VII SA/Wa 637/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-17
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Renata Nawrot, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie elektrowni wiatrowej, w sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, a jedynie stwierdzono jej nieważność w toku postępowania, podmiotowi innemu niż inwestor przysługuje status strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę, które nie zostało ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego (choć postępowanie o stwierdzenie jego nieważności było w toku), zastosowanie znajduje art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron postępowania wyłącznie do inwestora. W związku z tym, podmiotowi innemu niż inwestor nie przysługuje status strony, a organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone, ponieważ GINB uznał, że skarżący nie posiadają statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie elektrowni wiatrowej, zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Skarżący kwestionowali tę decyzję, argumentując, że powinni być traktowani jako strony na podstawie art. 28 kpa, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w przedmiocie udzielenia [...] Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] na podstawie art. 59 ust. 1 i ust. 3
w związku z art. 55 pkt 1 lit h i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) udzielił [...] Sp. z.o.o.
z siedzibą w [...] pozwolenia na użytkowanie:
elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą: linię kablową, złącze kontrolno-pomiarowe zk-sn, plac manewrowy i drogę wewnętrzną na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gmina [...] , wybudowanej na podstawie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] przeniesionej decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak: [...]
a następnie zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę, kategorie obiektów: elektrownia wiatrowa – XXIX, place manewrowe – XXII, drogi i elementy dróg – IV, sieci elektroenergetyczne – XXVI. Ponadto w decyzji określono wykonanie dodatkowych prac w terminie do dnia 9 grudnia 2016 r.
Z akt administracyjnych wynika, iż wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie wpłynął do organu w dniu 13 września 2016 r.
W dniu 5 października 2016 r. inwestor ([...] Spółka z o.o.) dodatkowo przy piśmie z dnia 28 września 2016 r. złożył: oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony właściwych organów wymienionych w art. 56 ustawy Prawo budowlane, dokumentację geodezyjną zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki i kopię rysunków wchodzących
w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami przez projektantów zakwalifikowanymi jako zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego wraz z uzupełniającym opisem.
W dniu 21 października 2016 r. do WINB w [...] wpłynęła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...][...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą linie kablowe, złącze kontrolno - pomiarowe zk-sn, plac manewrowy i drogę wewnętrzną na działce nr [...]
w miejscowości [...] , gm. [...] wydanej na rzecz [...] Sp. z o.o., następnie przeniesionej na rzecz [...] Sp. z o.o. decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] i decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] zmieniającej ww. decyzję pierwotną Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r.
w zakresie projektu budowlanego.
Uznając brak przesłanek do zawieszenia postępowania, organ przeprowadził kontrolę, w wyniku której nie stwierdzono niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym w zakresie: charakterystycznych parametrów technicznych, widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego, urządzeń budowlanych, elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego zapewniających użytkowanie ww. obiektów zgodnie z przeznaczeniem, stwierdzając także, że teren budowy został doprowadzony do należytego stanu i porządku.
Ponadto podczas kontroli dokonano sprawdzenia wprowadzonych przez projektanta zmian nieodstępujących w sposób istotny od projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r., przeniesionej decyzją z dnia [...] października 2015 r., a następnie zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o pozwoleniu na budowę, opisanych w oświadczeniu kierownika budowy, potwierdzonym przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego.
Zdaniem WINB w [...] wprowadzone zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały na zwiększeniu i zamianie kształtu stopy owalnej fundamentowej (żelbetowej) z piwnicą o średnicy zewnętrznej 18 m na stopę okrągłą fundamentową (żelbetową) pełną do średnicy zewnętrznej 20 m, zaś z uwagi na zmianę rozwiązania projektowego wieży betonowej na stalową cokół stanowiący podstawę do oparcia wieży elektrowni o średnicy 10,70 m zmniejszono do średnicy 5,42 m. Jednocześnie podczas kontroli ustalono, że inwestor wykonał cały zakres robót, lecz w wyniku opadów i innych czynników atmosferycznych od strony dojazdu do obiektu i wokół obsypanej humusem stopy powstały rozmycia i miejscowe opadnięcia humusu zaś na terenie placu manewrowego powstały lokalnie nierówności płaszczyzny utwardzonego terenu, które należy uzupełnić i naprawić.
Po dokonanej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zachodzą okoliczności do udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną w m. Jasionka
z określeniem terminu wykonania pozostałych robót budowlanych obejmujących profilowanie i humusowanie terenu w otoczeniu obiektu elektrowni wiatrowej, wyrównanie płaszczyzny placu manewrowego i uzupełnienie kruszywem kamiennym powstałych ubytków do dnia 9 grudnia 2016 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] i [...] wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez wydanie decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie, a nadto o uznanie ich za stronę postępowania. W obszernym uzasadnieniu odwołujący swoje twierdzenia podparli orzecznictwem sądów administracyjnych. Zdaniem Skarżących
w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, a ich legitymację powinno oceniać się według przepisu art. 28 kpa.
Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej kpa), umorzył postępowanie odwoławcze.
Po przedstawieniu stanu sprawy prowadzonej przez WINB w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, organ centralny stwierdził, iż kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie czy Skarżącym przysługuje przymiot strony
w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną.
Wyjaśnił zatem, iż art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane wyraźnie stanowi że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Przepis ten ma szczególny charakter wobec ogólnej normy art. 28 kpa. Jego treść wyłącza z postępowania te osoby, które nie są inwestorem. GINB podparł swoje zapatrywanie, stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1174/07, w którym wyjaśniono, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę.
Stwierdził wobec tego, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] , zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] , pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą linie kablowe, złącze kontrolno-pomiarowe zk-sn, plac manewrowy i drogę wewnętrzną na dz. nr [...] w miejscowości [...] , gm. [...] . Ww. pozwolenie na budowę zostało następnie decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., znak. [...] przeniesione na [...].
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], znak: [...] Starosta [...] zmienił na wniosek inwestora własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę w zakresie zmiany
w projekcie budowlanym elektrowni wiatrowej: zmiany turbiny wiatrowej, zmiany konstrukcji i wysokości wieży nośnej (kategoria obiektu: XXIX). W tym stanie sprawy [...] WINB udzielił pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania GINB nie podzielił stanowiska Skarżących, iż w niniejszej sprawie legitymację strony skarżącej należy oceniać na postawie art. 28 kpa, a nie na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Wyjaśnił zatem, że Skarżący nie są inwestorami przedmiotowej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną, ani nie działają w imieniu inwestora. W związku z tym nie mogą wnieść prawnie skutecznego odwołania od decyzji dotyczącej pozwolenia na jej użytkowanie
Organ centralny podkreślił, że podmiotem, który może wnieść skuteczne odwołanie od decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co w konsekwencji wyłącza możliwość uzyskania statusu strony przez inne kategorie podmiotów, choćby nawet miały one interes prawny w innych postępowaniach dotyczących danej inwestycji, np. w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę.
Na poparcie swojego stanowiska GINB przywołał orzeczenia NSA, wyrok z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2179/12 i wyrok z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1201/09.
Powyższe nie dotyczy sytuacji jak podał GINB, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem legalizacji samowoli budowlanej lub odstępstw od warunków pozwolenia zakończonych pozwoleniem na użytkowanie obiektu wydanym w wyniku postępowania legalizacyjnego" (por. też wyrok NSA z dnia 17.06.2011 r., sygn. akt II OSK 1130/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30.11.2011, sygn. akt II SA/Ol 874/11).
W rezultacie uznając, iż w przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę nie zostało wydane w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, nie jest ono skutkiem legalizacji samowoli budowlanej ani też istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, ponadto decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni wraz z infrastrukturą techniczną (wraz z decyzją ją zmieniającą) nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, zatem legitymację prawną Skarżących do występowania w niniejszej sprawie w charakterze stron oceniać należy wyłącznie przez pryzmat art. 59 ust 7 Prawa budowlanego, a nie jak wskazują Skarżący na podstawie art. 28 kpa.
Jednocześnie organ centralny uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] , stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] czerwca 2016 r. nie jest jeszcze ostateczna. Również wstrzymanie wykonania decyzji
o pozwoleniu na budowę nie uniemożliwia udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśnił, że z uwagi na charakter niniejszej decyzji pozostają one bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę są dwoma odrębnymi postępowaniami w znaczeniu procesowym
i regulowane różnymi przepisami chociaż mogą dotyczyć tego samego obiektu Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie jest kontynuacją postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tej sytuacji organ wydający pozwolenie na użytkowanie tj. organ nadzoru budowlanego nie bada prawidłowości projektu i ewentualnych jego wad, bo to nie leży w jego kompetencji, tylko stwierdza czy obiekt wykonano zgodnie z projektem i czy nadaje się do użytkowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W uzupełnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów tj.:
1. art. 59 ust. 7 prawa budowlanego w zw. z art. 28 prawa budowlanego polegające na bezpodstawnym uznaniu, że nie przysługuje jej status strony w postępowaniu,
w sytuacji, w której:
a) w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmuje się, że art. 59 ust. 7 prawa budowlanego należy interpretować szeroko w przypadku kwestionowania zgodności z prawem wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę,
a w sprawie tych decyzji toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia ich nieważności;
b) jej działka położona jest w odległości 1350 m od elektrowni wiatrowej,
2. art. 59 ust. 5 prawa budowlanego w zw. z art. 59a ust. 1 prawa budowlanego polegające na wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo, że w dacie wydania decyzji inwestor nie legitymował się wykonalną decyzją budowlaną;
3. art. 59 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 a) budowlanego polegające na wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji gdy oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego zgodnie z projektem budowlanym nie odpowiadało stanowi faktycznemu i praw obowiązującemu w dacie wydania takiego oświadczenia, jak również w dacie wydania decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie, albowiem jedynym projektem budowlanym obowiązującym w zakresie rzeczonej inwestycji jest projekt budowlany zatwierdzony decyzją budowlaną wydaną przez Starostę [...] w marcu 2013 r.,
4. art. 59 ust. 1 i ust. 5 prawa budowlanego w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 a) prawa budowlanego,
5. art. 59a ust. 1 i ust. 2 pkt 1), 2) a), b) i e) prawa budowlanego w zw. z art. 59 ust. 5 prawa budowlanego polegające na wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomimo:
a. braku zbadania wysokości wybudowanej elektrowni,
b. wykonania budowli ziemnej w kształcie pierścienia o wysokości ok. 1,0 metra okalającego wieżę elektrowni wiatrowej, której nie przewidywał żaden z projektów budowlanych, a która wynika ze zmiany konstrukcji stopy fundamentowej;
c. usytuowania elektrowni wiatrowej w miejscu innym niż określono to
w dokumentacji,
d. tego, że inwestycja posiada stały plac manewrowy,
e. braku zweryfikowania zgodności rozmiarów stopy fundamentowej,
f. braku zweryfikowania, czy wybudowana elektrownia wiatrowa jest urządzeniem,
o którym mowa w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w decyzji
o pozwoleniu na budowę;
g. braku zweryfikowania, czy wybudowana elektrownia wiatrowa nie narusza norm hałasu;
h. braku zweryfikowania, czy wybudowana elektrownia wiatrowa nie narusza ustaleń decyzji środowiskowej;
6. art. 107 § 3 kpa,
7. art. 7 kpa, art. 8 § 1 kpa w związku z art. 77 kpa w związku z art. 59 a prawa budowlanego.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, wskazując, iż nie posiada oryginałów wnioskowanych dokumentów.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca odniosła się do postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 orzekł, iż "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wyraził pogląd, iż "prawo do wnoszenia odwołań (art. 127-140 kpa) jest rozwinięciem wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Cechy charakterystyczne systemu instancyjnego sprowadzić można, po pierwsze, do totalności, co oznacza, że każde rozstrzygnięcie może być skontrolowane; po drugie, do wnioskowości, czyli sytuacji,
w której tylko wskutek inicjatywy uprawnionego podmiotu (strony lub osoby działającej na prawach strony) może zostać uruchomione postępowanie przed organem wyższej instancji; po trzecie, inicjatywa uprawnionego podmiotu, co należy stanowczo podkreślić, ma prowadzić do procesowego sposobu rozpoznania sprawy. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji wraz
z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa"
Pogląd ten podzielany przez sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę był wielokrotnie powtarzany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przytoczyć tu należy przede wszystkim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. II OSK 942/2005 ONSAiWSA 2007/2 poz. 50 w którym orzeczono, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną
w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 49 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Przechodząc do zasadniczej kwestii – statusu strony postępowania w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie zakres stron postępowania zostaje ograniczony, bowiem art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, który stanowi wobec regulacji art. 28 kpa lex specialis, stanowi, że stroną
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.
Jednak ww. reguła ma zastosowanie w przypadku gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po zakończeniu budowy, zrealizowanej w oparciu
o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w wyniku przeprowadzonego uprzednio postępowania legalizacyjnego (art. 50-51 Prawa budowlanego), a więc dotyczy budowy zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to w takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, lecz art. 28 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1574/07, publ. LexPolonica nr 2011987, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 911/05, teza publ. Prawo budowlane pod red. A. Glinieckiego, Wydanie 1, LexisNexis, Warszawa 2007, s. 354).
Oznacza to, że zawężenie zakresu podmiotów jako stron postępowania na etapie pozwolenia na użytkowanie tylko do jednej strony (inwestora) jest skutkiem legalnego postępowania inwestora, który przystępując do użytkowania obiektu ma wykazać realizację inwestycji zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Dlatego należy zaznaczyć, że wbrew zarzutom skargi dyspozycja normy z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma tylko zastosowanie w stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, a dopiero następnie realizuje ten proces budowlany zgodnie z tym pozwoleniem (wyrok NSA z 7 lutego 2013 r., II OSK 1871/11, Lex nr 1358437, podobnie wyrok NSA z 11 lutego 2014 r. II OSK 2179/12).
Natomiast w wyroku z dnia 23 marca 2017 r. II OSK 1869/15, NSA stwierdził odnosząc się do wykładni art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, że "Zgodnie z nią, ograniczenie stron w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie wyłącznie do inwestora dotyczy tylko sytuacji, w których decyzja
o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z tymże funkcjonującym w obrocie prawnym pozwoleniem. Tylko bowiem w takim przypadku można uznać, że interesy innych podmiotów, które podlegały ocenie na wcześniejszych etapach szeroko pojmowanego procesu budowlanego nie zostaną naruszone. W przypadku zatem skutecznego zakwestionowania zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, stosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego doznaje ograniczenia. Przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w zakresie określenia stron postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie dotyczy, natomiast sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem postępowania naprawczego w sytuacji wyeliminowania
z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, legalizacji samowoli budowlanej lub też odstępstw od warunków pozwolenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1201/09; 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1130/10; z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2179/12;
z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2998/12 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; A. Gliniecki (red.). Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 2. Warszawa 2014 r., str. 749)."
W niniejszej sprawie GINB kontrolował decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaną po zrealizowaniu inwestycji w oparciu o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę.
Sąd nie ma wątpliwości, że skarżąca nie mogła nabyć statusu strony
w niniejszym postępowaniu niezależnie od podnoszonych zarzutów odwołania.
Co istotne, jest poza sporem, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przez organ pierwszej instancji, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz z dnia [...] czerwca 2016 r. nie była jeszcze ostateczna.
W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że po dokonaniu takiego ustalenia, obowiązkiem organu odwoławczego było wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, bowiem ustawodawca uznał za zbędny udział właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości sąsiednich, znajdujących się w obszarze oddziaływania wznoszonego obiektu, w dalszym postępowaniu o wydanie decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie legalnie wzniesionego obiektu. Zarzut naruszenia art. 59 ust. 7 prawa budowlanego zarówno przez jego wykładnię, jak i zastosowanie jest więc nieuzasadniony. Za chybione sąd uznał także naruszenie art. 59 ust. 5, ust. 1 czy art. 57 ust. 2 pkt 2a Prawa budowlanego, bowiem jeszcze raz podkreślić należy skarżąca nie posiada statusu strony w niniejszym postępowaniu.
Powyższe ustalenie czyni bezzasadnym podniesione w skardze zarzuty zwłaszcza dotyczące naruszenia art. 59 a ust 1 i ust. 2 pkt 1), 2) a), b) i e) Prawa budowlanego, gdyż ocena merytoryczna decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy możliwa jest dopiero po pozytywnej weryfikacji podmiotu wnoszącego odwołanie. Nie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 kpa, a zaskarżona decyzja została w należytym stopniu uzasadniona.
Tym samym sąd nie podziela argumentów strony skarżącej co do naruszenia przepisów postępowania art. 7 kpa, art. 8 § 1 kpa, czy art. 77 kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło