VIII SA/Wa 523/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-22
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące legalności wykonania robót budowlanych po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy, czy też ma obowiązek przeprowadzić postępowanie naprawcze w przypadku zgłoszenia nieprawidłowości?Ratio decidendi
Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy nie wyłącza możliwości prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Organy administracji mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co obejmuje zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego przebudowy ulicy M. w S. Skarżący zarzucił błędy w realizacji inwestycji, w tym różnice w poziomie drogi w stosunku do jego zjazdu. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po zawiadomieniu o zakończeniu budowy, mimo zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń co do legalności wykonania zjazdu i samej ulicy. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i błędnie uznały postępowanie za bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] maja 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z 16 sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu) K. B. (dalej: skarżący, wnioskodawca) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB, organ I instancji) o sprawdzenie prawidłowości realizacji zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa ulicy M. w S.".
W wyniku oględzin przeprowadzonych 29 sierpnia 2016 r. organ I instancji ustalił (na podstawie oświadczenia Naczelnika Zagospodarowania Przestrzennego i Inwestycji Urzędu Miejskiego w S. oraz inspektora nadzoru), że realizacja odcinka ul. M. została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
W uzgodnieniu z projektantem rzędna drogi na wysokości posesji wnioskodawcy została podwyższona o 25 cm. Wyżej rzędnej jezdni nie można było podnieść, gdyż powodowałoby to zalewanie sąsiednich posesji oraz zakłóciłoby odprowadzanie wód opadowych. Różnica poziomu między działką a nawierzchnią wynosi ok. 90 cm. Skarżący zażądał całkowitego zwrotu kosztów związanych z przebudową zjazdu na działkę oraz wniósł zastrzeżenia co do opracowanego projektu drogi, które zgłaszane były na początku inwestycji.
Decyzją Nr [...] z [...] października 2016 r. PINB orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych na ulicy M.
w S., wszczętego na wniosek skarżącego. Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji.
W wyniku oględzin przeprowadzonych 26 stycznia 2017 r. organ I instancji stwierdził, że droga - ul. M. została oddana do użytku w październiku 2016 r. Inwestor przedstawił wymagane dokumenty wraz z oświadczeniem kierownika
o zgodności wykonania drogi z projektem budowlanym. Analiza dokumentacji projektowej oraz powykonawczej wskazuje, że występują minimalne (1-2 cm) różnice od rzędnych projektowych. Inspektor nadzoru potwierdził zgodność wykonanych robót
z pozwoleniem na budowę. Nadto przedstawiciel inwestora oświadczył, że analizowana była dokumentacja związana z budową drogi i nie wniesiono zastrzeżeń do jej budowy. Stwierdzono, że skarżący wykonał nowy zjazd, niwelując teren do istniejącej drogi.
Ponownie rozpoznając sprawę PINB decyzją Nr [...] z [...] lutego 2017 r., działając na podstawie art. 105 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych na ulicy M. w S., wszczętego na wniosek skarżącego.
Organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym kserokopii decyzji [...] z [...] maja 1985 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]) wynika, iż wjazd na działkę skarżącego został zatwierdzony z ulicy o numerze ewidencyjnym [...]. Zjazd z ulicy M. nie był przewidziany. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących wykonania zjazdu z ulicy M., co jednoznacznie świadczy o samowoli budowlanej.
PINB stwierdził, iż w wyniku kolejnych oględzin (podczas których przeprowadzono analizę dokumentów w szczególności mapy powykonawczej
i dokumentacji budowlanej) stwierdzono, że występują minimalne różnice 1-2 cm
w stosunku do rzędnych projektowanych. Droga została wykonana zgodnie z projektem pozwolenia na budowę. Obecny na oględzinach Inspektor Nadzoru potwierdził zgodność wykonanych robót z pozwoleniem na budowę. Przedstawiciel Urzędu Miejskiego w S. oświadczył, że analizowane były dokumenty związane
z budową drogi i również nie wnosił zastrzeżeń.
Ponadto w październiku 2016 r. do PINB zostało złożone zakończenie robót związanych z budową ulicy M.. Po przeanalizowaniu dokumentów, projektu budowlanego, inwentaryzacji powykonawczej oraz złożonych oświadczeń kierownika budowy i Inspektora Nadzoru nie został wniesiony sprzeciw do zawiadomienia
o zakończeniu budowy.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wskazał, iż sporną decyzją po raz kolejny umorzono postępowanie w sprawie budowy ul. M.. Nie sprawdzono jednak i nie zweryfikowano faktów, zgłoszonych przez mieszkańców,
a dotyczących błędów uwidocznionych w trakcie wykonywania prac. Podał, iż obniżenie niwelety drogi na pewnym odcinku ulicy naraża go oraz mieszkańców na niebezpieczeństwo oraz znaczne koszty finansowe związane z przebudową wjazdów na posesję. Za nieprawdziwe uznał twierdzenie, iż zjazd na jego posesję został zatwierdzony z ulicy o numerze ewidencyjnym [...]. Posiada mapę z 1985 r., na której jest zjazd z ulicy [...], ale nie na działkę, lecz do garażu. Natomiast zjazd z ulicy M. istniał od początku budowy, co potwierdzą świadkowie. W czasie oględzin stwierdzono częściowo wybudowany nowy zjazd, sfinansowany w całości przez właściciela posesji. Mieszkańcy osiedla są za modernizacją ulic, jednak potrzebna jest także weryfikacja projektów ze stanem faktycznym terenu, która pozwoli na uniknięcie konfliktów oraz roztropne wydawanie prywatnych i publicznych pieniędzy.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwana dalej: p.b.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy, WINB stwierdził prawidłowość podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Powtórzył, że prowadzone roboty budowlane polegające na budowie ulicy M. w S. zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Organ odwoławczy ocenił, że nie można uznać, iż minimalne różnice pomiędzy rzędnymi projektowanymi a rzędnymi wykonanymi w terenie stanowią
o fakcie wybudowania ulicy niezgodnie z przepisami prawa. Inspektor nadzoru potwierdził zgodność wykonanych robót z pozwoleniem na budowę.
Ponadto WINB zauważył, że Gmina S. (dalej także: inwestor) złożyła [...] listopada 2016 r. do PINB zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych, które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez organ powiatowy. Do tego zawiadomienia inwestor załączył m.in. oświadczenie kierownika budowy – A. S. (nr upraw. [...]-[...]) o wykonaniu obiektu zgodnie z projektem.
W związku z powyższym stwierdził, iż skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono
o zakończeniu budowy, nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 p.b. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja
o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. Zatem, ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że budowa ulicy M. w S. została wykonana na podstawie prawomocnej decyzji
o pozwoleniu na budowę oraz przyjęcie do użytkowania obiektu bez sprzeciwu powoduje, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania dotyczącego legalności wybudowania przedmiotowego obiektu lub jego części.
Ponadto z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący wybudował nielegalny zjazd z ulicy M., który nie był przewidziany w decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w S. z [...] maja 1985 r. znak: [...], udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typowego W-0156 na działce o nr ewid. [...], położonej przy ul. M. w S.. Skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o legalnej budowie ww. zjazdu. W trakcie przeprowadzonych w sprawie oględzin ustalono, że wnioskodawca wykonał nowy, nielegalny zjazd na ulicę M., niwelując teren do istniejącej drogi.
Organ odwoławczy podał, że organ I instancji właściwie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Wprawdzie postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, jednak wniosek ten nie został sprecyzowany w stopniu umożliwiającym odniesienie się do żądania w decyzji merytorycznej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB podał, że nie wnoszą one nowych okoliczności do sprawy, które mogłyby skutkować zmianą stanowiska organów nadzoru budowlanego.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i ustalenia wszelkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności poprzez:
- pominięcie ustalenia, czy faktycznie w chwili uzyskania pozwolenia na budowę domu mieszkalnego przy ul. M. na działce nr [...] w S. skarżący miał obowiązek uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę zjazdu
z drogi na nieruchomość w sytuacji, gdy w chwili budowy zjazdu na nieruchomości od strony ul. M. (lata 1985-86) nie miał obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co potwierdzają również pozostające
w obrocie mapy ewidencyjne, na których figuruje ww. zjazd na nieruchomość, co jednoznacznie przemawia za jego prawidłowym wybudowaniem;
- pominięcie przedstawionego przez skarżącego pisma - zaświadczenia z 23 grudnia 2016 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe w S. wskazującego na brak sprzeciwu do przyjętego [...] listopada 2016 r. zgłoszenia skarżącego w przedmiocie przebudowy zjazdu z drogi gminnej ul. M.
w S. do działki nr [...] w sytuacji, gdy treść tego zaświadczenia pozwala przesądzić, że uprzednio zjazd z drogi do działki został wybudowany
w sposób prawidłowy i zgodny z prawem;
2. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, dokonaną w oderwaniu od zasad logicznego rozumowania i w oparciu o część materiału dowodowego niekorzystną dla skarżącego, przejawiającą się w wadliwym uznaniu, że skarżący wybudował nowy nielegalny zjazd z drogi gminnej na nieruchomość w sytuacji, gdy organ pomija kwestię, iż w latach 90-tych skarżący nie musiał mieć pozwolenia na budowę zjazdu,
a nadto - występując z zamiarem przebudowy istniejącego zjazdu w celu zniwelowania rażących rozbieżności w położeniu terenu jego nieruchomości
w porównaniu z powierzchnią drogi gminnej - dokonał zgłoszenia przebudowy istniejącego zjazdu, do czego Starostwo Powiatowe w S. nie wniosło zastrzeżeń;
3. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 11 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przejawiające się w wybiórczym i niepełnym zgromadzeniu materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
a nadto naruszeniu zasady działania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa, w szczególności poprzez stwierdzenie, że projektowana droga gminna została wykonana zgodnie z projektem budowlanym, bez przeprowadzenia dokładnej analizy prawidłowości jej wykonania, bez porównania dokumentacji projektowej z rzeczywistym stanem faktycznym istniejącym w miejscu inwestycji w sytuacji, gdy dokumentacja projektowa nie uwzględniania stanu faktycznego wynikającego z map ewidencyjnych (na których uwzględniony był zjazd na nieruchomość skarżącego), wykonanie projektowanej drogi doprowadziło do znaczących różnic poziomów w stosunku do wjazdu do posesji skarżącego
i przekroczenia przepisanych prawem norm ponad 20-krotnie, całkowicie uniemożliwiając skarżącemu korzystanie z bramy wjazdowej, użytkowanej przez niego przez przeszło 30 lat i umieszczonej od lat na mapach ewidencyjnych, co wskazuje na nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, będącej podstawą prowadzonej inwestycji, które nie zostały wyjaśnione ani przez organ I instancji, ani przez organ odwoławczy;
4. art. 89 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej celem przesłuchania świadków i strony w sytuacji, gdy skarżący zgłaszał w toku postępowania przed organem I instancji, że inni sąsiedzi również mają zastrzeżenia do prawidłowości zrealizowanej inwestycji, co winno skutkować podjęciem z urzędu czynności mających na celu wyjaśnienie tych okoliczności (przesłuchanie świadków);
5. art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa oraz przekonywania, w szczególności przejawiające się nieuwzględnieniem skarg i zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącego i ich pominięcie w prowadzonych postępowaniach;
6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie, w szczególności brak szczegółowego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięć, niewyjaśnienie faktów i niewskazanie dowodów na jakich organy oparły swoje rozstrzygnięcia, przy zawężeniu uzasadnień obu decyzji wyłącznie do wyjaśnień odnośnie do wykonania dokumentacji projektowej w sposób prawidłowy;
7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy decyzji wydanej uprzednio przez PINB z [...] lutego 2017 r. w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie został prawidłowo i w całości zgromadzony, istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności nie zostały wyjaśnione, wskutek czego decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
8. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ odwoławczy uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania decyzji organu I instancji z [...] lutego 2017 r. w sytuacji, gdy organ I instancji istotnie naruszył przepisy postępowania przy wydawaniu decyzji, a nadto konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
9. art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. w związku z art. art. 138 § 2a k.p.a. poprzez niewykonanie przez PINB, ponownie rozpoznającego sprawę, zaleceń
i wytycznych wskazanych w uzasadnieniu decyzji WINB z [...] grudnia 2016 r.
w sytuacji, gdy organ I instancji, wobec uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, prowadząc ponownie postępowanie, ma obowiązek zastosować się do zaleceń i przeprowadzić wnikliwie wskazane czynności, czego organ
I instancji nie dochował, po raz kolejny opierając się jedynie na oświadczeniach inspektora nadzoru, że inwestycja została wykonana zgodnie z projektem, nie przeprowadzając wnikliwych analiz wykonania dokumentacji, oględzin i nie korygując inwestycji w odniesieniu do zgłaszanych przez skarżącego nieprawidłowości dotyczących spadku ze zjazdu na ulicę znacząco przekraczającego normy.
W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo omówił ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie
z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa
w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, publ. Lex nr 201507). Przyczyny, dla których sprawa, będąca przedmiotem postępowania administracyjnego, utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe. Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01, publ. Lex nr 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Orzekające w postępowaniu organy nadzoru budowlanego uznały, iż brak było podstaw prawnych do orzekania w sprawie, z uwagi na brak przedmiotu postępowania, nie zgłoszono bowiem sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, co skutkuje brakiem podstaw do badania inwestycji drogowej pod względem jej legalności. Takie stanowisko, zdaniem Sądu, jest co najmniej przedwczesne.
Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Organ administracji, w myśl art. 8 k.p.a., jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż organ I instancji prowadził postępowanie
w sprawie robót budowlanych na ulicy M. w S., wszczęte na podstawie zawiadomienia skarżącego z [...] sierpnia 2016 r., jednak ostatecznie orzeczono
o bezprzedmiotowości wszczętego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy na potwierdzenie, iż skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu pod względem legalności ich wybudowania wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 2370/11, z dnia 1 sierpnia 2012 r, II OSK 2012/11, z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 708/10 oraz na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2015 r., IV SA/Po 1343/14.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w świetle najnowszego orzecznictwa NSA w tym zakresie, błędny jest pogląd organów, że po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy niedopuszczalna jest jakakolwiek kontrola organów nadzoru budowlanego, przeczą temu chociażby kompetencje organów nadzoru budowlanego zawarte w przepisach art. 81–81c oraz art. 83–84b p.b. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, organ nadzoru budowlanego ma prawo,
a nawet obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50-51 p.b. Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy nie chroni więc inwestora przed ewentualną ingerencją organów nadzoru budowlanego, w przeciwieństwie do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 lipca 2017 r., II OSK 2936/15, publ. Lex nr 2342630, z dnia 8 marca 2017 r., II OSK 1502/15, publ. Lex nr 2292142, z dnia 28 lipca 2016 r., II OSK 331/16, publ. Lex nr 2142428, z dnia 29 stycznia 2016 r., II OSK 1313/14, publ. Lex nr 2034049, wyrok WSA
w Krakowie z dnia 25 maja 2016 r., II SA/Kr 358/16, publ. Lex nr 2094478). Przyjęcie przez organ zawiadomienia o zakończeniu budowy nie jest bowiem tożsame z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, które – jak każda decyzja ostateczna – dopóki nie zostanie uchylona lub nie stwierdzi się jej nieważności, korzysta z domniemania jej prawidłowości (wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1616/11, publ. Lex nr 1341549).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że prowadzone roboty budowlane, polegające na budowie ulicy M. w S., zostały wykonane zgodnie
z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę (pomimo stwierdzenia minimalnych różnic pomiędzy rzędnymi projektowanymi a rzędnymi wykonanymi
w terenie). Jednak Sąd nie może zweryfikować tego stwierdzenia z uwagi na brak
w aktach sprawy kontrolowanego przez organy nadzoru projektu budowlanego, chociaż był on żądany przez WINB i wpłynął do organu odwoławczego w dniu [...] grudnia 2016 r. (4 pliki, k. 14 akt administracyjnych organu I instancji). Trudno ocenić, czy WINB badał zgodność prowadzonych robót budowlanych z projektem budowlanym, czy też oparł się na oświadczeniu inspektora nadzoru, że inwestycja została wykonana zgodnie z projektem. Należy pamiętać, że WINB w kasatoryjnej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. zauważył brak w aktach zatwierdzonego projektu budowlanego drogi z dnia [...] kwietnia 2013 r. i nakazał organowi I instancji sprawdzić realizowaną inwestycję drogową z dokumentacją budowlaną. W sytuacji fizycznego braku tej dokumentacji w aktach, Sąd nie może skontrolować stanowiska organów o legalności wybudowania kontrolowanej inwestycji.
Zasadny jest więc zarzut skarżącego naruszenia art. 7, art. 8, art. 11 w związku
z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez wybiórcze i niepełne zgromadzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, dotyczącej sprawdzenia prawidłowości realizacji projektu budowy ulicy M. w S. oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z podnoszonymi przez skarżącego nieprawidłowościami w procesie budowlanym (różnica wysokości posadowienia drogi w stosunku do usytuowania wyjazdu z jego posesji od strony ul. M., zasilanie energetyczne oraz znaczne obniżenie studzienek i zaworów wodnych – nie spełniają warunków technicznych, por. pisma skarżącego z dnia: [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r. i [...] lipca 2016 r.). W konsekwencji został również naruszony art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie przez WINB, gdy materiał dowodowy nie został prawidłowo i w całości zgromadzony.
Poza tym Sąd stwierdza, że niezrozumiały jest zarzut WINB, zawarty
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wniosek skarżącego inicjujący przedmiotowe postępowanie, nie został sprecyzowany w stopniu umożliwiającym odniesienie się do żądania w decyzji merytorycznej, stąd właściwe jest umorzenie postępowania. Brak precyzji wniosku nie jest podstawą umorzenia postępowania. Jeśli podanie (wniosek) nie zawiera wszystkich wymaganych elementów niezbędnych do rozpoznania sprawy (art. 63 k.p.a.), to organ administracji winien wezwać wnoszącego do usunięcia braków
w wyznaczonym terminie ze stosownym pouczeniem wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania, na które składają się wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie przez dołączenie do akt projektu budowlanego kontrolowanej inwestycji drogowej, a następnie zbada legalność inwestycji drogowej we wnioskowanym zakresie, w aspekcie zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń, mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i w zależności od poczynionych ustaleń wyda decyzję merytoryczną
w trybie art. 50-51 p.b. (pozytywną lub negatywną) albo ponownie decyzję
o charakterze formalnym. Jeśli dla organu I instancji pisma skarżącego, kierowane
w tej sprawie do PINB, a dotyczące w szczególności różnicy w poziomach jego zjazdu
z posesji oraz wybudowanej ulicy M. w S., nie są precyzyjne, to należy wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło