IV SA/Gl 956/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-05
Skład orzekający: Renata Siudyka, Małgorzata Walentek, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy diety z tytułu podróży służbowych, wypłacane kierowcy transportu międzynarodowego, stanowią dochód rodziny podlegający wliczeniu do kryterium dochodowego przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że diety z tytułu podróży służbowych, wypłacane kierowcy transportu międzynarodowego, stanowią dochód rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Fakt przebywania kierowcy za granicą w związku z wykonywaniem zadania służbowego odpowiada pojęciu "przebywania czasowo za granicą" w rozumieniu ustawy, a diety te, jako należności ze stosunku pracy, powinny być wliczane do dochodu rodziny, nawet jeśli nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, przekroczenie kryterium dochodowego było zasadne.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jednak organ odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji ustalił dochód rodziny na osobę na kwotę 1377,38 zł, co przekraczało próg 800 zł. Skarżąca kwestionowała wliczenie do dochodu diet z tytułu zagranicznej podróży służbowej jej męża, kierowcy międzynarodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając diety za dochód.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia NSA Szczepan Prax, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania M. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], przyznającą prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko M. B. w okresie od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500 zł miesięcznie oraz odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M.B. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dochód na osobę w rodzinie przekracza 800 zł i wynosi 1377,38 zł. Wskazana kwota przekroczyła więc kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
W odwołaniu M. B. nie zgodziła się z odmową przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z uwagi na przekroczenie dochodu. W ocenie skarżącej organ I instancji niesłusznie zaliczył do dochodu rodziny diety z tytułu podróży zagranicznej otrzymywane przez małżonka pracującego jako kierowca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek M. B. z dnia 18 kwietnia 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. B. i M.B. Rodzina składa się z 4 osób. Organ
I instancji na podstawie załączonej do wniosku dokumentacji o dochodzie za rok 2014 oraz oświadczeń strony ustalił, że rodzina nie kwalifikuje się do przyznania świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie dochodu. Kolegium po ponownej weryfikacji dochodu rodziny strony stwierdziło, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia, czy diety z tytułu podróży służbowych stanowią dochód. Kolegium przywołało art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci(Dz. U z 2016 r., poz. 195 – dalej "ustawa"), wyjaśniając w szczególności pojęcia dochodu, dochodu członka rodziny, dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego oraz dochodu rodziny. Nadto zauważyło, że zgodnie z przepisem art.3 pkt.1 lit.c ustawy do dochodu rodziny wlicza się inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in.: należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 i 1662 dalej "kodeks pracy"). Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 775 § 1 kodeksu pracy, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Przepis art.775 kodeksu pracy dający podstawę do wypłaty diet został zamieszczony w rozdziale II Kodeksu Pracy zatytułowanym "Wynagrodzenia za pracę i inne świadczenia". Z przepisów art.775 § 2 kodeksu pracy w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz.167 –dalej "rozporządzenie") wynika, że należności w postaci diet są należnościami ze stosunku pracy z tytułu odbytej podróży służbowej. Wskazując na powyższe Kolegium stwierdziło, że z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów: przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej, noclegów, innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. Natomiast zgodnie z art. 3 ust.1 lit.c w związku z § 13 rozporządzenia- w przypadku otrzymania takich diet do dochodu rodziny nie wlicza się ich faktycznej wysokości (gdyż brak jest podstaw prawnych do badania ich wysokości) ale w wysokości ryczałtowej. Zdaniem Kolegium wypłacana przez pracodawcę dieta z tytułu podróży służbowej jako należność związana ze stosunkiem pracy podlega wliczeniu do dochodu rodziny jako dochód nieopodatkowany ale tylko wówczas gdy postępowanie dowodowe wykaże, iż została wypłacona- po pierwsze- pracownikowi w związku z czasowym przebywaniem za granicą, a po drugie- w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie kodeksu pracu. Kolegium wskazało, że prezentowany pogląd znajduje potwierdzenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/GI 319/10, z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 431/13, z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 388/13, z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 379/13.
Kolegium wskazało, że M.B. (mąż strony), jest od dnia 11 stycznia 2016 r. zatrudniony w "A" S.A. w K. na stanowisku kierowcy i w lutym 2016 r. otrzymał delegację zagraniczną w kwocie 3 740,54 zł. Nadto w lutym 2016 r. M. B. uzyskał wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 1768,97 zł. Łączny dochód uzyskany rodziny wyniósł 5 509,51 zł. Dochód na osobę w rodzinie czteroosobowej wynosi zatem 1377,38 zł i przekracza kryterium dochodowe. Kolegium dokonało weryfikacji dochodu rodziny stwierdzając, że ustalenia organu I instancji w tym zakresie są prawidłowe. Kolegium zauważyło także, że w przypadku rodziny miała miejsca utrata dochodu w rozumieniu art. 2 pkt. 19 ustawy. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że M. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w kwietniu 2016 r. dlatego też faktyczne uprawnienie do tego świadczenia dla dziecka M.B. przysługuje od kwietnia 2016 r. a nie od lipca 2016 r. jak orzekł w sentencji decyzji organ I instancji. Jednakże jak wynika z dalszych wyliczeń w lipcu 2016 r. organ I instancji dokonał nadpłaty za pozostałe 3 miesiące dlatego też kwota wypłaconych świadczeń jest prawidłowa.
Kolegium uznało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w świetle wskazanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przepisy ustawy.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. B. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy w związku z art. 3 ustawy, a tym samym uniemożliwienie skarżącej nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na córkę M.B. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę M.B.; zarządzenie wypłaty skarżącej należnego świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia.2016 r. do 30 września.2017 r. w kwocie po 500 zł za każdy miesiąc i przekazania tego świadczenia na wskazane konto bankowe, zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości począwszy od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego ewentualnie uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Gorzowie Wielkopolskim - wyrok z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Go 147/11 oraz Szczecinie - wyrok z dnia 2 lipca 2015 roku, sygn. II SA/Sz 19/15, które stoją w sprzeczności z twierdzeniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nie zgadzając się z interpretacją przepisów art. 2 ust. 1 ustawy w związku z art.3 ustawy dokonaną przez Kolegium skarżąca stwierdziła, że jest nadmiernie rozszerzająca i sprzeczna z art. 21 ust. 1 pkt.16 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpowiednikiem należności ze stosunku pracy o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy są przychody ze stosunku pracy wskazane w przepisie art.21 ust 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast diety otrzymywane jako zwrot kosztów podróży służbowej wypłacane zgodnie z kodeksem pracy zwolnione są z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit a. Skarżąca stwierdziła, że różnica wynikająca z tych dwóch przepisów jest zasadnicza, zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązuje, jeżeli pracownik wykonuje zadania związane ze stosunkiem pracy poza stałym miejscem pracy wskazanym w umowie o pracę, co dotyczy także mojego męża, gdyż przysługuje mu z tytułu podróży służbowej (delegacji) dieta wypłacana zgodnie z kodeksem pracy. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, jeżeli zaś stałe miejsce wykonywania pracy zgodnie z umową o pracę znajduje się w kraju, w którym wykonywana jest praca, to w tej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 21 ust 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który jest odpowiednikiem art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdziła, że zakład pracy w zaświadczeniu o wynagrodzeniu wykazuje jedynie składniki o charakterze wynagrodzeniowym i zgodnie z zasadami opisanymi przez skarżącą zostało wystawione zaświadczeniu o dochodzie jej męża, a dopiero na wniosek MOPS w W. zakład pracy męża wykazał diety. Skarżąca podkreśliła, że dokonywana w postaci diet rekompensata zwiększonych kosztów wyżywienia nie powiększa dochodu rodziny, a jedynie go nie uszczupla, a diety wypłacone zgodnie z kodeksem pracy dochodem nie są i nie mogą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Diety z tytułu zagranicznych podróży służbowych nie są wynagrodzeniem za pracę, są należnościami związanymi ze stosunkiem pracy, nie stanowią one jednak dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, będąc świadczeniach o jakich mowa w tiret 10 lit.c art.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Taką bowiem kwalifikacją mogą być objęte jedynie należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą. Dalej wskazała, że jej mąż nigdy nie był oddelegowany do pracy za granicą, więc nie przebywał tam czasowo ale odbywa podróże służbowe na polecenie pracodawcy. Podróż służbowa nie ma charakteru pobytu połączonego z zamieszkaniem, zatrudnianiem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy, a jej mąż otrzymuje zwrot kosztów podróży po odbyciu delegacji, czego nie można uznać za dochód rodziny. Wobec powyższego, w opinii skarżącej, jej rodzina jest podwójnie poszkodowana
W ocenie skarżącej organ prowadzący postępowanie naruszył szereg przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie dopełnił bowiem obowiązku dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko przywołując dodatkowo interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.- dalej "p.p.s.a."), Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta W. nie naruszają przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r., nr [...] przyznającą prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko M. z B. w okresie od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500 zł miesięcznie oraz odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. B. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Skarżąca nie zgadza się z odmową przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko kwestionując sposób obliczenia dochodu na członka rodziny.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. 2016.r, poz.195- dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W przedmiotowej sprawie wniosek złożyła matka dzieci. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z kolei, stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w tej ustawie mowa jest o pierwszym dziecku, to oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2), do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3).
Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy "dochodem" jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że dochodem są praktycznie te przychody, które w danym roku, podlegają opodatkowaniu na podstawie m.in. art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.). W praktyce więc to przepisy podatkowe decydują do jakiego roku kalendarzowego należy zaliczyć uzyskiwane dochody (przychody). Zakres pojęcia "dochód" wyznaczony został w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym co do analizowanego okresu, bardzo szeroko. Są nim bowiem przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Co więcej, w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c cytowanej regulacji, wśród których ustawodawca wskazał między innymi (tiret 10) należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Orzekające w niniejszej sprawie organy zakwalifikowały jako dochód rodziny skarżącej wynagrodzenie za pracę w charakterze kierowcy - otrzymane przez jej małżonka w lutym 2016 r. w kwocie 1768, 97 zł oraz delegację zagraniczną w kwocie 3 740,54 zł. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie zaświadczenia pracodawcy z dnia 7 kwietnia 2016 r. uzupełnionego pismami z dnia 6 czerwca 2016 r. i z dnia 23 czerwca 2016 r. Łączny dochód uzyskany rodziny wyniósł 5 509,51 zł. Dochód na osobę w rodzinie czteroosobowej wyniósł zatem 1377,38 zł
Podkreślić trzeba, że zasadniczą okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest kwestia wliczenia diety do dochodu, od wysokości którego zależało prawo do przedmiotowych świadczeń rodzinnych.
W tym miejscu należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność co do tego, czy powyższe diety stanowią dochód, o którym mowa w ustawie, a w szczególności, czy są one dochodem wymienionym w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 tej regulacji. Na tak postawione pytanie odpowiedzi negatywnej udzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyrokach z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 147/11 oraz II SA/Go 77/11 i z 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 81/11, a także WSA w Gliwicach z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 86/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych wyrokach stwierdzono, iż art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy nie znajduje zastosowania w przypadku diet otrzymywanych przez kierowców transportu międzynarodowego. Wykonując bowiem polecenia służbowe pracodawcy kierowca taki przebywa za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do jego wykonania. To "przebywanie" za granicą ma przy tym charakter podróży, a nie pobytu połączonego z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Z tych przyczyn kierowcy transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, nie można uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą.
Odmienne stanowisko wyraził natomiast tutejszy Sąd w wyrokach: z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 319/10, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 295/12, z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 379/13, z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 394/14, z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 493/14, z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 395/15, z dnia 23 lutego 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 650/15 i IV SA/Gl 651/15 (dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych wyrokach Sąd uznał, że wspomniane diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Wskazał bowiem, że kwestię tę normuje art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1155) stanowiący, iż kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy. Natomiast czasowe przebywanie poza granicami kraju odpowiada okresowi czasu liczonemu od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej, co wynika z § 12 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r.
Skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje za trafny drugi z zaprezentowanych wyżej poglądów. Należy zaakcentować, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi autonomiczną regulację prawną, a interpretacja użytych w niej pojęć powinna uwzględniać cele tego aktu, sformułowane w uzasadnieniu projektu wskazanej ustawy (druk sejmowy nr 1555 z 2003 r.), gdzie stwierdzono, że regulacja ta zmierza do budowy nowego, odrębnego systemu świadczeń rodzinnych. W ramach założeń zostało przy tym wskazane, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Z tego względu również wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwala na przyjęcie rozumienia "dochodu" w sposób identyczny z rozumieniem właściwym dla ustaw podatkowych.
Zdaniem Sądu, jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, iż należności te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych w sytuacji, gdy ustawodawca literalnie włączył do pojęcia dochodu również przychody nieopodatkowane. Podkreślić trzeba, że przepisy prawne nie dają podstaw do ograniczenia pojęcia dochodu w rozumieniu ustawy wyłącznie do przysporzeń w rozumieniu przepisów podatkowych. Dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych służy nałożeniu na podatnika obciążenia daniną publiczną. Inaczej rzecz ujmując, część tego dochodu podatnik jest obowiązany "oddać" Państwu. W takiej sytuacji konieczne jest zawężenie obowiązku świadczenia na rzecz Państwa do przychodów (pomniejszonych o zwolnienia oraz koszty uzyskania), które mają charakter przysporzenia. Nie znajdowałoby bowiem żadnego aksjologicznego oparcia żądanie świadczenia w sytuacji, gdy przychód stanowi wyłącznie rekompensatę. Inaczej sprawa wygląda w przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji nie chodzi o pozbawienie osoby części jej dochodów przez władzę publiczną lecz o ograniczenie zakresu świadczonej pomocy, w sposób wynikający z kryterium dochodowego przyjętego przez prawodawcę.
Także w odniesieniu do określenia "przebywający czasowo za granicą" za bezpodstawne należy uznać jego zastosowanie wyłącznie do pojęcia pobytu czasowego za granicą w wymiarze większym niż podróż służbowa. Fakt przebywania kierowcy międzynarodowego za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego odpowiada w pełni zawartemu w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy sformułowaniu. Ustawodawca nie wskazał tam bowiem, iż przebywanie czasowe za granicą ma łączyć się z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Kierowcę transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, należy uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Interpretacja powyższa odpowiada celom ustawy o świadczeniach rodzinnych, zapobiegając marnotrawstwu środków budżetowych i wspierając dochodowo rodziny wyłącznie o wyselekcjonowanym statusie materialnym. Z powodów wyżej wyjaśnionych, przy interpretacji tego pojęcia chybione jest odwoływanie się do odkodowania analogicznego pojęcia na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy to w kontekście nieograniczonego obowiązku podatkowego, czy zwolnień przedmiotowych (także z odniesieniem do zasad ewidencji ludności, które to zasady posługują się pojęciem faktycznego przebywania pod oznaczonym adresem, co nie dotyczy kierowcy międzynarodowego). Stoi temu również na przeszkodzie przywołany wyżej § 2 rozporządzenia z 2013 r., który ze względu na analizowaną materię ma charakter przepisu szczególnego.
Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że ustalając dochód rodziny skarżącej, zasadnie zakwalifikowano jako jego składnik wypłacone mężowi należności ze stosunku pracy uzyskiwane w postaci diet na pokrycie kosztów związanych z podróżami służbowymi. Organy obydwu instancji wliczyły do tego dochodu kwotę diet w wysokości 3740.54 zł, wynikającą z zaświadczeń pracodawcy z dnia 6 czerwca 2016 r. oraz z dnia 23 czerwca 2016 r. Przy czym jak wynika z wyjaśnień pracodawcy męża skarżącej diety zostały obliczone zgodnie z kodeksem pracy.
Powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę M. B. było uznanie przez organ, iż przekroczono kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
W ocenie Sądu nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów procesowych w szczególności art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa Przytoczone przez organy przepisy, stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia i wykładane w sposób wcześniej zaprezentowany, nie budzą wątpliwości co do ich legalności. Organ odwoławczy dokonał właściwej ich subsumcji do ustalonego stanu faktycznego, zaś okoliczność, że skarżąca nie jest zadowolony z rozstrzygnięcia i się z nim nie zgadza, nie może uzasadniać tezy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło