II FSK 3593/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-20
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Bogdan Lubiński, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona w związku z rzekomym pozbawieniem strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa, może być uwzględniona, jeśli strona nie wykazała zaistnienia tej przesłanki i nie skorzystała z możliwości zaskarżenia pierwotnego postanowienia o odrzuceniu skargi?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, który może być uwzględniony tylko w ściśle określonych przypadkach. Strona wnosząca o wznowienie musi precyzyjnie wskazać i uzasadnić ustawowe przesłanki wznowienia. W sytuacji, gdy strona nie wykazała, że wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania, a pierwotne odrzucenie skargi nastąpiło z powodu braków formalnych (niewykazanie umocowania do reprezentacji), skarga o wznowienie postępowania nie może zostać uwzględniona. Ponadto, zarzuty dotyczące prawidłowości pierwotnego postanowienia powinny być podniesione w skardze kasacyjnej od tego postanowienia, a nie w skardze o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie G. złożyło skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Krakowie o odrzuceniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. WSA w Krakowie oddalił skargę o wznowienie, uznając, że nie zaistniały przesłanki do jej uwzględnienia, w szczególności strona nie wykazała pozbawienia możliwości działania wskutek naruszenia prawa. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia G. w K. Zasądzono od Stowarzyszenia G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca) Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia del. WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia G. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 80/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia G. w K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 559/14 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia G. w K. od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 31 grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Stowarzyszenia G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE 1.1 Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 80/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; - dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Stowarzyszenia G. w K. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca ) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 559/14. 1.2 Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 559/14 odrzucił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 31 grudnia 2013 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił , że strona skarżąca wezwana pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej tj. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, braku tego nie uzupełniła. Pismem z 13 czerwca 2014 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Sądu o "otworzenie rozprawy na nowo i sprostowanie oczywistej niedokładności" ww. postanowienia poprzez "zastąpienie odrzucenia skargi na orzeczenie jej zawieszenia". Postanowieniem z 10 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odmówił sprostowania postanowienia tego Sądu z 13 maja 2014 r. o odrzuceniu o skargi. Na postanowienie to Stowarzyszenie wniosło zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. Sąd zwolnił stronę skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej adwokata. Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla Stowarzyszenia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. sygn. akt II FZ 635/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowieniem z 10 października 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 559/14, w sprawie odmowy sprostowania postanowienia. Pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. Skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania o sygn. akt I SA/Kr 559/14 na zasadzie art. 273 § 2 w zw. z art. 133 § 3 p.p.s.a Jednocześnie zawnioskowano zmianę pełnomocnika z urzędu wobec zaniechania wykonywania przez niego powierzonych czynności. W uzasadnieniu skargi podniesiono , że do dnia 27 lipca 2016r. profesjonalny pełnomocnik z urzędu nie wniósł żadnego pisma merytorycznego w sprawie a sędzia NSA zamknęła sprawę rażąco naruszając art. 132 p.p.s.a., w tym pomijając orzeczenie merytoryczne, czym naruszyła prawo do sądu, prawo procesowe i materialne wydając postanowienie jedynie z obszaru formalnego. W skardze przytoczono min. fragment uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 70/06 z którego wynika, że: zbytni rygoryzm formalny prowadzi do obejścia przepisu art. 35 p.p.s.a. a wojewódzki sąd administracyjny naruszył art. 6 i art. 49 § 1 p.p.s.a.. nie wzywając skarżącej do podpisania przez osobę niemogącą być pełnomocnikiem w postępowaniu sądowo administracyjnym i odrzucenie skargi było przedwczesne. W judykaturze dominujący jest bowiem pogląd, iż w przypadku podpisania skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, strona winna być wezwana do podpisania skargi w trybie wskazanym w art. 49 §1 p.p.s.a. 1.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna. Jak wskazał, stosownie do art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w przepisach art. 271-285 ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, ale jednocześnie jest pismem strony w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., powinno więc odpowiadać wymogom określonym w art. 46 p.p.s.a., powinno też być sporządzone przez którąś z osób wymienionych w art. 276 p.p.s.a., a ponadto powinno zawierać wszystkie te elementy, które zostały wyszczególnione w art. 279 p.p.s.a. Wskazując na regulacje z art. 45, art. 46, art. 276, art. 277 oraz art. 279 i odnosząc ją do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że wynik badania spełnienia przesłanek formalnych w trybie art. 280 § 1 p.p.s.a. dawał podstawę skierowania skargi do rozpoznania na rozprawie na podstawie art. 281 p.p.s.a. W ocenie Sądu przedstawioną przez Stowarzyszenie argumentację należy zakwalifikować jako brak należytej reprezentacji strony i pozbawienie jej wskutek naruszenia przepisów możliwości działania, to jest przesłankę określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jak również wykrycie przez stronę takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, to jest przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu powołana przez Stowarzyszenie w skardze podstawa wznowienia nie występuje. Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały w ustawie o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi wyliczone taksatywnie i można je podzielić na trzy grupy: przyczyny nieważności (art. 271); właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273) oraz orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą, lub rozstrzygnięcie organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272). Zgodnie z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:(1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; (2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Sąd wskazał, że w skardze Stowarzyszenie powoływało się na brak aktywności pełnomocnika z urzędu na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym , oraz na fakt konieczności wezwania strony do podpisania skargi w przypadku braku umocowania pełnomocnika. Innych okoliczności mogących być podstawą wznowieniową nie podnosiło . Sąd zauważył, że pierwszy z tych zarzutów nie może być przez niego rozpatrywany albowiem sprawa dotyczy postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym i właściwy w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie na podstawie art. 175 p.p.s.a. jest ten Sąd. W przypadku, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest NSA, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 175, wprowadzający przymus adwokacko-radcowski przy sporządzeniu skargi o wznowienie postępowania. Niedopełnienie powyższego wymagania skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276, bez potrzeby uprzedniego wzywania o usunięcie braku, gdyż ma on charakter nieusuwalny. Ustawa nie przewiduje natomiast przy sporządzeniu skargi o wznowienie postępowania przymusu adwokacko-radcowskiego, jeśli postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania toczy się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Niemniej jednak pomimo niezadowolenia z pracy pełnomocnika , strona skarżąca kontestowała postępowanie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 559/14 , zatem w ocenie Sądu przedmiotem skargi było postępowanie zakończone postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie nie wykazało , że w dniu złożenia skargi nie miało zdolności sądowej lub procesowej albo nie było należycie reprezentowana lub że wskutek naruszenia przepisów prawa było pozbawiona możności działania. Również podnoszone przez Stowarzyszenie argumenty dotyczące konieczności wezwania strony do podpisania skargi, w ocenie Sądu, nie zasługiwały na uwzględnienie . Podstawą odrzucenia skargi nie była bowiem kwestia umocowania pełnomocnika lecz kwestia braków formalnych polegających na niewykazaniu umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia przez osoby podpisane na skardze. Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie zrobią, Sąd uprawniony jest w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać ich do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych własnego postępowania. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z tych wymagań jest dołączenie do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, jeżeli skargę wnosi osoba fizyczna uprawniona do działania w imieniu osoby prawnej (art. 28 § 1 p.p.s.a.). Nieprzedstawienie dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej stanowi brak formalny pisma, którego nieusunięcie we wskazanym przez sąd terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego też wobec nieuzupełnienie braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stronie skarżącej przysługiwało prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego gdzie mogła podnosić merytoryczne zarzuty dotyczące prawidłowości postanowienia Sądu z 13 maja 2014 r. z czego jednak nie skorzystała . Zarzutów tych nie może natomiast podnosić na etapie postępowania o wznowienie postępowania sądowego. Skarga o wznowienie postępowania jest bowiem środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, przysługuje tylko od ściśle określonych orzeczeń i jest oparta na wąsko określonych podstawach. Przy ich stosowaniu nie można stosować wykładni rozszerzającej.
W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego. Odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia o zmianę pełnomocnika Sąd wskazał, że o tym, jaka konkretnie osoba będzie pełnomocnikiem, stosownie do art. 253 p.p.s.a., decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa (w rozpoznawanej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie). Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny pracy pełnomocnika, jak również nie ma instrumentów prawnych do zasądzenia od pełnomocnika na rzecz prywatnej firmy kosztów sporządzania pism procesowych, czego domagała się strona skarżąca. Również takiej podstawy nie dają powołane przez nią przepisy. Powołana bowiem podstawa prawna (abstrahując , że jest nieaktualna) dotyczy postępowania cywilnego a nie administracyjnego i dotyczy opłaty wnoszonej do sądu wymaganej przy wnoszeniu pism podlegających takiej opłacie . Konkludując Sąd stwierdził, że w sprawie faktycznie nie zaistniała żadna z wskazanych w skardze ustawowych podstaw wznowienia, a zatem nie spełnia wymogów określonych art. 271 pkt 2 p.p.s.a. 2.1 W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik Stowarzyszenia z urzędu , zaskarżając go w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania , a to przepisów art. 270 p.p.s.a. w zw. z art. 271 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania , co w efekcie doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Przy tak sformułowanym zarzucie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Nadto wniósł o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych a w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik oświadczył, że wnosi skargę kasacyjną na jednoznaczne żądanie strony, mając na względzie przepisy ustawy Prawo o adwokaturze oraz Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Uzasadniając zaś zarzut, autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd naruszył przepisy art. 270 p.p.s.a. w zw. z art. 271 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieprawidłowo przyjmując, że w niniejszej sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki do wznowienia postępowania, związane z tym iż wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. Pominął również WSA w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, szczegółowe wyjaśnienie przyczyn, dla których to uznał brak zasadności skargi – pozostawiając w tym zakresie jedynie lakoniczne wywody. Skarżąca należycie zaś umotywowała wniosek o wznowienie postępowania, co winno skutkować jego uwzględnieniem. 2.2 W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstaw., a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych, opartych na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, jak też ich uzasadnienia (por. np. wyroki NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 97/08; z 10 czerwca 2009 r., II FSK 241/08;; z 3 listopada 2010 r. I FSK 1663/09; z 26 października 2010 r., II OSK 1667/09 oraz z 10 grudnia 2010 r., II FSK 1387/09; wszystkie cyt. wyroki dost. na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2016 r., I FSK 2080/14). W analizowanej skardze kasacyjnej, wskazując na podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów art. 270 p.p.s.a. w zw. z art. 271 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, co w efekcie doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Zarzut ten sformułowany został w sposób ogólny bez wskazania na czym konkretnie polegało naruszenie przez Sąd przywołanych w nim przepisów. Z kolei uzasadnienie zarzutu (przytoczone wyżej) sprowadza się do wskazania, że Sąd nieprawidłowo uznał brak przesłanek do wznowienia postępowania związanych z tym, że wskutek naruszenia przepisów prawa (bez wskazania o jakie przepisy chodzi) skarżąca była pozbawiona możliwości działania oraz konkluzji, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zawarł szczegółowego wyjaśnienie przyczyn uznania bezzasadności skargi, ograniczając się jedynie do lakonicznych wywodów, podczas gdy skarżąca należycie umotywowała wniosek o wznowienie postępowania, co winno skutkować jego uwzględnieniem. Tak skonstruowany zarzut, w świetle wskazanych wyżej reguł i zakresu kontroli kasacyjnej skarżonego wyroku, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Lektura zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że w istocie stanowi on polemikę ze stanowiskiem prezentowanym przez Sąd pierwszej instancji, abstrahując przy tym od treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ale w żadnej mierze go nie podważa. Wbrew twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w szczegółowych i logicznych rozważaniach odniósł się do wszelkich aspektów sprawy istotnych z punktu widzenia oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania, także tych które nie zostały przez Stowarzyszenie podniesione w skardze. Sąd w przekonujący sposób wyjaśnił także powody oddalenia skargi o wznowienie oraz wyjaśnił podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia. Nie można przy tym zgodzić z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że strona skarżąca należycie umotywowała przesłanki wznowienia postępowania. Przeciwnie pismo Stowarzyszenia zatytułowane "Skarga o wznowienie postępowania (...)" i tak zakwalifikowane, jakkolwiek podnosi szereg okoliczności, w tym krytyczne oceny sposobu działanie pełnomocnika z urzędu, to w istocie nie wskazuje precyzyjne podstawy żądania tj. ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 559/14 w przedmiocie odrzucenia skargi, ani też ich przekonującego uzasadnienia. Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że stosownie do przywołanego w zarzucie art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w Dziale VII ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Z przepisu tego wynika, że postępowanie sądowe może być wznowione wyłącznie na żądanie uprawnionej strony, a ustawa nie przewiduje wznowienia tego postępowania z urzędu, ani nie daje podstaw do modyfikowania przedmiotu zaskarżenia skargą o wznowienie. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w ściśle określonych w ustawie przypadkach. W konsekwencji w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty wykraczające poza zakres ustawowych podstaw wznowienia. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. obowiązkiem podmiotu domagającego się wznowienia postępowania jest w szczególności wskazanie w skardze podstawy wznowienia i jej uzasadnienie. Stąd też w skardze o wznowienie należy wyraźnie wskazać, które z przesłanek wymienionych w przepisach art. 271 – 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie w danej sprawie. Sąd nie może się natomiast samodzielnie doszukiwać przesłanek wznowienia abstrahując od żądań zawartych w skardze o wznowienie (por. wyrok NSA z 13 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 115/07; także: A. Kabat w B. Dauter i inni. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lex Omega. WKP 2018 r., komentarz do art. 279 p.p.s.a.). ` Jedna z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania sądowego uregulowana została w przywołanym w skardze przepisie art. 271 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Sąd pierwszej instancji do tych przesłanek wznowienia odniósł się w sposób wyczerpujący uzasadniając, z odwołaniem się do obowiązujących przepisów prawa, że strona skarżąca nie wykazała, iż w dniu złożenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. nie miała zdolności sądowej lub procesowej, jak również nie wykazała, że nie była należycie reprezentowana ani też, że wskutek naruszenia prawa była pozbawiona możliwości działania. Konstatacja ta w żadnej mierze nie została w skardze kasacyjnej podważona. Sąd zauważył przy tym, że podstawą odrzucenia skargi wskazanym postanowieniem nie były braki w zakresie umocowania pełnomocnika, ale kwestia nieusunięcia, pomimo wezwania, braków formalnych polegających na niewykazaniu umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia przez osoby podpisane pod skargą - przez złożenie odpisu z krajowego Rejestru Sądowego. Jak trafnie przy tym zauważył Sąd pierwszej instancji, strona skarżąca nie skorzystała z przysługującej jej prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sad Administracyjnego od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. o odrzuceniu skargi, w którym to środku mogła podnieść merytoryczne zarzuty co do prawidłowości tego postanowienia. 3.2 Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd nie rozpoznał wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, albowiem stosownie do art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. czynności w tym zakresie wykonuje referendarz sądowy wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło