II FSK 3452/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy, określając wzory formularzy i deklaracji podatkowych, może zamieścić w nich oświadczenie o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością", jeśli przepisy prawa nie dają organowi uprawnienia do nałożenia takiego obowiązku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że oświadczenie zamieszczone w formularzach podatkowych ma charakter informacyjny i służy zwróceniu uwagi składającego na prawidłowość wypełniania dokumentów, a nie nakłada dodatkowych obowiązków ani nie wywołuje negatywnych skutków prawnych. Sąd uznał, że ewentualna niezręczność językowa lub drobne uchybienie nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Korczew w sprawie określenia wzorów formularzy podatkowych, zarzucając, że zawiera ona niedozwolone oświadczenie o odpowiedzialności karno-skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając oświadczenie za informacyjne. Prokurator wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustaw podatkowych, a także naruszenie art. 151 i art. 141 § 4 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Siedlcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/16 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Siedlcach na uchwałę Rady Gminy Korczew z dnia 26 listopada 2015 r. nr XIV/70/2015 w przedmiocie określenia wzorów formularzy, informacji i deklaracji podatkowych w podatku od nieruchomości, podatku leśnym, podatku rolnym oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r., III SA/Wa 2287/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Siedlcach na uchwałę Rady Gminy z dnia 26 listopada 2015 r. w przedmiocie określenia wzorów formularzy, informacji i deklaracji podatkowych w podatku od nieruchomości, podatku leśnym, podatku rolnym. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że w uchwale Rada Gminy określiła wzór formularzy i deklaracji podatkowych m.in. w podatku od nieruchomości, w sprawie informacji w podatku rolnym. Według projektu miałoby w nich być zawarte oświadczenie o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Według prokuratora przepisy powołane jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na osobę obowiązku składania oświadczenia z takim pouczeniem. W rezultacie zawarte sformułowanie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Rada Gminy w odpowiedzi wskazała, że oświadczenie zawarte w formularzach należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzający do zwrócenia szczególnej uwagi i dbałości przez składającego informację lub deklarację, aby wypełnić je prawidłowo. Wskazanie na możliwość ponoszenia odpowiedzialności nie powoduje jej powstania i nie powoduje zagrożenia dla interesów i praw jednostki. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, podnosząc, że oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2015 r., I SA/Go 345/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2016 r., III SA/Wa 2958/16; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 5 maja 2016 r., II FSK 4/16; II FSK 3354/15, II FSK 3404/15, II FSK 3405/15, 3 sierpnia 2016 r., II FSK 933/16, II FSK 499/16). Zdaniem sądu I instancji takie oświadczenie nie wywołuje negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków, a stanowi informację dla składającego deklarację. 4. Powyższy wyrok prokurator zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 94 i art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przekroczenie przez organ władzy publicznej - Radę Gminy - upoważnienia ustawowego do działania w granicach prawa, skonkretyzowanego w art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 z późn. zm.- zwanej dalej: u.s.g.) oraz art. 6a) ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 z późn. zm.- zwanej dalej: p.r.), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.- zwanej dalej: u.p.o.l.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 465 z późn. zm.- zwanej dalej: u.p.l.) wynikającą z błędnej wykładni przepisów i w konsekwencji podjęcie przez Radę Gminy uchwały z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy, informacji i deklaracji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, która - we wzorze informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1) stanowiącym załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały, w rubryce "G", we wzorze deklaracji na podatek od nieruchomości (DN-1) stanowiącym załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały w rubryce "H", we wzorze informacji w sprawie podatku rolnego (IR-1) stanowiącym załącznik nr 5 do zaskarżonej uchwały, w rubryce "I", we wzorze deklaracji na podatek rolny (DR-1) stanowiącym załącznik nr 6 do zaskarżonej uchwały w rubryce "I", we wzorze informacji w sprawie podatku leśnego (IL-1) stanowiącym załącznik nr 9 do zaskarżonej uchwały w rubryce "G",w deklaracji na podatek leśny (DL-1) stanowiącym załącznik nr 10 do zaskarżonej uchwały, w rubryce "H" zawiera niedozwolone oświadczenie o odpowiedzialności karno - skarbowej składającego deklarację i informację podatkową, 2) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.- zwanej dalej: p.p.s.a.) polegające na błędnym uznaniu, że organ nie przekroczył kompetencji ustawowych zawartych w przepisach art. 7, art. 94, art. 168 Konstytucji RP, art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 6a ust. 11 p.r., art. 6 ust 13 u.p.o.l. oraz art. 6 ust. 9 u.p.l. i w konsekwencji niezasadnym oddaleniu skargi; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnej interpretacji treści oświadczenia zamieszczonego w informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1, załącznik nr 1- w rubryce "G"), w deklaracji na podatek od nieruchomości (DN-1, załącznik nr 2 - w rubryce "H"), w informacji w sprawie podatku rolnego (IR-1, załącznik nr 5 - w rubryce "I"), w deklaracji na podatek rolny (DR-1, załącznik nr 6 - w rubryce "I"), w informacji w sprawie podatku leśnego (IL-1, załącznik nr 9 - w rubryce "G"), w deklaracji na podatek leśny (DL-1, załącznik nr 10 - w rubryce "H"), a w konsekwencji nieprawidłowym uznaniu, że dokumenty te nie są wypełniane pod rygorem odpowiedzialności karno-skarbowej. Mając na uwadze powyższe, prokurator wniósł o: - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 5. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół kwestii sposobu interpretacji wzoru oświadczenia określonego w zaskarżonej uchwale Rady Gminy. Jako zbyt daleko idące trzeba zakwalifikować uwagi zamieszczone w skardze kasacyjnej co do intencji organu Gminy. Ustalenia w tym przedmiocie nie poddają się zobiektywizowanej ocenie, a co więcej - są one niczym innym, jak pochodną zabiegów interpretacyjnych. W skardze kasacyjnej mowa jest o nieprawidłowej bądź prawidłowej interpretacji odpowiedniego fragmentu uchwały, gdy tymczasem niezgodność (sprzeczność) tego aktu z prawem powinna być wykazana przez odwołanie się do litery prawa, tj. treści jego konkretnego postanowienia. W tej materii wystarczająco wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyjaśniając w uzasadnieniu wyroku, ze podziela stanowisko w zakresie tego, jak rozumieć należy wzór oświadczenia. Przyjął on, że "oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie". Kwalifikacja nadana przez sąd kwestionowanemu fragmentowi uchwały jest całkowicie jasna. Problem dotyczy więc bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego. Jeśli zatem jego utrzymanie w porządku prawnym nie powoduje zagrożenia dla interesów i praw jednostki, a określony uszczerbek mogłaby wywołać jedynie nieprawidłowa - odmienna od przyjętej przez sąd - interpretacja odpowiedniego fragmentu uchwały, są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Wypada w związku z tym przychylić się do zdania sądu pierwszej instancji, że wspomniane oświadczenie jest elementem "zbędnym, ale nie wywołuje ono negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków" oraz stanowi informację dla składającego stosowny dokument. 6. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska i poglądów zawartych w wyroku NSA z dnia 11 lipca 2017 r., II FSK 1219/17, albowiem nie można zgodzić się z zawartą tam tezą, że: "Rada Gminy nie może uchwalić, iż w formularzu deklaracji podatkowej znajdzie się pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszach oświadczeń". Treści kwestionowanego przez Prokuratora zapisu uchwały w żadnym nowiem razie nie można uznać za pouczenie, a tylko za informację. Poza tym jest to pogląd NSA odosobniony. 7. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło