II SA/Go 479/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-09-13

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy murek o wysokości około 60 cm, służący do podtrzymania różnicy poziomów terenu i pełniący funkcje rekreacyjne oraz ozdobne, może być zakwalifikowany jako obiekt małej architektury, czy też jako konstrukcja oporowa wymagająca pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do jednoznacznej kwalifikacji spornego obiektu jako obiektu małej architektury. Wskazał na potrzebę uzupełnienia ustaleń faktycznych, w szczególności dotyczących sposobu posadowienia, użytych materiałów w kontekście stabilizowania terenu oraz zagłębienia i rodzaju fundamentu, co może przemawiać za funkcją konstrukcji oporowej. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2015 r. umarzającą postępowanie w sprawie tzw. "konstrukcji oporowych" na działce nr [...]. Skarżący dowiedział się o decyzji z opóźnieniem i twierdził, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Organy nadzoru budowlanego, po wznowieniu postępowania, dwukrotnie wydały decyzje odmawiające uchylenia pierwotnej decyzji, uznając sporny obiekt za murek ogrodowy, a nie konstrukcję oporową. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2018 r., która stwierdziła naruszenie prawa w postaci braku udziału J.G. w pierwotnym postępowaniu, ale jednocześnie odmówiła uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu ziemskiego, określany dalej jako PINB, po rozpatrzeniu wniosku J.G., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie tzw. ,,konstrukcji oporowych" na terenie działki nr [...], których inwestorami byli A. i G.Z.. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organ – wyznaczony do załatwienia sprawy w wyniku wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (określany dalej jako PINB) – ustalił, iż na terenie działki nr [...] znajduje się murek o wysokości 60 cm w najwyższym punkcie. Organ stwierdził, iż został on wzniesiony w celu ukształtowania terenu z uwagi na jego nieregularny przebieg i posiada dwa ciągi schodów terenowych. W wyniku analizy skali oraz funkcji, jaką obiekt pełni przedmiotowy murek nie został przez organ zakwalifikowany jako konstrukcja oporowa, lecz jako obiekt małej architektury ogrodowej, na którego budowę nie było wymagane dokonanie zgłoszenia ani uzyskanie pozwolenia. Organ zwrócił w szczególności uwagę na to, że: - jest to obiekt niewielki, zbliżony gabarytami do tych zakwalifikowanych ustawowo jako obiekty małej architektury, - funkcjonalnie podtrzymuje różnicę poziomów w celu zabezpieczenia wypłukiwania piasku podczas opadów deszczu, a nie zabezpieczenia skarpy przed osuwiskiem gruntu - jest to funkcja utrzymująca w czystości zagospodarowanie terenu, a nie stanowiąca konstrukcję oporową chroniącą ludzi oraz mienie, - murek znajduje się na terenie działki budowlanej w pobliżu domu mieszkalnego, zatem w potocznym rozumieniu znajduje się w ogrodzie na terenie posesji, - murek pełni funkcję ozdobną, na co wskazuje jego obłożenie okładziną z kamienia łupanego, - wysokość murku (60 cm) jest zbliżona do wysokości siedziska ławki, zatem murek pełni funkcję rekreacyjną, - wbudowane w murek dwa ciągi schodów stanowią o jego komunikacyjnej funkcji, - konstrukcja nie oddziałuje na położone w jej sąsiedztwie posesje. Wyłączną stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją byli A. i G.Z.. W dniu 3 sierpnia 2015r. do PINB wpłynął wniosek J.G., będącego właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a. We wniosku tym wyjaśnił, że bez własnej winy nie brał udziału w powyższym postępowaniu, informując, iż o decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. dowiedział się z pisma organu z dnia [...] lipca 2015 r. J.G. powołał się ponadto na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej określanego jako WINB) wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], który uznał, iż skoro decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowi rozstrzygnięcie w sprawie wszczętej z jego wniosku to oczywistym jest, że powinien otrzymać decyzję do wiadomości, z prawem odwołania się od niej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w zw. z art. 28 kpa PINB wznowił postępowanie administracyjne w sprawie tzw. "konstrukcji oporowych" na terenie działki nr [...]. W wyniku wznowienia postępowania PINB kilkukrotnie wydawał rozstrzygnięcia, które WINB uchylał w całości na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. I tak decyzje PINB z dnia [...] listopada 2015 r., [...] lutego 2016 r., [...] maja 2016 r. oraz [...] września 2016 r. uchylone zostały odpowiednio decyzjami WINB z dnia [...] grudnia 2015 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] lipca 2016 r. oraz [...] listopada 2016 r. Przy czym w ostatniej z powyższych decyzji kasacyjnych WINB wskazał na brak jednoznacznych ustaleń co do charakteru i funkcji spornej inwestycji oraz wątpliwości, czy nie jest to właśnie funkcja oporowa. Ponadto organ odwoławczy uznał, że nieuprawnionym było wydanie przez organ I instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, w sytuacji gdy organ ten uznał, jak należy wnosić, że decyzja dotychczasowa odpowiada prawu pod względem merytorycznym, pomimo iż jest wadliwa procesowo, ze względu na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę PINB zwrócił się do J.G. oraz do A. i G.Z. o przedstawienie argumentów dotyczących funkcji przedmiotowego murku oraz dowodów potwierdzających ten stan. Zdaniem J.G. – wyrażonym w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. - mur utrzymujący różnicę terenu 50 cm na długości 5 m stanowi konstrukcję oporową. Zwrócił również uwagę, iż skoro mur na granicy działek nr [...] został uznany w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. za konstrukcję oporową, a przedmiotowy mur oraz mur posadowiony na granicy działek mają taką samą wysokość oraz identyczną wysokość uskoku poziomu gruntu, brak uzasadnienia do odmiennej kwalifikacji muru na działce [...]. Natomiast w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. G.Z. wyjaśnił, że wykonany murek w części ogrodowej działki nr [...] nie jest konstrukcją oporową, lecz obiektem małej architektury, ma na celu rozdzielenie poszczególnych elementów zagospodarowania działki, nadanie jej indywidualnego charakteru oraz pełni funkcję ozdobną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. PINB odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie tzw. "konstrukcji oporowych" na terenie działki nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ stwierdził brak podstaw do uznania J.G. za stronę postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. PINB z uwagi na brak występującego interesu prawnego. Powyższa decyzja została uchylona decyzją WINB z dnia [...] grudnia 2017 r., w której stwierdzono, iż PINB po wznowieniu postępowania nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na ocenę przyjętego przez ten organ stanowiska o braku interesu prawnego po stronie J.G.. W związku z ustaniem przyczyny wyłączenia PINB od załatwienia przedmiotowej sprawy PINB przekazał akta sprawy PINB, który w dniu [...] listopada 2017r. przeprowadził oględziny rozpatrywanego obiektu. W wyniku oględzin ustalono, że na przestrzeni pomiędzy placem postojowym a terenem zielonym wykonano obiekt budowlany "zwany konstrukcją oporową". W południowo-wschodniej części tej konstrukcji wykonano trzy schodki, zaś w południowo - zachodniej części konstrukcji zostały wykonane cztery schodki. Dokonano pomiary wysokości obiektu i z tej czynności sporządzono szkic, z którego wynika, że wysokość konstrukcji (mierzona w siedmiu punktach) wynosi od 59 cm do 64 cm. W protokole oględzin zapisano, że zaobserwowano pęknięcia obiektu w trzech miejscach. Dołączono ponadto dokumentację fotograficzną. W toku postepowania J.G. zarzucił organowi brak uwzględnienia złożonego przez niego w dniu 3 sierpnia 2016 r. wniosku o przeprowadzenie dowodu, brak ustaleń w zakresie zastosowanej techniki powstania obiektu, rodzaju użytych materiałów oraz brak ustalenia kryterium celu powstania obiektu. W wyniku rozpatrzenia wznowionej sprawy PINB w dniu [...] kwietnia 2018 r., działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., wydał decyzję znak: [...], w której stwierdził, że opisana na wstępie decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa w postaci braku udziału w tym postępowaniu J.G. oraz jednocześnie nie uchylił decyzji ostatecznej ponieważ w wyniku wznowienia postępowania może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej o umorzeniu postępowania. Uzasadniając powyższą decyzję PINB opisał przebieg dotychczasowego postępowania. Następnie organ uzasadniając przyznanie J.G. statusu strony w przedmiotowym postępowaniu wyjaśnił, iż w sytuacji wystąpienia kwestii spornej co do tego czy roboty budowlane wykonano legalnie i czy mają wpływ na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, niewłaściwym byłoby arbitralne pominięcie przez organ wyżej wymienionego jako strony postępowania. Natomiast co do kwestii merytorycznych organ I instancji stwierdził, że w omawianym przypadku jedyną decyzją jaką mógłby wydać byłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wskazał na ustalenia PINB dotyczące spornego obiektu w tym, że: jest niewielki, zbliżony gabarytami do obiektów zakwalifikowanych ustawowo jako obiekty małej architektury, funkcjonalnie podtrzymuje różnicę poziomów w celu zabezpieczenia wypłukiwania piasku podczas opadów deszczu, a nie zabezpiecza skarpy przed osuwiskiem gruntu. Dlatego - zdaniem PINB - jest to konstrukcja utrzymująca w czystości zagospodarowanie terenu, nie stanowi konstrukcji oporowej chroniącej ludzi oraz mienie. Ponadto wskazał, że murek znajduje się na terenie działki budowlanej w pobliżu domu mieszkalnego zatem w potocznym znaczeniu znajduje się w ogrodzie na terenie posesji, pełni on funkcję "ozdobną" na co wskazuje jego obłożenie okładziną z kamienia łupanego, zaś wysokość murku (60 cm) jest zbliżona do wysokości ławki, zatem pełni on funkcję rekreacyjną. Przy czym wbudowane w murek dwa ciągi schodów stanowią o jego komunikacyjnej funkcji, zaś konstrukcja nie oddziałuje na położone w sąsiedztwie posesje. Mając to na względzie, wskazując również na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ I instancji stwierdził, że rozpatrywany obiekt nie pełni funkcji muru oporowego, natomiast jest elementem zagospodarowania działki. W rezultacie obiekt ten jest obiektem małej architektury, który nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Od powyższej decyzji J.G. wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z organem, iż rozpatrywany obiekt jest obiektem małej architektury, a nie konstrukcją oporową. Odwołujący zarzucił organowi brak przeprowadzenia dowodów, o które wnosił w dniu 3 sierpnia 2016 r. oraz że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2017 r. dokonano jedynie pomiarów wysokości obiektu ponad terenem bez pomiarów jego zagłębienia. Zdaniem strony odwołującej z uwagi na długość obiektu (20 m) oraz orientacyjny ciężar (ok. 20 ton) nie można uznać rozpatrywanego obiektu jako obiekt małej architektury, który został określony przez ustawodawcę jako obiekt "niewielki". W jego ocenie organ nie podważył również ustaleń zawartych w decyzji dotychczasowej, w której wskazano, że "mur utrzymuje różnicę terenu 50 cm na długości 5 m", co jego zdaniem oznacza, iż budowla, której dotyczy postępowanie, jest konstrukcją oporową. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] WINB powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie rozważań organ odwoławczy wyjaśnił reguły postępowania objętego wznowieniem. Odnośnie ustalenia przysługującego J.G. interesu prawnego na gruncie rozpoznawanej sprawy WINB wyjaśnił, iż podziela stanowisko organu I instancji. Stąd w tych okolicznościach niezawiniony brak udziału J.G. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją należało ocenić jako naruszenie prawa. W sytuacji bowiem, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałują na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. W takim przypadku jego interes prawny - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - wynika z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.- dalej określanej jako u.p.b.), który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ odwoławczy wskazał, iż to czy wykonanie określonych robót narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym podlega to wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu, a więc nie można z góry zakładać, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną, albowiem roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych lub innych. Przy czym nawet samo spełnienie przez obiekt wymagań wynikających z przepisów prawa nie oznacza, że podmioty mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu tego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, czy też w sprawie dotyczącej jego budowy. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że PINB uwzględnił wskazania organu II instancji zawarte w poprzednich decyzjach kasacyjnych, w których wskazano przede wszystkim na konieczność dokonania jednoznacznych ustaleń co do charakteru i funkcji spornej inwestycji. W ocenie WINB nie budzą wątpliwości dokonane przez organ I instancji ustalenia i dokonana na podstawie tych ustaleń analiza co do charakteru rozpatrywanej budowli jako obiektu małej architektury. Organ odwoławczy stwierdził, iż pojęcie małej architektury jest związane, obok gabarytów, m.in. z funkcją pewnej specyficznej użyteczności, zarówno o wymiarze materialnym, jak i niematerialnym. Funkcja ta polega między innymi na umożliwieniu korzystania z takiego obiektu dla celów przejawiana kultu religijnego, rekreacyjnych, porządkowych. Z punktu widzenia wartości jakie chroni u.p.b. budowa tych obiektów powinna nie stwarzać zagrożenia podczas prowadzenia budowy, jak i dla ewentualnych użytkowników oraz nie wiązać się w sposób relewantny dla prawa z oddziaływaniem na czyjeś interesy. Natomiast ocena, w świetle art. 3 pkt 4 u.p.b., że obiekt jest "niewielki" nie polega tylko na stwierdzeniu jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale wymaga odniesienia wielkości planowanego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Zdaniem organu nie bez znaczenia jest porównanie wysokości otaczających budowli oraz zasięgu terenu, na którym ma być posadowiona inwestycja, jak również rodzaj przyjętej konstrukcji (konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa). Organ uznał, iż nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" w art. 3 pkt 4 u.p.b. powoduje to, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego sprawy. Mając na względzie powyższą wykładnię prawa materialnego WINB stwierdził, iż opisana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji charakterystyka budowli świadczy, że nie posiada ona funkcji związanej z przenoszeniem obciążeń (od innych budowli lub gruntu), natomiast bez wątpienia jest obiektem architektury ogrodowej. Zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo przyjął, iż rozpatrywany obiekt służy również pośrednio "rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku" na terenie działki własnej inwestora. Organ stwierdził, iż rozpatrywany obiekt - murek ogrodowy, podobnie jak innego obiekty małej architektury, wpływa na estetykę zagospodarowania części działki budowlanej nieprzeznaczonej pod zabudowę budynkami i budowlami. Przy czym organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego, iż ze względu na długość i szacunkowy rozpatrywanej budowli jak również odcinkowe (5 m) utrzymywanie poziomu gruntu o wysokości 50 cm obiekt ten nie jest obiektem "niewielkim" i winien być rozpatrywany jako konstrukcja oporowa. Zdaniem WINB wyróżnikiem wielkości tego obiektu o charakterze liniowym jest bowiem jego wysokość ponad poziom terenu (wynosi ona od 59 cm do 64 cm), którą należy ocenić jako "niewielką" w kontekście na przykład wysokości istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego, czy też wysokości istniejącego ogrodzenia, czy też nawet wysokości użytkowników działki. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje kwestionowany przez odwołującego brak ustaleń organu I instancji odnośnie poziomu posadowienia rozpatrywanego obiektu oraz jego cech materiałowych. W związku z tym WINB uznał stanowisko PINB o braku podstaw do zmiany ostatecznej decyzji dotychczasowej umarzającej postępowanie za prawidłowe. Organ wyjaśnił, iż na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, jest bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. W sytuacji bowiem, gdy budowa obiektu budowlanego, tak jak w omawianym przypadku, nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Przy czym okoliczności sprawy nie wskazują na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w związku z budową rozpatrywanych obiektów. W szczególności - zdaniem organu - brak jest w sprawie okoliczności, a odwołujący nie podał żadnych dowodów w tym zakresie, świadczących, że budowa rozpatrywanego obiektu wpływa na naruszenie jego praw wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Powyższe zasady miały na uwadze organy nadzoru budowlanego obu instancji orzekając w omawianej sprawie. Natomiast jeżeli wykonywanie robót budowlanych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania spowodowało naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzanie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego (np. art. 144, 145,147, 151, 222 tej ustawy), nie zaś w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego. Na powyższą decyzję J.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art 80 k.p.a. poprzez: - bezzasadne pominięcie milczeniem zarzutów zawartych w odwołaniu, tj. naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa dotyczących obowiązku przeprowadzenia dowodów na wniosek strony, - niedołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy, a także braku wszechstronnego zbadania sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.  Skarżący nie zgodził się z zawartą w zaskarżonych decyzjach argumentacją, na podstawie której organy przyjęły, iż sporny obiekt stanowi obiekt małej architektury, a nie mur oporowy. Jednocześnie skarżący zarzucił organom pominięcie złożonych przez niego wniosków dowodowych z dnia [...] kwietnia 2015 r. i [...] sierpnia 2016 r. mających na celu ustalenie czy do powstania obiektu budowlanego zastosowano technikę, która mieści się w pojęciu robót budowlanych, czy obiekt ten został wykonany z materiałów, które można uznać za wyroby budowlane, a także ustalenie kryterium celu powstania obiektu. W ocenie skarżącego przeprowadzone w dniu [...] listopada 2017 r. oględziny były pobieżne, zwłaszcza nie ustalono czy do powstania obiektu zastosowano technikę, która mieści się w pojęciu robót budowlanych, nie ustalono czy obiekt ten został wykonany z materiałów, które można uznać za wyroby budowlane nie ustalono także całkowitej wysokości konstrukcji ani jej długości. Skarżący podniósł, iż konstrukcja, której dotyczy sprawa, wbrew twierdzeniom PINB nie posiada 60 cm wysokości, ale może ona wynosić ok. 120 cm. Organ podał bowiem jedynie wymiar części obiektu znajdującej się ponad powierzchnią gruntu, druga jej część (część fundamentowa) znajduje się poniżej poziomu gruntu. Skarżący zauważył, iż mur jest bardzo solidną konstrukcją, wykonany został z pustaków szalunkowych zbrojonych prętami stalowymi, zalanych betonem, a jego orientacyjna waga to ok. 20 ton. Zdaniem skarżącego obiektu takiego nie można uznać za obiekt małej architektury. Ponadto zdaniem skarżącego skoro PINB oraz PINB wskazują, że mur którego dotyczy sprawa, utrzymuje w stabilności teren położony wyżej (różnica poziomów 50 cm na długości 5 m), niewłaściwe jest uznanie, że jest małą architekturą, a nie konstrukcją oporową. Dodatkowo skarżący ponownie zwrócił uwagę na niekonsekwencję wskazując, iż mur oporowy posadowiony na granicy działek nr [...], wykonany z tego samego materiału i według tej samek techniki co sporny mur, został uznany wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Go 285/13 za konstrukcję oporową. W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą ją argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności była decyzja WINB z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzającą, że decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie tzw. ,,konstrukcji oporowych" na terenie działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Powyższe decyzje wydane zostały po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego wcześniej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie administracyjne było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Postępowanie to służy eliminacji kwalifikowanych wad tkwiących w postępowaniu administracyjnym, jednakże nie musi to oznaczać wadliwości decyzji ostatecznej, wydanej w wyniku nawet wadliwie przeprowadzonego postępowania. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wyjaśnić należy, iż po wznowieniu postępowania organ bada istnienie przyczyny wznowienia. Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po stwierdzeniu przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), o ile w końcowej fazie swych ustaleń nie stwierdzi, iż wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146 k.p.a. stosując wówczas nowy stan prawny. Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznego oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy. Podkreślić ponadto należy, iż art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) wystąpiła, zaistniały zatem podstawy do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jednak w wyniku ponownego rozstrzygania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zakończone decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2015 r. zostało prawidłowo wznowione. Po pierwsze decyzja, której wznowienie dotyczyło, była decyzją ostateczną. Po drugie wniosek o wznowienie złożony został z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący dowiedział się bowiem o decyzji ostatecznej z pisma z dnia [...] lipca 2015 r., a wniosek złożony został 3 sierpnia 2015 r. Po trzecie wniosek złożony został do prawidłowego organu, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wznowił postępowanie. J.G. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wyjaśnić należy, iż w sytuacji jeżeli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o powyższą przesłankę i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (por. wyroki NSA z dnia: 22 października 1998 r., sygn. akt IV SA116/98, 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, LEX nr 47857 oraz 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07, LEX nr 484887). Odnosząc się do oceny przymiotu strony postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia samowoli budowlanej, a takiego przedmiotu dotyczy postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., wyjaśnić należy, iż dokonywana jest ona na podstawie art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego treścią stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jakkolwiek w art. 28 ust. 2 u.p.b. ustawodawca ograniczył krąg podmiotów posiadających przymiot strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to przepis ten ma zastosowanie tylko w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę. Ponieważ stanowi on lex specialis w stosunku do zasady określonej w art. 28 k.p.a., to nie można rozszerzać jego zastosowania na inne postępowania, w tym dotyczące samowoli budowlanej (por. wyroki NSA: z dnia 20 września 2015 r. sygn. akt II OSK 140/14; z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 3003/12, z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1578/11; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1431/15). W orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszącym się do art. 28 k.p.a. dominuje stanowisko, że podstawą do stwierdzenia interesu prawnego, a zarazem zasadniczym kryterium odróżniającym go od interesu faktycznego, jest związek z przepisem prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu administracji z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyroki NSA: z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2689/15; z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14; z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2527/14; z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1254/05). Przepis, z którego strona postępowania administracyjnego może wywieść swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., to nie tylko przepis prawa administracyjnego. Legitymację do udziału w sprawie można wywodzić także z innych gałęzi prawa, w tym na przykład prawa cywilnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt II OSK 964/13; z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 3003/12; z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 719/10 i z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/10). To na organie administracji spoczywa przy tym obowiązek rozpatrzenia słusznego interesu prawnego strony i uwzględnienia go w miarę możliwości. Odmowa uwzględnienia interesu prawnego jest zatem dopuszczalna jedynie wtedy, gdy organ administracji wskaże okoliczności, które jednoznacznie uzasadniają odmowę (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt II OSK 18/16). W przypadku wątpliwości, co do legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony, należy więc zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę, bowiem wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności uwzględnienie prawnie chronionych interesów podmiotów podporządkowanych działaniu organu administracji w procesie prowadzącym do władczego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09). Na gruncie przedmiotowej sprawy organ stwierdził, iż J.G., jako właścicielowi nieruchomości, stanowiącej działkę geodezyjną nr [...], sąsiadującej z działką [...], której dotyczy postępowanie administracyjne, przysługuje przymiot strony. Tym samym organ uznał, iż spełniona została przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca przeprowadzenie ponownie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. z udziałem J.G. jako strony. Zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, iż w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości sąsiedniej, graniczącej z nieruchomością inwestora kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałuje na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż w takim przypadku interes prawny takiej osoby wynika z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.., który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Zwłaszcza, iż jeden z elementów spornego obiektu styka się z murem oporowym znajdującym się na granicy z działką nr [...]. Zresztą Sąd nie mógłby dokonać w tym zakresie odmiennej oceny, gdyż było to sprzeczne z zakazem wydawania orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - określanej dalej jako p.p.s.a.), a z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Powyższe oznacza, iż organy w ramach wznowionego postępowania ponownie przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie tzw. ,,konstrukcji oporowych" na terenie działki nr [...] z udziałem prawidłowo określonego kręgu stron. Istota postępowania objętego zaskarżoną decyzją dotyczy oceny i kwalifikacji obiektu znajdującego się na terenie działki nr [...], określanego jako ,,konstrukcja oporowa", z punktu widzenia przepisów u.p.b. oraz ustalenia na tej podstawie czy obiekt ten wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno–budowlanej, a w konsekwencji czy zachodziła konieczność prowadzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowalnej. W toku postępowania administracyjnego toczącego się przed organami nadzoru budowlanego zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynika, że sporny obiekt został zrealizowany przez właścicieli działki nr [...] A. i G.Z. bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2017 r., wynika, iż na przestrzeni pomiędzy placem postojowym a terenem zielonym wykonano obiekt budowlany zwany ,,konstrukcją oporową". W południowo-wschodniej części tejże konstrukcji wykonano trzy schodki. W południowo-wschodniej części zostały wykonane cztery schodki. Ze szkicu sytuacyjnego wynika, iż wysokość powyższego obiektu wynosi od 59-64 cm. Organy stwierdziły, iż opisany powyżej obiekt stanowi obiekt małej architektury – murek ogrodowy, który na gruncie u.p.b. (art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 30) nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. Zdaniem organów murek ten, podobnie jak inne obiekty małej architektury, wpływa na estetykę zagospodarowania części działki budowlanej nieprzeznaczonej pod zabudowę budynkami i budowlami. W kontekście powyższych okoliczności organy uznały, iż decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2015 r., umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie ,,konstrukcji oporowej" na działce nr [...], odpowiada prawu, a tym samym, że po uchyleniu wadliwej decyzji (z uwagi na pominięcie skarżącego w postepowaniu) mogłoby zapaść wyłącznie rozstrzygnięcie takie jak dotychczas. Tego rodzaju rozstrzygnięcie umożliwia art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Wyjaśnić należy, że obiekt małej architektury zdefiniowany został w art. 3 pkt 4 u.p.b., zgodnie z którym stanowią go niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty: kultu religijnego, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej oraz użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki czy drabinki itp. Powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy, przy czym nie ulega wątpliwości, iż wspólną cechę wszystkich obiektów małej architektury stanowią ich niewielkie rozmiary, ponadto obiekty te powinny być rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 u.p.b. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r. II OSK 1528/15). Z kolei jeżeli chodzi o mur oporowy czy konstrukcję oporową to wskazać należy, iż w prawie budowlanym brak jest definicji legalnej powyższych pojęć. Natomiast do pojęcia "konstrukcji oporowej" odwołuje się art. 3 pkt 3 u.p.b. definiując to pojęcie jako "budowle“. Jednak ustawa ta nie zawiera definicji "konstrukcji oporowej". Stąd też uznając, że ustawodawca konsekwentnie posługuje się określonymi pojęciami we wszystkich gałęziach prawa, o ile odrębność definicyjna tych pojęć nie wynika wprost z właściwych przepisów, dopuszczalne jest pomocnicze sięgnięcie do definicji wynikających z przepisów innych niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Dodać należy, iż definicja "konstrukcji oporowej" w polskim prawie została sformułowana w Polskiej Normie PN-83/B-03010, która określa zasady projektowania i obliczeń statycznych ścian oporowych oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 63 poz. 735). Przez mur oporowy (ścianę oporową) rozumieć należy samodzielną, najczęściej masywną, budowlę (konstrukcję) powstrzymującą poziome parcie gruntu pochodzące od nasypu przez nią podtrzymywanego. Może być wykonany z żelbetu, betonu, cegieł, pustaków, kamieni, gabionów lub bloków betonowych, ułożonych na zaprawie lub na sucho. Ogólnie można powiedzieć, że mur oporowy ma za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, często silnie obciążonego. Należy jednak podkreślić, że decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu muru jako oporowego ma funkcja jaką taki mur pełni. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 53/15, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2017 r., II SA/Łd 758/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2017 r., II SA/.Kr 1407/16).Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność - należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować, przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestor może traktować sporny obiekt w odmienny sposób, próbując mu przypisać inną funkcje niż ta rzeczywiście pełniona. Na tle powyższych rozważań Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał dokonania tak jednoznacznej oceny jaką przyjęły organy kwalifikując sporny obiekt jako obiekt małej architektury – murek ogrodowy. Zdaniem Sądu analiza akt administracyjnych sprawy, a w szczególności załączonej do protokołu z oględzin dokumentacji fotograficznej (k. 122) budzi wątpliwości co do dekoracyjnej funkcji jaką pełni sporny murek. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na zdjęcie obrazujące element murku i bramę wjazdową na posesję (brak możliwości wskazania dokładnie zdjęcia z uwagi, iż fotografie nie zostały opatrzone numerami). Różnica wysokości w tym miejscu między poziomami terenu oraz masa ziemi utrzymywanej przez ten element sugeruje, iż bez powyższego muru masy ziemi nie zostałyby utrzymane, a grunt niewątpliwie osunąłby się, w tym na bramę i ogrodzenie. Powyższe wyniesienie, co szczególnie widać przy granicy działki z bramą wjazdową i znajdująca się za nią droga, nie jest łagodne. W ocenie Sądu powyższe wskazuje, iż w tym miejscu sporny obiekt pełni, mimo intencji inwestorów i ich sugestii, funkcję konstrukcji oporowej, a nie dekoracyjną albo nie wyłącznie dekoracyjną. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż cała część działki objęta murkiem, na której znajduje się m.in. dom jednorodzinny, jest wyniesiona, tworząc znaczące masy ziemi. W tym miejscu podkreślić należy, iż nawet jeśli obiekt będący murem oporowym, pełni jednocześnie inne funkcje wskazane w art. 29 ust. 1 u.p.b. (np. obiektu małej architektury czy ogrodzenia), nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 667/05, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2005 r., II SA/Gd 2753/01, z dnia 11 marca 2009 r. II SA/Gd 467/08). Mając na uwadze powyższe Sąd dostrzegł zatem konieczność uzupełnienia ustaleń faktycznych i ocen w zakresie wymienionych wyżej istotnych okoliczności faktycznych związanych z kwalifikacją spornego obiektu. W szczególności co do zakresu prac związanych z powstaniem murku, sposobu jego posadowienia, użytych materiałów w kontekście stabilizowania terenu i zapobiegania osuwaniu się ziemi oraz zagłębienia i rodzaju fundamentu pod powierzchnią ziemi. W pewnych okolicznościach nie można wykluczyć nawet konieczności powołania rzeczoznawcy z zakresu budownictwa (specjalność konstrukcyjno-budowlana), ale pod warunkiem, iż ocena okoliczności wykracza poza wiedzę pracowników organu nadzoru budowalnego, który przecież jest fachowym pionem administracji publicznej. Mur oporowy musi bowiem spełniać pewne wymagania techniczne, przede wszystkim co do właściwego osadzenia i przenoszenia obciążeń (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2017 r., II SA/Wr 73/17). Sąd uznał, iż doszło zatem do naruszenia przepisów prawa procesowego, których charakter oraz postać co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik rozumiany jako treść końcowej decyzji rozstrzygającej sprawę. Stwierdzone naruszenia prawa procesowego dotyczą przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. zasadniczo wiążąc się z niedokonaniem wystarczająco precyzyjnych, pełnych i szczegółowych ustaleń faktycznych co do zakresu, charakteru i cech spornego obiektu (,,konstrukcji oporowej"), zebraniem niepełnego materiału dowodowego oraz niepełną, niespójną oraz nieprzekonującą oceną prawną powyższego obiektu w zakresie jego kwalifikacji prawnej jako urządzenia budowlanego. Tym samym końcowy wniosek organu, że postępowanie w przedmiocie oceny legalności obiektu wstępnie zakwalifikowanego jako obiekt małej architektury było od początku bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu, jest – w świetle materiału procesowego zawartego w aktach administracyjnych oraz uzasadnień kontrolowanych rozstrzygnięć – co najmniej przedwczesny. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy w sprawie kierując się podanymi wyżej wskazaniami Sądu i dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowy organy dokonają ponownej oceny charakteru spornego obiektu na tle przepisów u.p.b. Jako, iż skarga została uwzględniona, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasadził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania sądowego (pkt II wyroku), które sprowadzały się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło