prawa dokonanej przez NSA w poprzednim wyroku. Sąd uznał, że pojazd wyposażony w tymczasowe tablice rejestracyjne, dopuszczający go do ruchu po drogach publicznych, spełnia kryterium "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia nr 1072/2009. W związku z tym, przewóz wykonywany takim pojazdem, udokumentowany listem przewozowym CMR, stanowił "przewóz międzynarodowy", a brak wymaganego świadectwa kierowcy uzasadniał nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono brak wymaganego świadectwa kierowcy u kierowcy wykonującego międzynarodowy przewóz drogowy. Organ celny nałożył na przewoźnika karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę ustalenia, czy przewóz ładunku wyczerpywał znamiona przewozu w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Tarno Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Ges. m.b.H. z siedzibą w S. (A.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1106/16 w sprawie ze skargi A. Ges. m.b.H. z siedzibą w S. (A.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 15 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1106/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. GmbH w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z [...] marca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
[...] maja 2012 r. w Oddziale Celnym w K. przeprowadzono kontrolę dokumentów okazanych przez N. F. – kierowcę pojazdu marki DAF o nr. rej. [...] z naczepą marki KOEGEL o nr. rej. [...]. W trakcie kontroli kierowca okazał m.in. wypis z licencji wspólnotowej nr [...] z [...] kwietnia 2009 r., wydanej A. GmbH w S. (dalej: A., skarżąca), umowę o przewóz samochodów z [...] stycznia 2010 r. zawartą pomiędzy spółką A. a N. F. – obywatelem R. oraz tymczasowe dowody rejestracyjne pojazdów. Wynik kontroli utrwalony został w protokóle kontroli z [...] maja 2012 r., w którym stwierdzono brak wymaganego świadectwa kierowcy.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, z uwagi na naruszenie art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 72 ze zm.; dalej rozporządzenie 1072/2009) poprzez brak świadectwa kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego.
Decyzją z [...] marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ stwierdził, że bezsporne jest, że skontrolowanym pojazdem samochodowym, którym kierował r. kierowca, wykonywany był przewóz drogowy ciągnika siodłowego wraz z naczepą załadowaną płytami pilśniowymi bez wymaganego zgodnie z rozporządzeniem nr 1072/2009 świadectwa kierowcy. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy towaru na trasie z N. do R. była A., która w myśl art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.; dalej u.t.d.) była odpowiedzialna za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Wykonując przewóz drogowy bez wymaganego świadectwa kierowcy A. dopuściła się naruszenia przepisów u.t.d. o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych oraz przepisów rozporządzenia nr 1072/2009, za które u.t.d. przewiduje karę określoną w pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy w wysokości 8.000 zł.
Wyrokiem z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 139/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę spółki i uchylił decyzje organów obydwu instancji.
Wyrokiem z 3 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 2430/14, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
NSA uznał, że nie ma oparcia w u.t.d., jak i w prawie unijnym, argumentacja uzależniająca możliwość wykonania przewozu rzeczy (ładunku) na podstawie wystawionego listu przewozowego CMR, w świetle art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009, od posiadania przez przewoźnika określonej bazy transportowej. Natomiast dla bytu prawnego umowy przewozu istotne jest wystawienie przez przewoźnika listu przewozowego i przyjęcie przesyłki do przewozu, co w okolicznościach sprawy miało miejsce. Bez istotnego znaczenia w sprawie jest również kwestia wyposażenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych w tablice rejestracyjne, stałe lub tymczasowe. Posiadanie przez pojazd samochodowy tablicy rejestracyjnej jest spełnieniem wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie z punktu widzenia ochrony interesów ekonomicznych przewoźników unijnych. Zdaniem NSA, w sprawie nie ma także istotnego znaczenia wyjaśnienie, jaki był cel główny przejazdu w rozpoznawanej sprawie, a także czy znajdujące się na naczepie o tymczasowych numerach rejestracyjnych płyty pilśniowe stanowić miały całość z ciągnikiem siodłowym przeprowadzanym na własnych kołach, czy też były to odrębne ładunki. Dla zaistnienia w sprawie umowy przewozu rzeczy (ładunku) decydujące jest wystawienie listu przewozowego CMR i przyjęcie przesyłki do przewozu. Z uwagi na formalny charakter listu przewozowego, określającego treść umowy, brak jest podstaw dla doszukiwania się w umowie przewozu innych celów, niż te, które wynikają z treści listu przewozowego.
NSA nie podzielił również argumentacji skarżącej Spółki dotyczącej wyłączenia zastosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych, odnoszących się do transportu drogowego oraz z mieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE)2135/98 (Dz. Urz. UE nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., str. 1 ze zm.; dalej rozporządzenie 561/2006) do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Omawiany zespół pojazdów utracił przymiot pojazdu nowego z momentem wyposażenia go, przynajmniej w tymczasowe, tablice rejestracyjne, dopuszczające pojazd do ruchu po drogach publicznych.
NSA nakazał ustalenie, czy przewóz przez skarżącą ładunku, stanowiącego naczepy załadowane na naczepę, wyczerpywał znamiona przewozu, w rozumieniu art. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia nr 1072/2009. W zależności od tego ustalenia Sąd powinien dokonać kontroli trafności nałożenia na spółkę kary pieniężnej.
WSA w Lublinie, ponownie rozpoznając skargę, wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r., oddalił ją.
W ocenie WSA z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że w dacie kontroli, spółka przewoziła z A., N. i B. do R. ciągnik siodłowy, naczepę oraz [...] palety płyt pilśniowych. Ciągnik i naczepa poruszały się na własnych kołach, zaś płyty załadowane były na naczepę. Ustalenia te znajdują oparcie w treści międzynarodowych listów przewozowych CMR.
Sąd uznał za niezasadne zarzuty spółki, że nie można zakwalifikować wykonywanego przez nią przejazdu jako przewozu w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 ze względu na to, że nie zostały spełnione kryteria definicyjne "pojazdu". WSA stwierdził, że jest w tym zakresie związany wiążącą wykładnią NSA, który wskazał, że nie ma istotnego znaczenia w sprawie kwestia wyposażenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych w tablice rejestracyjne, stałe lub tymczasowe. Okoliczność ta jest obojętna z punktu widzenia celów ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisów unijnych, a w szczególności rozporządzenia nr 1072/2009, które to przepisy koncentrują się na kwestiach związanych z regulacją dostępu do rynku przewozów samochodowych. Natomiast posiadanie przez pojazd samochodowy tablicy rejestracyjnej, czy to stałej, czy też tymczasowej, jest spełnieniem przez pojazd wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie z punktu widzenia ochrony interesów ekonomicznych przewoźników unijnych.
WSA stwierdził, powołując się na art. 2 lit. b dyrektywy Rady 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz. U. UE L z dnia 1 czerwca 1999 r. Nr 138, str. 57; dalej dyrektywa 1999/37/WE), że jeśli krajowe przepisy austriackie przewidują formułę tablic próbnych, upoważniających do legalnego poruszania się danego pojazdu po drogach publicznych, to spełnione jest jednocześnie kryterium "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009.
W ocenie Sądu, przejazd wykonywany przez skarżącą w dacie kontroli, której ustalenia stały się podstawą wymierzenia kary w badanej sprawie, miał charakter przewozu międzynarodowego w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009.
W konsekwencji WSA stwierdził, że skoro kierowca nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy w dniu kontroli, wbrew art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., to organ prawidłowo stwierdził wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzył karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Nie podzielił również zarzutu niezastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006. W kwestii tego zarzutu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku uchylającym poprzedni wyrok Sądu I instancji, wykluczając możliwość zastosowanie tego przepisu.
Zdaniem WSA skoro doszło do naruszenia wymogów wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego, niezasadny jest zarzut wadliwego zastosowania przepisu sankcjonującego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d.
Jako chybione zostały również ocenione zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo i w pełni ustalił stan faktyczny niezbędny do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Rozstrzygnięcia organów administracyjnych w innych państwach nie stanowią prejudykatu wiążącego w badanej sprawie, nie zwalniają z samodzielnej wykładni przepisów prawa unijnego i krajowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zarzuciła:
(1) na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. przez pominięcie oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z 14 czerwca 2016 r. (sygn. akt II GSK 2430/14) i niedokonanie przez Sąd I instancji wyczerpującego ustalenia, zgodnie z zaleceniem NSA wskazanym w wyroku z 14 czerwca 2016 r., czy przewóz wykonywany przez V. ładunku w postaci [...] palet płyty pilśniowej wyczerpywał znamiona przewozu w rozumieniu art. 2 pkt 2) rozporządzenia nr 1072/2009, podczas gdy z treści powyższego wyroku NSA wynika, że Sąd I instancji zobowiązany był skoncentrować się na powyższym ustaleniu przy zachowaniu wykładni prawa dokonanej wówczas przez NSA;
b) naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez niedokonanie analizy całego materiału zgromadzonego w aktach sprawy i nieprzedstawienie pełnego stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy przedmiotowy pojazd wykorzystywany był wyłącznie (czy też nie wyłącznie) do przewozu rzeczy, podczas gdy materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na dokonanie takiej oceny, co doprowadziło WSA do błędnego uznania, że spełniona jest jedna z przesłanek pojazdu wskazana w art. 2 pkt. 1) rozporządzenia 1072/2009 i w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem, że przewóz przez skarżącego dokonywany był bez wymaganego przez art. 3 rozporządzenia świadectwa kierowcy i przyjęcia, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem;
(2) na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez naruszenie:
a) art. 2 pkt 2) rozporządzenia nr 1072/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że sporny przejazd był realizowany za pomocą pojazdu w rozumieniu art. 2 pkt 1) nr rozporządzenia 1072/2009, pomimo braku ustaleń faktycznych, czy przedmiotowy pojazd został zarejestrowany – w rozumieniu definicji legalnej "pojazdu" z art. 2 pkt 1) rozporządzenia nr 1072/2009 – w państwie członkowskim Unii Europejskiej, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy sporny przejazd wykonywany był za pomocą pojazdu, który nie był zarejestrowany w rozumieniu definicji legalnej pojazdu zawartej w art. 2 pkt 1) powyższego rozporządzenia (rozumianej jako rejestracja konkretnego pojazdu), z której wynika, że jedną z przesłanek uznania pojazdu za "pojazd" w tym znaczeniu, jest jego rejestracja w państwie członkowskim UE;
b) art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu na gruncie niniejszej sprawy pomimo niezaistnienia w stanie faktycznym wymaganej ww. przepisem przesłanki wykorzystywania [pojazdu] wyłącznie do przewozu rzeczy, której to spełnienie determinuje uznanie spornego przejazdu pojazdem za "przewóz międzynarodowy" wymagający zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 od kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego posiadania świadectwa kierowcy w sytuacji, w której z definicji legalnej pojazdu zawartej w art. 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia wynika, iż jedną z przesłanek uznania pojazdu za "pojazd" w tym znaczeniu, jest jego wyłączne wykorzystanie do przewozu rzeczy, czego jednak Sąd I instancji nie ustalił;
c) art. 2 pkt 1) rozporządzenia nr 1072/2009 przez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że definicję pojazdu ustaloną w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009 spełnia każdy pojazd niezależnie od tego, na jakiej podstawie formalnej porusza się po drogach publicznych, w tym pojazd, któremu według właściwych dla niego przepisów nie został przyporządkowany indywidualny numer pozwalający na identyfikację danego konkretnego pojazdu oraz niezależnie od tego, czy jest wykorzystywany wyłącznie czy też niewyłącznie (w inny sposób) do przewozu rzeczy, podczas gdy wykładając ten przepis prawidłowo, należało przyjąć, że pojazd w rozumieniu tego przepisy (i) musi być zarejestrowany, tj. musi mu zostać przyporządkowany indywidualny numer pozwalający na identyfikację danego pojazdu (tymczasem w zgodzie z przepisami krajowymi państwa, w którym pojazd ten został dopuszczony do ruchu - Republika Austrii - przepisy dopuszczają do ruchu pojazd jeszcze niezarejestrowany - jak w przypadku pojazdu spornego) oraz (ii) musi być wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy, co doprowadziłoby WSA do uznania, że przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie;
d) naruszenie art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009 w zw. z art. 2 lit. b) dyrektywy 1999/37/WE przez ich niewłaściwe zastosowanie, które to przejawia się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że w rozumieniu ww. przepisów w przedmiotowej sprawie kryterium "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" zostało spełnione w przypadku pojazdu wyposażonego w austriackie próbne tablice rejestracyjne, wykonującego sporny w niniejszej sprawie przejazd, podczas gdy Sąd I instancji, powinien był ocenić spełnienie wszystkich przesłanek wynikających z definicji legalnej "rejestracji" zawartej w art. 2 lit. b powyższej dyrektywy, a w szczególności przesłanki "przyporządkowania numeru seryjnego (rejestracyjnego)" do tego pojazdu, co winno go było doprowadzić do wniosku, że w przypadku braku przyporządkowania numeru seryjnego danemu pojazdowi, nie może być taki pojazd uznany za "zarejestrowany w państwie członkowskim"; które to uchybienia wskazane w pkt II(2)(a)-II(2)(d) doprowadziły WSA do błędnego uznania, że wobec skarżącej zastosować należało art. 87 ust. 1 pkt 4 i art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., podczas gdy przepis ten nie powinien był znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
W związku z wątpliwościami interpretacyjnymi dotyczącymi wykładni przepisów art. 2 pkt 1) rozporządzenia nr 1072/2009 w zw. z art. 2 lit. b dyrektywy Rady 1999/37/WE, których prawidłowe zastosowanie jest niezbędne do dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, skarżąca wniosła o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym o następującej treści:
"Czy zespół pojazdów, w którym pojazd silnikowy zaopatrzony jest w austriackie próbne tablice rejestracyjne w rozumieniu § 45 austriackiej Ustawy o pojazdach mechanicznych (Kraftfahrgesetz) i który to pojazd silnikowy zgodnie z ww. austriacką Ustawą o pojazdach mechanicznych nie został jeszcze nigdy na stale dopuszczony do ruchu i nie jest wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy, a także nie został mu przyporządkowany numer seryjny, znany jako numer rejestracyjny, spełnia przesłanki definicji "pojazdu" określonej w art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych?"
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
W piśmie z 20 czerwca 2017 r. spółka wyraziła swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.
Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06).
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym do uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w przedstawionym wyżej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie opiera się ona na usprawiedliwionych podstawach.
Na taką ocenę wniesionej skargi kasacyjnej zasadniczy wpływ miało to, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który we wcześniejszym kasacyjnym wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. (sygn. akt II GSK 2430/14), uchylającym również kasacyjny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2014 r. (sygn. akt III SA/Lu 139/14), wyraził jednoznaczne stanowisko co do zasadniczych zagadnień występujących w sprawie.
Wskazać należy, że ww. sprawie (sygn. akt II GSK 2430/14) NSA podzielił poglądy zaprezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r. (sygn. akt: II GSK 2105/13, II GSK 2104/13, II GSK 2103/13) wydanych w analogicznych sprawach między tymi samymi stronami i posłużył się w całości argumentami zawartymi w uzasadnieniach tych wyroków.
I tak przyjął, że z punktu widzenia celów ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisów unijnych, a w szczególności rozporządzenia nr 1072/2009, które to przepisy koncentrują się na kwestiach związanych z regulacją dostępu do rynku przewozów samochodowych, rzeczą obojętną jest kwestia wyposażenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych w tablice rejestracyjne, czy to stałe, czy też tymczasowe, gdyż jest to zagadnienie związane ze spełnieniem przez pojazd wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie z punktu widzenia ochrony interesów ekonomicznych przewoźników unijnych.
NSA uznał również, że z momentem wyposażenia omawianego zespołu pojazdów w tymczasowe tablice rejestracyjne, dopuszczające pojazd do ruchu po drogach publicznych, nie ma już zastosowania do niego przepis art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.
Dalej NSA stwierdził, że na gruncie art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009, dla bytu prawnego umowy przewozu istotne jest wystawienie przez przewoźnika listu przewozowego i przyjęcie przesyłki do przewozu, co w okolicznościach sprawy miało miejsce.
W związku z tym w dalszej kolejności NSA uznał, że główny cel przewozu należy określić na podstawie wystawionego listu przewozowego i przyjęcia przesyłki do przewozu. Natomiast nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy są okoliczności, czy znajdujące się na naczepie o tymczasowych numerach rejestracyjnych płyty pilśniowe stanowić miały całość z ciągnikiem siodłowym przeprowadzanym na własnych kołach, czy też były to odrębne ładunki.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, ze w sprawie został zgromadzony pełny materiał dowodowy, pozwalający na poddanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nakładającej na spółkę karę pieniężną z tytułu naruszenia przepisu art. 3 tego rozporządzenia, za brak wyposażenia w świadectwo kierowcy osoby kierującą zespołem pojazdów, będącą obywatelem państwa trzeciego.
Jednocześnie nakazał Sądowi I instancji skoncentrowanie się na ustaleniu istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie, czy przewóz zespołem pojazdów przez spółkę ładunku w postaci [...] palet płyty pilśniowej, wyczerpywał znamiona przewozu, w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 i w zależności od tego ustalenia, poddanie kontroli trafność zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten reguluje konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA i uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zdanie pierwsze tej normy prawnej adresowane jest do sądu, któremu sprawa została przekazana. Ratio legis tego unormowania sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. W związku z tym WSA ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. bez uwzględnienia brzmienia art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05, Lex nr 238489).
Na marginesie jeszcze należy zwrócić uwagę, że z treści art. 190 p.p.s.a. (a także odpowiednio z treści art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a) wynika niezwykle silne związanie wykładnią dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, też z tego powodu, że ustawodawca nie przewidział sytuacji, o jakiej mowa właśnie w art. 269 § 1 p.p.s.a., gdy "sąd administracyjny nie podziela stanowiska zajętego" przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, związany był zatem, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. WSA nie miał całkowitej swobody przy wydawaniu orzeczenia i nie mógł rozpoznać sprawy w kierunku wskazanym przez skarżącą kasacyjnie spółkę. Należy zauważyć, że Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę, może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt I PKN 226/98, publ. OSNAP z 1999 r., nr 15, poz. 486; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt I FPS 1/08, publ. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5(26), poz. 75). Sąd ten nie jest również związany tą wykładnią, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Żadna z dwóch opisanych sytuacji nie występowała w rozpoznawanej sprawie.
W świetle regulacji zawartej w art. 190 p.p.s.a. nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten Sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd drugiej instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny. Wystarczy, że Sąd drugiej instancji w pisemnych motywach rozstrzygnięcia powoła się na art. 190 in fine p.p.s.a. Nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 830/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione zagadnienia prawne związane ze stosowaniem art. 190 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował się do dyrektyw wynikających z art. 190 p.p.s.a. i stosownie do wszystkich wskazań zawartym w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r. (sygn. akt II GSK 2430/14) uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przewóz przez spółkę przy użyciu zarejestrowanego zespołu pojazdów ładunku w postaci [...]palet płyty pilśniowej, wyczerpywał znamiona przewozu, w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. W konsekwencji uznał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca zespołu pojazdów obowiązany był posiadać i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym – świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Skoro kierowca w dniu kontroli nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy, organ prawidłowo stwierdził wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowy rzeczy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzył karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej raz jeszcze należy podkreślić, że Sąd I instancji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. i nie mógł dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny, niż to wynika z orzeczenia wydanego w rozpoznawanej sprawie na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie sygn. akt II GSK 2430/14. WSA nie uchybił powyższemu obowiązkowi, a kontrolę sądowoadministracyjną ponownie przeprowadzoną w sprawie, uwzględniającą wykładnię spornych przepisów przedstawioną w powołanym powyżej wyroku NSA, uznać należy za prawidłową.
Autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia art. 153 związku z art. 193 p.p.s.a. stara się ominąć zakaz wynikający z art. 190 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z którym skargi kasacyjnej nie można oprzeć na zarzutach, których uzasadnienie w treści skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z wykładnią dokonaną w sprawie przez Sąd kasacyjny. Próba pominięcia dyspozycji wskazanej wyżej normy nie może zasługiwać na uwzględnienie. Argumentacja zaprezentowana przez autora skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego stoi w wyraźnej sprzeczności z wywodami prawnymi wskazanymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r. Przyjęcie stanowiska skarżącej kasacyjnie spółki doprowadziłoby do zignorowania oceny prawnej wyrażonej ww. wyroku. Wbrew omówionym wyżej zasadom powtórnej kontroli poddano by ocenę spornych kwestii dotyczących rejestracji pojazdu i decydującego znaczenia listu przewozowego dla oceny charakteru przejazdu w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Problem rejestracji pojazdu, z uwagi na cel u.t.d., jak i rozporządzenia nr 1072/2009, regulujących dostęp do rynku przewozów samochodowych, jak wynika ze stanowiska NSA wyrażonego w sprawie sygn. akt II GSK 2430/14, nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyposażenie pojazdów w tablice rejestracyjne, stałe bądź tymczasowe, zostało uznane już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r. za okoliczność obojętną właśnie z uwagi na cele regulacji przepisów krajowych i unijnych dotyczących przewozów samochodowych, w których chodzi o ochronę interesów ekonomicznych przewoźników unijnych. Rejestracja obejmująca upoważnienie do legalnego poruszania się danego pojazdu po drogach publicznych i jej forma nie mają kluczowego znaczenia dla ustalenia, czy mamy do czynienia z przejazdem międzynarodowym w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia 1027/2009. W sprawie II GSK 2420/14 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził już, że posiadanie tablicy rejestracyjnej jest jedynie spełnieniem wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Trafnie Sąd I instancji przyjął – stosując wykładnię prawa wskazaną w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. – że jeżeli krajowe przepisy austriackie przewidują formułę tablic próbnych, to spełnione jest jednocześnie kryterium "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009.
Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się wytycznymi ww. wyroku NSA słusznie zwrócił uwagę na ratio legis rozporządzenia nr 1072/2009, którym jest określanie wspólnych reguł mających zastosowanie do dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy na terytorium Wspólnoty, jak również ustalanie warunków, na jakich przewoźnicy niemający siedziby w państwie członkowskim mogą świadczyć usługi przewozowe na terytorium danego państwa członkowskiego. Zgodnie z pkt 2 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009, reguły te należy określić w taki sposób, aby przyczyniały się do sprawnego funkcjonowania wewnętrznego rynku transportowego. Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 1072/2009. NSA w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2016 r. podkreślił, że celem regulacji rozporządzenia nr 1072/2009, jaki należy brać pod uwagę przy jej stosowaniu, jest ochrona interesów przewoźników unijnych.
Sąd I instancji, stosując wytyczne NSA, prawidłowo uznał, że przyjęcie stanowiska skarżącej kasacyjnie spółki co do rejestracji pojazdu, doprowadziłaby do łatwego obchodzenia wymogów wynikających z rozporządzenia nr 1072/2009 i tym samym do zaburzenia konkurencji na unijnym rynku przewoźników.
Niesporne w rozpoznawanej sprawie jest to, że kierowcą zespołu pojazdów (ciągnik i naczepa) był obywatel R.. W myśl zaś art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
W rozpoznawanej sprawie kierowca będący obywatelem r. w trakcie kontroli dokumentów na przejściu granicznym nie okazał świadectwa kierowcy, które powinien był posiadać z uwagi na to, że wykonywany przewóz drogowy rzeczy miał charakter międzynarodowy.
Nie można nie zauważyć, że w sytuacji uzyskania próbnych (tymczasowych) tablic rejestracyjnych dla danego pojazdu lub zespołu pojazdów istniałaby możliwość – według poglądu autora skargi kasacyjnej – swobodnego wykonywania nimi przewozu międzynarodowego towarów, bez konieczności spełnienia wymogu w postaci np. licencji wspólnotowej wydawanej przez państwo członkowskie, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, czy też świadectwa kierowcy, umożliwiającego państwom członkowskim sprawdzenie, czy kierowcy z państw trzecich wykonujący przewóz międzynarodowy są legalnie zatrudnieni, czy też kontroli ich warunków pracy w celu zapewnienia bezpieczeństwa na drogach publicznych wszystkim ich użytkownikom. Taka zaś sytuacja stanowiłaby naruszenie rozporządzenia nr 1072/2009, o czym była już mowa wyżej.
Również zagadnienie związane z "wyłącznym" wykorzystaniem pojazdu do przewozu rzeczy zostało jednoznacznie przesądzone. W wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o tym co było głównym celem przewozu decyduje wyłącznie list przewozowy CMR. Z uwagi na jego formalny charakter brak jest podstaw do doszukiwania się w umowie przewozu innych celów niż te, które wynikają z jego treści. Skoro z listu przewozowego wynika, że przewoźnik Spółka A. przewoził towar w postaci ciągnika siodłowego, naczepy oraz [...] szt. palet płyt pilśniowych z A. i N. do R., to należy w pełni zaakceptować stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przewozem międzynarodowym z ładunkiem w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009, pojazdem zarejestrowanym w państwie członkowskim wykorzystywanym wyłącznie do przewozu rzeczy. Zauważyć trzeba również, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, który odnosi się do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Jak zauważył NSA, przedmiotowy zespół pojazdów utracił przymiot pojazdu nowego z momentem wyposażenia go, przynajmniej w tymczasowe, tablice rejestracyjne, dopuszczające pojazd do ruchu po drogach publicznych.
Podkreślić należy, że kolejnej skargi kasacyjnej nie można oprzeć na podstawach stanowiących rozszerzenie lub poprawienie podstaw kasacyjnych pierwotnej skargi kasacyjnej, albowiem godzi to w powagę rzeczy osądzonej. Zarzuty sformułowane w pkt 2 skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego należy zatem uznać jedynie za polemikę z ww. orzeczeniem NSA, co nie może prowadzić do skutecznego podważenia zaskarżonego wyroku.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sad I instancji art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., polegający na niedokonaniu analizy całego materiału zgromadzonego w aktach sprawy i nieprzedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pełnego stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy przedmiotowy pojazd wykorzystywany był wyłącznie (czy też nie wyłącznie) do przewozu rzeczy, podczas gdy materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na dokonanie takiej oceny.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakie musi spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Objaśniając sens i znaczenie wskazanej normy można powiedzieć, że uzasadnienie służy wyjaśnieniu powodów wydania określonej treści rozstrzygnięcia i powinno być tak sporządzone w części odnoszącej się do ustalonych w postępowaniu administracyjnym faktów oraz ich oceny przez sąd, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które doprowadziło do wyroku. Podnoszone w ramach wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawy kasacyjnej naruszenie przez sąd wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (podobnie: wyroki NSA z dnia 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 1696/11, z dnia 16 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 285/12, z dnia 19 grudnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2321/13; dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest czytelne i spójne, pozwalające na dokonanie kontroli instancyjnej. W uzasadnieniu została przedstawiona operacja logiczna, którą przeprowadził Sąd I instancji, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Motywy zaskarżonego wyroku są jasne i przekonujące, stanowią konsekwentną i logiczną całość, co pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji, wydając zaskarżone orzeczenie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. należy podkreślić, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy – rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy – oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencja powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., z punktu widzenia istoty zawartej na ich gruncie regulacji, nie mogą być zatem uznane za usprawiedliwione. Reasumując więc – do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Na takie naruszenia skarga kasacyjna jednak nie wskazuje. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących.
Naczelny Sąd Administracyjny, prezentując powyższe stanowisko, uznał za nieuzasadniony wniosek o wystąpienie – w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – z pytaniem prejudycjalnym o treści wskazanej na str. 5-6 skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło