III SA/Wa 3056/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-04
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Waldemar Śledzik, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie egzekucyjne wobec spółki z powodu braku organów do jej reprezentacji, mimo ustanowienia dla niej kuratora przez sąd rejestrowy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zawiesiło postępowanie egzekucyjne. Ustanowienie kuratora przez sąd rejestrowy dla spółki, która utraciła organy do reprezentacji, nie oznacza, że kurator ten może zastępować spółkę w bieżących postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych. Zakres kompetencji kuratora ogranicza się do działań zmierzających do powołania nowych organów lub likwidacji spółki. Ponadto, skarga na czynność egzekucyjną dotyczy konkretnej czynności, a nie prawidłowości wszczęcia lub prowadzenia egzekucji, a samo zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane prawidłowo.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. miała zaległości podatkowe, w związku z czym wszczęto postępowanie egzekucyjne, które obejmowało zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Spółka podniosła zarzut braku organu uprawnionego do reprezentacji. Prezydent W. oddalił skargę na czynności egzekucyjne, uznając, że spółka jest skutecznie reprezentowana przez pełnomocnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) zawiesiło postępowanie egzekucyjne, uznając, że spółka utraciła zdolność do czynności prawnych z powodu braku organów. Prokurator zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając błędne przyjęcie, że organ egzekucyjny powinien wystąpić o wyznaczenie kuratora i doręczać mu pisma.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2018 r. ze skargi Prokuratora [...] W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie w całości.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2017 r. Prokurator Rejonowy [...] (zwany dalej jako: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (zwane dalej także jako "organ") z dnia [...] czerwca 2017 r. zawieszające postępowanie administracyjne wywołane zażaleniem "R." sp. z o.o. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. oddalające skargę "R." sp. z o.o. na czynności egzekucyjne Prezydenta W., polegające na zajęciu wierzytelności tego podmiotu z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] SA na podstawie zawiadomienia z dnia 17 listopada 2016 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W związku z zaległościami powstałymi z tytułu podatku od nieruchomości, Prezydent W. (zwany dalej jako "Prezydent") wszczął wobec R. Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 lipca 2016 r.
Zawiadomieniem z dnia 17 listopada 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem Spółka otrzymała w dniu 28 listopada 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Bank przyjął zajęcie do realizacji w dniu 22 listopada 2016 r.
W dniu 5 grudnia 2016 r. Spółka wniosła zarzuty względem tytułu wykonawczego oraz inne wnioski. Spółka podniosła tam, załączając wypis z KRS, że nie posiada organu uprawnionego do reprezentacji, a zatem prowadzenie wobec niej postępowania jest niedopuszczalne. Jedyny członek zarządu Spółki został wykreślony "dawno temu" i jest to informacja powszechnie dostępna. W takiej sytuacji konieczne było i jest zawieszenie wszelkich prowadzonych wobec Spółki postępowań administracyjnych, w tym postępowania egzekucyjnego (art. 97 § 1 pkt 3 K.p.a.). Z powyższych względów nie doręczono Spółce również skutecznie decyzji, która były podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i dlatego należy wznowić postępowanie lub stwierdzić nieważność tych decyzji, co organ ma obowiązek uczynić z urzędu. Tym samym i egzekucja jest niedopuszczalna (art. 33 § 1 pkt 6), a nałożony obowiązek nie istnieje (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.).
W efekcie Spółka wniosła o umorzenie niedopuszczalnej egzekucji, wznowienie postępowań, w których wydano decyzje wymiarowe, a które wymienione są w tytule wykonawczym, jako wydanych w postępowaniu, w którym Spółka nie mogła brać udziału, ewentualnie stwierdzenie nieważności tych decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa. Wniosła też o zawieszenie wszystkich postępowań z udziałem Spółki.
Zawiadomieniem z dnia 3 lutego 2017 r. organ egzekucyjny działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. zawiadomił, że pismo z dnia 5 grudnia 2016 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostawiono bez rozpoznania w związku z nieusunięciem w terminie 7 dni braku formalnego przedmiotowego pisma, tj. braku podpisu stosownie do art. 63 § 3 K.p.a.
Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. A.B. - pełnomocnik Spółki, wniósł skargę na zajęcie rachunku bankowego wskazując, że w związku z wykreśleniem z dniem 26 stycznia 2016 r. Zarządu Spółki z KRS, Spółka nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji. Zatem, w ocenie pełnomocnika, nie nastąpiło skuteczne doręczenie Spółce decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, jak również skuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego.
W piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. pełnomocnik Spółki podniósł, iż egzekucja wobec Spółki nie została skutecznie wszczęta zatem niedopuszczalne było dokonanie jakiegokolwiek zajęcia, w tym zajęcia rachunku bankowego. Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zajęcia egzekucyjnego oraz wskazał, że postępowanie egzekucyjne w tych okolicznościach powinno być zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Prezydent oddalił skargę na czynności egzekucyjne.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z powyższego stanu prawnego i faktycznego wynika bezspornie, że mimo odwołania w dniu 26 stycznia 2016 r. zarządu Spółki, Spółka nie wycofała pełnomocnictwa udzielonego A. al. [...], do odbioru korespondencji. Z akt sprawy wynika, że osoba ta odbiera w jej imieniu korespondencję, która jest skutecznie doręczona Spółce. Ponadto pełnomocnik Spółki do pisma z dnia 4 stycznia 2017 r. załączył pełnomocnictwo z dnia 1 października 2014 r. z treści którego wynika, że jest upoważniony do reprezentowania Spółki we wszystkich postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych przed wszystkim organami i na wszelkich etapach postępowania. Organ egzekucyjny zatem stwierdził, że Spółka posiada osobę upoważnioną do odbioru korespondencji oraz osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki, zatem może ujawniać swoją wolę i podejmować czynności prawne, co uczyniła w przedmiotowej sprawie.
Pomimo braku zarządu od 26 stycznia 2016 r. Spółka jest skutecznie reprezentowana przez pełnomocnika legitymującego się pełnomocnictwem z dnia 1 października 2014 r. Z uwagi na doręczenie Spółce odpisu tytułu wykonawczego razem z zawiadomieniem, czynności egzekucyjne zostały dokonane we właściwy sposób, z uwzględnieniem przepisów u.p.e.a. i skarga na czynności egzekucyjne była nieuzasadniona.
W dniu 16 lutego 2017 r. Spółka nadała zażalenie na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia powtórzyła argumenty podniesione w skardze z dnia 12 grudnia 2016 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zawiesiło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, iż wg KRS spółka nie ma wpisanego organu powołanego do jej reprezentacji, jak również spółka nie została wykreślona z KRS. Nadto w dniu rozpoznania zażalenia spółka nie posiadała organów powołanych do jej reprezentacji. Z dniem 26 stycznia 2016 r. osoby wchodzące w skład organów spółki, a uprawnione do jej reprezentacji i udzielania pełnomocnictw zostały wykreślone z KRS. Kolegium uznało, że organ odwoławczy nie miał możliwości rozpatrzenia zażalenia ponieważ nie można stwierdzić czy osoba podpisana pod zażaleniem jest uprawniona do działania w imieniu spółki.
Kolegium uznało za uzasadnione zawieszenie postępowania w sprawie poprzez przyjęcie podstawy prawnej przewidzianej art. 97 par 1 pkt 3 kpa, mimo że byt prawny spółki nie ustał, to utraciła ona zdolność do czynności prawnych wobec braku umocowanych organów, skutkiem czego nie może dokonywać żadnych czynności . Jednocześnie Kolegium podniosło, iż kurator ustanowiony na podstawie art. 42 k.c. nie staje się organem osoby prawnej ani nie zastępuje właściwego organu ani też nie ma uprawnień do prowadzenia innych spraw spółki poza określonymi w w/w przepisie. Kolegium postanowiło zatem zawiesić postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii powołania organów spółki lub jej likwidacji.
W związku z powyższym, Kolegium postanowiło zawiesić postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii powołania organów Spółki lub też likwidacji Spółki. Inicjujący postępowanie wniosek został bowiem w ocenie Kolegium podpisany przez niewłaściwie umocowaną osobę, jednocześnie brak jest organów Spółki, które miałyby uprawnienie do potwierdzenia wniesienie niniejszego zażalenia.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym do sprawy wstąpił Prokurator Rejonowy – [...], który nie zgadzając się na powyższe rozstrzygnięcie, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie SKO w W. z [...] czerwca 2017 r. wnosząc o jego uchylenie w całości, któremu zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w art. 42 § 1 k.c. w związku z art. 34 § 1 kpa /per analogia art. 138 Op/ poprzez błędne przyjęcie w treści postanowienia Kolegium z dnia [...] czerwca 2017 r., iż organ administracyjny, a w niniejszej sprawie Prezydent W., winien wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela ustawowego dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony,
2) naruszenie przepisów art. 78-81 oraz art. 65 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, iż organ administracyjny Prezydent W. doręczy pisma procesowe i pozostałą korespondencję w sprawie pochodzące od tego organu przedstawicielowi ustawowemu /kuratorowi podczas gdy jak wynika z przepisów ustawy o doręczaniu pism kuratorowi ustanowionemu na wniosek osobowy zainteresowanej przez sąd, to sąd orzekający/rejestrowy zarządza doręczanie pism kuratorowi oraz upoważnia do ich doręczeń inne osoby lub organ.
W uzasadnieniu Skarżący powołując się na liczne orzecznictwo sądów powszechnych, w tym Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych wskazał, że SKO błędnie nakazało Prezydentowi W. wystąpienie do sądu o wyznaczenie kuratora dla spółki, podczas, gdy kurator taki został już przez sąd rejestrowy wyznaczony w dniu 17 lutego 2017 r. Ponadto SKO nieprawidłowo przyjęło, że takiemu kuratorowi Prezydent W. będzie mógł doręczać pisma w postępowaniu egzekucyjnym dla spółki.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
W świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, choć nie tylko z przyczyn wskazanych w skardze, do czego uprawnia powołany przepis art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem sądowej kontroli legalności aktu jest postanowienie SKO w W. na podstawie którego zawieszono postępowanie egzekucyjne wobec spółki R. Sp. z o.o. do czasu rozstrzygnięcia kwestii powołania organów spółki lub też jej likwidacji. Podstawą tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 3 w związku z art. 97 § 1 pkt 5 kpa.
Rozstrzygnięciu podlega zatem, co stanowi zasadniczy zarzut skargi, czy w stanie faktycznym sprawy SKO prawidłowo zawiesiło postępowanie egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki w Banku [...] S.A. oraz czy, w szczególności, organ egzekucyjny wobec braków w organach spółki powinien wystąpić do Sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych "i jemu doręczać pisma pochodzącego od organu administracji publicznej".
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest wadliwe i to z kilku powodów.
Na wstępie podnieść należy, że - jak słusznie zauważył Prokurator wnoszący skargę - z przywołanych przez organy i ujawnionych w KRS informacji wynika, że w dniu 17 lutego 2017r. sąd rejestrowy ustanowił dla spółki R. kuratora w osobie P.J. w trybie art. 42 § 2 k.c. Sąd ten wskazał również zakres umocowania kuratora, tj. że kurator powinien postarać się o niezwłoczne powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby, o likwidację spółki. Co wymaga podkreślenia, okoliczność ta była znana SKO z urzędu na dzień wydania zaskarżonego postanowienia (tj. 12 czerwca 2017r.).
W świetle powyższego podzielić należy pogląd Autora skargi, że skoro kurator został już dla spółki ustanowiony, to wynikające z uzasadnienia skarżonego postanowienia zobowiązanie organu egzekucyjnego o wystąpienie do sądu z takim wnioskiem w stanie faktycznym sprawy jest oczywiście chybione, z czym notabene zgodziło się też SKO, przyznając w odpowiedzi na skargę, że "postanowienie stanowiące o wystąpieniu organu egzekucyjnego o wyznaczeniu kuratora jest niezasadne".
W ocenie Sądu, rację należy przyznać też Prokuratorowi w zakresie twierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo również przyjęto, że ustanowionemu dla spółki kuratorowi "Prezydent W. będzie mógł doręczać pisma w postępowaniu egzekucyjnym dla spółki".
Zgodnie bowiem z art. 42 § 1 K.c., zakres kompetencji powołanego przez sąd kuratora wyznacza treść przepisu art. 42 § 2 K.c., zgodnie z którym zadaniem kuratora w takiej sytuacji jest zadbanie o niezwłoczne powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby, o jej likwidację. Kurator taki nie zostaje ustanowiony więc w celu bieżącego prowadzenia spraw spółki, a tym samym stałego (czasowego) zastąpienia ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej, a jedynie do niezwłocznego doprowadzenia bądź to do likwidacji osoby prawnej, bądź też do umożliwienia jej, poprzez powołanie właściwych organów, podjęcia samodzielnego, prawidłowego działania, w tym zarządzania i reprezentacji. Kurator ustanowiony w trybie art. 42 K.c. nie może więc zastępować organów spółki w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach niezwiązanych z powołaniem organów spółki bądź jej likwidacją.
Inaczej mówiąc, zakres czynności do których uprawniony jest kurator, obejmuje jedynie czynności niezbędne z punktu widzenia urzeczywistnienia celów, do osiągnięcia których mają zmierzać jego działania określone w ramach art. 42 § 2 K.c. W konsekwencji, stanowisko SKO, według którego kurator może zastępować zarząd spółki i ją reprezentować w postępowaniu egzekucyjnym, w tym, w szczególności, aby poprzez jego powołanie umożliwić skuteczne doręczanie pism w postępowaniu egzekucyjnym wobec spółki, uznać należy za sprzeczne z istotą i celem regulacji przepisu art. 42 § 2 K.c.
Resumując tę część rozważań, Sąd podziela pogląd Skarżącego Prokuratora, że SKO nie miało prawa zobowiązać Prezydenta W. jako organu egzekucyjnego do wystąpienia do sądu o wyznaczenie kuratora dla Spółki a następnie - poprzez tego kuratora - doręczać pisma w zainicjowanym postępowaniu egzekucyjnym, co stanowi naruszenie przepisów art. 42 § 1 i 2 K.c. w związku z art. art. 97 § 1 pkt 3 kpa i art. 138 § 1 i 3 O.p.
Jednocześnie Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez Organ (SKO) w odpowiedzi na skargę, że pomimo wskazanych wyżej naruszeń to i tak " zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe", gdyż "ustanowiony w dniu 17 lutego 2017r. kurator nie może potwierdzić czynności Spółki" a zatem "zasadnie Kolegium podjęło (...) o zawieszeniu postępowania zawisłego przed SKO do czasu powołania organów Spółki lub likwidacji Spółki".
W ocenie Sądu, Stronom sporu umknęła z pola widzenia kluczowa w sprawie kwestia a mianowicie, że skarga Spółki dotyczy czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W związku z powyższym punktem wyjścia rozważań winien stanowić charakter prawny skargi na czynność egzekucyjną, którą Spółka wniosła, a która została przez organ egzekucyjny oddalona.
Mianowicie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. "zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora (...)".
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że określony w ww. przepisie środek ochrony prawnej stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego.
Co szczególnie istotne, skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej czy też czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA w 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15 – dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu na stronach: www.cbois.nsa.gov.pl).
Skarga składana w tym trybie nie może być więc traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 139/09). W postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej.
Nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W sprawie przedmiotem skargi jest czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony skarżącej.
Z art. 1 pkt 12 lit a u.p.e.a. wynika, że przez środek egzekucyjny rozumie się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych egzekucję m.in. z rachunków bankowych. Przepis art. 67 § 1 i 2 cyt. ustawy stanowi natomiast,
że podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Z kolei w myśl art. 80 § 1 – 3 ww. ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego (...). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Podkreślić też należy, że z analizy treści art. 80 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, o czym świadczy z kolei § 3 tego artykułu, ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego, bo jedynie "organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego", a więc o zdarzeniu, które już nastąpiło (vide: wyrok NSA w wyroku z 7 lutego 2018 t. II FSK 1639/17).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zajęcie wierzytelności pieniężnej nie naruszało prawa.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że samo zawiadomienie z dnia 17.11.2016r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawierało wszystkie wymagane prawem wymogi formalne i zostało sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Bezsporne jest też, że zawiadomienie to doręczone zostało do Banu [...] w dniu 28.11.2016r.
Z akt sprawy wynika także, że odpis tytułu wykonawczego z dnia 11.07.2016r. został doręczony do Spółki także w dniu 28.11.2016r. wraz z zawiadomieniem z dnia 17.11.2016r.
Co także istotne, pomimo odwołania w dniu 26 stycznia 2016r. zarządu spółki R. sp. z o.o., Spółka nie wycofała pełnomocnictwa nr [...] udzielonemu podmiotowi A., al. [...] do odbioru korespondencji, co potwierdza także pismo organu egzekucyjnego z dnia 19.12.2016r. wystosowane do Spółki, które w/wym podmiot odebrał w dniu 28.12.2016r. Zauważyć też trzeba, że w odpowiedzi na przedmiotowe pismo pełnomocnik Spółki A. wniósł pismo z dnia 4.01.2017r., w którym, w szczególności wskazał, że "(...) działając w imieniu spółki R. sp. z o.o. (...) w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19.12.2016r. doręczone Spółce w dniu 28.12.2016r., w załączeniu składam podpisany egzemplarz pisma z dnia 5 grudnia 2016r.".
Ponadto w/wym do pisma z dnia 4.01.2017r. załączył pełnomocnictwo z dnia 1 października 2014r. z treści którego wynika, iż został upoważniony także do reprezentowania spółki we wszystkich postępowaniach administracyjnych i postępowaniach egzekucyjnych.
W tym stanie rzeczy Sąd podziela stanowisko organu egzekucyjnego, zawarte w postanowienuiu z dnia [...] lutego 2017r., że korespondencja dotycząca, w szczególności, doręczenia tytułu wykonawczego, jak i odpisu w/w tytułu wykonawczego oraz wskazanych wcześniej zawiadomień do Banku oraz Spółki, została skutecznie doręczona Spółce a w następstwie uznać należy, że czynność zajęcia rachunku bankowego jest prawidłowa.
W tym miejscu Sąd stwierdza, że kwestia dopuszczalności badania w postępowaniu egzekucyjnym prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego była już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wielokrotnie wyraził pogląd, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1887/14; z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1032/14; z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1576/12; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2383/11; z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1221/11; z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08; z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07).
Pogląd ten odnieść należy również do kompetencji organu egzekucyjnego w zakresie weryfikowania doręczenia takich decyzji (por. wyrok z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 324/16).
Wreszcie, słusznie też, zdaniem Sądu, organ egzekucyjny podniósł w wymienionym wyżej postanowieniu, że powoływana przez pełnomocnika Spółki okoliczność "braku zarządu" i domaganie się zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do zobowiązanych będących osobami fizycznymi, a nie osoby prawnej.
Rekapitulując powyższe, w ocenie Sądu, zawieszenie zatem przez SKO postępowania egzekucyjnego związku z zajęciem wierzytelności Spółki z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 3 w zw. z pkt 4 kpa, w opisanym stanie faktycznym oraz w świetle przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., należy uznać za naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie końcowo po raz kolejny Sąd wskazuje, że brak kompletnego organu Spółki z o. o., nie oznacza braku możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy doręczania korespondencji, a jedynie oznacza, że Spółka do czasu usunięcia wadliwości w składzie zarządu nie może uczestniczyć czynnie w prowadzonym wobec niej postępowaniu.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w sentencji i uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło