I OSK 1585/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-21
Skład orzekający: Marian Wolanin, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg, uwzględniająca koszty własne powiatu związane z organizacją parkingu i zakupem lawety oraz trudności w egzekwowaniu należności od właścicieli pojazdów, została podjęta z naruszeniem art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady powiatu ustalająca opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów, która uwzględnia koszty własne związane z realizacją zadania oraz trudności w egzekwowaniu należności, nie narusza istotnie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Sąd stwierdził, że kryteria takie jak konieczność sprawnej realizacji zadań i koszty ponoszone przez powiat są spełnione, a ewentualne niedociągnięcia nie wpływają na treść uchwały w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył uchwałę Rady Miasta dotyczącą ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg, zarzucając naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność uchwały, uznając, że organ kierował się kryteriami nieprzewidzianymi w ustawie. Rada Miasta wniosła skargę kasacyjną, kwestionując błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i oddalił skargę złożoną do sądu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Samuła po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miasta [...]. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1314/17 w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miasta [...]. z dnia [...]. listopada 2016 r. nr [...]. w przedmiocie ustalenia na rok 2017 opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę złożoną do sądu I instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1314/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miasta [...]. z dnia [...]. listopada 2016 r., nr [...]., w przedmiocie ustalenia na rok 2017 opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miasta [...]. z dnia [...]. listopada 2016 r., nr [...]., w sprawie ustalenia na rok 2017 opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2016 r., poz. 5129). Skarżący zakwestionował § 1 i 2 wskazanej uchwały oraz przepisy zamieszczone w załącznikach nr 1 i 2, zarzucając, iż zostały one wydane z naruszeniem art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm.), zwanej dalej p.r.d., i wniósł o stwierdzenie ich nieważności.
Skarżący podkreślił, że korzystając z upoważnienia do ustalania stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi, organ powiatu ma obowiązek uwzględnić potrzebę skutecznego usuwania pojazdu z drogi jak również koszty usuwania i przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym na obszarze danego powiatu. Aby uwzględnić drugą ze wskazanych przesłanek, rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z dróg i przechowywania ich na parkingach, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji przytoczył na wstępie swoich rozważań treść art. 130a ust. 6 i ust. 6a p.r.d. Wskazał, że ustawodawca w art. 130a ust. 6 p.r.d. określił dwie przesłanki, którymi powinien kierować się organ samorządu powiatu podejmując uchwałę na podstawie tego przepisu. Są to: konieczność zapewnienia sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek rada powiatu powinna przeanalizować jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadania przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki, przy zapewnieniu ciągłości usług również w dni ustawowo wolne od pracy. Z kolei ustalenie wysokości opłat w oparciu o drugą z wymienionych przesłanek powinno obejmować ustalenie kosztów tego typu usług świadczonych na terenie powiatu, którego uchwała dotyczy. Ustalenie zaś wysokości globalnej stawek opłat powinno stanowić wypadkową wymienionych wyżej przesłanek. Uzasadnienie uchwały powinno szczegółowo określać jakie dane zostały wzięte pod uwagę, w taki sposób, aby poddawała się ona kontroli w szczególności w zakresie tego, czy uchwałodawca ustalając wysokość poszczególnych stawek nie wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia, uwzględniając kryteria nie przewidziane w ustawie.
Sąd pierwszej instancji przyznał rację Rzecznikowi Praw Obywatelskich, iż zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 130a ust. 6 p.r.d., bowiem lektura jej uzasadnienia prowadzi do wniosku, że uchwałodawca, ustalając wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na parkingach strzeżonych kierował się kryteriami nieprzewidzianymi w ustawie, nie biorąc w ogóle pod uwagę kosztów usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu.
Odnosząc się do argumentów organu co do uwzględnienia przy ustalaniu stawek na maksymalnym przewidzianym przez prawodawcę poziomie kosztów realizacji zadania i konieczności uwzględnienia również strat wynikających z braku możliwości wyegzekwowania kosztów od właścicieli pojazdów i długotrwałości procedur związanych z przejęciem własności nieodebranych pojazdów przez powiat, Sąd stwierdził, że nie mogły one zostać uwzględnione. Ustawodawca nakładając na powiat obowiązki wynikające z art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. określił bowiem ściśle kryteria, które winny być brane pod uwagę przy podejmowaniu uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. i tego rodzaju kalkulacja w kryteriach tych się nie mieści.
Sąd przyznał, że ustawodawca wskazując na konieczność wzięcia pod uwagę kryterium sprawnej realizacji zadań pozostawił organom samorządu powiatu pewien luz decyzyjny, wynikający z możliwości takiej organizacji usuwania i przechowywania pojazdów, która z jednej strony zapewni skuteczność i szybkość działania, a także zapewnienie ciągłości usług z drugiej. W zakresie tego kryterium mogą się zatem mieścić zarówno organizacja własnego parkingu, zakup lawety i koszty ponoszone z tego tytułu, jak również konieczność ponoszenia kosztów zapewnienia świadczenia usług w dni ustawowo wolne od pracy. Kalkulacja kosztów w tym zakresie winna jednak, zdaniem Sądu, znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia do uchwały i być na tyle czytelna, aby poddawała się weryfikacji.
W ocenie Sądu Rada Miasta [...]. błędnie utożsamia obowiązek wzięcia pod uwagę kosztów usług na terenie powiatu z koniecznością dostosowania do nich wysokości ustalanych stawek opłat za usunięcie i przechowanie pojazdu. Wysokość jednostkowej stawki powinna stanowić wypadkową obu kryteriów, co z kolei nie oznacza konieczności automatycznego dostosowania wysokości stawki do średnich kosztów usług określonego typu. Ustalenie stawek powinno zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, która z kolei pozwoli na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelne analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miasta [...]., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:
1. art. 130a ust. 6 p.r.d. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na:
a) uznaniu, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę wziął pod uwagę kryteria nieprzewidziane w ww. przepisie, w sytuacji gdy organ uwzględnił wyłącznie przewidziane w przedmiotowym przepisie kryteria,
b) uznaniu, że organ uchwalając zaskarżoną uchwałę, nie wziął pod uwagę wszystkich kryteriów określonych w ww. przepisie, w szczególności nie poddał analizie kosztów usuwania i przechowania pojazdów na terenie Miasta [...], w sytuacji gdy organ przeanalizował wszystkie przewidziane w przedmiotowym przepisie kryteria;
2. § 131 w zw. z § 141 Załącznika "Zasady techniki prawodawczej" do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uzasadnienie uchwały powinno szczegółowo określać, jakie dane zostały wzięte pod uwagę przy jej podejmowaniu, w sytuacji gdy przywołany przepis nie nakłada takiego obowiązku na organ wydający uchwałę.
Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W obu przypadkach wniesiono o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie swoich zarzutów.
Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2019 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. W uzasadnieniu wskazał m.in. na wadliwość sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów oraz na ich bezzasadność. Odnośnie wniosku skarżącej kasacyjnie o zasądzenie kosztów postępowania, zwrócił uwagę na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 p.r.d. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie i błędną wykładnię okazał się usprawiedliwiony.
Ustalony w sprawie stan faktyczny, wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie jest kwestionowany i nie budzi wątpliwości. Istota sporu zawisłego między stronami sprowadza się natomiast do odkodowania pojęć: "konieczność sprawnej realizacji zadań" oraz "koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu", o których stanowi art. 130a ust. 6 p.r.d., co w rezultacie przesądzić powinno o prawidłowości stosowania tego przepisu.
Na wstępie zaznaczyć też przyjdzie, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia § 131 w zw. z § 141 "Zasad techniki prawodawczej", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię. Kwestionowane przepisy nie były bowiem stosowane przez Sąd pierwszej instancji, a tym samym nie mogły być przez ten Sąd błędnie wykładane. Ponadto z przepisów tych wynika jedynie obowiązek dołączenia uzasadnienia do projektu uchwały, co nie było przedmiotem sporu.
Przechodząc do istoty sprawy przypomnieć wypadnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, iż wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń istotnych, to jest w szczególności polegające na podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszeniu procedury jej uchwalania. Przyjęta koncepcja jest pochodną przepisów ustaw samorządowych dotyczących nadzoru nad stanowieniem przez nich prawa. Przewidują one bowiem dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organ samorządowy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co wynika wprost z treści tego przepisu. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. II SA/Kr 332/16; WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2018 r., sygn. IV SA/Po 725/18).
Wskazuje się przy tym, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 marca 2018 r., sygn. II SA/Go 1150/17; WSA w Olsztynie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. II SA/Ol 75/18; WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. II SA/Kr 158/18; WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. VIII SA/Wa 655/17; WSA w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. II SA/Bd 1352/16; WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. II SA/Kr 229/15).
Wskazuje się wreszcie, że art. 147 § 1 p.p.s.a. należy do tzw. przepisów wynikowych i znajduje on zastosowanie w sprawie, jeżeli wskutek przeprowadzonej kontroli sąd pierwszej instancji stwierdzi istnienie naruszeń prawa przez organy administracji publicznej w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Skoro art. 147 § 1 p.p.s.a. umocowuje sąd administracyjny do pozbawienia zaskarżonego aktu mocy prawnej "w całości lub w części", to należy uznać, że zakres zastosowania tej regulacji uzależniony jest także od oceny jego skutków w sferze społecznej, a zwłaszcza w relacji pomiędzy adresatami tego aktu i właściwą jednostką samorządu terytorialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. II GSK 637/15).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały jednostki samorządu terytorialnego, w tym będącej aktem prawa miejscowego, gdy uchwała ta narusza prawo w sposób istotny.
Przypomnieć wypadnie, że zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
Przepis powyższy nie wprowadza szczegółowej procedury podjęcia przedmiotowej uchwały, wskazuje jednak na dwie przesłanki, którymi winna kierować się rada powiatu.
Jedną z tych przesłanek są koszty realizacji zadań powiatu w zakresie usuwania, przechowywania i dalszego postępowania z pojazdami. Z treści tego przepisu nie sposób jednak odczytać, że nie chodzi przy tym o wszystkie rodzajowo koszty, jakie w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu powstają po stronie powiatu.
Druga przesłanka to skuteczność podejmowanych działań. Pozyskane przez powiat środki muszą pozwolić realizować zadanie "skutecznie". Skuteczność wiąże się tu w sposób bezpośredni z wysokością opłaty. Doświadczenie życiowe wskazuje, że skuteczne działania wymaga zapewnienia odpowiednio wysokiego finansowania. Można również wysunąć tezę, iż przedmiotowe opłaty pełnią funkcję prewencyjną. Mają zniechęcać właścicieli pojazdów do działań, które będą skutkować usunięciem pojazdów z drogi publicznej. Zatem wysokie opłaty, poprzez swoją funkcję prewencyjną, mogą przyczyniać się do skutecznej realizacji zadań powiatu we wskazanym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że stwierdzenie nieważności uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. może nastąpić, jeśli istotnie narusza ona prawo. Takim istotnym naruszeniem prawa może być brak uwzględnienia skuteczności realizacji zadań. Wskazywałaby na to zbyt niska stawka opłat, gdyż nie ulega wątpliwości, iż niedofinansowanie realizacji zadania na skuteczność taką może wpłynąć. Istotnym naruszeniem prawa będzie również ustalenie stawek w sposób istotnie wyższy niż koszty faktycznie ponoszone przez powiat. To powinno być jednak wykazane przez skarżącego. Zatem jeśli rada powiatu wykaże, że całkowite koszty usuwania, holowania, przechowywania i dalszego postępowania z pojazdem są przynajmniej równe lub niewiele niższe od całkowitego wpływu z opłat, wówczas nie można mówić, iż podczas podejmowania uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności takiej uchwały (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 679/19; z dnia 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 688/19).
Zauważyć także wypadnie, że ustalenie przedmiotowych opłat w wysokości odpowiadającej jedynie cenom usług odholowania i parkowania pojazdów świadczonych przez inne podmioty na terenie powiatu, mogłoby uniemożliwić temu powiatowi skuteczną realizację całego zadania. Ceny te bowiem nie uwzględniają konieczności sprawnego wykonywania zadania w rozumieniu ustawy, gdyż innymi kryteriami kierują się często podmioty prywatne, a innymi musi kierować się powiat realizując to zadanie.
Zwrócić też należy uwagę, że uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów jest podejmowana na kolejny rok kalendarzowy. Zatem jedynym wyznacznikiem mogą być tu dane z lat ubiegłych, przy czym nie muszą one wcale być adekwatne do roku kolejnego. Realizacja tego zadania to również inne koszty, które ponosi podczas jego realizacji powiat.
Wreszcie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organ samorządu podejmuje akt prawa miejscowego "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie", a tym samym dysponuje większą samodzielnością prawotwórczą, aniżeli organ wydający rozporządzenie, który działa na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP). Samodzielność ta zależy w dużym stopniu od formuły upoważnienia ustawowego, która w tym przypadku ogranicza swobodę lokalnego prawodawcy poprzez wprowadzenie omówionych już wyżej kryteriów. Ocena w zakresie spełnienia tych kryteriów nie może jednak polegać na dokonaniu dowolnej interpretacji pojęć: "konieczność sprawnej realizacji zadań" oraz "koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu", o których stanowi art. 130a ust. 6 p.r.d., ani tym bardziej na nieuprawnionym zawężeniu rozumienia tych pojęć.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, uzupełnionego argumentacją organu zaprezentowaną w toku postępowania sądowoadministracyjnego, organ przy ustalaniu opłat kierował się m.in. potrzebą sprawnej i efektywnej realizacji zadania, która nie byłaby możliwa bez całościowej kalkulacji przychodów i wydatków z niego wynikających. W szczególności wskazano, że Gmina Miasto [...]. zorganizowała swój parking i zakupiła własną lawetę. Działania te zostały podjęte, aby umożliwić skuteczne i całodobowe realizowanie czynności, przy zachowaniu wysokiej jakości i niezawodności prac. Słusznie organ zauważył, iż powiat nie ma obowiązku zlecania prac związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów usuniętych z dróg publicznych podmiotom zewnętrznym, zaś zlecenie tych usług osobom trzecim, mimo że mogłoby spowodować obniżenie wydatków przeznaczanych na ten cel, nie musiałoby doprowadzić do sprawnego realizowania tego zadania. Dalej organ argumentował, iż deficyt w budżecie zadania powstaje m.in. ze względu na to, że Gmina Miasto [...] niejednokrotnie nie ma możliwości skutecznego wyegzekwowania od właścicieli odholowywanych i przechowywanych na parkingu strzeżonym pojazdów należnych sobie kwot. Dochodzenie bowiem przez Gminę na drodze administracyjnej zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i likwidacją pojazdu, ze względu na obowiązującą w p.r.d. procedurę, jest procesem długotrwałym oraz często nieskutecznym z uwagi na brak możliwości ustalenia właściciela pojazdu, jego przebywanie w zakładzie karnym, brak zameldowania, zatrudnienia lub środków na pokrycie tych kosztów.
Argumentacja organu, tak na etapie uchwalania zaskarżonego aktu, jak i na etapie jego sądowej kontroli, pozwala przyjąć, że Rada Miasta [...] kierowała się przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały kryteriami wynikającymi z art. 130a ust. 6 p.r.d. W zasadniczej mierze uznać też przyjdzie, że kryteriom tym uczyniła zadość. Ewentualne niedociągnięcia w tym zakresie wydają się pozostawać bez wpływu na treść podjętej uchwały i nie sposób ich uznać za istotne. To z kolei prowadzić musi do wniosku, że brak było przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Zauważyć jeszcze wypadnie, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1916/16, stwierdzając w części nieważność uchwały Rady Miejskiej w [...] w tożsamym przedmiocie co zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała, stwierdził że: "(...) Z uzasadnienia przedmiotowej uchwały analizowanego przez pryzmat zakresu, w jakim została ona zaskarżona wynika, że wśród przesłanek, którymi kierował się organ podejmując tę uchwałę były: 1) zapewnienie sprawnej realizacji zadań wynikających z art. 50a i art. 130a ustawy; 2) zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta [...] przy uwzględnieniu zarówno dochodów osiąganych z tego tytułu w ostatnich latach, jak i dochodów planowanych; 3) koszty odholowania pojazdów wynikające z umowy z podmiotem zewnętrznym obowiązującej do końca 2016 r.". W kontekście tego NSA stwierdził, że "niewątpliwie zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta [...] przy uwzględnieniu zarówno dochodów osiąganych z tytułu opłat za usuwanie pojazdów z dróg w ostatnich latach, jak i dochodów planowanych z tego tytułu wykracza poza przesłanki materialne wymienione w art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym." Zatem powołany wyrok został wydany na tle odmiennego stanu faktycznego, w szczególności przy zupełnie odmiennym uzasadnieniu zaskarżonej w tamtej sprawie uchwały. Oznacza to, że w niniejszej sprawie brak jest pola do ewentualnej polemiki z zawartym w tamtym wyroku stanowiskiem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a.
Pomimo uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zawartego w niej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, przychylając się w tym zakresie do stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawionego w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Co prawda powołana uchwała NSA z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17, odnosi się do prokuratora działającego na prawach strony na podstawie art. 8 § 1 p.p.s.a., to jednak z uwagi na zrównanie tym przepisem pozycji procesowej prokuratora z Rzecznikiem Praw Obywatelskich należy przyjąć, że znajduje zastosowanie również do Rzecznika Praw Obywatelskich.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło