III SA/Kr 127/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-11
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Bożenna Blitek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jest uzasadnione, jeśli zarzucane mu czyny nie stanowią "przypadku szczególnie uzasadnionego" i nie wykazują obiektywnego zagrożenia dla funkcjonowania szkoły?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, ponieważ zarzucane mu czyny, w szczególności odmowa wykonania poleceń dotyczących przekazania budynku internatu, nie stanowiły "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Brak było obiektywnego zagrożenia dla funkcjonowania szkoły, a działania dyrektora wynikały z wątpliwości prawnych dotyczących zgodności z prawem poleceń organu prowadzącego, który nie wykazał, że dalsze pełnienie funkcji przez dyrektora godziłoby w interes publiczny.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odwołał D. K. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół bez wypowiedzenia, wskazując na odmowę udostępnienia pomieszczeń internatu dla innej jednostki, brak woli współpracy, nierzetelne informowanie społeczności szkolnej oraz podważanie możliwości wywiązania się z umów dotyczących Światowych Dni Młodzieży. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i błędne ustalenia faktyczne. Wskazała, że działania organu prowadzącego były nieprawne, a ona sama działała zgodnie z prawem, kwestionując polecenia dotyczące przekazania internatu, gdyż naruszały prawo trwałego zarządu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia Prezydenta Miasta. Zasądzono od Gminy na rzecz skarżącej kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora Zespołu Szkół [...] w K I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, II. zasądza od Gminy na rzecz skarżącej D. K. kwotę 540 zł. (słownie: pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta zarządzeniem nr [...] z dnia 28 czerwca 2016 r. działając na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm.) odwołał D. K. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...] w K bez wypowiedzenia z dniem 29 czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że konieczność odwołania dotychczasowego Dyrektora podyktowana była odmową podjęcia działań związanych z udostępnieniem pomieszczeń w internacie dla jednostki zapewniającej wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną jednostkom organizacyjnym Gminy zaliczanych do sektora finansów publicznych. Za podstawę odwołania wskazano również brak woli współpracy oraz umiejętności realizowania zadań nakładanych na nią przez organ prowadzący, w szczególności niepodejmowania działań związanych z przeniesieniem internatu, nierzetelne i selektywne informowanie nauczycieli, uczniów i rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego powodując poważne zaniepokojenie i dezorientację w społeczności szkolnej, angażowanie wychowanków internatu w działania, co mogło w znaczący sposób wpłynąć na ostateczny efekt trwającej rekrutacji do szkół wchodzących w skład Zespołu, a także zmniejszyć gwarancję zatrudnienia dla niektórych pracowników. Powodem odwołania wskazanym w uzasadnieniu zarządzenia było również wskazanie, że w piśmie z dnia 23 maja 2016 r. Dyrektor Zespołu Szkół [...] w K, dalej w skrócie "ZS [...]" poddała w wątpliwość możliwość wywiązania się z podpisanych umów dotyczących zakwaterowania i wyżywienia Policji w internacie w trakcie Światowych Dni Młodzieży, co spowodowało zagrożenie niezrealizowania deklaracji Prezydenta Miasta.
Według organu powyższe zarzuty miały charakter zdarzenia nagłego, ponieważ doszło do sytuacji, w której dalsze pełnienie przez D. K. funkcji kierowniczej nie było możliwe i zaszła konieczność natychmiastowego, w trakcie roku szkolnego, zaprzestania przez nią wykonywania funkcji dyrektora ZS [...] ze względu na zagrożenie interesu publicznego oraz prawidłowego funkcjonowania szkoły.
D. K. nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym zarządzeniu, pismem z dnia 25 października 2016 r. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie i usunięcie z obrotu zarządzenia.
W odpowiedzi na powyższe Prezydent Miasta wydał zarządzenie nr [...] z dnia 28 listopada 2016 r. podtrzymując swoje stanowisko i odmawiając uwzględnienia wniosków skarżącej zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Następnie skarżąca D. K. zaskarżyła przedmiotowe zarządzenie Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wskazane w uzasadnieniu zarządzenia zdarzenia i okoliczności stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa w tym przepisie, dokonania błędnych ustaleń stanu faktycznego między innymi co do postawy i braku woli współpracy D. K. z organem prowadzącym skutkujących błędnym przyjęciem, że doszło do "przypadku szczególnie uzasadnionego".
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia, dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność ich treści, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zdaniem skarżącej zaskarżone zarządzenie nie odpowiada prawu w związku z czym winno być wyeliminowane z obrotu prawnego z podanych poniżej względów.
Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu zarządzenia powodów odwołania skarżącej z funkcji kierowniczej w trybie art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, w szczególności przywołanych zdarzeń i okoliczności stwierdza skarżąca, że są one całkowicie bezzasadne i pozorne, albowiem nie znajdują one potwierdzenia w rzeczywistym stanie faktycznym, a nadto w pewnym zakresie zostały dodatkowo wybiórczo wskazane i wyrwane z kontekstu, co tym bardziej nie oddaje rzeczywistego stanu faktycznego, nadto brak jest też możliwości ich zakwalifikowania jako "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty będącym podstawą podjętego zarządzenia organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Odwołanie dyrektora na podstawie ww. przepisu ma zastosowanie jedynie w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ustali, że dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Ustawodawca świadomie do zwrotu "uzasadniony przypadek" - używanego w innych normach prawnych ustawy - dodał przysłówek "szczególnie", zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji niezwykle wyjątkowych. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "przypadku szczególnie uzasadnionego" musi być zatem rozumiane wąsko (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1047/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 681/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt akt III SA/Łd 535/10). Przepis ten odnosi się do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego, przypadków, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez dyrektora szkoły jego funkcji kierowniczej, bo zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności, bo dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
W ocenie skarżącej wskazówką dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest porównanie treści art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty wskazano okoliczności odwołania jakimi są ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W tym ostatnim przepisie wskazano między innymi na prawidłowość gospodarowania mieniem szkoły, przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki przez dyrektora szkoły. Właśnie do tej kategorii należą wskazywane przez organ rzekome uchybienia skarżącej. Organ negatywnie oceniając wykonywania zadań nałożonych na dyrektora szkoły, co wskazał w uzasadnieniu zarządzenia, powinien był zastosować art. 38 ust. 1 pkt 1, a nie pkt 2 ustawy o systemie oświaty odwołując ją ze stanowiska. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2269/12 oraz wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/10.
Powyższy stan prawny wskazuje na różne podstawy prawne i tryby odwołania dyrektora ze stanowiska w zależności od przyczyn tego odwołania. W związku z tym, że organ w uzasadnieniu aktu wskazał, że powodem odwołania skarżącej było nieprawidłowe w jego ocenie wykonywanie nałożonych na nią zadań, zastosował błędny tryb jej odwołania wskazując jako podstawę prawną zarządzenia art. 38
ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zamiast trybu odwołania określonego w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty.
Odnosząc się szczegółowo do zawartych w uzasadnieniu do zarządzenia przyczyn odwołania skarżąca stwierdziła, że nie zachodził żaden szczególnie uzasadniony przypadek, który upoważniałby Prezydenta Miasta do odwołania dyrektora.
Odnośnie odmowy podjęcia działań związanych z udostępnieniem pomieszczeń w internacie dla jednostki zapewniającej wspólną obsługę jednostkom organizacyjnym Gminy skarżąca wskazała, że do chwil obecnej nie wydano żadnego prawnego aktu (w formie decyzji, zarządzenia Prezydenta lub uchwały Rady Miasta) w sprawie przeniesienia siedziby internatu wchodzącego w skład ZS[...]. Przeniesienie siedziby szkoły stanowi przekształcenie szkoły w rozumieniu art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty, a zatem procedura jego dokonania wynika z odpowiednio stosowanych art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. Oznacza to, że stosownie do art. 59 ust. 6 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna może być przekształcona z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomić o zamiarze przekształcenia szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów], właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Do chwili obecnej Rada Miasta nie podjęła uchwały w tej sprawie, która rozpoczęła by ww. procedurę. Komisja Edukacji Rady Miasta na posiedzeniu w dniu 7 czerwca 2016 r. stanowczo zaprotestowała, w wyniku dyskusji i głosowania, przeciwko przeniesieniu siedziby internatu ZS[...] do budynku Internatu ZS nr [...] przy ul. U składając w tej sprawie wniosek do Prezydenta Miasta. W chwili odwołania brak było również decyzji administracyjnej w sprawie wygaszenia trwałego zarządu dotyczącego obecnego budynku Internatu ZS [...], ustanowionej na czas nieoznaczony na rzecz Zespołu Szkół [...] w K decyzją nr [...] Urzędu Rejonowego - Oddział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, w celu realizowania działalności statutowej, jak również budynku internatu "B" zajmowanego od 2004 r. przez ZEO. Faktyczne przeniesienie internatu zanim nie zostanie wygaszony trwały zarząd byłoby sprzeczne z decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu z dnia 16 listopada 1998 r., jak również z treścią Statutu ZS[...] (obejmującego nierozłącznie szkołę i internat). Pierwsza rozprawa administracyjna w sprawie wygaszenia trwałego zarządu odbyła się dopiero w dniu 28 czerwca 2016 r. tj. w dniu odwołania dyrektora. Skarżąca oczekiwała przed podjęciem pierwszych działań na wydanie ważnych dokumentów opierających się na obowiązujących przepisach, aby nie spotkać się z zarzutem działania bez podstaw prawnych. Do dnia odwołania jej z funkcji dyrektora organ prowadzący nie wydał żadnych wiążących decyzji w tej sprawie. O "koncepcji" odstąpienia budynku internatu ZS[...] na potrzeby Zespołu Ekonomiki Oświaty dyrektor szkoły dowiedziała się po raz pierwszy na spotkaniu u Zastępcy Prezydenta Miasta K. K. w dniu 18 maja 2016 r. W wyniku tego spotkania miała się odbyć 24 maja 2016 r. wizja lokalna w internacie ZS [...], lecz do niej ostatecznie nie doszło.
W dniu 25 maja 2016 r. D. K. otrzymała pierwsze pismo polecające w terminie do 30 maja 2016 r. opracowanie harmonogramu działań dotyczących przeniesienia siedziby internatu ZS [...] do budynku przy ul. U oraz zmian w etatyzacji na rok szkolny 2016/2017 wydane przez Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta A. K. - J. Od tego czasu otrzymywała polecenia służbowe w zakresie ujawniania różnorakich danych dotyczących szkoły, które realizowała. Dyrektor szkoły wielokrotnie zwracała się do organu prowadzącego o wyjaśnienie podstaw prawnych decyzji o przeniesieniu internatu, na których mogłaby się legalnie oprzeć przy podejmowaniu czynności oraz co ma rozumieć przez pojęcie "harmonogram działań", gdyż takich informacji nie posiadała. Skarżąca wskazywała, że realizacja poleceń jest niewykonalna ze względu na terminy. Prosiła również o wyjaśnienie na czym ma szczegółowo polegać dokonanie czynności przeniesienia. Organ w czasie pełnienia przez nią funkcji nie wskazał jej podstaw prawnych swojej "koncepcji", tym samym nakazywał jej podejmowanie działań, które nie miały żadnego umocowania prawnego. Jednym z przykładów braku możliwości wypełniania poleceń z uwagi na brak informowania zainteresowanych w sprawie przez organ o podejmowanych planach jest odpowiedź na pismo skarżącej, która zwróciła się do T. S. - Wicedyrektora ZS nr [...] z dnia 30 maja 2016 r. znak: [...] w celu opracowania ramowego harmonogramu działań przeniesienia internatu do budynku internatu ZS nr [...] ul. U.
Pismem znak: [...] z dnia 31 maja 2016 r odpowiedział jej, że nie otrzymał żadnych informacji w sprawie przeniesienia do ich szkoły siedziby internatu ZS [...]. Dyrektor szkoły w obawie o zarzuty w sprawie bezprawnych działań polegających na oddaniu budynku bez żadnego dokumentu, wskazywała, że wykona wszystkie zadania jeżeli zostaną jej przedstawione należyte akty prawne w tej sprawie. Nie można odwoływać dyrektora szkoły z uwagi na niewykonywanie poleceń, które jak wykazano powyżej należałoby uznać za bezprawne z uwagi na brak umocowania prawnego do ich podejmowania jak również z uwagi na krótkie terminy realizacji, które z powodu różnych okoliczności nie mogły być tak szybko wykonywane.
Ponadto w przypadku, gdy organ prowadzący kieruje wobec dyrektora szkoły zarzuty o niewłaściwe gospodarowanie mieniem, to może zastosować wobec niego tylko tryb odwołania określony w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty a nie określony w ust.1 pkt 2. Potwierdza to też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SA/G1 986/10.
Odnośnie do zarzutu Prezydenta Miasta o braku woli współpracy z organem prowadzącym wskazano, że twierdzenie to jest nieprawdziwe. Dyrektor zawsze była otwarta na współpracę. Potwierdza to fakt, że dyrektor szkoły brała udział w Zespole Doradczym przy Z-cy Prezydenta Miasta pełniąc funkcję koordynatora tego Zespołu. W 2015 r. organ prowadzący wystawił jej wyróżniającą ocenę pracy za należyte wykonywanie obowiązków, tym samym właśnie za należytą współpracę z organem prowadzącym. Dowodem na to są również nagrody Prezydenta Miasta otrzymane w 2004 r., 2010 r. i 2015 r. Wolę współpracy potwierdzają też w przedmiotowej sprawie liczne pisma, które dyrektor wysyłała do organu prowadzącego jak również, negatywnie rozpatrywane, prośby o spotkania z przedstawicielami władz w celu wyjaśnienia przebiegu i podstaw działań dotyczących przeniesienia internatu. Zgłaszanie przez skarżącą zastrzeżeń co do nieprawidłowości organu prowadzącego w zakresie umieszczenia ZEO w budynku internatu nie może być traktowane jako brak współpracy. To działania organu prowadzącego powodowały brak możności przeprowadzenia całej procedury w sposób należyty, z uwagi na panującą dezinformację po stronie tego organu. W żadnym z pism czy spotkań nie poinformowano o prawnych decyzjach, które należy wykonać.
Ponadto koniecznym jest podkreślenie daty poinformowania dyrektor szkoły o "koncepcji" Gminy - 18 maja 2016 r. tj. na ok. miesiąc przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia. Nie jest możliwe w ciągu jednego miesiąca przeprowadzenie przez dyrektora szkoły żądanych działań, tym bardziej, że okres od maja do czerwca jest okresem wzmożonej pracy dyrektora szkoły ponadgimnazjalnej. W tym czasie prowadzi się prace związane z przeprowadzeniem egzaminów maturalnych, zawodowych, zakończeniem roku szkolnego, planowaniem nowego roku szkolnego, podejmuje decyzje kadrowe co do zatrudnienia w kolejnym roku szkolnym, przygotowuje się do rekrutacji.
Nawet w przypadku negatywnej oceny co do współpracy dyrektora z organem prowadzącym, nie można takiego zachowania kwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony" pozwalający na odwołanie dyrektora bez wypowiedzenia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/G1 1356/13.
Organ zarzucił również dyrektor D. K., że nierzetelnie i selektywnie informowała nauczycieli, uczniów i ich rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego, co doprowadziło do poważnego zaniepokojenia i dezorientacji w społeczności lokalnej. Dyrektor szkoły informowała nauczycieli oraz radę rodziców na bieżąco o zamierzeniach w stosunku do internatu: odbyły się zebrania pracowników w dniach: 25 maja, 27 maja, 16 czerwca, 24 czerwca, w dniu 29 maja internacie odbyło się spotkanie dyrektora ZS [...], kierownika Internatu i wychowawców z rodzicami wychowanków, w następnych dniach Kierownik Internatu organizował spotkania informacyjne z wychowankami. Niepokój na pewno nie był wywołany rodzajem informacji przekazywanymi przez dyrektora szkoły, a samymi planami organu prowadzącego co do podjęcia działań w sprawie internatu. Akcja protestacyjna i wszystkie pisma od uczniów czy też rodziców były ich inicjatywą, a dyrektor szkoły nie angażowała się w te działania. Ponadto rodzice i pracownicy spotkali się z przedstawicielami Gminy Miasta, w tym z wiceprezydentem Miasta K w sprawie zmian w internacie - zatem gdyby za ich niepokojem stała jedynie dezinformacja wywołana postawą dyrektor, to po tych spotkaniach zaprzestali by oni ww. działań. Nie ma żadnych dowodów, co również potwierdza uzasadnienie zarządzenia (podane są zarzuty niepoparte żadnym środkiem dowodowym), że dyrektor angażowała wychowanków internatu w kwestionowanie planów organu prowadzącego. Wskazywanie, że stanowi to przesłankę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, bez dysponowania w dacie odwołania prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym ani żadnymi dowodami nie może stanowić argumentu za odwołaniem dyrektora szkoły. W pismach kierowanych do Wojewody, w tym w piśmie samorządu uczniowskiego ZS [...] w K z dnia 30 czerwca 2016 r., w oświadczeniu młodzieżowej rady internatu ZS [...] z dnia 30 czerwca 2016 r. uczniowie i wychowankowie wprost odmiennie wskazali, że dyrektor ZS [...] nie angażowała uczniów w walkę o internat oraz że przekazywane przez nią informacje o planach przeniesienia internatu nie były nierzetelne i selektywne. W mocnych pismach przedstawicieli wychowanków, rodziców oraz pracowników szkoły w sposób bezsprzeczny stwierdzono, że zarzuty postawione wobec dyrektor przez organ prowadzący nie mają pokrycia w faktach i są po prostu nieprawdziwe. Stanowisko organu prowadzącego stoi w pełnej sprzeczności z wyjaśnieniami wychowanków i uczniów, tym samym stawiane dyrektorowi szkoły zarzuty w tym zakresie należy uznać za nieudowodnione.
Ponadto wprost przeciwnie do zarzutów formułowanych w zarządzeniu, skarżąca cały czas współpracowała z parafią [...] z ul. M w sprawie przyjęcia pielgrzymów w szkole, jak również z Policją. Twierdzenia organu, że istniało zagrożenie niezrealizowania deklaracji Prezydenta ponownie było jego subiektywną oceną nie popartą żadnymi dowodami. Zgodnie z pismem proboszcza Parafii [...] z dnia 29 czerwca 2016 r., tj. sporządzonym kolejnego dnia po odwołaniu skarżącej, w jego ocenie nie istniały żadne wątpliwości co do wywiązania się z umowy podpisanej z Archidiecezją, a wizja lokalna odbyta w dniu 28 czerwca 2016 r. tylko potwierdziła odpowiednie przygotowanie placówki na przyjęcie pielgrzymów. Podobnie wypowiedziała się Komenda Policji w piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. wskazując, że nie widzi żadnego zagrożenia wywiązania się z umowy. Potwierdza to, że zainteresowane podmioty w sprawie zabezpieczenia noclegów podczas Światowych Dni Młodzieży oceniały tą sprawę wprost odmiennie niż organ w uzasadnieniu zarządzenia. Dodatkowe obowiązki nałożone na dyrektora spoza zakresu edukacji były zatem realizowane. Ponadto z perspektywy czasu wynika, że obowiązki, jakie ciążyły na szkole, a do zrealizowania, których zobowiązała się szkoła kierowana przez skarżącą zostały i w całości zrealizowane na najwyższym poziomie.
Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące interpretacji pojęcia "przypadków szczególnie uzasadnionych" zawartego w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty oraz bezpodstawności uzasadnienia zarządzenia organu prowadzącego stwierdzono, że wniosek o stwierdzenie nieważności zarządzenia jest zasadny. Organ wbrew ciążącym na nim obowiązku nie wykazał, aby w niniejszej sprawie w wyniku działań podejmowanych przez dyrektora zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie jej z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego. Fakty przedstawione w uzasadnieniu takiego aktu winny znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wszystkie przypisywane skarżącej działania nie mają potwierdzenia w dowodach jak również, że ocena zdarzeń przez organ prowadzący jest dowolna. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego stwierdzone przez niego uchybienia wyczerpują przesłankę przypadku szczególnego uzasadnionego, który powodowałby destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły. Nie uzasadniono również dlaczego koniecznym było natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez skarżącą funkcji dyrektora i dlaczego dalsze zajmowanie stanowiska godziło w interes szkoły jako interes publiczny (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 924/11). Wszystkie wymienione powody, nawet gdyby były zgodne ze stanem faktycznym, stanowią przesłanki do odwołania dyrektora szkoły w trybie ustalonym w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b, a nie w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty z uwagi na złą ocenę wykonywania przez dyrektora swoich zadań.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie wobec jej niezasadności oraz o zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
Prezydent podniósł, że na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty po uzyskaniu opinii Kuratora Oświaty zawartej w piśmie nr [...] z dnia 20 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta wydał w dniu 28 czerwca 2016 r. zarządzenie nr [...] w sprawie odwołania skarżącej z funkcji dyrektora Zespołu Szkół [...] w K. Przedmiotowe odwołanie nastąpiło z powodu postępowania D. K. jako dyrektora powyższej Szkoły, mającego miejsce począwszy od 18 maja 2016 r. dotyczącego sprawy przeniesienia internatu funkcjonującego przy Szkole. Organ prowadzący uznał, że doszło do sytuacji, w której zaszła konieczność natychmiastowego zaprzestania wykonywania ww. funkcji przez skarżącą ze względu na zagrożenie interesu publicznego oraz prawidłowego funkcjonowania szkoły.
Przedstawione w uzasadnieniu do ww. zarządzenia okoliczności miały charakter zdarzenia nagłego, wymagającego natychmiastowej reakcji organu prowadzącego i w związku z tym wyczerpują przesłanki wyznaczone orzecznictwem sądowo-administracyjnym w odniesieniu do art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Kurator Oświaty, w swojej opinii dotyczącej odwołania D. K. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w K jednoznacznie ocenił zachowanie Dyrektor D. K. jako brak woli współpracy oraz umiejętności realizowania zadań nakładanych przez Prezydenta Miasta w sprawie przeniesienia internatu, wyrażający się w selektywnym i nierzetelnym informowaniu nauczycieli, uczniów i ich rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego oraz angażowaniu w rozstrzygnięcie sprawy uczniów zamieszkujących w internacie jako naganne. Kurator Oświaty stwierdził ponadto, że za niewłaściwe należy uznać w szczególności zaangażowanie uczniów w spory struktur szkolnych oraz administracji publicznej, gdyż wydarzenia takie nie tylko zakłócają proces edukacyjny uczniów, ale też kształtują u nich niewłaściwe postawy społeczne i życiowe, wyrażające się zastępowaniem rzeczowej, merytorycznej i stonowanej dyskusji niepotrzebnymi emocjami i niepokojami.
Konieczność odwołania D. K. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w K wynikała z działań, postaw i zaniechań, które sprowadzały się do:
1) odmowy podjęcia działań związanych z udostępnieniem pomieszczeń w internacie szkoły dla połączonego z nim przewiązką Zespołu Ekonomiki Oświaty, który od 1 stycznia 2017 r. miał się stać i na dzień dzisiejszy jest jednostką zapewniającą wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną (rozszerzoną m.in. o zadania w zakresie rozliczania VAT i przeprowadzania inwentaryzacji), jednostkom organizacyjnym Gminy zaliczanym do sektora finansów publicznych i związana z tym odmowa wykonania poleceń dotyczących podjęcia działań związanych z przeniesieniem internatu do sąsiedniej lokalizacji, czym skarżąca jako dyrektor uniemożliwiała wypełnianie przez Gminę zadań wynikających z art.10a ustawy o samorządzie gminnym i realizację zapisów zawartych w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
2) braku woli współpracy oraz umiejętności realizowania zadań nakładanych przez organ prowadzący, związanych z przeniesieniem internatu Zespołu Szkół [...] w K oraz nierzetelne i selektywne informowanie nauczycieli, uczniów i ich rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego, a także zaangażowanie uczniów w rozstrzygniecie sprawy, czym skarżąca doprowadziła do poważnego zaniepokojenia i dezorientacji - społeczności szkolnej, spowodowała destabilizację w realizacji funkcji wychowawczej (opiekuńczej szkoły oraz godziła w jej interes;
3) poddaniu w wątpliwość możliwości wywiązania się z umów podpisanych w związku z organizacją Światowych Dni Młodzieży w Krakowie, w szczególności dotyczących zakwaterowania i wyżywienia Policji w internacie w związku z zaistniałą sytuacją dotyczącą przeniesienia internatu, czyni dyrektor spowodowała zagrożenie niezrealizowania deklaracji Prezydenta Miasta wyrażonej w Liście Intencyjnym Województwa, Archidiecezji i Miasta podpisanym 25 lutego 2015 r., zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 3 lipca 2015 r. w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umów użyczenia samorządowych szkół i placówek Gminy podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 oraz zapisów ustawy z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty Jego Świątobliwości Papieża Franciszka w Rzeczypospolitej Polskiej oraz Światowych Dni Młodzieży - Kraków 2016 w zakresie, do którego zobowiązała się jako dyrektor jednostki organizacyjnej Gminy.
Wszystkie przytoczone w uzasadnieniu do zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] z 28 czerwca 2016 r. i podsumowane powyżej argumenty stanowią znamiona przypadku szczególnie uzasadnionego, uprawniającego organ prowadzący do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Analogiczne stanowisko zajął także Wojewoda jako organ nadzoru w piśmie znak: [...] z 12 września 2016 r. w którym stwierdził, że po dokonaniu analizy ww. zarządzenia a także dokumentacji stanowiącej podstawę do jego podjęcia, brak jest wystarczających przesłanek do podjęcia względem tego zarządzenia działań nadzorczych, które miałyby skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.
W ocenie organu nadzoru treść aktu, także przedłożone w sprawie dokumenty oraz motywy decyzji Prezydenta Miasta zawarte w uzasadnieniu tego aktu pozwalają przyjąć, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w K było działaniem podjętym w ramach obowiązującego porządku prawnego. Wg. organu nadzoru okoliczności, w których odwołano D. K. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] zostały szczegółowo opisane oraz umotywowane w uzasadnieniu aktu odwołania. Spełniony został również wymóg "nagłości" wydarzeń stojących u podstaw odwołania.
W kwestii oceny przywołanych okoliczności w kontekście wykładni pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty organ nadzoru podkreślił, że jego rolą jest zbadanie legalności działania Prezydenta Miasta, które to badanie odbywa się także poprzez ocenę zaprezentowanej w zarządzeniu argumentacji wskazującej na przyczyny odwołania ze stanowiska. W opinii organu nadzoru nie budzi wątpliwości, że zachowania skarżącej mogły być interpretowane przez organ prowadzący jako działania, których kontynuacja mogłaby stanowić zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Każda z przyczyn odwołania wskazana w uzasadnieniu zarządzenia wpisuje się bowiem w pojęcie bądź zagrożenia interesu publicznego, co ma miejsce w odniesieniu do odmowy wykonania poleceń organu prowadzącego w związku z koniecznością zapewnienia pomieszczeń dla innej jednostki organizacyjnej gminy oraz w odniesieniu do poddania w wątpliwość wykonania podjętych uprzednio zobowiązań w związku z organizacją Światowych Dni Młodzieży, bądź zagrożenia dla dalszego funkcjonowania szkoły w związku z angażowaniem w rozstrzygnięcie sprawy uczniów i wychowanków internatu oraz nierzetelnym przekazywaniu informacji uczniom i pracownikom szkoły, co w ocenie organu nadzoru mogło być ocenione jako działania zakłócające proces edukacji uczniów i destabilizujące wychowawcze funkcje szkoły, osłabiające autorytet dyrektora szkoły oraz skutkujące powstaniem stanu niepewności i osłabieniem motywacji wśród pracowników szkoły.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów podniesionych w skardze skarżącej z 21 grudnia 2016 r. i jednocześnie nawiązując do wskazanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/10 przyczyną odwołania skarżącej nie była negatywna ocena całokształtu jej pracy lecz wskazane powyżej powody, które zaistniały w krótkim okresie i związane były z dwoma zdarzeniami, a to przeniesieniem siedziby internatu i odbywającymi się w Krakowie ŚDM.
Równocześnie strona przeciwna zaznaczyła, że w katalogu "przypadków szczególnie uzasadnionych" wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 924/11 znajdują się przypadki, które zachodzą również w przedmiotowej sprawie między innymi:
- zdarzenie (działanie/zaniechanie) mające charakter zupełnie wyjątkowy, wykraczające poza działanie rutynowe, codzienne (odnosi się to do zadań z zakresu organizacji Światowych Dni Młodzieży oraz przeniesienia siedziby internatu);
- mające charakter niedopełnienia obowiązków (odnosi się do odmowy wykonania poleceń przełożonych);
-stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizacje w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej szkoły (odnosi się to do działań związanych z akcją protestacyjną, w tym zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę, do czego D. K. była zobowiązana na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191, z późn. zm.).
Nie są zgodne z prawdą i stanem faktycznym stwierdzenia zawarte w skardze, że dyrektor szkoły chciała współpracować i wykonywać polecenia przełożonych, wynikające z kierowanych do D. K. przez dyrektora Wydziału Edukacji i Zastępcę Prezydenta ds. Edukacji i Sportu pism czy też ustnych poleceń. Można wręcz stwierdzić, że lekceważyła te osoby śląc liczne pisma i maile jedynie do Prezydenta z prośbą o spotkanie oraz osobistą interwencje w trakcie strajku na terenie szkoły i internatu. Zupełną pomyłką i próbą znalezienia na siłę usprawiedliwienia niewykonywania zadań zlecanych przez przełożonych i Prezydenta jest podnoszenie w skardze, że brak było w kwestii przeniesienia internatu ostatecznych decyzji, podjęcia odpowiednich aktów prawnych (uchwał) oraz wygaszenia trwałego zarządu i innych.
To na organach Gminy a więc Prezydencie i Radzie Gminy ciąży dbałość i odpowiedzialność za sporządzenie i procedowanie odpowiednich uchwał, zarządzeń, decyzji administracyjnych i innych aktów związanych z danym zamierzeniem, w tym wypadku przeniesieniem siedziby internatu. Natomiast pracownik (tutaj dyrektor szkoły) jest nie od analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy lecz od wykonywania poleceń i realizacji zleconych mu zadań zmierzających do osiągnięcia celu jaki postawiła sobie Gmina. Był to etap działań przygotowawczych do zamierzonego przeniesienia internatu, który na tym etapie nie wymagał żadnych ostatecznych decyzji i wydaje się, że wieloletni, doświadczony dyrektor jakim była skarżąca doskonale o tym wiedziała, nie chciała jednak pogodzić się z taką decyzją Prezydenta i stąd opieszałość i nie realizowanie przez dyrektora obowiązków związanych ze zmianami w zakresie gospodarki komunalnej gminy, a ściśle gospodarki nieruchomościami gminnymi.
Niezasadny jest również podniesiony w skardze zarzut braku uchwały o przeniesieniu siedziby internatu w trybie art. 59 ustawy o systemie oświaty, co świadczy o braku znajomości prawa oświatowego. Procedura dotycząca przeniesienia siedziby szkoły zawarta w ww. artykule nie miała zastosowania w odniesieniu do internatu Zespołu Szkół [...], gdyż nie przenoszono siedziby szkoły lecz zmieniano jedynie lokalizację internatu przenosząc go do sąsiedniej szkoły. Internat nie jest szkołą/placówką w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. Stanowi on jedynie element struktury szkoły normowany jej statutem. W związku z tym jego przeniesienie nie pociąga za sobą konieczności stosowania procedury określonej w art. 59 ustawy o systemie oświaty.
Odnosząc się do poruszanej w skardze braku decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu dyrektor szkoły nie mogła swojego postępowania a w zasadzie zaniechania wykonywania określonych czynności warunkować wydaniem bądź nie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu, który co jest oczywiste nie mógł być dokonane w tym terminie, tj. przed zakończeniem roku szkolnego i opuszczeniem internatu przez młodzież.
Decyzją nr [...] z 31 sierpnia 2016 r. Prezydent Miasta wygasił prawo trwałego zarządu przysługującego Zespołowi Szkół [...] w K, na czas nieoznaczony na udziale 31/100 części nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. całkowitej 2,8001 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], będącej własnością Miasta na której znajduje się między innymi budynek internatu (segment "A"). Uzasadniając ww. decyzję stwierdza się między innymi, że stałe wynajmowanie pokoi w internacie Zespołu Szkół [...] na rzecz podmiotów trzecich, świadczące o niewykorzystywaniu zasobów lokalowych internatu na potrzeby wychowanków szkoły oraz fakt istnienia internatu w sąsiedztwie przy Zespole Szkół nr [...] z siedzibą przy ul. U, zapewniającego miejsca dla wychowanków obu szkół wypełnia przesłanki zbędności tego obiektu budowlanego na cele Zespołu Szkół [...].
Konieczność odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] podyktowana była odmową podjęcia działań związanych z udostępnieniem pomieszczeń w internacie dla jednostki zapewniającej wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną, jednostkom organizacyjnym Gminy Miasta zaliczanym do sektora finansów publicznych.
Dyrektor D. K. od samego początku odkąd została powiadomiona o niniejszym zamierzeniu w maju 2016 r. odmawiała współdziałania w tym zakresie, nie przejawiała woli współpracy oraz umiejętności realizowania zadań nakładanych na nią przez organ prowadzący. Brak podjęcia działań związanych z przeniesieniem internatu oraz nierzetelne i selektywne informowanie nauczycieli, uczniów i ich rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego, doprowadziły do poważnego zaniepokojenia i dezorientacji w społeczności szkolnej. Świadczą o tym pisma pracowników Zespołu Szkół [...] oraz rodziców wychowanków i samych wychowanków internatu kierowane do Prezydenta Miasta, a także liczne publikacje medialne (w aktach sprawy). Taka postawa skarżącej spowodowała destabilizację w realizacji funkcji wychowawczej i opiekuńczej szkoły oraz znacząco godziła w jej interes.
W piśmie komitetu protestacyjnego w imieniu rodziców wszystkich wychowanków internatu Zespołu Szkół [...] z dnia 29 maja 2016 r. skierowanego do Prezydenta Miasta (w aktach sprawy) stwierdza się, że podczas zebrania rodziców wychowanków internatu ZS [...] zwołanym na 29 maja 2016 r. przez S. B. - kierownika internatu oraz wychowawców internatu ZS [...], dyrektor poinformowała o planowanym przeniesieniu internatu ZS [...] do budynku internatu Zespołu Szkół nr [...], którego koncepcję przedstawiła jej K. K. - Zastępca Prezydenta Miasta ds. Edukacji i Sportu. D. K. stwierdziła także: "... że nie akceptuje tych planów" i "...że czeka na decyzję swojego bezpośredniego przełożonego Pana Prezydenta i jest przekonana, ze będzie ona korzystna, gdyż nie wyobraża sobie innego rozwiązania".
Powyższe można zinterpretować jako jednoznaczne stanowisko, w którym skarżąca stwierdza, że jako dyrektor miejskiej jednostki organizacyjnej jaką jest Zespół Szkół [...] w K, nie zamierza wykonywać poleceń służbowych dotyczących przeniesienia internatu wydanych przez kogokolwiek innego niż Prezydent Miasta. Można także przyjąć, że wobec zgromadzonych na spotkaniu pracowników internatu, w tym jego kierownika, a także rodziców wychowanków internatu zakwestionowała swoją podległość Zastępcy Prezydenta Miasta ds. Edukacji i Sportu. Daje to podstawę do założenia, że tak niekonstruktywne stanowisko skarżącej w tej sprawie od samego początku zdeterminowało jej dalsze działania, a także stało się fundamentem przekonania rodziców wychowanków mieszkających w internacie o niesłuszności decyzji o jego przeniesieniu i zakwestionowało autorytet i delegację osoby umocowanej do reprezentowania Prezydenta Miasta w zakresie realizowania zadań oświatowych na terenie Gminy. To mogło także stać się podstawą działań podejmowanych przez rodziców i uczniów w tej sprawie.
W korespondencji elektronicznej skierowanej 31 maja 2016 r. do Prezydenta Miasta (w aktach sprawy) skarżąca informuje o rozpoczęciu akcji protestacyjnej wychowanków internatu, ich rodziców i pracowników internatu, polegającej między innymi na oflagowaniu protestami budynku internatu i ogrodzenia. Skarżąca powziąwszy informację o organizowaniu protestu "poprosiła" o odstąpienie od tego, na co protestujący stwierdzili, że "...nie zastosują się do tej prośby". Z treści korespondencji nie wynika czy dyrektor, poza prośbą, podjęła jakiekolwiek działania mające ostudzić emocje panujące wśród młodzieży i rodziców.
Wobec powyższego pojawia się zasadnicze pytanie: czy osoba odpowiedzialna za funkcjonowanie szkoły wraz z internatem, w tym za zapewnienie bezpieczeństwa uczniom tam się znajdującym może, poprzez tak defensywną postawę, zaakceptować potencjalnie bardzo ryzykowną wątpliwą prawnie sytuację, która zaistniała w tej relatywnie dużej grupie osób w zdecydowanej większości niepełnoletnich, zostawiając wydarzenia swojemu biegowi.
Trudno także jednoznacznie stwierdzić, dlaczego właściwie podjęto akcję protestacyjną. Z treści ulotki w postaci klepsydry informującej o "śmierci internatu ZS [...]" oraz tekstu protestu sygnowanego przez "Mieszkańców Internatu i Młodzieżową Radę Internatu ZS [...] w K" wynika, że uczniowie są pewni likwidacji internatu. Takie przekonanie nie może być efektem informacji przekazywanych przez przedstawicieli organu prowadzącego szkołę, którzy podkreślali wielokrotnie, że internat nie będzie likwidowany tylko przenoszony.
Trudno więc wytłumaczyć werbalizowanie przez uczniów wyeksponowanych na transparentach haseł inną przyczyną, niż co najmniej pasywną postawą dyrektora szkoły, kierownika internatu i nauczycieli odpowiedzialnych za wychowanków wobec czekającej uczniów perspektywy przeniesienia internatu. Niewytłumaczalna jest także bierna postawa osób odpowiedzialnych za budynek i ogrodzenie internatu w czasie, w którym powyższe hasła były tam umieszczone. Bez odpowiedzi pozostają również pytania dotyczące tego, kto zawieszał transparent w niebezpiecznym miejscu, jakim jest "przewiązka" pomiędzy budynkami internatu i ZEO, jakie ryzyko z tym się wiązało, czy były zachowane w tym czasie wszystkie przepisy dotyczące bezpieczeństwa uczniów i pracowników oraz w jaki sposób osoby odpowiedzialne za budynek i za mieszkającą w nim młodzież realizowały wówczas swoje obowiązki. Dyrektor szkoły samorządowej, jako kierownik jednostki organizacyjnej Gminy, działając na mocy upoważnienia Prezydenta Miasta zarządza między innymi mieniem gminy i odpowiada za wszystko, co dzieje się na całej nieruchomości. Dyrektor szkoły jest zobowiązany między innymi do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczniom /wychowankom i pracownikom.
W powyższej sprawie zostało przeprowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli przy Wojewodzie postępowanie wyjaśniające, efektem którego było przekazanie do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącej, który stał się podstawą do postanowienia Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Małopolskim o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec dyrektora.
Delegacja Młodzieżowej Rady Internatu ZS [...] uczestniczyła w posiedzeniu Komisji Edukacji Rady Miasta, co potwierdza protokół z posiedzenia Komisji Edukacji Rady Miasta w dniu 7 czerwca 2016 r. Odpowiedzialność za uczniów uczestniczących w sposób zorganizowany, reprezentujących statutowy organ internatu funkcjonującego w strukturze ZS [...] na tego typu spotkaniach ponosi w pierwszej mierze dyrektor tej szkoły. Udział wychowanków internatu w posiedzeniu przedmiotowej komisji 7 czerwca 2016 r. nie ograniczył się do wysłuchania informacji w sprawie przeniesienia internatu ZS [...] przedstawionej przez przedstawicieli Prezydenta Miasta i udzielanych przez nich odpowiedzi obecnym tam radnym. Młodzież jednoznacznie negatywnie ustosunkowała się do prezentowanych argumentów, czemu dawała wyraz eksponując ww. ulotki w formie klepsydry.
W ocenie organu niedopuszczalnym jest wykorzystywanie uroczystości o takiej randze jak ŚDM jako elementu negocjacyjnego w sprawie dotyczącej organizacji pracy szkoły. Stanowi to bardzo negatywny przykład realizacji funkcji publicznej jaką jest dyrektor szkoły i roli społecznej jaką ma realizować nauczyciel. Jednocześnie doprowadziło do utraty zaufania organu prowadzącego tym bardziej, że skarżąca działała w ten sposób mając pełną świadomość wagi podjętych w umowach zobowiązań i zdając sobie sprawę jak wielkie znaczenie dla władz Gminy Miasta na współorganizowanie tej imprezy, a przede wszystkim zagwarantowanie bezpieczeństwa jej uczestnikom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania organu administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu (zarządzenia), organ nie naruszył prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 28 czerwca 2016 r., którym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm.) odwołano skarżącą ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...] w K bez wypowiedzenia z dniem 29 czerwca 2016 r.
Skarga została wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814). Dokonując oceny dopuszczalności tej skargi Sąd uznał, że zachowane zostały wymogi proceduralne poprzedzające wniesienie skargi w postaci wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarga została też wniesiona w wymaganym terminie. Zgodnie z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie ze skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym zastosowanie znajduje reguła zawarta w art. 53 § 2 P.p.s.a., który przewiduje, że skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07).
W rozpoznawanej sprawie wezwanie zostało wniesione do organu w dniu 3 listopada 2016 r., a zarządzeniem z dnia 28 listopada 2016 r. doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 listopada 2016 r. (akta sprawy, karta nr 482) Prezydent Miasta udzielił odpowiedzi. Skargę wniesiono w dniu 23 grudnia 2016 r. (data prezentaty). Skargę wniesiono przed upływem 30 dni od daty otrzymania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Skarga pochodzi od podmiotu mającego legitymację skargową w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, przyjmując za zasadne w tej ostatniej kwestii argumenty powoływane przez skarżącą, której interes prawny jako dyrektora szkoły odwoływanego ze stanowiska został naruszony zaskarżonym aktem.
Zaskarżone zarządzenie jest aktem organu samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w takich sprawach kognicję sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1525/09). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym sprawy edukacji publicznej należą do zadań powiatu, zaś zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym do zadań organu wykonawczego powiatu (zarządu powiatu) należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.
Gmina jest miastem na prawach powiatu. Zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie. Tym samym w przypadku gminy będącej miastem na prawach powiatu, gmina ta wykonuje nie tylko zadania gminne ale i zadania powiatowe, ponieważ na jej obszarze nie ma struktury ustrojowej powiatu i tym samym zadania zarządu powiatu (i starosty) wykonuje organ wykonawczy gminy – czyli w tej sprawie Prezydent Miasta.
Zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta , stanowiąc realizację zadań organu samorządu terytorialnego w zakresie oświaty, jest władczym rozstrzygnięciem podlegającym kognicji sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca była dyrektorem gminnej jednostki organizacyjnej – Zespołu Szkół [...] w K.
W skutecznie wszczętym postepowaniu w tej sprawie Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego zarządzenia. Tym samym Sąd ocenia tylko te okoliczności uzasadniające jego wydanie, które zostały zamieszczone w uzasadnieniu tego zarządzenia. Dodatkowe bądź odmienne argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę nie mają waloru uzupełniającego przesłanki uzasadniające odwołanie skarżącej ze skutkiem natychmiastowym. Inaczej niż w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, gdzie istnieje możliwość uzupełnienia rozstrzygnięcia i uzasadnienia przez organ odwoławczy, w postępowaniu objętym tą sprawą wydane zarządzenie z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...] nie podlega żadnemu postępowaniu odwoławczemu ani też nie ma możliwości uzupełniania jego argumentacji o dodatkowe argumenty nie zawarte w uzasadnieniu tego zarządzenia. Tym samym Sąd w tej sprawie ocenia, czy przesłanki i tylko przesłanki zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia uzasadniają jego wydanie na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W zarządzeniu tym wskazano na następujące przesłanki mające uzasadniać natychmiastowe odwołanie skarżącej z zajmowanej funkcji. Są to:
a) odmowa podjęcia działań związanych z udostępnieniem pomieszczeń w internacie szkoły dla połączonego z nim przewiązką Zespołu Ekonomiki Oświaty, który od 1 stycznia 2017 r. stał się jednostką zapewniającą wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną (rozszerzoną o zadania w zakresie rozliczania VAT i przeprowadzania inwentaryzacji) jednostek organizacyjnych Gminy zaliczanych do sektora finansów publicznych i związana z tym odmowa wykonania poleceń dotyczących podjęcia działań związanych z przeniesieniem internatu do sąsiedniej lokalizacji – tym samym skarżąca jako dyrektor uniemożliwiała wypełnianie przez Gminę zadań wynikających z art. 10a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) i realizację zapisów zawartych w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870);
b) odmowa wykonania poleceń dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta związanych z przygotowaniami do przeniesienia internatu do nowej lokalizacji, czym uniemożliwiono Gminie wypełnianie zadań wynikających z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych nakazujących wydatkowanie środków w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiąganiu założonych celów, a także umożliwiających terminowa realizację zadań;
c) brak woli współpracy oraz umiejętności realizowania zadań nakładanych na skarżącą przez organ prowadzący, w szczególności niepodejmowania działań związanych z przeniesieniem internatu ZS [...], nierzetelne i selektywne informowanie nauczycieli, uczniów i rodziców o zamierzeniach organu prowadzącego powodując poważne zaniepokojenie i dezorientację w społeczności szkolnej, angażowanie wychowanków internatu w działania, co mogło w znaczący sposób wpłynąć na ostateczny efekt trwającej rekrutacji do szkół wchodzących w skład Zespołu, a także zmniejszyć gwarancję zatrudnienia dla niektórych pracowników. Te działania doprowadziły do poważnego zaniepokojenia i dezorientacji - społeczności szkolnej, spowodowała destabilizację w realizacji funkcji wychowawczej (opiekuńczej szkoły oraz godziła w jej interes;
d) poddanie w wątpliwość możliwości wywiązania się z umów podpisanych w związku z organizacją Światowych Dni Młodzieży w Krakowie, w szczególności dotyczących zakwaterowania i wyżywienia Policji w internacie w związku z zaistniałą sytuacją dotyczącą przeniesienia internatu, czym skarżąca jako dyrektor spowodowała zagrożenie niezrealizowania deklaracji Prezydenta Miasta wyrażonej w Liście Intencyjnym Województwa, Archidiecezji i Miasta podpisanym 25 lutego 2015 r., zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 3 lipca 2015 r. w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umów użyczenia samorządowych szkół i placówek Gminy podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 oraz zapisów ustawy z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty Jego Świątobliwości Papieża Franciszka w Rzeczypospolitej Polskiej oraz Światowych Dni Młodzieży - Kraków 2016 w zakresie, do którego zobowiązała się jako dyrektor jednostki organizacyjnej Gminy.
Te okoliczności miały stanowić zdarzenie nagłe, ponieważ doszło do sytuacji, w której dalsze pełnienie przez skarżącą funkcji kierowniczej nie było możliwe i zaszła konieczność natychmiastowego, w trakcie roku szkolnego, zaprzestania przez nią wykonywania funkcji dyrektora ZS [...] ze względu na zagrożenie interesu publicznego oraz prawidłowego funkcjonowania szkoły i tym samym spełniona została hipoteza normy prawnej zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 34a ust. 1 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Nadzór ten obejmuje także prawo do podejmowania środków władczych w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie ww. spraw, w tym także i odwołania dyrektora szkoły. Przepisem regulującym tryb odwoływania osób pełniących funkcje kierownicze w placówkach oświaty jest art. 38 ustawy o systemie oświaty. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem. Zgodnie z powołaną regulacją organ powierzający nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w przypadku rezygnacji nauczyciela z dalszego pełnienia funkcji kierowniczej oraz w przypadkach negatywnej oceny pracy takiego nauczyciela. W przypadku złożenia przez nauczyciela rezygnacji, organ prowadzący odwołuje nauczyciela za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty).
Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, który obejmuje następujące sytuacje:
1) do pierwszej zaliczyć należy ustalenie negatywnej oceny pracy nauczyciela lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Negatywna ocena zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty obejmuje w szczególności: a) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; b) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; c) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty);
2) do drugiej zalicza się wystąpienie przypadku szczególnie uzasadnionego, kiedy to po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy o systemie oświaty, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może organ prowadzący odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty).
Trzeci przypadek obejmuje sytuację, w której organ sprawujący nadzór pedagogiczny złożył wniosek o odwołanie dyrektora szkoły w przypadku stwierdzenia niedostatecznych efektów kształcenia lub wychowania w szkole lub placówce i braku prawidłowego opracowania lub wdrożenia prawidłowo opracowanego programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia i wychowania (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 34 ust. 2a ustawy o systemie oświaty).
W tej sprawie organ sprawujący nadzór nad szkołą zastosował tryb określony w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a więc uznał, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania innego trybu odwołania nauczyciela, jak tylko trybu związanego z zaistnieniem przypadku szczególnie uzasadnionego.
Ocena, czy w danej sprawie zaistniała przesłanka określone w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, mieści się w zakresie kompetencji organu prowadzącego szkołę, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. Skutkiem tego w uzasadnieniu aktu odwołującego danego nauczyciela z zajmowanego stanowiska dyrektora szkoły ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie nauczyciela, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska dyrektora szkoły, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie takiego aktu, a tym samym to w uzasadnieniu aktu odwołującego nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole (zarządzenia) powinny znaleźć się nie tylko szczegółowo wskazane zarzuty dotyczące nieprawidłowości, ale także tak postawione zarzuty powinny zostać przekonująco umotywowane jako "szczególnie uzasadnione" dla danej sytuacji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2012 r sygn. akt I OSK 1972/11).
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego zarządzenia należy stwierdzić, że trafnie wskazała skarżąca, że żadna z przesłanek zawartych w zarządzeniu z 28 czerwca 2016 r. nie została wykazana jako szczególnie uzasadniony przypadek. W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkół ze stanowiska wyraźnie wskazuje się, że takie zarządzenia powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SA/GI 986/10, opub. w LEX nr 896441; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 314/11; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 609/11; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1342/13; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1274/15).
Istota sporu jest ocena, czy w tej sprawie zaistniał "szczególne uzasadniony przypadek" pozwalający na skorzystanie z trybu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez Prezydenta Miasta.
Użyte ww. przepisie sformułowanie "przypadki szczególnie uzasadnione" stanowi pojęcie niedookreślone i nie może być poddane wykładni rozszerzającej z uwagi na fakt, że tryb odwołania dyrektora określony w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty ma dotkliwe skutki dla osoby odwoływanej i może być stosowany jedynie wyjątkowo, właśnie w "przypadkach szczególnie uzasadnionych". Pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, swoistą klauzulą generalną, które winno być interpretowane wąsko. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 933/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/10).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się także, że "szczególnie uzasadniony przypadek" to sytuacja, w której nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę a stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1854/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 525/10; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1274/15).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 386/11 (a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Bk 924/11, opubl. LEX nr 1163108) wskazał na następujące elementy (cechy) konstrukcyjne pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty:
1) zdarzenie (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne),
2) mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora (wicedyrektora) szkoły,
3) stwierdzone uchybienie nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Sąd orzekający w tej sprawie aprobuje ww. stanowisko.
W orzecznictwie podkreśla się także, że "szczególne przypadki to nie takie przypadki, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego placówkę oświatową są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3346/15). W orzecznictwie podkreśla się również wymóg natychmiastowości działania organu wskazując, że brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie jej dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet - z upływem czasu - znosi możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego dla przypadków wymagających natychmiastowego przeciwdziałania. Takie jego rozumienie jest właściwe mimo braku określenia w nim wprost skutków upływu czasu, jak w art. 52 § 2 Kodeksu pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 3053/01; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1615/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 851/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 978/15). Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora szkoły uzasadnia jego odwołanie w trybie powołanego wyżej przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2001 r. sygn. akt II SA 3293/00).
Przechodząc do dalszej oceny legalności kontrolowanego zarządzenia należy stwierdzić, że tak jak Prezydenta Miasta, tak i dyrektor szkoły publicznej założonej przez jednostkę samorządu terytorialnego może podejmować swoje czynności tylko na podstawie przepisów prawa.
Niewykonywanie przez dyrektora szkoły poleceń organu prowadzącego szkołę, które naruszały obowiązujący porządek prawny, albo też których treść byłaby wątpliwa z uwagi na obowiązujący porządek prawny nie są przesłanką uzasadniającą zastosowanie szczególnego trybu odwołania dyrektora, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt ustawy o systemie oświaty.
Podstawową okolicznością uzasadniająca natychmiastowe odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora ZS [...] było nie wykonanie polecenia przekazania innej jednostce organizacyjnej – Zespołowi Ekonomiki Oświaty budynku "A" wykorzystywanego jako internat ZS [...].
Jak wynika z akt sprawy, teren będący własnością Gminy i obejmujący budynek internatu ZS [...] (budynek "A") stanowił wraz z budynkiem "B" oraz terenem przyległym udział w wysokości 31/100 działki oznaczonej nr [...], który został przekazany jako prawo trwałego zarządu przysługującego ZS [...] na czas nieoznaczony. Prawo trwałego zarządu ZS [...] wygasło dopiero z dniem 17 września 2016 r. (akta sprawy, karty nr 339-340). Oznacza to, że do dnia 17 września 2016 r. to jednostka organizacyjna jaką jest ZS [...] dysponowała prawem trwałego zarządu do udziału wynoszącego 31/100 działki nr [...] i obejmującego także budynek A".
Prawo trwałego zarządu zostało uregulowane w art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.). Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomości przez jednostkę organizacyjną. Art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi zaś, że jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem możliwości uregulowania szczególnych warunków w uchwale organu stanowiącego, do korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do:
1) korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania;
2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;
3) oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.
Natomiast art. 46 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że trwały zarząd wygasa z upływem okresu, na który został ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji właściwego organu o jego wygaśnięciu.
Trwały zarząd może być przeniesiony między jednostkami organizacyjnymi, ale wówczas do takiego przeniesienia wymagana jest decyzja właściwego organu oraz wniosek jednostek organizacyjnych. W decyzji o przeniesieniu trwałego zarządu orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Mając na uwadze powołane przepisy należy postawić fundamentalne pytanie, a mianowicie czy w przypadku przysługiwania ZS [...] prawa trwałego zarządu, Prezydent Miasta działając w imieniu Gminy mógł wydać polecenie przekazania budynku nr "A" na rzecz innej gminnej jednostki organizacyjnej mimo braku wydania decyzji o wygaśnięciu tego prawa (trwałego zarządu) przysługującego ZS [...]? Odpowiedź na to pytanie powinna być negatywna. Dopóki danej gminnej jednostce organizacyjnej przysługuje prawo trwałego zarządu, dopóty nie można inaczej pozbawiać taką jednostkę tego prawa jak tylko zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wiec w szczególności poprzez wydanie decyzji o wygaśnięciu tego prawa lub likwidacji samej jednostki organizacyjnej.
Ponieważ na datę 28 czerwca 2016 r. ZS [...] ani nie została zlikwidowana, ani też nie wydano decyzji o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu, tym samym nie mógł Prezydent Miasta ingerować w wykonywanie tego prawa pozbawiając go de facto samej ZS [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 187/16 (utrzymanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2072/16) wyraźnie stwierdził, że organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego narusza prawo wówczas, gdy dysponuje nieruchomościami przekazanymi w trwały zarząd. Ograniczenie w dysponowaniu wynika z faktu przekazania tychże nieruchomości w trwały zarząd jednostkom oświatowym (art. 44 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) wyznaczają art. 43 i 44 tejże ustawy. Dopóki trwa trwały zarząd, dopóty organ wykonawczy doznaje ograniczenia w ingerencję w trwały zarząd jako wkraczanie w zakres kompetencji i odpowiedzialności innych podmiotów. Ustanowienie trwałego zarządu ogranicza uprawnienia właścicielskie macierzystej jednostki samorządu terytorialnego, która z chwilą oddania w trwały zarząd zostaje pozbawiona możliwości dysponowania nieruchomościami. W wypadku konieczności zmian w zakresie trwałego zarządu jest to możliwe w trybie przewidzianym w art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym właściwy organ może orzec, w drodze decyzji o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki, przy czym w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie.
Stosownie do art. 34b ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę może ingerować w działalność szkoły ale wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie. Ustawa o systemie oświaty nie przewiduje możliwości dokonania rozporządzenia nieruchomością oddaną szkole w trwały zarząd, gdyż ta ustawa takiego trybu nie przewiduje.
W przypadku gdy nieruchomości zostały oddane placówkom oświaty w trwały zarząd, właściwy organ (organ wykonawczy gminy) może skorzystać z trybu określonego w art. 48 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile zostaną spełnione przesłanki nim określone.
Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 730/11, opub. w LEX nr 1106273 wskazując, że oddanie jednostce organizacyjnej w trwały zarząd nieruchomości stanowiącej własność gminy ogranicza uprawnienia właścicielskie takiego podmiotu. Gmina ta z chwilą oddania nieruchomości w trwały zarząd pozbawiona zostaje faktycznego władztwa nad nieruchomością mimo, że nieruchomość ta pozostaje w zasobie danej gminy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przed stwierdzeniem wygaśnięcia prawa trwałego zarządu należącego do ZS [...] wydawanie przez Prezydenta Miasta poleceń kierowanych do skarżącej jako dyrektora ZS [...] obejmujących zadysponowanie budynkiem internatu objętego wraz z udziałem w nieruchomości prawem trwałego zarządu, pozbawione było podstaw prawnych. Skarżąca nie naruszyła prawa nie wykonując poleceń obejmujących przekazanie budynku internatu innej jednostce organizacyjnej na rzecz której nie było ustanowionego prawa trwałego zarządu obejmującego udział wynoszący 31/100 nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] zabudowanej budynkiem internatu. Informację o wszczęciu postępowania mającego na celu wygaszanie prawa trwałego zarządu przysługującego ZS [...] obejmującego działkę nr [...], otrzymała po raz pierwszy skarżąca dopiero pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. (akta sprawy, karta nr 71), doręczonym skarżącej 16 czerwca 2016 r. Kwestie wygaszania trwałego zarządu podnosiła skarżąca także w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. deklarując obowiązek wykonania wszystkich poleceń służbowych (akta sprawy, karty nr 83-85).
Jak wynika z akt sprawy pierwszym pismem skierowanym do skarżącej było pismo dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta z dnia 24 maja 2016 r. (akta sprawy, karta nr 1), którego treść rzeczywiście budzi wątpliwości. Z tego pisma wynika bowiem, że ma nastąpić przeniesienie internatu ZS [...] do innego budynku. Nic z tego pisma nie wynika, aby na rzecz ZS [...] ustanowiono prawo trwałego zarządu obejmujące nową siedzibę internatu, albo też, aby ZS [...] został pozbawiony trwałego zarządu obejmującego dotychczasową siedzibę internatu. Było więc to pismo nieprecyzyjne, a ponadto podpisane przez Dyrektora Wydziału działającego w imieniu własnym. Dyrektor wydziału działając w imieniu własnym nie ma prawa do wydawania decyzji stwierdzającej wygaszanie prawa trwałego zarządu, ani też nie jest przełożonym dyrektora szkoły.
Tym samym pismo skarżącej z dnia 25 maja 2016 r. znak [...] dotyczące wyjaśnienia wcześniejszego pisma dotyczącego przeniesienia siedziby internatu było jak najbardziej zasadne. Skarżąca zdając sobie sprawę z prawa trwałego zarządu w tym samym dniu (25 maja 2016 r.) skierowała także pismo do Prezydenta Miasta jako organu kompetentnego do wydawania decyzji w przedmiocie ustanawiania i wygaszania trwałego zarządu (akta sprawy, karta nr 4). Takie działanie nie było działaniem bezprawnym i służyło wyjaśnieniu zasadnych wątpliwości dyrektora szkoły co do ingerencji w trwały zarząd, który nadal przysługiwał ZSIŚiM.
Kolejne pismo podpisane także przez Dyrektora Wydziału działającego w imieniu własnym z dnia 30 maja 2016 r. wprost wskazuje na obowiązek przekazania budynku internatu ZS [...] na rzecz Zespołu Ekonomiki Oświaty, mimo że także na datę 30 maja 2016 r. nie była wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie trwałego zarządu (akta sprawy, karta nr 5). Także i na to pismo skarżąca w tym samym dniu (30 maja 2016 r.) poinformowała Prezydenta Miasta o braku wskazania podstaw prawnych pozbawienia ZS [...] prawa trwałego zarządu obejmującego budynek internatu (akta sprawy, karta nr 8). Mając na uwadze powołane wyżej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 43, 44 i 48 oraz art. 34b ustawy o systemie oświaty nie można odmówić racji skarżącej, która powzięła poważne wątpliwości co do zgodności z prawem takiego trybu faktycznego pozbawienia ZS[...] prawa trwałego zarządu z naruszeniem ww. przepisów.
Podnoszone na rozprawie przez pełnomocnika strony przeciwnej argumenty, jakoby dyrektor szkoły jest jedynie od wykonywania poleceń, a nie ich oceniania, nie są zasadne. Także dyrektor szkoły, który otrzymuje polecenie (a jak wynika z akt sprawy, nie ma w aktach sprawy żadnego polecenia Prezydenta Miasta), którego zgodność z prawem jest obiektywnie wątpliwa, winien w pierwszej kolejności wstrzymać się z wykonywaniem polecenia aż do czasu rozwiania tychże wątpliwości.
Sąd zauważa i tą okoliczność, że mimo podnoszenia przez skarżącą wątpliwości prawnych trybu "odbierania" budynku internatu ZS[...], ani Prezydent Miasta, ani działająca z upoważnienia Prezydenta Zastępcą Prezydenta Miasta, nie udzielali skarżącej żadnych wyjaśnień i – jak wynika z pisma skarżącej z dnia 12 czerwca 2016 r. Zastępca Prezydenta Miasta nawet odmówiła spotkania ze skarżącą (akta sprawy, karta nr 13). Sądowi z urzędu znana jest okoliczność zatrudnienia w Urzędzie Miasta zespołu profesjonalnych prawników (radców prawnych), którzy w takiej sytuacji powinni służyć pomocą obu stronom tak, aby cała sytuacja była jak najszybciej rozwiązana bez zbędnych napięć i eskalowania zbędnych zachowań. Przy czym, w odróżnieniu od Prezydenta Miasta, Sąd oceniając dotychczasowe pisma nie stwierdza po stronie skarżącej złej woli podejmowania działań, a wręcz przeciwnie – to skarżąca domagała się wyjaśnienia jej podstaw prawnych działań kierowanych w zakresie pozbawienia prawa trwałego zarządu należącego do ZS [...]. Te wątpliwości nie stanowiły w okolicznościach tej sprawy jedynie subiektywne nastawienie samej skarżącej, ale miały charakter obiektywny. Zupełnie inną byłaby sytuacja, w której prawidłowo wydane polecenia byłyby kwestionowane lub postponowane przez dyrektora szkoły. Taka jednak sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca.
Jak wynika z akt sprawy, kolejne pismo podpisane przez działającego w imieniu własnym zastępcy dyrektora wydziału z dnia 14 czerwca 2016 r. skierowane do skarżącej i nakazujące wykonywanie poleceń i zarządzeń organu prowadzącego ZS[...] – także budzi wątpliwości (akta sprawy, karta nr 14). Jak bowiem wynika z dotychczasowych pism, żadne pisemne polecenie lub zarządzenie nie zostało wydane przez organ prowadzący ZS [...] wobec skarżącej.
Sąd ocenił także treść pisma skarżącej z dnia 17 czerwca 2016 r. z którego wynika, że skarżąca wskazała na szereg trudności wynikających z narzuconym terminem wykonywania poleceń zawartych w pismach Dyrektora Wydziału Urzędu Miasta (akta sprawy, karty nr 22-19). Z tego pisma nie wynika zadeklarowany brak współpracy skarżącej w wykonywaniu poleceń, ale wskazanie na trudności z ich terminowym wykonaniem. Kolejne pismo Zastępcy Prezydenta Miasta z 28 czerwca 2016 r. skierowane do skarżącej całkowicie pomija argumentację skarżącej zawartą w piśmie z 17 czerwca 2016 r. i wskazuje na brak realizacji zadań przekazanych skarżącej (akta sprawy, karty nr 23-24).
Także w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. skarżąca zadeklarowała zobowiązanie do wykonywania poleceń służbowym w jak najszybszym terminie i zarazem wskazała, że ewentualna przeprowadzka z budynku internatu do budynku przy ul. U w K winna być skorelowana z wygaszaniem trwałego zarządu przysługującego ZSIŚiM i w związku z tym wnosi o odroczenie wykonania poleceń właśnie poprzez oczekiwanie na wygaszanie trwałego zarządu. Dalej skarżąca podaje, że do chwili wygaszania trwałego zarządu oddanie budynku internatu innej jednostce organizacyjnej byłoby sprzeczne z prawem i na takie działanie może się zgodzić skarżąca (akta sprawy, karty nr 85-83).
Sąd oceniając opisaną sytuację doszedł do przekonania, że w takiej sytuacji nie nastąpiła sytuacja nadzwyczajna uzasadniająca natychmiastowe odwołanie dyrektora szkoły. Skarżąca jako dyrektor ZS[...] stanęła w bardzo trudnej sytuacji, z jednej strony zostały wobec niej wydane polecenia dotyczące przekazania budynku internatu innej jednostce organizacyjnej i ich niewykonanie mogło rodzić u skarżącej przeświadczenie o możliwości podejmowania dalszych działań związanych z pełnieniem funkcji dyrektora, a z drugiej strony skarżąca trafnie podnosiła istotne wątpliwości co do zgodności z prawem tych poleceń których brak w aktach sprawy. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta będący zwierzchnikiem skarżącej jako dyrektora nie wydał żadnego pisemnego polecenia. Takie polecenie mógł wydać tak Prezydent Miasta jak i działający z jego upoważnienia Zastępca Prezydenta Miasta. Powoływanie się na rozmowę (dyskusję) przeprowadzoną w dniu 18 maja 2016 r. nie może zastąpić polecenia. Jak przy tym wynika z przytoczonych pism, w istocie polecenia wykonywania poszczególnych czynności we własnym imieniu kierowała Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta, która nie była zwierzchnikiem skarżącej. Być może wynikało to z pewnej praktyki takiego wydawania poleceń, ale ani ustawa o systemie oświaty, ani Karta Nauczyciela nie wskazują na zależność dyrektora szkoły od pracowników urzędu gminy (urzędu miasta). Dyrektor szkoły jest odrębnym organem szkoły i organem administracji samorządowej, podporządkowanym organowi wykonawczemu gminy który pełni funkcje zwierzchnika wobec takiego dyrektora. Jak najbardziej dopuszczalne jest (zgodnie z zasadą dekoncentracji) powierzanie wykonywania poszczególnych uprawnień zwierzchnika wobec organu podporządkowanego przez pracownika urzędu gminy, ale wówczas taki pracownik urzędu gminy winien wyraźnie wskazywać na działanie z upoważnienia organu wykonawczego gminy. Dotyczy to w szczególności wydawania poleceń.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że zgodnie z powołanym art. 43 i art. 44 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przed stwierdzeniem w drodze decyzji odebrania (wygaszania) prawa trwałego zarządu przysługującego na rzecz danej jednostki organizacyjnej, organ wykonawczy Gminy nie mógł dysponować nieruchomością jako mieniem jednostki samorządu. Dopóki trwa trwały zarząd, dopóty organ wykonawczy doznaje ograniczenia w możliwość ingerencji w trwały zarząd, a samo ustanowienie trwałego zarządu ogranicza uprawnienia właścicielskie gminy. Skoro tak to nie można legalnie odwołać w trybie natychmiastowym dyrektora szkoły, który unikał wykonania nie sformułowanych na piśmie poleceń, których wykonanie naruszyłoby prawo.
Nakazanie przekazania konkretnego budynku wykorzystywanego o do celów wychowawczych może także być interpretowane jako odmienna koncepcja funkcjonowania szkoły, a ta okoliczność nie jest przesłanką uzasadniającą natychmiastowe odwołanie dyrektora szkoły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2081/16, opub. w LEX nr 2227144; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1052/16, opub. w LEX nr 2167982; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1149/16, opub. w LEX nr 2105080).
Także i pozostałe okoliczności zawarte w zaskarżonym zarządzeniu nie uzasadniają natychmiastowego odwołania skarżącej jako dyrektora ZS[...].
Zarzut poddawania w wątpliwość wywiązania się z umów zawartych z Komendą Policji oraz Archidiecezją, a dotyczących współdziałania w wykonywaniu zadań związanych z organizacją Światowych Dni Młodzieży nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Już w piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. Proboszcz Parafii [...] wyraził daleko idącą aprobatę dla wywiązywania się przez skarżącą z umowy zawartej z Archidiecezją, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń (akta sprawy, karta nr 144). Tym samym skoro druga strona zawartej umowy wyraźnie wskazuje następnego dnia pom wydaniu zaskarżonego zarządzenia, że nie ma żadnych zagrożeń wykonywania umowy, to argumentacja o uzasadnionych obawach w jej wykonaniu nie znajduje żadnego potwierdzenia, a na pewno nie jest to argument do natychmiastowego odwoływania z tej przyczyny dyrektora szkoły.
Także ze strony Komendy Policji nie były zgłaszane żadne zastrzeżenia co do niewykonania zawartych umów, a z zawartego do skargi pisma wprost wynika, że pismem z dnia 1 lipca 2016 r. (dwa dni po wydaniu zaskarżonego zarządzenia) Komenda Wojewódzka Policji nie zgłaszała żadnych zagrożeń wykonania umowy.
Bez wątpienia nie zasługiwało na aprobatę stwierdzenie skarżącej zawarte w piśmie z dnia 23 maja 2016 r. wskazujące na wątpliwość w wykonaniu umów w związku z poleceniem przekazania budynku internatu, jednakże tylko takie stwierdzenie nie mogło uzasadniać aż tak daleko idących sankcji jak natychmiastowe odwołanie ze stanowiska. Tym samym zaskarżone zarządzenie oparte tylko o to stwierdzenie skarżącej, winno być uznane jako wydane z oczywistym przekroczeniem proporcjonalności pomiędzy jednym zdaniem wypowiedzianym przez skarżącą, za którym skarżąca nie podejmowała żadnych czynności nakierowanych na niewykonywanie umów z Policją lub Archidiecezją Krakowską, a tym samym nie było podstaw do natychmiastowego jej odwołania. Sąd przy tym interpretuje stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z 23 maja 2016 r. jako troskę samej skarżącej co do wykonywania zawartych umów, skoro czasowe zakwaterowanie Policji wymaga korzystania z budynku internatu, a sam budynek miałby być przekazany innej jednostce organizacyjnej.
W ocenie Sądu także i kolejny zarzut polegający na braku prawidłowej realizacji funkcji wychowawczej i opiekuńczej, a polegający na inspirowaniu i nie przeciwdziałaniu akcji protestacyjnej pracowników i wychowanków ZS[...] okazał się być niezasadny. Okoliczność, że skarżąca informowała Prezydenta Miasta o możliwości wyrażania niezadowolenia przez pracowników i wychowanków szkoły nie oznacza, że sama skarżąca takie akcje inicjowała. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia 31 maja 2016 r., w którym skarżąca poinformowała Prezydenta Miasta o wszczęciu protestu przez rodziców, pracowników internatu i wychowanków, a z treści tego pisma wynika, że na prośbę skarżącej jako dyrektora ZS [...] o zakończenie akcji protestacyjnej, osoby protestujące nie odstąpili od protestu (akta sprawy, karta nr 11). Ponadto Sąd dopuścił dowód z orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 6 lutego 2017 r., którym Komisja Dyscyplinarna uniewinniła skarżącą od zarzutu faktycznego godzenia się na akcję protestacyjną w okresie od 18 maja 2016 r. do 28 czerwca 2016 r. i nie przeciwdziałania samej akcji (akta sądowe sprawy, karty nr 42-43).
Sąd także zauważa, że zawarte w odpowiedzi na skargę powoływanie się na stanowisko Małopolskiego Kuratora Oświaty oraz Wojewody, które to organy przychyliły się do stanowiska Prezydenta Miasta co do zasadności natychmiastowego odwołania skarżącej zaskarżonym zarządzeniem, nie mają w tej sprawie decydującego znaczenia. Sąd przy tym zauważa, że z chwilą przekazania zarządzenia Wojewodzie jako organowi nadzoru nastąpiło wszczęcie postępowania nadzorczego, które w razie uznania braku zaistnienia przesłanek do jego unieważnienia, nie mogło zakończyć się wydaniem jakiegokolwiek aktu. Ustawa o samorządzie gminnym oraz ustawa o samorządzie powiatowym przyznają organowi nadzoru jedynie prawo do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego lub zawiadomienia o nieistotnym naruszeniu prawa, a każde działanie organu nadzoru skierowane wobec samorządu musi być oparte o wyraźną podstawę prawną. Przepisy tych ustaw nie przewidują wydawania jakiegokolwiek aktu w przypadku uznania, że dane zarządzenie jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie nie zaistniała przesłanka wymagana art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tzn. nie zaistniała szczególnie uzasadniona przesłanka nakazująca natychmiastowe odwołanie skarżącej z zajmowanego stanowiska. Postepowanie skarżącej nie było wyjątkowe lub nadzwyczajne, nie stanowiło niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem i żaden z zarzutów zawartych w zaskarżonym zarządzeniu nie potwierdził zaistnienia takiego uchybienia skarżącej jako dyrektora szkoły, które powodowało destabilizację w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej ZS [...] i dlatego koniecznym miało być natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godziłoby w interes szkoły jako interes publiczny.
Tym samym Sąd uznał, że zaistniała podstawa do unieważnienia zaskarżonego zarządzenia i na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło