II FSK 1750/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1451/16 w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia z 21 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od J. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360,00 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 21 października 2016 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku J. J. (dalej jako: "skarżący") na podstawie tytułów wykonawczych z 15 września 2014r. nr od [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela - P. S.A. [...], obejmujących należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do czerwca 2014 r. Organ egzekucyjny w dniu 10 października 2014 r. doręczył pełnoletniemu domownikowi odpisy ww. tytułów wykonawczych z zawiadomieniem z 9 października 2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w I. S.A. W dniu 17 października 2014 r. (data nadania) skarżący, na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a.") złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na: nieistnienie obowiązku i przedawnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Z treści uzasadnienia zarzutów wynikało, że zarzucił też błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. wierzyciel uznał ww. zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem z 28 czerwca 2016 r. zostało ono utrzymane w mocy. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione, a następnie postanowieniem z dnia z 19 sierpnia 2016 r., wydanym w wyniku wznowienia postępowania, odmówił uchylenia ww. postanowienia z 15 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia 21 października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 19 sierpnia 2016 r. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie może badać wystąpienia przesłanki z art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 7 u.p.e.a., ponieważ w tym zakresie jest dla niego wiążące stanowisko wierzyciela. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ wskazał, że nie sposób za zbyt uciążliwy uznać środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w sytuacji, gdy nie było na nim środków. W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a; art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a; art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a; art. 146 § 2 oraz art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. We wskazywanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zarzucił w niej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a") naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i podstaw obciążenia obowiązkiem zapłaty świadczeń abonamentowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zawarł również wniosek o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej postawiony został wyłącznie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Jest to przepis ogólny (blankietowy), stanowiący jedynie prawną podstawę orzeczenia. Sąd mógłby dopuścić się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyby stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznanej sprawie. Z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem nie mógł zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I FSK 1888/07; wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., II FSK 1515/11; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I GSK 1752/11; wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., II FSK 2662/10; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r., I FSK 1555/13; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., I FSK 323/13, wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., II FSK 2261/15 - dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu strona powinna powiązać go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów postępowania, którym uchybił sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy (por. wyroki NSA z 27 stycznia 2016 r., II GSK 856/14; z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 379/14; z 28 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 229/13; z 14 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 384/13; z 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 563/11 – CBOSA). Wskazać również należy, że stosownie do postanowień art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami wskazanymi w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., a tym samym zarzutami i wnioskami sformułowanymi przez skarżącego kasacyjnie. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez sąd drugiej instancji. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Sąd odwoławczy nie może poprawiać podstaw zaskarżenia i wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu, w świetle cytowanego przepisu niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 13/04; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04; wyrok z dnia 22 września 2017 r., II FSK 2065/17 – CBOSA). Innymi słowy, skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, gdyż wadliwe skonstruowanie jej podstaw uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu poddanie racji strony skarżącej merytorycznej kontroli i prowadzi do oddalenia skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., II FSK 1458/05, CBOSA). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.