I OSK 2714/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-18
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Olga Żurawska - Matusiak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie udostępnił informacji publicznej pomimo prawomocnego wyroku zobowiązującego go do tego, może zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku, nawet jeśli twierdzi, że wnioskodawca ma inny tryb dostępu do żądanej informacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie udostępnił informacji publicznej pomimo prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do tego, a także nie wydał decyzji odmownej, narusza obowiązek wykonania wyroku. Twierdzenie organu o istnieniu innego trybu dostępu do informacji nie zwalnia go z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub wydania decyzji odmownej, zwłaszcza gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku uznał, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący S.S. wniósł o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za niewykonanie prawomocnego wyroku WSA zobowiązującego go do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wójt twierdził, że wykonał wyrok, zwracając koszty postępowania i informując, że żądana informacja nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, powołując się na możliwość uzyskania jej w innym trybie (Kodeks postępowania karnego). WSA wymierzył Wójtowi grzywnę i stwierdził rażące naruszenie prawa. Wójt Gminy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując stanowisko WSA co do niewykonania wyroku i interpretacji przepisów o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia del. WSA Maciej Busz Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 15/18 w sprawie ze skargi S.S. na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 roku w sprawie VIII SAB/Wa 21/15 oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 15/18 (dalej wyrok VIII SA/Wa 439/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S.S. na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie VIII SAB/Wa 21/15 1. wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 1000 zł za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie VIII SAB/Wa 21/15; 2. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego S.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
S.S. (dalej skarżący) pismem z 8 stycznia 2018 r. wniósł do Sądu Administracyjnego o: wymierzenie Wójtowi Gminy [...] (dalej Wójt bądź organ) grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa z powodu niewykonania prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2015 r. VIII SAB/Wa 21/15 (dalej wyrok VIII SAB/Wa 21/15) w zakresie punktu 1; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wyjaśnił, że wyrok VIII SAB/Wa 21/15 w punkcie 1. zobowiązywał organ do załatwienia jego wniosku z 4 lutego 2015 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Wyrok stał się prawomocny wobec oddalenia wyrokiem NSA z 28 lipca 2017 r. I OSK 2833/15 (dalej wyrok I OSK 2833/15) skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...].
Pismem z 14 września 2017 r. Wójt wezwał skarżącego do wskazania rachunku bankowego celem realizacji punktu 3 wyroku VIII SAB/Wa 21/15 - zwrotu zasądzonej kwoty kosztów postępowania sądowego. Wyrok w tej części został wykonany, a zasądzona kwota zwrócona dnia 29 września 2017 r. Pismem z 30 października 2017 r. organ poinformował skarżącego, w wykonaniu punktu 1 orzeczenia WSA, że żądana wnioskiem z 4 lutego 2015 r. informacja nie podlega przepisom ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej udip bądź ustawa o dostępie do informacji publicznej), przytaczając wyrwany z kontekstu fragment uzasadnienia wyroku I OSK 2833/15.
Pismem z 13 listopada 2017 r. skarżący wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku VIII SAB/Wa 21/15 w pełnym zakresie. Urząd Gminy pismem z 21 listopada 2017 r. poinformował skarżącego o wykonaniu wyroku w pełnym zakresie, gdyż zasądzone środki zwrócono, a wykonaniem pkt 1 wyroku było pismo z 30 października 2017 r.
Odpowiadając na skargę Wójt Gminy [...] wskazał, że organ w całości wykonał wyrok VIII SAB/Wa 21/15, bowiem skarżący otrzymał zasądzone na jego rzecz koszty postępowania, a w zakresie meritum sprawy otrzymał w czasie wskazanym przez ustawodawcę odpowiedź zgodnie z którą żądana przez skarżącego informacja nie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł powołując wyrok I OSK 2833/15, że ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres przedmiotowy i podmiotowy, a także gdy wnioskodawca nie ma innego trybu dostępu do żądanej informacji. Zdaniem organu z uzasadnienia wyroku I OSK 2833/15 wynika, że w przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia zakresu przedmiotowego i podmiotowego ustawy, wnioskodawca ma natomiast inny tryb dostępu do żądanej informacji tj. do akt postępowania jakie było prowadzone przez organy ścigania i przez organy wymiaru sprawiedliwości. Dostęp do tych akt i uzyskiwanie z nich kopii reguluje art. 156 Kodeksu postępowania karnego. W/w akta są w posiadaniu Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] (sprawa z oskarżenia prywatnego, w której przedstawiono akta postępowania przygotowawczego o sygn. [...], zgodnie z wnioskiem skarżącego). Jak wywodzi organ, skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego jego twierdzenia, jakoby dostęp do tych akt nie był możliwy, choćby w postaci wniosku o udostępnienie akt postępowania i potwierdzenia jego odmownego rozpatrzenia. Dopiero po uzyskaniu tego rodzaju potwierdzenia organ mógłby zweryfikować swe stanowisko dotyczące uznania, że skarżący ma dostęp do żądanych informacji w innym trybie. W związku z powyższym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 2, i art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku VIII SAB/Wa 15/18. Na zasądzone koszty składa się wpis w kwocie 200 zł.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 ppsa). Sąd w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2).
Wyrok VIII SAB/Wa 21/15, którym Sąd stwierdził bezczynność Wójta Gminy [...] uprawomocnił się dnia 28 lipca 2017 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem I OSK 2833/15 rozstrzygnął skargę kasacyjną organu. Skarżący spełnił warunek formalny wymagany do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 ppsa wzywając Wójta Gminy [...] do wykonania wyroku w pełnym zakresie pismem z 13 listopada 2017 r. (data prezentaty Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy w [...]). [Odpis] wyrok[u] NSA doręczono pełnomocnikowi organu dnia 8 września 2017 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 86 akt VIII SAB/Wa 21/15), a akta administracyjne NSA przesłał bezpośrednio do organu dnia 23 października 2017 r. (k. 98 akt VIII SAB/Wa 21/15). Od 7 listopada 2017 r. organ pozostawał w zwłoce.
Zarzut niewykonania wyroku VIII SAB/Wa 21/15 w punkcie 1. jest trafny. Stanowisko organu odnośnie tego, że żądania przez skarżącego informacja nie ma przymiotu informacji publicznej, zostało skutecznie zakwestionowane wyrokiem VIII SAB/Wa 21/15, które to stanowisko zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazuje jednoznacznie: "W rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy bowiem "Burmistrz" [winno być "Wójt"] Gminy (...) - (...) jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielania informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3), jak również żądanie skarżącego dotyczyło informacji publicznej, wszak mieści się w kategorii pojęciowej "sprawy publicznej", o których to sprawach stanowi art. 1 ust. 1 w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostepnieniu w trybie i na zasadach w ustawie tej określonych (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP)" - zdanie przedostatnie uzasadnienia [wyroku I OSK 2833/15].
Pogląd organu, że wnioskodawca ma inny tryb dostępu do żądanej informacji jako uzasadnienie odmowy wykonania wyroku jest niezasadny i nie znajduje oparcia w wyroku NSA. Wszak chodzi o informację publiczną, a więc jej udostępnienie następuje w drodze przewidzianej ustawą o dostępnie do informacji publicznej, a zatem bądź ogłaszania w Biuletynie Informacji Publicznej, w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, czy przez zainstalowanie w tych miejscach urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z informacją, czy przez wstęp na posiedzenia organów o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 i udostępnienia materiałów, czy też udostępniania w centralnym repozytorium (art. 7 [ust. 1] udip). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek nie konkuruje z pozostałymi sposobami udostępniania informacji określonymi w art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 udip.
W szczególności to od podmiotu zainteresowanego zależy czy uzna za wystarczający dostęp do danej informacji przez możliwość zapoznania się z nią w miejscu ogólnie dostępnym czy też w stosownym wniosku będzie żądał by została mu ona udostępniona w określonej formie. Decyzja o odmowie udostępnienia powołująca się na fakt, że w stosunku do żądanej informacji publicznej istnieje i został zastosowany inny sposób udostępnienia (poza informacją w BIP zgodnie z art. 8 udip) zostanie wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego o udostępnienie wskazanych informacji publicznych w postaci kopii stosownych pism sporządzonych przez Wójta jest konkretny i winien zostać załatwiony w formie przewidzianej ustawą. Podmiot do którego złożono wniosek winien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 udip) albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 udip). Organ, mimo upływu zakreślonego wyrokiem terminu, nie udostępnił informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał też decyzji o odmowie udostępnienia, ignorując tym samym prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie. Takie postępowanie organu nie buduje zaufania obywateli do organów administracji publicznej, co winno być priorytetem w postepowaniu organów samorządu.
Wymierzając organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1 ppsa w wysokości 1000 zł i oceniając, że bezczynność miała charakter rażący Sąd miał na uwadze, że organ naruszył prawo i naruszenie to ma postać kwalifikowaną. Naruszenie art. 14 udip ma charakter oczywisty a twierdzenia organu, że informacja objęta wnioskiem skarżącego nie ma charakteru publicznej, mimo treści wyroku Wojewódzkiego Sądu i Sądu Naczelnego świadczą o lekceważeniu i nierespektowaniu prawomocnych wyroków.
Skargę kasacyjną wywiódł Wójt Gminy [...], reprezentowany przez r. pr. A.G., zaskarżając w całości wyrok VIII SAB/Wa 15/18, na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 153 w zw. z art. 170 ppsa przez błędne uznanie, że pogląd organu, że wnioskodawca ma inny tryb dostępu do żądanej informacji jako uzasadnienie do odmowy wykonania wyroku nie znajduje oparcia w wyroku NSA, podczas gdy NSA w przedmiotowym wyroku wyraźnie wskazał, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) znajduje jedynie zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, a także gdy wnioskodawca nie ma innego trybu dostępu do żądanej informacji publicznej, która to ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. orzeczeniu wiążą organ, a także Sąd orzekający w niniejszej sprawie;
2. prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i 2 udip przez błędną jego wykładnię i uznanie, że odmowa udostępnienia przez organ żądanej przez skarżącego informacji publicznej z uwagi na fakt, że skarżący może uzyskać ww. informację w innym trybie jest bezzasadna i nie znajduje oparcia w wyroku NSA (I OSK 2833/15) podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu nakazuje przyjęcie, że udip znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, a także wtedy, gdy wnioskodawca nie ma innego trybu dostępu do żądanej informacji publicznej, a skarżący w niniejszej sprawie miał dostęp do żądanych informacji w innym trybie tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm., dalej kpk);
3. prawa materialnego - art. 154 § 1 ppsa przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ nie wykonał wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. VIII SAB/Wa 21/15 podczas gdy właściwa wykładnia ww. przepisu nakazuje przyjęcie, że organ zgodnie ze zobowiązaniem Sądu załatwił wniosek skarżącego, ponieważ merytoryczna prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia oraz realizacja sformułowanych przez Sąd ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania winna pozostać poza kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w postępowaniu o sygn. VIII SA/Wa 15/18.
Wskazując na powyższe, wniósł o: uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie na rzecz Wójta Gminy [...] od S.S. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Zarzut naruszenia art. 153 w zw. z art. 170 ppsa okazał się niezasadny. Art. 153 ppsa nie znajdował w sprawie zastosowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest pogląd, że zwrot "wiążą w sprawie", użyty w art. 153 ppsa oznacza, że chodzi o tożsamość sprawy i wyznaczające ją elementy zakreślające granice związania orzeczeniem sądu. Winna to być sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym (wyrok NSA z: 5.7.2013 r. I OSK 345/12; 3.4.2008 r. I FSK 1466/06. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 690, nb 10). Sprawa ze skargi na niewykonanie wyroku ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej (jaką jest kontrolowana sprawa) jest sprawą odrębną, samodzielną ze względu na jej podstawy prawne (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 404, uw. 3) w stosunku do sprawy ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej (jaką była sprawa zakończona wyrokiem I OSK 2833/15).
Zaskarżony wyrok nie narusza art. 170 ppsa. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że wyrok sądowy jest oświadczeniem woli i wiedzy sądu (K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym, Poznań 1993, s. 90-91) a wykładni uzasadnienia wyroku VIII SA/Wa 15/18 należy dokonywać z uwzględnieniem jego całości i w kontekście poprzedzających go zdarzeń procesowych (w szczególności wyroku NSA z 28 lipca 2017 r. I OSK 2833/15 wraz z jego uzasadnieniem i poprzedzającego go wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2015 r. VIII SAB/Wa 21/15).
Prawidłowe odczytanie uzasadnienia wyroku VIII SAB/Wa 15/18 prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji, trafnie uznał, że pogląd organu, że wnioskodawca ma inny tryb dostępu do żądanej informacji jako uzasadnienie odmowy wykonania wyroku jest niezasadny i nie znajduje oparcia w wyroku I OSK 2833/15.
Związanie podmiotów, o których mowa w art. 170 ppsa, polega na związaniu ich dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Podmioty te muszą bez wyjątku przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem kwestia prawna nie może być już w odniesieniu do danego podmiotu kontestowana i poddana innej ocenie. Powyższe odnosi się do sentencji orzeczenia, lecz również do uzasadnienia wyroku zawierającego wykładnię przepisów mających w sprawie zastosowanie i prezentującego tok rozumowania sądu orzekającego. Moc wiążąca wyroku określona w art. 170 ppsa oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (wyrok NSA z: 24.3.2015 r. II GSK 2134/13; 14.10.2010 r. II OSK 1578/09). Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem, w którym zawiera się tok rozumowania sądu, prowadzący do określonego rozstrzygnięcia. Istotne jest to, co zadecydowało o takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Kluczowe znaczenie może mieć wykładnia lub zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym przepisu prawa, jak również ocena tego stanu (wyrok NSA z: 25.5.2016 r. I OSK 2537/14; 24.6.2014 r. I GSK 446/13, aprobowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza, s. 727, nb 3, 4).
Kluczowym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest treść wniosku S.S. W wyroku I OSK 2833/15 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że wnioskodawca we wniosku z 4 lutego 2015 r. skierowanym do Urzędu Gminy [...] zwrócił się o udostępnienie pism sporządzonych przez gminę do organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, mających związek ze sprawą rzekomego pomówienia wójta oraz pism od tych organów stanowiących odpowiedź na pisma gminy w tej sprawie.
Wnioskodawca nie żądał akt postępowania przygotowawczego, w posiadaniu których jest prokurator, a nie wójt. W żadnym razie nie można uznać, nawet w sytuacji gdyby wnioskowane pisma znajdowały się w aktach postępowania przygotowawczego, że wniosek o ich udostępnienie jest równoznaczny z wnioskiem o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego. We wniosku z 4 lutego 2015 r. wnioskodawca wyraźnie wskazał jakich pism żąda. Z uwagi na podmiot do którego wniosek został skierowany, a także zakres którego dotyczył wniosek nie do przyjęcia jest teza, że S.S. żądał udostępnienia mu akt postępowania przygotowawczego (s. 6-7 uzasadnienia wyroku I OSK 2833/15).
Nie do przyjęcia jest zatem zabieg, którego dopuścił się Wójt, polegający na wyrwaniu z kontekstu końcowej części jednego zdania uzasadnienia wyroku: "Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, a także, gdy wnioskodawca nie ma innego trybu dostępu do żądanej informacji publicznej." (s. 7 akapit 2 zd. ostatnie uzasadnienia wyroku I OSK 2833/15), z pominięciem całego, spójnego wywodu, zawartego w uzasadnieniu wyroku I OSK 2833/15. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wykazał, że wnioskodawca nie ubiegał się o dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego, a zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii pism sporządzonych i wysłanych w imieniu Gminy [...] do właściwych organów celem ustalenia i ścigania rzekomego przestępstwa pomówienia Wójta Gminy, urzędu gminy i gminnych instytucji na blogu www.[...].pl w dn. 5 i 12 września 2014 r. Wnioskodawca powołał się na fakt, że wysłanie takich pism i ściganie tego rzekomego przestępstwa publicznie zapowiedział Wójt na swoim blogu w dniu 26 września 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że Wójt [omyłkowo użyto słowa "Burmistrz"] Gminy [...] jest podmiotem obowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3), jak również żądanie skarżącego dotyczyło informacji publicznej, wszak mieści się w kategorii pojęciowej "sprawy publicznej", o których to sprawach stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w ustawie tej określonych (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP; s. 7 uzasadnienia wyroku I OSK 2833/15).
Trafnie Sąd I instancji przyjął, że chodzi o informację publiczną, a więc jej udostępnienie następuje w drodze przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku VIII SAB/Wa 21/15 Wojewódzki Sąd wskazał, że wniosek skarżącego o udostępnienie wskazanych informacji publicznych w postaci kopii stosownych pism sporządzonych przez Wójta jest konkretny i winien zostać załatwiony w formie przewidzianej ustawą. Podmiot do którego złożono wniosek winien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 udip) albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 udip). Organ, mimo upływu z dniem 6 listopada 2017 r. zakreślonego wyrokiem terminu, nie udostępnił informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia, ignorując tym samym prawomocne rozstrzygnięcie [I OSK 2833/15] w tym zakresie.
Zarzut naruszenia ust. 1 i 2 udip nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nietrafnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że skarżący w niniejszej sprawie miał dostęp do żądanych informacji w innym trybie - na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm.). Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń, należy w tej materii odwołać się do argumentów przedstawionych przy analizie zarzutu naruszenia art. 170 ppsa. Wnioskodawca nie ubiegał się o dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego (s. 6 uzasadnienia I OSK 2833/15), zatem nie miał dostępu do żądanych informacji w trybie kpk. Autor skargi kasacyjnej pomija fakt, że w aktach [...] znajduje się jedynie akt oskarżenia Urzędu Gminy [...], w imieniu którego działał Wójt Gminy [...], złożony w postępowaniu prywatnoskargowym przeciwko S.S., gdy tymczasem wnioskodawca zwrócił się do Urzędu Gminy [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii pism sporządzonych i wysłanych w imieniu Gminy [...] do właściwych organów celem ustalenia i ścigania rzekomego przestępstwa pomówienia Wójta Gminy, urzędu gminy i gminnych instytucji na blogu www.[...].pl w dn. 5 i 12 września 2014 r. Wnioskodawca powołał się na fakt, że wysłanie takich pism i ściganie tego rzekomego przestępstwa publicznie zapowiedział Wójt na swoim blogu w dniu 26 września 2014 r. Zatem także porównanie zakresu przedmiotowego wniosku wskazuje na to, że wnioskodawca nie uzyskał pismem z 30 października 2017 r. informacji co do innych pism niż prywatny akt oskarżenia, inicjujący postępowanie karne w sprawie [...], do których to akt dołączono akta postępowania przygotowawczego [...]. W szczególności wnioskodawca nie uzyskał kopii "wszystkich pism sporządzonych w imieniu gminy [...], skierowanych do właściwych organów ścigania oraz organów wymiaru sprawiedliwości, a także wszystkich pism otrzymanych od tych organów, mających związek ze sprawą rzekomego pomówienia wójta gminy, urzędu gminy i gminnych instytucji w dniach 5 września 2014 r. oraz 12 września 2014 r. na blogu [...].pl". Brak informacji, czy którykolwiek z wymienionych we wniosku z 4 lutego 2015 r. podmiotów (Wójt Gminy, Urząd Gminy i gminne instytucje) wytoczył powództwo o zadośćuczynienie w postępowaniu cywilnym.
Nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 154 § 1 ppsa. Sąd I instancji trafnie uznał, że organ, kierując pismo z 30 października 2017 r., nie wykonał punktu 1 wyroku VIII SAB/Wa 21/15. Art. 154, mówiąc o "niewykonaniu" wyroku sądu administracyjnego, odwołuje się w istocie do tego aspektu jego skuteczności, który polega na zachowaniu się (lub bezczynności) organu administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę, niezgodnym ze wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. Przewiduje on określone uprawnienia w związku z niezastosowaniem się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu przez organ administracyjny albo niewłaściwą lub opieszałą ich realizacją, jak również możliwość dochodzenia odszkodowania w przypadku poniesienia szkody w rezultacie takiego zachowania lub bezczynności organu. Uprawnienia te pozostają obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi tego sądu (T. Woś red.:, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 8 do art. 154). Niewykonanie wyroku przez organ na podstawie art. 154 § 1 ppsa nastąpi wówczas, gdy nie ustosunkuje się on w pełni do treści przedmiotowego wyroku sądu administracyjnego (wyda rozstrzygnięcie lub podejmie określoną czynność z zakresu administracji) po doręczeniu wyroku w terminie załatwienia sprawy administracyjnej (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz - op. cit., s. 694, nb 11). Trafnie Sąd I instancji uznał, że nie doszło do wykonania wyroku VIII SAB/Wa 21/15 w rozumieniu art. 154 § 1 ppsa przed wywiedzeniem skargi w sprawie VIII SA/Wa 15/18.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło