I SA/Rz 367/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-06-19
Skład orzekający: Piotr Popek, Jarosław Szaro, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, będące członkami wspólnoty gruntowej, mogą samodzielnie ubiegać się o płatności bezpośrednie i płatności ONW do gruntów stanowiących własność tej wspólnoty, czy też legitymację do wystąpienia z takim wnioskiem posiada wyłącznie spółka zarządzająca wspólnotą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie uwzględniły specyfiki prawnej wspólnot gruntowych. Choć posiadanie gruntów przez członków wspólnoty jest istotne dla przyznania płatności, kluczowe jest ustalenie, czy władali oni gruntami we własnym imieniu i interesie, czy też działali w imieniu wspólnoty jako jej dzierżyciele. W przypadku wspólnot gruntowych, zarządzanych przez spółkę, to spółka zazwyczaj posiada legitymację do występowania o płatności, chyba że członek wspólnoty wyraźnie zerwie więź korporacyjną i zacznie władać gruntem we własnym imieniu.Stan faktyczny
Wspólnota Pastwiskowa Rolników Wsi T. złożyła wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2014 r. do gruntów stanowiących własność wspólnoty. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że części tych gruntów były faktycznie użytkowane przez trzech członków wspólnoty (A. Ż., R. S., M. K.), którzy złożyli własne wnioski. Skarżąca wspólnota podniosła, że grunty te są we wspólnym użytkowaniu i tylko ona, reprezentowana przez spółkę zarządzającą, ma legitymację do ubiegania się o płatności. Sprawa przeszła przez kilka instancji, w tym wyroki WSA i NSA, które wskazywały na potrzebę dokładnego ustalenia charakteru władania gruntami.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek / spr./ Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Grzegorz Panek Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. spraw ze skarg Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. na decyzje Dyrektora [...] Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014 r. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. kwotę 1.360 (słownie tysiąc trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi "A" (dalej: Wspólnota/Skarżąca) są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: DPOR Agencji) z dnia [...] października 2017 r. nr [...] oraz nr [...] utrzymujące w mocy odpowiednio decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok i nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
Jak wynika z akt sprawy, Wspólnota w dniu [...] maja 2014 złożyła w Biurze Powiatowym Agencji wnioski o przyznanie wyżej wymienionych płatności. W każdym z wniosków skarżąca zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, w tym działkę rolną A położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, działkę rolną B położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, działkę rolną C położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę rolną D położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha.
Po przeprowadzeniu kontroli wniosków stwierdzono, że na części działki ewidencyjnej nr [...] wnioski o przyznanie płatności złożyli również inni producenci rolni. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] września 2014 r. Zarząd Wspólnoty wskazał, że zgodnie z protokołem zebrania Wspólnoty z dnia [...] marca 2014 r. i [...] maja 2014 r. ogólne zebranie udziałowców spółki podjęło uchwałę aby dopłaty bezpośrednie były przyznane Wspólnocie.
W dniach [...] - [...] grudnia 2014 r. działki zadeklarowane przez Wspólnotę zostały poddane kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie poszczególnych działek rolnych. W jej ramach stwierdzono: na działce rolnej A powierzchnię kwalifikowalną [...] ha, na działce B pow. [...] ha , na działce C pow. [...] ha a na działce D [...]. W związku z tym przypisane zostały kody nieprawidłowości DR13-, DR13+, DR52 i DR53.
Jednocześnie z kontrolą z zakresu kwalifikowalności powierzchni zadeklarowane działki zostały poddane kontroli na miejscu z zakresu wzajemnej zgodności, która wykazała nieprawidłowości to jest wykryto nieprzestrzeganie minimalnych norm DKR.
I tak zgodnie z § 1 ust 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1372), w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Naruszenie powyższej normy, przypisany kod N.04., stwierdzono w przypadku działki rolnej A, na powierzchni [...] ha, w przypadku działki rolnej C, na powierzchni [...] ha oraz w przypadku działki rolnej D na powierzchni [...] ha.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm w przypadku gruntów ugorowanych rolnik powinien przeprowadzać koszenie lub inne zabiegi uprawowe zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca. Niespełnienie powyższych warunków skutkuje naruszeniem normy N.03. i zostało stwierdzone na działce rolnej B na powierzchni [...] ha.
W przypadku działki rolnej C, na powierzchni [...] ha stwierdzono natomiast ślady wypalania na gruntach ornych z wyjątkiem punktowych śladów po wypalaniu resztek pożniwnych. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia zabrania się wypalania gruntów rolnych, co skutkuje naruszeniem normy N.06.
Z uwagi na fakt, iż na działkę ewidencyjną o nr [...] wnioski o dopłaty złożyło kilku wnioskodawców, w celu wyjaśnienia sprawy w dniu [...] lutego 2015 r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem stron konfliktu krzyżowego oraz powołanych przez nich świadków. Z protokołu z rozprawy nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wynika, że W. K. Przewodnicząca Zarządu spółki przymusowej stwierdziła, iż działka ewidencyjna nr [...] na dzień [...] maja 2014 roku była własnością wspólnoty gruntowej i była przez wspólnotę użytkowana. Podkreśliła, że zarząd spółki jako organ prawnie umocowany do zarządzania i gospodarowania mieniem Wspólnoty nie zlecał osobom trzecim, podmiotom zewnętrznym wykonywania stosownych zabiegów agrotechnicznych mających na celu prowadzenie działalności rolniczej na pow. działki nr [...]. Jednocześnie wskazała, iż nie kwestionuje faktu, że R. S. , A. Ż. i M. K. zagospodarowali i użytkowali części działki ewidencyjnej [...], jednak nie doszło wcześniej do formalnego przekazania części działki.
A. Ż. oświadczyła, że na dzień [...] maja 2014 r. użytkowała część działki nr [...] - powierzchnię [...] ha w dwóch częściach, ponosiła osobiście koszty związane z uprawą zbiorem. R. S. oświadczył, iż na dzień [...] maja 2014 r. użytkował działkę o nr [...] w dwóch częściach o łącznej powierzchni [...] ha. Natomiast Pan M. K. zeznał że na dzień [...] maja 2014 r. był posiadaczem części działki ewidencyjnej nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha i ponosił koszty związane z użytkowaniem tej części działki.
Powołani na rozprawę świadkowie oświadczyli zgodnie, że działka nr [...] stanowi własność Wspólnoty jednakże W. K., w. C., A. S. , K. D. , M. S. , B. K., W. Ż. i E. S. zeznali że A. Ż., M. K. i R. S. byli użytkownikami część działki ewidencyjnej nr [...].
Zarząd spółki przymusowej Wspólnoty pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował organ, że bez zgody ogólnego zebrania Wspólnoty A. Ż., R. S. i M. K. samowolnie użytkowali część gruntów działki [...]. Podkreślił, że nie zawierał żadnej umowy z w/w osobami nadającej im tytuł prawny do użytkownika, posiadania, władania dysponowania i dzierżawienia tej działki w 2014 r.
W związku z takimi ustaleniami dokonanymi podczas rozprawy administracyjnej oraz kontroli na miejscu Kierownik Biura Powiatowego Agencji wykluczył z wniosku Wspólnoty grunty o łącznej powierzchni [...] ha położone na działce ewidencyjnej nr [...] użytkowane przez A. Ż. (dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha), M. K. (dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha) i R. S. (dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha).
Wobec powyższego na podstawie przeprowadzonych kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, po uwzględnieniu kompensacji powierzchni działek rolnych A i B dotkniętych kodami DR13+ i DR13- zadeklarowanych w ramach działki ewidencyjnej [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji wykluczył z płatności ONW grunty o łącznej powierzchni [...] ha. W konsekwencji powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ONW wyniosła [...] ha (dz. rolna A - [...] ha + dz. rolna B - [...] ha + dz. rolna C -[...] ha + dz. rolna C - [...] ha) i decyzjami z dnia[...] kwietnia 2015 r., nr [...] i nr [...] odmówił przyznania "A" płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności ONW, ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.
Rozpoznając sprawy wskutek wniesionych odwołań Dyrektor POR Agencji decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał na warunki przyznania poszczególnych płatności podkreślając, że nie zostały w niniejszych sprawach dochowane. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1-3, ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm., dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich), mającej zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy przepisów przejściowych (art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha, wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z kolei zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)’' objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 z późn. zm., dalej: rozporządzenie ONW) zgodnie z którym płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L 316 z 02.12.2009, str. 65/4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2015r., I SA/Rz 918/15, uchylił w/w decyzje Dyrektora POR Agencji w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2015 r. oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji .
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy nie uwzględniły szczególnego charakteru wspólnot gruntowych, podlegającym regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28 poz. 169 ze zm.; dalej: ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych), a w szczególności nie wzięły pod uwagę przepisów art. 5 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 tej ustawy. Sąd podniósł, że rozwiązanie przyjęte w ustawie polega na stworzeniu korporacji, której substratem są osoby uprawnione. Mają one w stosunku do wspólnoty (rozumianej rzeczowo) uprawnienia i obowiązki ekonomiczne, natomiast w obrocie prawnym, jako podmiot sprawujący zarząd występuje spółka działająca przez swoje organy. Zdaniem Sądu wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności mieści się w pojęciu właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty gruntowej. Ponadto w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie ma przepisu, który stanowiłyby, że grunty wspólnot są własnością lub znajdują się w posiadaniu spółki. Przy interpretacji tego pojęcia należy, zdaniem Sądu, odnieść się do art. 336 kc. W przypadku wspólnoty gruntowej będzie to posiadanie zależne. Sąd stanął na stanowisku, że to spółka jest posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład Wspólnoty, uprawnioną a zarazem zobowiązaną do zarządzania gruntami. Dlatego nikt inny poza spółką nie mógł skutecznie wystąpić o dopłaty rolne, gdyż do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dopłat uprawniona jest wyłącznie spółka. Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji uznał skarżącą za uprawnioną do wnioskowanych dopłat.
Dyrektor POR Agencji wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił i wyrokiem z dnia 18 października 2016r. II GSK 575/16 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich , jak również § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW przewidują fakt posiadania działki rolnej, jako kryterium podstawowe dla przyznania płatności beneficjentowi. Istotne jest zatem kto faktycznie, jako posiadacz, włada gruntem rolnym objętym wnioskiem o płatność i utrzymuje go w dobrej kulturze rolnej, a nie ten kto ma tytuł prawny do tej nieruchomości. Obojętne jest, czy wnioskodawca jest właścicielem, dzierżawcą, czy ma inny tytuł prawny do władania nieruchomością. Innymi słowy, beneficjentem płatności z tytułu ONW oraz płatności bezpośrednich może być w założeniu prawodawcy krajowego i europejskiego jedynie posiadacz działki rolnej, który spełnia dodatkowo kryteria wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich i wspomnianego § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW oraz w stosownych rozporządzeniach prawa wspólnotowego.
NSA podzielił zarzut skargi kasacyjnej wskazując, że dla kwestii posiadania gruntu rolnego nie może być wyłącznie miarodajne prawo własności do tego gruntu, czy też inne prawo legitymujące do zarządzania nim. Dlatego za nietrafny uznano pogląd Sądu I instancji, według którego jedynie spółka jest posiadaczem gruntu i poza nią nikt nie może wziąć w posiadanie gruntów Wspólnoty.
NSA stwierdził, że Sąd I instancji nie zbadał, kto faktycznie włada sporną działką nr [...], tj. czy posiadaczami części tej działki są A. Ż., R. S. i M. K. , jak to ustaliły organy. Również Sąd I instancji nie skontrolował zaskarżonych decyzji pod kątem zgodności z prawem ustalenia organów, że zabiegi rolne na spornej części działki nr [...] nie wykonywała Skarżąca, lecz R. S. , A. Ż. i M. K. . Poczynienie przez rolnika nakładów dla utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej jest natomiast istotnym wymogiem dla ubiegania się o płatności.
Zdaniem NSA w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji nadmierną uwagę przywiązano do kwestii legitymacji do wniesienia podania o przyznanie płatności, a w szczególności, czy winna to uczynić "A", czy też utworzona spółka, skoro na żadnym etapie sprawy nie została podważona legitymacja osób reprezentujących wnioskodawcę. NSA zwrócił przy tym uwagę na niekonsekwencję Sądu, który identyfikował "A" zarówno ze Skarżącą, jak i spółką.
Końcowo Sąd II instancji nakazał skontrolować zaskarżone decyzje z punktu widzenia, kto faktycznie był posiadaczem spornej części działki nr [...] i czy poniósł wymagane nakłady związane z rolniczym użytkowaniem tych gruntów.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r. I SA/RZ 1026/16 uchylił decyzje Dyrektora POR z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i nr [...] oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Zdaniem Sądu rozprawa administracyjna nr [...] przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] lutego 2015 r. dotycząca przesłuchania na okoliczności sporne związane z działką, zarówno przedstawicieli Wspólnoty jak i osób podających się za użytkowników w/w działki, a także szereg osób będących świadkami w sprawie, nie spełniła warunków formalnych wskazanych w k.p.a. dla tego typu dowodu jako przesłuchanie świadka. Wymagania formalne dla świadków przewidziane zostały w przepisach art. 82 i 83 k.p.a., stanowiących kto może być świadkiem, jak też statuujących prawo do odmowy składania zeznań. Podkreślił Sad, że fakt, że świadek ponosi odpowiedzialność kamą nakazuje traktować jego zeznania jako dowód o dużym znaczeniu w postępowaniu. Dla niniejszej sprawy bardzo istotne znaczenie ma przy tym pouczenie, o którym mowa w art. 83 § 3 k.p.a. z uwagi na to, że warunkiem poniesienia odpowiedzialności karnej przez świadka za składanie fałszywych zeznań jest pouczenie go o karalności złożenia takowych. Jeżeli takiego pouczenia nie było, tak jak w przedmiotowej sprawie, świadek nie poniesie takiej odpowiedzialności, a tym samym jego zeznania nie mogą mieć takiej mocy dowodowej, zaś sam dowód został przeprowadzony w sposób nieprawidłowy. Na podstawie tak wadliwie przeprowadzonych przesłuchań nie można dokonywać oceny prawdziwości zeznań poszczególnych świadków, a tym samym dokonywać ustaleń faktycznych w zakresie wskazanym przez NSA. Według Sądu, pouczenie o odpowiedzialności karnej wszystkich świadków stworzy dopiero podstawy do dokonania oceny wiarogodności ich zeznań, pozwalając przypuszczać, że z obawy przed odpowiedzialnością kamą, nie będą podawać okoliczności nie mających odzwierciedlenia w rzeczywistości.
Sąd przy podkreślił, że organy Agencji prowadząc postępowanie muszą zwrócić szczególną uwagę na okoliczności dotyczące charakteru władania działką przez osoby wskazywane dotychczas jako posiadacze tej działki. Szczególnie istotne będzie przy tym ustalenie, czy władały one tą działką (częściami działki) jak posiadacze we własnym imieniu, czy też realizowały uprawnienia Wspólnoty wykonując czynności posiadacza jedynie w zakresie własności i w imieniu wspólnoty, czyli będąc nie tyle posiadaczem tej działki, co jej dzierżycielem. Zauważył, że charakter prawny instytucji wspólnoty pastwiskowej jest bowiem taki, że nie jest ona sama w stanie władać gruntem czy budynkiem i jej uprawnienia są każdorazowo realizowane przez jej członków. Mogą oni zatem wykonywać pewne czynności na jej gruntach działając w jej imieniu i na jej rzecz bez zamiaru posiadania nieruchomości dla siebie, czego obecnie nie można jednoznacznie ustalić, już tylko z uwagi na sposób przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków (brak uprzedzenia), ale także niewielki zakres przesłuchania świadków i nie zadanie im tego typu pytań. Wskazał nadto, że dla rozstrzygnięcia tej kwestii pomocne będzie z pewnością ustalenie, w jaki sposób uzyskali władztwo nad działką, jakie zabiegi wykonywali, kto podejmował decyzje o stosowanych zabiegach, kto za takie zabiegi ponosił opłaty, kto zbierał pożytki z działki, komu przynosiła ona dochód oraz kto opłacał podatek rolny. Dopiero ustalenie tych wszystkich okoliczności pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy wymienione osoby władały działką jako posiadacze, czy też jedynie jako jej dzierżyciele, realizując czynności w imieniu Wspólnoty.
Realizując powyższe wytyczne Sądu zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. I SA/RZ 1026/16 organ I instancji w dniu [...] czerwca 2017 r. przeprowadził rozprawę administracyjną na okoliczności sporne związane z ustaleniem użytkowników części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości T. Skutecznie zostali przesłuchani zarówno przedstawiciele Wspólnoty, jak i A. Ż., R. S. i M. K. a także szereg osób będących świadkami w sprawie W. K., E. S., M. S., E. S., W. C., J. S., A. S., J. K., K. D., M. P., M. S., W. B., B. K. , W. Ż. , A. K. i M. S., pouczeni zgodnie z art. 83 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. co obrazuje protokół rozprawy nr [...], dołączony do akt sprawy.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji w oparciu o zgormadzone dane, w związku z ustaleniami dokonanymi podczas ponownej rozprawy administracyjnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz wyników kontroli na miejscu wykluczył z wniosku Wspólnoty grunty o powierzchni [...] ha położone na działce ewidencyjnej o nr [...] użytkowane przez A. Ż. o łącznej powierzchni [...]ha, M. K. o powierzchni [...] ha i R. S. o powierzchni [...] ha, będące przedmiotem konfliktu krzyżowego oraz grunty o powierzchni [...] ha wykluczone w wyniku nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu. W konsekwencji powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej płatności i płatności ONW na 2014 rok wyniosła [...] ha.
W związku z tym decyzjami z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] i nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji odmówił Wspólnocie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności ONW ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną a kwalifikującą się do płatności.
Dyrektor POR Agencji rozpoznając sprawy ponownie wskutek wniesionych odwołań po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego stwierdził, że rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r. I SA/Rz 1026/16 jest prawidłowe, a także nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa.
Organ odwoławczy przytaczając przepisy dotyczące warunków przyznania płatności o które ubiegała się Wspólnota, wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jak również § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW zauważył, że istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma określenie, który z producentów rolnych był na dzień 31 maja 2014 roku posiadaczem działek ewidencyjnych i położonych na nich działek rolnych zgłoszonych we wnioskach o przyznanie płatności. Podkreślił, że dopłaty do gruntów rolnych przysługują wyłącznie ich faktycznym posiadaczom, niezależnie od tytułu prawnego. Jeżeli więc właściciel (dzierżawca) gruntów nie jest jednocześnie ich posiadaczem, nie przysługują mu dopłaty. Płatności może otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. A zatem organ rozpoznający wniosek pomocowy powinien przede wszystkim ustalić, kto był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych a także ocenić poza powyższą okolicznością, czy grunty rolne utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wskazał dalej, że "faktycznego posiadania" gruntu rolnego nie można utożsamiać z tytułem własności jako wyłącznie uprawniającym do posiadania - takiego wymogu nie przewiduje żaden z przepisów wspólnotowych. Do przyznania płatności istotne jest, przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, nie musi on wykazywać, że przysługuje mu prawo do tego gruntu. Uprawnionym do płatności jest także posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego, bez względu na jego dobrą czy złą wiarę i bez względu na to czy jest to posiadanie prowadzące do nabycia w wyniku dziedziczenia.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art 89 § 2 k.p.a. organ I instancji w celu ustalenia faktycznego użytkownika spornych działek, przeprowadził ponownie rozprawę administracyjną z udziałem stron konfliktu krzyżowego i świadków pouczonych zgodnie z art. 83 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Zeznania zawarte w protokole z przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017 r. rozprawy administracyjnej nr [...], złożone przez strony konfliktu oraz powołanych świadków wskazują jego zdaniem, że A. Ż., M. K. i R. S. na dzień [...] maja 2014 r. byli posiadaczami części działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższe potwierdza również W. K. , przewodnicząca Zarządu Wspólnoty, która w swoich zeznaniach nie kwestionuje faktu użytkowania przez w/w części działki nr [...], podkreśla jedynie, że Zarząd Wspólnoty nie zawierał żadnej umowy z wyżej wymienionymi, która nadawałaby im tytuł prawny do użytkowania, posiadania, władania, dysponowania i dzierżawienia działki nr [...]., jak wskazała, w/w samowolnie użytkowali cześć działki [...] czym naruszyli zasady funkcjonowania Wspólnoty.
Zaakcentował organ, że uzyskanie płatności rolnych przez producenta rolnego jest uzależnione od posiadania gruntów rolnych, a nie od dysponowania tytułem prawnym do tych gruntów. Z przepisów krajowych, jak i unijnych wynika, że przyznanie płatności wymaga, aby grunty rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), co oznacza, że powinna być na nich prowadzona uprawa roślin lub powinny być one ugorowanie (przy spełnieniu dodatkowych warunków, w tym przeprowadzaniu zabiegów agrotechnicznych). Natomiast, jeśli chodzi o trwałe użytki zielone, to wymagane jest koszenie okrywy roślinnej i jej usuwanie co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca lub, aby były na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Dla przyznania płatności ważne jest zatem to, kto uprawia grunty rolne zgłoszone do płatności, a nie to czy grunty są w posiadaniu producenta rolnego w dobrej czy też w złej wierze ( tak wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r. II GSK 2007/12) .
W ślad za prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 160/12, stwierdził organ, że żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie pozbawiał uprawnionych do udziału we wspólnocie prawa do posiadania gruntów wspólnoty. Wręcz przeciwnie, przepisy art. 8 i art. 9 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych określają udziałowców wspólnotowych, a nie spółkę, jako uprawnionych do korzystania ze wspólnoty gruntowej. Jak zauważył organ, w przedmiotowych sprawach A. Ż., M. K. i R. S. składając wnioski o przyznanie płatności nie występowali w imieniu wspólnoty gruntowej, ale w imieniu własnym.
Wobec powyższego organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że posiadaczami (czyli użytkownikami prowadzącymi działalność rolniczą) na dzień 31 maja 2014 r. części działki ewidencyjnej nr [...] byli A. Ż., M. K. i R. S. . Z zeznań świadków jednoznacznie jego zdaniem wynika, że w/w faktycznie użytkowali i utrzymywali w dobrej kulturze rolnej część działki ewidencyjnej nr [...]. Podkreślił przy tym, że dopłaty do gruntów rolnych mają na celu finansowe wspieranie producentów, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne, zaś przyznane płatności powinny rekompensować dodatkowe koszty rolników oraz utracone dochody związane z utrudnieniami dla produkcji rolnej na danym obszarze.
Za prawidłowe w związku z tym uznał stanowisko organu instancji o wykluczeniu powierzchni [...] ha zadeklarowanej łącznie przez A. Ż., M. K. i R. S. działki ewidencyjnej o nr [...] z wniosku Wspólnoty w związku z czym powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha.
Powyższe sprawia, że nastąpiło przekroczenie przez Wspólnotę powierzchni zadeklarowanej we wniosku o 32,99 % w stosunku do stwierdzonej co skutkuje według organu odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności ONW, na podstawie art. 58 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Zgodnie z tymi regulacjami, jeśli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50 % nie przyznaje się pomocy w danym roku.
Zdaniem Dyrektora POR podnoszone w odwołaniach zarzuty dotyczące użytkowania przez A. Ż., M. K. i R. S., gruntów bez zgody Wspólnoty nie mogą być wzięte pod uwagę gdyż w postępowaniu o przyznanie płatności organy Agencji zobowiązane są do wyjaśnienia, kto użytkuje działki rolne objęte dwoma lub większą liczbą wniosków, nie rozstrzygają natomiast sporu zaistniałego na tle bezprawnego użytkowania działek ewidencyjnych. Sprawa bezprawnego użytkowania spornych gruntów tak jak podnosi odwołujący się, woli posiadania dla siebie i naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 336 k.c. stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być realizowane przed sądami powszechnymi, które jak dowodzi zgromadzona dokumentacja dowodowa były realizowane przed Sądem Rejonowym (postanowienie z dnia 12 sierpnia 2016r., sygn. akt. [...]). Kwestie te nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich czy ONW do gruntów rolnych. Rolą Agencji jest bowiem ustalenie faktycznego użytkownika gruntów. Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji jednoznacznie wynika, że część działki ewidencyjnej nr [...] zadeklarowanej do płatności przez Wspólnotę użytkowali rolniczo i ponosili związane z tym koszty A. Ż., M. K. i R. S. .
Jako bezzasadne ocenił organ zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.
Decyzje Dyrektora POR Agencji z dnia [...] października 2017 r. zostały zaskarżone do WSA w Rzeszowie przez Wspólnotę.
W jednobrzmiących skargach zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 8 k.p.a., poprzez działania Dyrektora POR Agencji powodujące podważenie zaufania Skarżącej do organów państwa, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego i przyjęcie, że to A. Ż., R. S. oraz M. K. użytkują części działki [...] jako podmioty niezależne od wspólnoty, w sytuacji, gdy grunt ten pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., w ramach wspólnoty pastwiskowej, będącej specyficznym podmiotem prawa w postaci wspólnoty gruntowej, a nadto pominięcie tak istotnej okoliczności jak ta, że wspólnota gruntowa rządzi się innymi prawami i grunty przyznane do użytkowania jej udziałowcom są w rzeczywistości gruntami użytkowanymi przez wspólnotę, odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, że każdy z udziałowców, któremu przypadła w udziale określona część gruntu miałby prawo wystąpić z wnioskiem o dopłatę, co pozbawiałoby takiego prawa samą wspólnotę,
b) art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego, polegającej na pominięciu tych dowodów, z których wynika, że udziałowcy wspólnoty nie mogą działać na własną rękę, a do zarządzania gruntami należącymi do wspólnoty powołana jest specjalna spółka, która m.in. przyznaje poszczególnym udziałowcom prawo do korzystania z gruntów wspólnoty, tym samym udziałowcy nie mogą samodzielnie, we własnym imieniu, wystąpić o dopłaty, płatności i.t.p. do gruntów,
c) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny faktów podanych przez stronę, tj. że części działki [...] są użytkowane przez wspólnotę pastwiskową, nie natomiast przez trzech wnioskodawców, którzy nie mieli zgody wspólnoty na gospodarowanie działką, a tym samym bezpodstawne zakwestionowanie zadeklarowanej przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności obszarowych powierzchni gruntów rolnych, co doprowadziło do błędnego obliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, skutkującego odmową przyznania płatności,
d) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
e) art 365 § 1 k.p.c. poprzez kompletne pominięcie rozstrzygnięcia i ustaleń Sądu Rejonowego sygn. akt [...],
f) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 336 k.c, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że dzierżenie przez A. Z., M.K. i R. S. części działki o numerze [...] stanowiło posiadanie, w sytuacji, w której z prawidłowo ocenionych dowodów wynika, że władztwo to pozbawione było elementu podmiotowego, tj. woli posiadania dla siebie.
Wywodząc powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu I instancji a także o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu Skarżąca powołując się na specyfikę funkcjonowania wspólnoty gruntowej, uznała za błędne twierdzenia organów Agencji jakoby części działki [...] były użytkowane przez trzech członków wspólnoty, a w konsekwencji to jedynie im, jako posiadaczom, przysługiwała legitymacja do ubiegania się o płatności skoro z istoty funkcjonowania wspólnoty gruntowej jasno wynika, że grunty wchodzące w jej skład pozostają we wspólnym użytkowaniu udziałowców wspólnoty. Wskazała, że aprobując zapatrywanie organu należałoby stwierdzić, że Wspólnota oraz obligatoryjnie powołana do zarządzania nią spółka, są tworami wyłącznie formalnymi, istniejącymi tylko na papierze i że nie mają one podmiotowości, a tym samym zdolności do posiadania rzeczy. Jej zdaniem oczywistym jest, że to poszczególni udziałowcy wspólnoty wykonują określone prace na gruntach należących do wspólnoty, bo nie jest możliwe, by kilkadziesiąt osób jako wspólnota uprawiało te same grunty, ale to nie oznacza, że każdy udziałowiec wspólnoty gruntowej może niezależnie od siebie składać wnioski o dopłaty, bowiem czyni to wspólnota jako całość i to ona decyduje o tym, kto i w jakim zakresie użytkuje konkretny grunt.
Skarżąca przywołała art. 22 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zgodnie z którym to spółka jest uprawniona do wznoszenia i utrzymywania we wspólnocie gruntowej urządzeń potrzebnych dla osiągnięcia celów spółki. Jej zdaniem członkowie wspólnoty jako osoby fizyczne nie mają uprawnień do występowania w imieniu wspólnoty, mogą to uczynić jedynie przez spółkę, która jako jedyna ma prawo występować w imieniu uczestników wspólnoty. Spółka jest organem przymusowym i przynależność do niej następuje ipso wre, w momencie jej utworzenia. Kompetencje przyznane spółce przez ustawę wyłączają indywidualne działanie w zakresie tych kompetencji przez samych członków.
Powołując się wyroki WSA w Krakowie z 14 lutego 2007 r., III SA/Kr 914/05 oraz WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Po 399/06 podkreśliła Skarżąca, że to Wspólnota reprezentowana przez spółkę jest podmiotem uprawnionym do otrzymania płatności. W związku tym za pozbawione logiki jest twierdzenie organu odwoławczego, że wszyscy wnioskodawcy (oprócz wspólnoty), którzy na rok 2014 zadeklarowali w/w część nieruchomości gruntowej, prowadzili na jej powierzchni działalność rolniczą, skoro grunty wchodzące w skład wspólnoty gruntowej, posiadane i użytkowane są przez wspólnotę, co wynika z jej istoty, nie natomiast przez poszczególnych udziałowców.
Skarżąca przywołała także treść Statutu Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty, który wyraźnie w § 8 pkt. 2 i 3 wskazuje, że członkowie spółki mają obowiązek podporządkowywać się uchwałom ogólnego zebrania członków spółki, jak również postanowieniom zarządu spółki wydanym w granicach zakreślonych statutem oraz wspólnie dokonywać prac związanych z zagospodarowaniem i użytkowaniem gruntów spółki. Zgodnie ze statutem to zebranie wspólników uchwala szczegółowy zakres prac dla każdego wspólnika i podział pożytków uzyskiwanych z zagospodarowania gruntów pomiędzy poszczególnych członków wspólnoty. Do obowiązków uprawnionych należy uczestnictwo w ogólnych zebraniach członków spółki, podporządkowywanie się jej uchwałom, jak również postanowieniom zarządu wydanym w granicach określonych statutem, wspólne wykonywanie prac związanych z zagospodarowaniem i użytkowaniem gruntów, świadczenie we właściwych terminach pracy.
Jako zbyt mechaniczny, bezrefleksyjny, nie uwzględniający specyfikę jej działalności uznała Skarżąca stanowisko organów, że posiadaczem jest ten, kto zajmuje się gospodarowaniem danego gruntu. Jej zdaniem trzej wymienieni udziałowcy użytkowali grunt w imieniu Wspólnoty, nie mieli woli ani możliwości władania rzeczą jak właściciel lub jak osoba mająca prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Ich władanie wynikało tylko i wyłącznie z podziału prac zaordynowanego przez Wspólnotę.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor POR Agencji wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne Sąd uznał, że skargi wniesione w połączonych sprawach podlegają uwzględnieniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo rolników - producentów rolnych R. S., A. Ż. I M. K. do uzyskania pomocy finansowej z tytułu płatności bezpośrednich oraz ONW do gruntów określonych części działki ewidencyjnej nr [...] na 2014 r., które stanowią własność Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T., gdyż rozstrzygnięcie tej kwestii determinuje prawo Wspólnoty do uzyskania dopłat do tych części gruntów, a w konsekwencji ze względu na wykluczenie określonej powierzchni deklarowanych do w/w płatności działek, uzyskanie jakichkolwiek dopłat do zadeklarowanych gruntów.
Zaznaczyć należy, że z przedmiotowych płatności została wykluczona także część deklarowanej przez Wspólnotę powierzchni działek w związku z wynikami kontroli na miejscu z zakresu kwalifikowalności powierzchni oraz z zakresu wzajemnej zgodności, ale ustalenia w tym zakresie nie są kwestionowane w skardze, ani też nie były kwestionowane w zapadłych w sprawie prawomocnych wyrokach sądów. Zatem brak krytycznej oceny działań organów Agencji w powyższym zakresie uznać należy za wiążący przy rozpoznaniu niniejszej sprawy obecnie.
Jak wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2016r. II GSK 575/16 uchylił pierwotny wyrok jaki zapadł w niniejszej sprawie, a w wyniku ponownego rozpoznania zapadł prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r. I SA/RZ 1026/16, którym uchylone zostały wcześniejsze decyzje organów Agencji w niniejszych sprawach.
Przystępując do rozpoznania w niniejszej sprawie trzeba sobie uświadomić, że Sąd występuje w ramach podwójnego związania. Po pierwsze rozpoznając sprawę po uchyleniu wydanego w sprawie uprzednio rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania – sąd I instancji na podstawie art. 190 P.p.s.a. związany jest przede wszystkim dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną. Wykładnia prawa, jak też wskazania co do dalszego postępowania, które były udziałem Sądu przy poprzednim rozpoznaniu i rozstrzygnięciu kasatoryjnym, wyrażone w orzeczeniu NSA wiążą w sprawie nie tylko sąd I instancji, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Art. 190 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.
Po wtóre, stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku wiążą w sprawie organy oraz sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Tak więc ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r. I SA/RZ 1026/16, także są wiążące, nie tylko dla organów, ale i dla sądu ponownie orzekającego w sprawie.
Pamiętając o tych uwarunkowaniach, stwierdzić trzeba, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postepowaniu w pierwszym rzędzie będzie analiza i ocena sposobu i zakresu wywiązania się przez organ z wytycznych jakie zawarł WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r., które z kolei były konsekwencją wskazań NSA uchylającego pierwotny wyrok jaki zapadł w niniejszej sprawie.
Przystępując do tej kontroli stwierdzić przychodzi, że zawarte w wzmiankowanym wyroku wytyczne Sądu wypełnione zostały tylko połowicznie. Tak więc zgodnie z tymi wytycznymi została przeprowadzona po raz kolejny w dniu [...] czerwca 2017 r. rozprawa administracyjna nr [...] r. na okoliczności sporne związane z ustaleniem użytkowników spornych części działki ewidencyjnej nr [...], w ramach której wyeliminowane zostały mankamenty rozprawy administracyjnej z dnia [...] lutego 2015 r. Na tej rozprawie z udziałem strony zostali przesłuchani z zachowaniem reguł procesowych tego rodzaju czynności procesowych zarówno przedstawiciele Wspólnoty, jak i A. Ż., R. S. i M. K. a także szereg osób będących świadkami w sprawie.
W oparciu o tak zgromadzone dowody, zdaniem Sądu, organ dostatecznie wywiódł, że wskazane osoby objęte konfliktem krzyżowym ze Wspólnotą, w 2014 r. użytkowały sporne części działki ewidencyjnej nr [...], wykonywały bądź na ich zlecenie wykonywane były w stosunku do tych gruntów czynności agrotechniczne, ponosili koszty z tego tytułu oraz pobierali pożytki. Powyższe okoliczności zostały niejako przyznane przez Wspólnotę, bowiem Zarząd spółki przymusowej Wspólnoty pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował organ I instancji, że bez zgody ogólnego zebrania Wspólnoty A. Ż., R. S. i M. K. samowolnie użytkowali część gruntów działki [...]. Faktem jest także, że wszyscy wyżej wymienieni wystąpili do Agencji o dofinasowanie spornych gruntów w 2014 r. we własnym imieniu.
Zdaniem Sądu powyższe ustalenia nie są jednak wystarczające do przesądzenia, czy A. Ż., R. S. i M. K. są uprawnieni do tych dopłat czy też nie, a więc czy spełniają rudymentarną przesłankę przyznania płatności wynikającą z art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich , jak również § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW to jest posiadania działki rolnej przez producenta rolnego. Pominęły organy, że WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. I SA/RZ 1026/16, oprócz wytycznych co do zakresu postępowania dowodowego, wskazał, że organy przy ponownym rozstrzygnięciu powinny uwzględnić charakter prawny instytucji wspólnoty pastwiskowej, która nie jest w stanie sama władać gruntem czy budynkiem i jej uprawnienia są każdorazowo realizowane przez jej członków i rozstrzygnąć, czy w/w są posiadaczami czy też dzierżycielami spornych gruntów. Odrębne uregulowanie tej instytucji, w sposób odbiegający od instytucji prawa cywilnego, na które powołuje się organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonych decyzji, przy analizie rodzaju władztwa nad gruntami Wspólnoty ubiegających się o ich dofinasowanie prze organy Agencji, nakazuje szczególnego rozważenia tych kwestii na tle wchodzących w rachubę przepisów prawa i w konsekwencji przyjęcia spełnienia atrybutów "posiadania" czy "prowadzenia działalności rolniczej", jako warunków koniecznych do przyznania dofinansowania spornych gruntów.
Uzupełniając postępowanie dowodowe w sposób wyżej wskazany organy Agencji nie dokonały w następstwie wyczerpującego jego rozpatrzenia i kompleksowej oceny zgromadzonych dowodów oraz wynikających zeń okoliczności. Przeciwnie, uczyniły to w sposób wybiórczy, pomijając te okoliczności sprawy, które wskazują na możliwość odmiennego rozstrzygnięcia. W związku z tym nie sposób uznać, że taki sposób oceny i wyciągnięte wnioski będą respektowały zasady dochodzenia ustaleń zgodnych z prawdą. Przede wszystkim organy pominęły całkowicie kwestie związane ze sposobem wejścia przez A. Ż., R.S. i M. K. we władanie spornych części działki ewidencyjnej nr [...] będącej własnością Wspólnoty, a więc przez osoby, które indywidualnie ubiegały się o przyznanie płatności do tych gruntów, pomimo, że na zebraniu ogólnym członków Wspólnoty z dnia [...] marca 2013 r. i [...] maja 2014 r. podjęto uchwały o tym, że tylko Wspólnota jest uprawniona do wystąpienia z takim wnioskiem. Sposób wejścia oraz zakres władztwa nad w/w spornymi gruntami jest natomiast o tyle istotny, a wręcz kluczowy dla oceny niniejszej sprawy, że grunty te, co nie jest sporne, stanowią własność wspólnoty pastwiskowej uregulowanej ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a istotą udziału w takiej wspólnocie jest właśnie korzystanie z jej gruntów, ale na zasadach ustalonych przez zbiorowość i w jej imieniu. Sąd przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał wyraźnie, że obowiązkiem organów przy analizie i ocenie okoliczności sprawy będzie uwzględnienie także specyfiki wspólnoty gruntowej.
Pierwszorzędną kwestią jest więc ustalenie w jakiej relacji ze Wspólnotą znajdowali się A. Ż., R. S. i M. K. w momencie ubiegania się o przyznanie przedmiotowych płatności, a więc w maju 2014 r. Z zebranego materiału dowodowego, to jest zeznań W. K., M. S., W. B. i B. K. oraz z załączonych do akt sprawy wykazu wspólników spółki przymusowej (z mocy prawa wchodzą doń wszyscy udziałowcy wspólnoty gruntowej) wątpliwości wynikają już co do tego, czy R. S. i M. K. w 2014 r. byli członkami Wspólnoty. Nie wiadomo więc, a przynajmniej nie wynika to z motywów zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie korzystali oni z gruntów Wspólnoty i czy czynili to za jej wiedzą i zgodą. Organy Agencji dokonując ocenę władztwa wyżej wymienionych nad spornymi gruntami, nie tylko pominęli istotną kwestię więzi tego władztwa z prawami Wspólnoty jako zbiorowości, to jeszcze zawęzili pojęcie posiadania do zewnętrznych jego atrybutów to jest użytkowania gruntów Wspólnoty, czynienia nań nakładów oraz zbierania pożytków. Te przejawy władztwa są emanacją uprawnień korporacyjnych udziałowca wspólnoty gruntowej, a więc immamentnie związane są z posiadanym udziałem we Wspólnocie. Tylko w oparciu o te przejawy władztwa, nie jest możliwe jednoznaczne określenie jego charakteru. Już w tym miejscu zasygnalizować należy, że pominęły organy Agencji choćby to, że podatek od nieruchomości także w tej spornej części, jak przynajmniej wynika z materiału dowodowego, bo organy zbywają tę okoliczność milczeniem, płaciła Wspólnota. Samo władanie rzeczą nie przesądza jeszcze, że mamy do czynienia z posiadaniem, w rozumieniu art. 336 k.c. konieczne jest bowiem, aby w zakresie swojej świadomości i woli, władający czynił to w swoim imieniu i interesie. Ten aspekt sprawy także całkowicie umknął organom ponownie rozpoznającym sprawę.
Wskazania wymaga, że instytucja wspólnot gruntowych uregulowana jest w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 703). Przepis art. 1 tej ustawy określa jakie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne są wspólnotami gruntowymi. Byt wspólnoty gruntowej nadaje im wymieniona ustawa, regulująca szczególny rodzaj wspólności rządzącej się własnymi prawami, której przedmiotem są określone w niej nieruchomości. Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nadaje wspólnocie gruntowej szczególną konstrukcję prawną odrębną od przepisów prawa cywilnego o współwłasności. Istotą tej wspólności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przysługujące osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne (zob. Stanisław Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. LexisNexis 2011).
Grunty wspólnoty mają służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału we wspólnocie (art. 6), stąd też ustawa kładzie nacisk na zagospodarowanie wspólnot i sformalizowanie zarządu nad nimi. Dla realizacji tych celów ustawa przewiduje zagospodarowanie wspólnot gruntowych w sposób w niej określony (art. 13 ustawy) oraz nakłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ust. 1). Co do zasady, utworzenie spółki następuje w drodze uchwały uprawnionych do udziału we wspólnocie (art. 14 ust. 2 ustawy). Jeżeli jednak uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej w terminie trzech miesięcy od dnia ustalenia wykazu uprawnionych nie przedstawią do zatwierdzenia właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) statutu spółki, organ ten tworzy spółkę przymusową, nadaje jej statut oraz wyznacza organy spółki spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej (art. 25 ust. 1 ustawy). Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu (art. 15 ust. 1), który powinien określać m.in. prawa i obowiązki członków spółki, rodzaje czynności prawnych dokonywanych przez spółkę, których podjęcie wymaga uchwały zebrania członków oraz warunki reprezentowania spółki oraz zaciągania zobowiązań majątkowych.
W stosunku do Wspólnoty zarządzeniem Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stosownie do art. 25 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych utworzono przymusową Spółkę dla [...], a załącznikiem nr 1 do tego zarządzenia nadano Statut spółki. Członkami owej spółki stali się dotychczasowi udziałowcy, osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej. Do ich obowiązków należy między innymi podporządkowanie się uchwałom ogólnego zebrania członków spółki oraz wspólne dokonywanie prac związanych z zagospodarowaniem i użytkowaniem gruntów spółki.
Na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie gruntowej określa się w idealnych (ułamkowych) częściach. W/w ustawa wyłącza jednocześnie możliwość podziału wspólnot gruntowych pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach (art. 5 ust. 1 ustawy), dopuszczając podział wspólnoty gruntowej wyłącznie w razie objęcia jej gruntów scaleniem, za zgodą bezwzględnej większości osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie (art. 5 ust. 2).
O specyfice funkcjonowania wspólnot gruntowych i jej ustroju, świadczy utrwalone stanowisko w judykaturze, zgodnie z którym udziałowcom wspólnoty gruntowej nie przysługują uprawnienia wynikające z przepisów kodeksu cywilnego o współwłasności w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnoty i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład (tak np. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 grudnia 1969 r., III CZP 89/69, OSNC 1970/10/173, LEX nr 1066). Zatem uczestnikami postępowania o zasiedzenie własności nieruchomości wchodzącej w skład wspólnoty gruntowej jest spółka (uchwała z dnia 25 października 1995 r., sygn. akt III CZP 149/95 OSNC 1996/2/26), spółka jest legitymowana czynnie do wytoczenia powództwa windykacyjnego, co do działki gruntu stanowiącego część gruntu wspólnoty (uchwała z dnia 23 sierpnia 1968 r., sygn. akt III CZP 73/68 OSNC 1969/5/90) oraz, że spółka jest podmiotem legitymowanym czynnie w postępowaniu sądowym w sprawie o zasiedzenie nieruchomości przez wspólnotę (postanowienie z dnia 29 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CKU 28/97). Zdaniem Sądu podobnie należy wykładać inne przepisy prawa, w tym te określające zasady dofinasowania gruntów należących do wspólnoty pastwiskowej przez Agencję, to jest z uwzględnieniem wewnętrznych relacji korporacyjnych między Wspólnotą oraz jej członkami, które wynikają z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnotą i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład. W stosunkach wewnętrznych członek wspólnoty – udziałowiec spółki powołanej do jej zagospodarowania, także nie może się powoływać na swe uprawnienia jako współwłaściciela w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z tych regulacji.
Powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 9 ust. 1 tej ustawy, NSA w wyrokach z dnia 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt II GSK 4160/16, II GSK 4159/16 i II GSK 4158/16) wskazał, że wspólnota gruntowa zawsze występuje jako całość i nie może być dzielona na części, co oznacza, że poszczególni jej członkowie nie mogą występować samodzielnie w zakresie ich nieruchomości należących do wspólnoty gruntowej bowiem, co do zasady, a więc nie zawsze, posiadaczem jest Wspólnota
W innych orzeczeniach NSA wskazał (wyroki z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1199/13 i sygn. akt II GSK 1200/13), że rozwiązanie przyjęte w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych opiera się na stworzeniu korporacji, której substratem są osoby uprawnione. Mają one w stosunku do wspólnoty (rozumianej rzeczowo) uprawnienia i obowiązki ekonomiczne, natomiast w obrocie prawnym, jako podmiot sprawujący zarząd występuje spółka działająca przez swoje organy. W konsekwencji uznał, że posiadaczem gruntów należących do wspólnoty gruntowej jest spółka powołana do jej zarządzania, a nie uprawnieni do udziału we wspólnocie.
Z przytoczonych regulacji prawnych zawartych w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jak i z przytoczonych poglądów Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że ustawodawca odjął prawo zarządu udziałowcom spólnoty gruntowej i przekazał je powoływanej spółce przymusowej.
Sąd jest świadomy, że w niniejszej sprawie wiążące jest zapatrywanie NSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2016 r., zgodnie z którym nieuprawniony jest pogląd WSA Rzeszowie poprzednio rozpoznającego sprawę, że tylko spółka jest posiadaczem gruntu i poza nią nikt nie może wziąć w posiadanie gruntów Wspólnoty. Bynajmniej Sąd w niniejszej sprawie wcale nie uważa, że w odniesieniu do gruntów Wspólnoty tylko spółka utworzona do ich zagospodarowania może wystąpić z wnioskiem do organów Agencji o dofinasowanie tych gruntów. Przeciwnie, Sąd stoi na stanowisku, że w razie wejścia przez inne osoby czy podmioty w posiadanie gruntów wspólnoty gruntowej, a także wskutek bezprawnego wejście w posiadanie gruntów Wspólnoty przez udziałowców, a więc niezgodnie z uchwałami spółki, osoby te czy też podmioty mogą się ubiegać o dofinasowanie gruntów przez Agencję, jako wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego, bowiem ustawowa przesłanka posiadania gospodarstwa nie jest związana z tytułem prawnym wnioskodawcy do nieruchomości, ale z faktycznym rolniczym użytkowaniem działek (tak też NSA w cyt. wyżej wyrokach z dnia z dnia 19 stycznia 2017 r.). Do pomyślenia jest także samodzielne wystąpienie z wnioskami o dofinasowanie do gruntów przez członków wspólnoty, gdy nie działa spółka powołana do jej zarządu i zagospodarowania gruntów wspólnoty (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 301/14 i NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 2204/14).
Dla przyznania tym osobom i podmiotom prawa do wystąpienia do organów Agencji o dofinasowania użytkowanych przez nich gruntów stanowiących własność wspólnoty, konieczne jest wszak poczynienie konkretnych, stanowczych ustaleń faktycznych, które wskazują, że są oni w posiadaniu tych gruntów, to znaczy, że władają gruntami we własnym imieniu i własnym interesie. Natomiast udziałowiec wspólnoty, który użytkuje grunty Wspólnoty zgodnie z korporacyjnymi ustaleniami, aprobującą wolą zarządzającą nią spółki, nie zrywając wyraźnie tej więzi, zdaniem Sądu, samodzielnie nie może wystąpić o takie dopłaty, bowiem nie spełnia konstrukcyjnego elementu posiadania, to jest władania gruntem wspólnoty gruntowej we własnym imieniu. Czyni to bowiem w imieniu wspólnoty gruntowej, a co wynika z istoty i charakteru udziału we wspólnocie, to jest uprawnienia do korzystania z gruntów wspólnoty zgodnie z ich przeznaczeniem. NSA w zapadłym w niniejszej sprawie orzeczeniu bynajmniej takiego rozróżnienia nie czynił, negując tylko, takie rozumienie ustawy o zagospodarowaniu gruntami wspólnoty gruntowej, zgodnie z którym w odniesieniu do gruntów Wspólnoty, tylko jej udziałowcy i nikt inny, w żadnym wypadku, nie może wziąć ich w posiadanie, co oczywiście sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie tylko respektuje z mocy art. 190 p.p.s.a., ale też w całej rozciągłości podziela.
Dopóty więc, dopóki członek wspólnoty gruntowej nie zerwie więzi korporacyjnej łączącej go ze wspólnotą, i nie zademonstruje wyraźnie, że gruntami którymi włada w związku z tym członkostwem i posiadanym udziałem, zgodnie z wolą Wspólnoty, będzie użytkować odtąd ten grunt we własnym imieniu i interesie, w świetle przytoczonych wyżej regulacji ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki przymusowej, sprawowane przez niego władztwo określić można li tylko jako dzierżenie w rozumieniu art. 338 k.c., a pod tym kątem organ sprawy nie oceniał pomimo, że były takie wskazania sądu uchylającego poprzednie decyzje organów Agencji. Dzierżenie, które ustawodawca wyraźnie odróżnia od posiadania, jest także formą władania rzeczą. Podobny do posiadania jest element fizyczny (corpus), który wyraża się właśnie w faktycznym władaniu rzeczą, ale inny jest element psychiczny dzierżenia, gdyż dzierżyciel ma wolę władania rzeczą za kogo innego (animus possidendi pro alieno). W przypadku stosunku prawnego pomiędzy członkiem wspólnoty gruntowej a wspólnotą zwykle będzie wynikać taki rodzaj władztwa i dopóki wynikająca z tego stosunku prawnego wewnętrzna więź istnieje, dopóty, zdaniem Sądu, to Wspólnota jest posiadaczem gruntów, które użytkują jej członkowie, w związku z czym tylko spółka przymusowa powołana do zagospodarowania jej gruntów jest uprawniona do występowania na zewnątrz w imieniu wspólnoty gruntowej w zakresie należących do niej gruntów, w tym m.in. do składania wniosków aplikujących o przyznanie płatności do organów Agencji. Zdaniem Sądu przejawem zmiany podstawy swojego władztwa przez A. Ż., R.S. i M. K. w niniejszej sprawie, jeżeli organy ustalą jednoznacznie, że łączyła je opisana powyżej więź ze Wspólnotą, nie może być uznane złożenie przez nich wniosków do Agencji o przyznanie dofinasowania, bo to świadczy tylko o tym, że chcą uzyskać przedmiotowe dopłaty i nie może przesądzać per se, że spełniają warunki ich przyznania wynikające z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich czy z § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW.
Uznanie, że wbrew uchwałom udziałowców spółki powołanej do zarządu i zagospodarowania gruntami wspólnoty gruntowej, jej udziałowcy, użytkujący przyznane im grunty Wspólnoty w zakresie przez nie określonym, mogą dowolnie, bez porozumienia ze wspólnotą, a przynajmniej bez dania jej do zrozumienia, że nie podporządkowują się woli wspólnoty, do czego są przecież zobowiązani postanowieniami Statutu, może pozbawić ją należnych jej środków. Gdy spółka przymusowa realizując wolę zbiorowości, wystąpi o dofinasowanie gruntów, tak jak w niniejszej sprawie, może się okazać, że wskutek działania nielojalnych udziałowców, zostanie im odmówione dofinansowanie wskutek przedeklarowania powierzchni gruntów o 20 % (przez wykluczenie powierzchni działek rolnych objętych konfliktem krzyżowym) lub nawet nałożona zostanie kara pieniężna przy wyższym współczynniku przedeklarowania, a Wspólnota nie ma nawet możliwości przeciwdziałania. Takiemu rozumieniu przepisów ustawy o zagospodarowaniu gruntami wspólnoty gruntowej i Statutu, jakiemu w sposób dorozumiany zdają się hołdować organy Agencji w niniejszych sprawach, sprzeciwia się przedstawiony wyżej charakter prawny wspólnot gruntowych i wyraźny zamiar ustawodawcy zachowania ich egzystencji. De facto, wbrew wyraźnym intencjom ustawodawcy mogłoby dojść do pozbawienia wspólnot gruntowych możliwości prowadzenia swojej działalności w tym uzyskiwania środków finansowych, także unijnych (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1287/15).
W uzasadnieniu skarżonych decyzji organ odwoławczy tych kwestii w ogóle nie rozważał, poprzestając jedynie na stwierdzeniu i analizie przejawów określonego władztwa nad spornymi gruntami sprawowanego przez A. Ż., R.S. i M. K. , które jego zdaniem spełniało ustawową przesłankę posiadania.
Wszystko to sprawia, że organ odwoławczy wydając zaskarżone decyzje w sposób istotny, mogący mieć wpływ na wynik sprawy, naruszył dyspozycję art. 153 p.p.s.a. nie wypełniając w pełni wiążących wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/RZ 1026/16, a ponadto wskazane w skardze przepisy prawa procesowego, a to art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., dokonując wybiórczej oceny materiału dowodowego, z pominięciem przedstawionych powyżej istotnych okoliczności i aspektów kontrolowanych spraw, co sprawia, że wnioski płynące z tej oceny jawią się jako przedwczesne i dowolne.
Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę i dokona niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornych części działki ewidencyjnej [...] poddając zgromadzony materiał dowodowy wnikliwej i wszechstronnej analizie i ocenie. Na podstawie całego materiału dowodowego organ rozważy po czyjej stronie konfliktu krzyżowego zostały spełnione przesłanki przyznania płatności w świetle art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich i § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW. Ocenę dowodów oraz wysnute z niej wnioski w zakresie istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, a także ocenę prawną organ szczegółowo przedstawi w uzasadnieniu decyzji, a to stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Na koniec zaznaczenia wymaga, że dla oceny kontrolowanych spraw nie może mieć znaczenia wyrok Sądu Rejonowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] z powództwa Wspólnoty o ochronę posiadania, jako, że odnosi się do naruszeń mających miejsce w 2016 r. czy też uchwały zebrania członków Wspólnoty np. w sprawie zmian w Statucie czy w sprawie podziału zakresu prac pomiędzy członków Wspólnoty, które podjęte zostały już po złożeniu wniosków o dofinasowanie podlegających ocenie organów Agencji w niniejszej sprawie.
Z tych względów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone od organu na rzecz Skarżącej koszty składają się wpisy sądowe w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącej – adwokata w kwocie 480 zł - w obu połączonych sprawach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło