VII SA/Wa 538/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-29
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Grzegorz Rudnicki, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która została skierowana do Gminy Miasto, podczas gdy właścicielem nieruchomości był inny podmiot (na podstawie prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu), może zostać uznana za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która w części dotyczącej konkretnej nieruchomości została skierowana do Gminy Miasto, podczas gdy właścicielem tej nieruchomości był inny podmiot (co potwierdzało prawomocne postanowienie o zasiedzeniu i ostrzeżenie w księdze wieczystej), jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Dotyczy to sytuacji, gdy organ określa prawa i obowiązki podmiotu, który nie jest stroną postępowania, nawet jeśli organ nie był świadomy zmiany stanu prawnego nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podnosił, że decyzja Wojewody została skierowana do Gminy Miasto, podczas gdy właścicielem jednej z działek objętych inwestycją był skarżący na mocy zasiedzenia, co potwierdzało prawomocne postanowienie sądu i ostrzeżenie w księdze wieczystej. Minister uznał, że decyzja nie była skierowana do osoby niebędącej stroną, a kwestia własności nie była przesłanką do stwierdzenia nieważności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury i Budownictwa (obecnie: Minister Inwestycji i Rozwoju, dalej: "Minister") z dnia [...] grudnia 2017 r., znak [...] NK: [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]"), reprezentowanego przez r. pr. [...], o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej w ramach zadania pn.: "Budowa dróg dla rowerów w ciągu al. [...] (strona wschodnia i zachodnia) oraz na ul. [...] (strona południowa) w [...]. Etap II" - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...].
Uzasadniając decyzję Minister wyjaśnił, że Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...] - wydał w dniu [...] lutego 2017 r. decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej w ramach zadania pn.: "Budowa dróg dla rowerów w ciągu al. [...] (strona wschodnia i zachodnia) oraz na ul. [...] (strona południowa) w [...]. Etap II", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]".
Decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna z dniem [...] marca 2017 r. Przy piśmie z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] przekazał Ministrowi wniosek [...], reprezentowanego przez r. pr. [...], z dnia 19 października 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 159 k.p.a., gdyż decyzja ta posiada wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a..
W uzasadnieniu wniosku [...] wskazał, że na skutek wydania decyzji Wojewody [...] działka nr [...], z obrębu [...], położona w [...] przy al. [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...] i działka nr, [...] jako "nie będąca własnością Skarbu Państwa, stała się jego własnością z mocy prawa", natomiast działka nr [...], pozostała własnością Gminy Miasto [...]. Jednakże zdaniem wnioskodawcy rzeczywisty stan prawny ww. działki nr [...], różni od jej stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...], gdyż zgodnie z treścią prawomocnego postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. Sądu Rejonowego [...] w [...], II Wydział Cywilny, sygn. akt II Ns [...], z dniem [...] maja 2005 r. [...] nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...], o powierzchni 439 m2 oraz działkę gruntu nr [...], o powierzchni 206 m2 z obrębu nr [...],[...], położonej w [...] przy [...], powstałych "z fizycznego podziału" działki nr [...] na działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Na dowód powyższego do wniosku załączono odpis powyższego postanowienia.
W księdze wieczystej nr [...] zostało w dniu 18 lutego 2016 r. wpisane ostrzeżenie. [...] złożył 29 kwietnia 2016 r. w Sądzie Rejonowym [...] w [...], X Wydział Ksiąg Wieczystych, wniosek odnośnie założenia księgi wieczystej dla działek nr [...] oraz nr [...], o łącznej powierzchni 0, 0645 ha, które miały być odłączone od księgi wieczystej nr [...], ale wniosek ten Sąd oddalił, ponieważ w księdze wieczystej nr [...] nie został ujawniony podział geodezyjny działki nr [...] na działki [...] i [...], a tym samym nie można było ich przenieść do nowej księgi. Na dowód powyższego [...] złożył kopię ww. postanowienia z dnia [...] maja 2016 r.
PZMot poinformował, że o decyzji Wojewody [...] dowiedział się z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] września 2017 r., a w dniu 22 września 2017 r. mógł dopiero złożyć wniosek o wpis w księdze wieczystej prawa własności. Podniósł też, iż w dziale III księgi wieczystej nr [...] od dnia 21 marca 2016 r. było wpisane ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i przed wydaniem decyzji Wojewody [...] organ I instancji powinien zapoznać się z treścią księgi wieczystej i z uwagi na obecność tego ostrzeżenia wstrzymać się z wydaniem decyzji. Na dowód powyższego załączył kopię pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], oraz kopię wniosku o wpis w księdze wieczystej nr [...] z dnia [...] września 2017 r.
PZMot podniósł, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zdaniem skarżącej strony w niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję Wojewody [...] "w stosunku do Gminy Miasto [...]", podczas gdy właścicielem ww. działki był [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Minister stwierdził, co następuje. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, zainicjowane wnioskiem strony, składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ prowadzi postępowanie wyjaśniające, które ogranicza się do ustalenia, czy wniosek inicjujący postępowanie nie zawiera braków formalnych oraz, czy istnieją przeszkody podmiotowe lub przedmiotowe uniemożliwiające prowadzenie postępowania w sprawie. Dopiero stwierdzenie przez organ właściwy, iż wniosek inicjujący postępowanie nie zawiera braków formalnych oraz że nie zachodzą przeszkody podmiotowe i przedmiotowe uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powoduje przejście do kolejnego etapu, w którym ustaleniu podlega, czy przyczyny stwierdzenia nieważności rzeczywiście miały miejsce.
Z uwagi na powyższe, po ustaleniu, że wniosek [...] jest dopuszczalny pod względem formalnym, organ nadzoru pismem z dnia 8 listopada 2017 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. O wszczęciu przedmiotowego postępowania, organ nadzoru poinformował także w drodze obwieszczeń
[...] przesłał 5 grudnia 2017 r. odpis zwykły księgi wieczystej nr [...], zgodnie z którym został wpisany jako właściciel ww. działki nr [...], celem dołączenia do akt sprawy w charakterze dowodu, na okoliczność zasadności stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.. Oznacza to, że Minister rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje ten akt administracyjny.
W związku z powyższym, zdaniem Ministra, rozpatrzenie przedmiotowej sprawy sprowadzało się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Tym samym przedmiotowe postępowanie ograniczone było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a., a uzasadniającymi stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Przy czym, z uwagi na treść wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, szczególną wagę w postępowaniu należało przypisać przesłance skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Jak wyjaśnił Minister, z nieważnością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji kieruje rozstrzygnięcie do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków. Z decyzją kształtującą mamy do czynienia nie tylko w sytuacji pozytywnego orzeczenia o przyznaniu prawa lub nałożeniu obowiązku, ale też kiedy organ odmawia stronie przyznania praw lub nałożenia obowiązku zgodnego z jej żądaniem złożonym we wniosku o wszczęcie postępowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za jednolity uznać należy pogląd, zgodnie z którym za wadliwość decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. uznaje się sytuację, w której organ w decyzji określi prawa lub obowiązki podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy bowiem rozumieć sytuację, w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Zatem w żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Minister stwierdził więc, że decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem, gdyż nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 dalej: "specustawa drogowa") nie zawierały definicji strony postępowania prowadzonego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Z przepisów specustawy drogowej wynikało jedynie, iż stroną tego postępowania jest z pewnością inwestor. Zatem katalog "pozostałych stron" postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej ustalany być musiał w oparciu o art. 28 k.p.a., gdyż zgodnie z art. 11 specustawy drogowej do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Mając na uwadze powyższe rozważania, nie można było uznać, iż organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej mógł stworzyć zamknięty katalog stron postępowania. Organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie ma możliwości stworzenia listy, która enumeratywnie wskazywałaby podmioty będące stronami tego postępowania, gdyż taka lista zawsze mogłaby zostać powiększona o podmioty mające interes prawny w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 28 k.p.a..
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt II Ns [...], Sąd Rejonowy [...] w [...] stwierdził, iż [...] nabył z dniem [...] maja 2005 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości, stanowiącej działki gruntu nr [...] i nr [...] z obrębu [...],[...], położonej w [...] przy [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, iż na dzień wydania decyzji Wojewody [...] Gmina Miasto [...] nie była właścicielem ww. działki, gdyż własność przedmiotowej działek nabył przez zasiedzenie z dniem [...] maja 2005 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Z akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji Wojewody [...] wynika, iż okoliczność wydania ww. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt II Ns [...], Sądu Rejonowego [...] w [...] nie była znana organowi I instancji w trakcie wydawania decyzji Wojewody [...].
Niewątpliwe wyjście na jaw, po wydaniu decyzji ostatecznej, nowych nieznanych organowi okoliczności w sprawie stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Tryby wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji stanowią odrębne wobec siebie tryby wzruszania decyzji ostatecznych, różne są ich podstawy i przesłanki prowadzące do wzruszenia, odmienna jest właściwość organów powołanych do ich rozstrzygania, co przesądza o tym, że tryby te nie mogą być stosowane zamiennie.
Natomiast z nieważnością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji kieruje rozstrzygnięcie do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków. Za wadliwość decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. uznaje się sytuację, w której organ w decyzji określi prawa lub obowiązki podmiotu innego niż strona postępowania.
W rozpatrywanym przypadku organ nie kierował decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wywołuje bowiem skutki w stosunku do konkretnych nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji bez względu na to, kto w chwili orzekania pozostaje ich właścicielem czy użytkownikiem wieczystym. Specyfika postępowania polega na tym, iż organ w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma obowiązek wskazania nieruchomości, przez które przedsięwzięcie będzie przebiegać. Dla prawidłowości decyzji Wojewody [...], nie miała znaczenia kwestia komu przysługiwał tytuł prawny do ww. działki nr [...].
Z żadnego przepisu specustawy drogowej nie wynika, ażeby organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej musiał analizować, w stosunku do wszystkich nieruchomości objętych wnioskiem inwestora, zapisy ksiąg wieczystych, stanowiących urzędowy rejestr służący ustalaniu stanu prawnego nieruchomości. Tytuł prawny [...] do ww. działki nr [...] w księdze wieczystej nr [...], został ujawniony dopiero w dniu 10 listopada 2017 r., a wiec po wydaniu kwestionowanej decyzji Wojewody [...].
Dodatkowo, dokonując analizy decyzji Wojewody [...] w aspekcie ewentualnego naruszenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., Minister Infrastruktury i Budownictwa ustalił, że omawiane rozstrzygnięcie nie jest obarczone żadną z wad skutkujących stwierdzeniem jego nieważności.
W odrębnym postanowieniu Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...].
Z decyzją tą nie zgodził się [...], który pismem datowanym na 29 stycznia 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Ministra w całości. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą okoliczności do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak. [...]; art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż wnioskodawca nie miał legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ nie był stroną postępowania o wydanie decyzji, ii. poprzez błędne przyjęcie, że stroną postępowania była Gmina Miasto [...]; art. 6, 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nienależyte ustalenie stanu faktycznego i dokonanie oceny stanu faktycznego bez analizy całokształtu materiału dowodowego i przyjęcie, iż Wojewoda [...] nie mógł ustalić kręgu podmiotów będących stroną w sprawie oraz, że w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...] tytuł prawny skarżącego do nieruchomości nie był ujawniony w księdze wieczystej;
Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 8. ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: "u.k.w.") poprzez przyjęcie, że organ nie musiał sprawdzać wpisanych do księgi wieczystej ostrzeżeń, co rzeczywistego stanu prawnego; art. 2. zd. 2 u.k.w. poprzez przyjęcie, że organ może zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej oraz wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
Skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] na okoliczność, iż ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości zostało wpisane w dniu 21 marca 2016 r.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów i wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, od której wniesiono wniosek o stwierdzenie nieważności.
W uzasadnieniu skargi [...] opisał stan faktyczny sprawy i stwierdził, że decyzja została skierowana do podmiotu, któremu nie przysługiwał przymiot strony w prowadzonym przez Wojewodę postępowaniu. Stroną postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji przez Wojewodę powinien być skarżący, a nie Gmina Miasto [...].
Zgodnie z treścią postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. Sądu Rejonowego [...] w [...], II Wydział Cywilny, sygn. akt II Ns [...], prawomocnym w dniu 29 czerwca 2012 r., z dniem 27 maja 2005 r. skarżący nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] o powierzchni 439 m2 oraz działkę gruntu nr [...] o powierzchni 206 m2 z obrębu ewidencyjnego nr [...],[...], położonej w [...] przy [...], powstałych z fizycznego podziału działki nr [...] na działki nr [...]. W dziale III księgi wieczystej nr [...] od dnia [...]-03-2016 r. zostało wpisane ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Nieprawdą zatem jest twierdzenie organu, wyrażone na stronie 5 zaskarżonej decyzji, iż tytuł prawny do nieruchomości nie był ujawniony.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., "do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie dochodzi w sytuacji, gdy decyzja została skierowana do osoby, której nie przysługuje przymiot strony danego postępowania (wyrok NSA z 17 grudnia 1998 r., I SA 2272/97, LEX nr 45697; wyrok NSA z 26 stycznia 1995 r., I SA 2578/93, Prok. i Pr. - dodatek 1995, nr 9, poz. 47; wyrok NSA z 26 stycznia 1995 r., I SA 2528/93, ONSA 1996 - 1, poz. 34; wyrok NSA z 26 stycznia 1995 r., I SA 1909/93, Prok. i Pr. - dodatek 1995, nr - poz. 48)" - Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany; LEX/el. 2018.
Zgodnie z art. 11 specustawy drogowej w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy. Ponadto w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2 tej ustawy. Tym samym, krąg stron postępowania powinien zostać ustalony w oparciu o art. 28 k.p.a..
W niniejszej sprawie Wojewoda [...] wydał decyzję o realizacji inwestycji drogowej - polegającej na rozbudowie drogi krajowej w ramach zadania polegającego na budowie dróg dla rowerów w ciągu al. [...] (strona wschodnia i zachodnia) oraz na ul. [...] (strona południowa) w [...] - etap II, która to decyzja została skierowana do Gminy Miasto [...], podczas gdy powinna być ona skierowana do właściciela nieruchomości, którym był wnioskodawca. To wnioskodawca posiadał legitymację do bycia stroną w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., Gminie Miasto [...] nie przysługiwał przymiot strony postępowania, a mimo to wskutek wydania decyzji przez Wojewodę uzyskała ona prawo własności do działki skarżącego. Wojewoda w nieprawidłowy sposób określił Gminę Miasto [...] jako stronę postępowania. Nieprawdą jest, że Wojewoda nie miał możliwości stworzyć w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistym błędem organu, który polegał na nieprzeanalizowaniu zapisów księgi wieczystej dotyczących przedmiotowej działki.
Jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1548/11 (LEX nr 1133253) "przy zarzucie naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. chodzi o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną w sprawie, a zatem sytuacji, w której organ prowadził postępowanie z udziałem osoby, która nie miała interesu prawnego, a następnie rozstrzygnął o jej prawach i obowiązkach, pomimo że istniała osoba, która taką legitymacje posiadała."
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 579/10 (LEX nr 990265) stwierdził, że "przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. odnosi się do takiej sytuacji, w której osoba, do której skierowana została decyzja, istnieje, tj. w przypadku osoby fizycznej - osoba taka żyje, choć nie powinna być stroną tego postępowania administracyjnego, bowiem nie może wykazać się w nim przymiotem strony - w rozumieniu art. 28 k.p.a.".
Nie można zgodzić się z organem, że tylko Gmina Miasto [...] mogła złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji właśnie na podstawie art. 28. k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ulega wątpliwości, że działanie Wojewody naruszyło prawa i interesy skarżącego. Interpretacja przyjęta przez organ, jakoby z takim wnioskiem mogła wystąp jedynie osoba do której decyzja jest skierowana, a nie osoba której prawa decyzja narusza i jednocześnie co do której powinna być skierowana, pozbawia powoda możliwości obrony swoich praw.
Decyzją Wojewody skarżący został pozbawiony prawa własności nie tylko działki nr [...], która została przeznaczona na cel publiczny, ale także działki nr [...]. O ile, w świetle obowiązującego prawa (specustawa drogowa), Wojewoda miał prawo wywłaszczyć wnioskodawcę z własności działki nr [...], to nie miał takiego prawa odnośnie działki nr [...].
W przedmiotowej sprawie organ nie może powoływać się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych w kwestii tego, kto był wpisany jako właściciel działki w dniu wydania decyzji, ponieważ w księdze wieczystej wpisane było ostrzeżenie. Zgodnie z art. 8. u.k.w. rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji ora ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczyste z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Ponadto art. 2. zd. 2 u.k.w. stanowi, że nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
Nieprawdą jest zdaniem skarżącego twierdzenie organu, iż własność skarżącego została ujawniona po wydaniu decyzji. Specyfika postępowania wieczystoksięgowego powoduje, że często wpis nowego właściciela jest dokonywany z opóźnieniem w stosunku do rzeczywistego stanu prawnego. Na takie okoliczności przewidziana jest właśnie instytucja ostrzeżenia, z które skorzystał skarżący i która powoduje wyłączenie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Stosowne ostrzeżenie zostało wpisane w dniu [...] marca 2016 r., a zatem przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy, mamy do czynienia z nienależytym ustaleniem stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 6. k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 7. k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem organ nie może zwalniać się z odpowiedzialności za należyte prowadzenie sprawy twierdzeniem, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na niego obowiązku analizowania rzeczywistego stanu prawnego działki objętej postępowaniem. Co więcej w okolicznościach niniejszej sprawy takiej specjalnej analizy przeprowadzać nie musiał. Wystarczyła jedynie uważna lektura księgi wieczystej.
Ponadto organ miał też możliwość stwierdzić nieważność decyzji jedynie w części, w której Wojewoda przyznaje własność działki nr [...] Gminie Miasto [...], a tego nie uczynił.
Nie można się również zgodzić z twierdzeniem organu, że w sprawie po wydaniu decyzji pojawiły się nowe nieznane organowi okoliczności, informacje, na które wskazywał skarżący nie były nowe i nie były nieznane. Można nawet stwierdzić, że były jawne publicznie. W trakcie procedury wywłaszczenia analiza księgi wieczystej jest czynnością podstawową. Można odnieść wrażenie, że organ stara się usprawiedliwić błąd popełniony przez organ niższego rzędu.
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Ministra naruszała prawo w sposób opisany poniżej, co nakazywało jej uchylenie. Skarga natomiast w znacznej mierze była zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że Minister błędnie uznał, że decyzja Wojewody [...] nie została skierowana do Gminy Miasta [...]. Jak wynika bowiem z treści tabeli (s. 2 decyzji) ujmującej działki przeznaczone pod inwestycję, co do których Wojewoda zatwierdził ich podział (skutkiem czego wydzielone działki stały się własnością Skarbu Państwa), organ orzekł o odjęciu prawa własności określonych nieruchomości osobie, wskazanej, jako dotychczasowy właściciel w zakresie, w jakim ta decyzja stanowiła zatwierdzenie podziału nieruchomości,. Decyzja wywołała więc w stosunku do wskazanej osoby skutek prawny i dotyczyła uszczuplenia jej praw właścicielskich, normowanych w art. 140 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej takie nieruchomości lub ich części, stają się bowiem z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych i własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Skutkiem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest nabycie przez właściciela wywłaszczanej nieruchomości lub jej części (art. 12 ust. 4a specustawy drogowej) ekspektatywy odszkodowania za wywłaszczony grunt. Organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydaje bowiem decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości. Odszkodowanie to przysługuje zaś wyłącznie dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (art. 12 ust. 4f specustawy drogowej). Jeżeli więc w decyzji, jako właściciela gruntu organ wymienia Gminę Miasto [...], to konsekwencją tego będzie orzeczenie o odszkodowaniu na rzecz tego podmiotu, a podmiot ten nabywa prawo do żądania wypłaty zaliczki – zgodnie z art. 12 ust. 5a cyt. ustawy. Ponadto, podmiot uprawniony do odszkodowania, jeżeli jest (jak w sprawie niniejszej) jednostką samorządu terytorialnego może się swego uprawnienia zrzec (art. 12 ust. 7 specustawy drogowej). Skutkiem zrzeczenia się jest albo nie wszczynanie w tym zakresie postępowania, umorzenie postępowania lub wygaszenie decyzji (art. 12 ust. 8 cyt. ustawy).
Co więcej, w omawianym zakresie decyzja dotyczyła nie tylko praw, ale również obowiązków wymienionych osób, gdyż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin wydania nieruchomości (art. 13 ust. 2 specustawy drogowej). Ponadto, z dniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5 specustawy drogowej, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami pod rygorem nieważności (art. 11d ust. 9 i 10 specustawy drogowej).
Należy pamiętać, że ww. zakaz obrotu, o którym mowa w art. 11d ust. 9 i 10 ustawy, oznacza niedopuszczalność jakiejkolwiek zmiany stanu prawnego tych nieruchomości w stosunku do stanu prawnego z dnia upublicznienia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z wniosku inwestora drogi publicznej lub z dniem indywidualnego zawiadomienia, jeżeli nastąpiło to przed publicznym zawiadomieniem (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1888/14). W związku z tym, że jako właściciela przejmowanej nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] (oznaczenie po podziale działki nr ewid [...]) Wojewoda [...] określił właśnie jednostkę samorządu terytorialnego (Gminę Miasto [...]), to tym samym już z chwilą zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ograniczone zostały prawa do rozporządzania tą nieruchomością.
Jak wynika z powyższego, decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej w ramach zadania pn.: "Budowa dróg dla rowerów w ciągu al. [...] (strona [...]) oraz na ul. [...] (strona południowa) w [...]. Etap II" została skierowana również w jej części dotyczącej nieruchomości o nr ewid. [...] do niebędącej w tym zakresie stroną Gminy Miasta [...].
Tut. Sąd w pełni podziela stanowisko, wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1935/11, zgodnie z którym przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć sytuację w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. Art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. ma za zadanie wyeliminowanie przypadków, w których akt administracyjny nie mógł wywołać przewidzianych w nim skutków z uwagi na jego skierowanie do niewłaściwej osoby, niedysponującej uprawnieniami strony. Nie chodzi o omyłkę w doręczeniu aktu, względnie o braku podstaw do tegoż doręczenia lecz właśnie o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną.
Gmina Miasto [...], jako podmiot, któremu nie przysługiwało prawo własności nieruchomości oznaczonej nr ewid [...], nie mogło być w zakresie tej nieruchomości stroną w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji. Należy bowiem zauważyć, że właścicielem działki nr ewid. [...] od dnia 27 maja 2005 r. był skarżący. Ten fakt prawny został potwierdzony prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Sądu Rejonowego [...] w [...], II Wydział Cywilny, sygn. akt II Ns [...]. Postanowienie to ma charakter deklatoryjny, a nie konstytutywny; nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje ex lege – z upływem czasu potrzebnego do zasiedzenia (art. 172 § 1 lub § 2 k.c.). Skoro od 25 maja 2005 r. [...] był właścicielem działki nr ewid. [...], to decyzja Wojewody [...] powinna być skierowana do tego podmiotu, jako posiadającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w odniesieniu do działki nr ewid. [...].
Z art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. wynika obowiązek stwierdzenia przez organ nieważności decyzji "w każdej sytuacji, gdy została ona skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tego przepisu można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przyczyna ta dotyczy także podmiotu w stosunku do którego wprawdzie można było wydać decyzję wcześniej - w dacie wniesienia wniosku dany podmiot mógł być adresatem decyzji, ale na skutek zmian jakie zaszły w toku postępowania na datę wydania decyzji, decyzję tę należało skierować do innego podmiotu. Zatem z powyższego wynika, że z zaistnieniem tego typu przesłanki możemy mieć do czynienia także wówczas, gdy w toku postępowania administracyjnego dojdzie do zmiany właściciela danej nieruchomości czy do przeniesienia prawa własności użytkowania wieczystego (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1427/11).
Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie jest nieważna, przy czym bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których podmiot będący stroną postępowania utracił ten status (np. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 478/13).
Wobec wyrażanego przez Ministra stanowiska odnośnie tego, że Wojewoda [...] nie wiedział w dacie orzekania, że właścicielem działki nr ewid. [...] jest [...], a nie Gmina Miasto [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że okoliczność taka w żadnej mierze nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej i nie wyklucza zastosowania art. 156 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 158 k.p.a. Dla oceny wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. bez znaczenia bowiem pozostaje okoliczność, czy skierowanie decyzji do osoby niebędącej w sprawie stroną nastąpiło na skutek zawinienia organu czy też nie. Istotny jest sam fakt wadliwego skierowania decyzji – i w tym zakresie tut. Sąd podziela stanowisko, wyrażone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 801/13.
Jak podkreśla się w doktrynie, "Ustawowy nakaz indywidualnego zawiadamiania właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem inwestora o wszczęcie postępowania, na adres znajdujący się w ewidencji gruntów i budynków, nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku ustalenia, kto jest właścicielem i użytkownikiem wieczystym tych nieruchomości według dokumentów określających stan prawny nieruchomości. Ustawodawca wskazał bowiem jedynie na wysyłanie zawiadomień na adres wskazany w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków). Nie oznacza to jednak ustalania stanu prawnego nieruchomości na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Taki skutek można byłoby bowiem wywodzić tylko z wyraźnie określonej przez ustawodawcę normy prawnej. Dla przykładu, norma taka zamieszczona jest w art. 20 ustawy z 26.3.1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.), według której do celów scaleniowo-wymiennych nieruchomości stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów.
(...) dane dotyczące właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętej projektem inwestycji drogowej powinny być zebrane w ramach opracowania dokumentacji geodezyjnej, a wtedy dane te powinien przekazać organowi orzekającemu inwestor przy swoim wniosku.
Urzędowym rejestrem, który służy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, jest natomiast księga wieczysta (art. 1 i 3 ustawy z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Ponadto stan prawny nieruchomości może być ustalony na podstawie dokumentów, z którymi ustawodawca wiąże skutek stwierdzenia lub przeniesienia prawa własności nieruchomości. Dla przykładu, takim dokumentem jest umowa zbycia prawa własności nieruchomości (sprzedaż, zamiana lub darowizna) zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158 zd. 2 KC w zw. z art. 5 KWU), akt własności ziemi wydany na podstawie ustawy z 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu zasiedzenia, umowa notarialna lub orzeczenie sądu o zniesieniu współwłasności nieruchomości" – por. M. Wolanin Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2010.
Skoro w dacie orzekania przez Wojewodę [...] poprzez wpis w dziale III ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym prawem wyłączona była (art. 8 u.k.w.) rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej, w której w dziale II uwidoczniony jako właściciel była Gmina Miasto [...] to organ nie mógł poprzestać na uznaniu prawa tak uwidocznionego, ale powinien był ustalić należycie, kto w zakresie wywodzonego z prawa własności działki nr ewid. [...] interesu prawnego (art. 28 k.p.a.) powinien być stroną w tej części decyzji. Ustalenie takie nie było szczególnie prawnie skomplikowane, wystarczyło wezwanie [...] do wykazania prawa do nieruchomości, które podmiot ten mógł udowodnić sądowym postanowieniem, potwierdzającym nabycie własności przez zasiedzenie.
Specyficzny charakter postępowania uregulowanego specustawą drogową i wymuszana tym aktem szybkość orzekania w celu sprawnego zrealizowania inwestycji drogowej nie może w żadnej mierze usprawiedliwiać naruszania oczywistych praw właściciel gruntów poprzez ich pominięcie i skierowanie decyzji (choćby w części) do podmiotu stroną w tym zakresie niebędącego. Również bowiem w tym szczególnym postępowaniu zastosowanie znajduje art. 6 i 7 k.p.a., nakazujące organowi administracji publicznej działanie zgodnie z prawem (a zaprzeczeniem takiego działania jest naruszanie interesu prawnego strony przez pozbawienie do udziału w sprawie) i dążenie do prawdy obiektywnej (a nie – jak w tym wypadku – subiektywnej).
Naruszenie powyższych zasad ogólnych prawa administracyjnego doprowadziło więc do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na inwestycję drogową w części, w której decyzja ta dotyczyła działki nr ewid [...]. Należy dodatkowo podkreślić, że art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. ma za zadanie wyeliminowanie przypadków, w których akt administracyjny nie mógł wywołać przewidzianych w nim skutków z uwagi na jego skierowanie do niewłaściwej osoby, niedysponującej uprawnieniami strony (tak tez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16).
Błędnie ocenia Minister zaistniały stan faktyczny i prawny, jako wyczerpujący przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Przysługiwanie tytułu prawnego do nieruchomości (w rozumieniu art. 140 k.c.) nie jest bowiem "nową okolicznością faktyczną". To zaś, że [...] powołuje się na prawo własności do nieruchomości nr ewid. [...] nie "wyszło na jaw" po wydaniu decyzji Wojewody - wyszło na jaw w dniu dokonania wpisu ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości, czyli w dniu 21 marca 2016 r.
Zgodnie z obowiązującą również organa administracji publicznej zasadą jawności ksiąg wieczystych (art. 2 u.k.w.) organ nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Dodatkowo, racje ma skarżący, że rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości (art. 8 u.k.w.).
Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister odmawiając stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] (a po podziale [...] i [...]) naruszył art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i 8 u.k.w. oraz art. 1 ust. 1 u.k.w. poprzez nieuwzględnienie obowiązującej go hipotezy tego artykułu, że w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości prowadzi się księgi wieczyste.
Minister, ponownie rozpoznając sprawę, związany dokonaną przez tut. Sąd oceną prawną, rozważy zasadność wniosku [...] w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej w ramach zadania pn.: "Budowa dróg dla rowerów w ciągu al. [...] (strona wschodnia i zachodnia) oraz na ul. [...] (strona południowa) w [...]. Etap II" w całości lub w części. W przypadku bowiem oceny legalności ostatecznej decyzji w świetle przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru nie może stwierdzić nieważności całej decyzji, gdy decyzja ta dotknięta jest wadliwością tylko w części.
Organ weźmie przy tym pod uwagę treść art. 31 specustawy drogowej, zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi, jak również to, że art. 158 § 2 k.p.a. stosuje się wówczas odpowiednio - ustalając należycie stan faktyczny w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 256) zasadzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego, podając aktualną nazwę organu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło