II OSK 1967/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-06
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja anten radiokomunikacyjnych i konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie budowlanym, która prowadzi do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych stacji bazowej, stanowi rozbudowę lub przebudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest jedynie instalacją urządzeń zwolnioną z tego obowiązku?Ratio decidendi
Instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, która wykracza poza prosty montaż i prowadzi do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych stacji bazowej, stanowi przebudowę lub rozbudowę obiektu budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Samo zgłoszenie emisji do organu ochrony środowiska nie wpływa na obowiązki wynikające z Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na postanowienie WINB nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w sprawie rozbudowy stacji bazowej. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wykonane prace stanowiły jedynie instalację urządzeń, a nie rozbudowę obiektu, i nie wymagały pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Op 341/18 w sprawie ze skargi [...]Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 14 lutego 2019 r. sygn. II SA/Op 341/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Sp. z o.o. w [...] zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowień organów obu instancji, ewentualnie - przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca Spółka (dalej także jako: inwestor) zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako: p.p.s.a. w zw. z przepisami art. 7a, 8, 77 § 1, 80 i 126 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia w wyniku:
i. niezastosowania art. 126 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., pomimo iż w związku ze wykazaniem przez stronę skarżącą, że "nielegalna rozbudowa" przedmiotowej stacji bazowej nie miała miejsca, w pełni zasadne i konieczne byłoby umorzenie postępowania w sprawie przez organ I instancji;
ii. naruszenia art. 7, 7a, § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. i w rezultacie utrzymanie w mocy postanowienia organu II instancji m.in. w wyniku nienależytego zbadania materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, a w szczególności:
a. pominięcia przy ocenie materiału dowodowego braku sprzeciwu właściwego organu ochrony środowiska wobec dokonanego przez stronę zgłoszenia emisji i bezpodstawne uznanie, że nie dokonano weryfikacji wpływu montażu urządzeń składających się na przedmiotową stację bazową na środowisko;
b. bezpodstawnego uznania, iż w wyniku montażu urządzeń radiokomunikacyjnych i antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie doszło do jego rozbudowy, podczas gdy należąca do skarżącej stacja bazowa stanowi samodzielną całość, pracującą wyłącznie w sieci telekomunikacyjnej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa skarżącej, odrębną i konkurencyjną wobec innych urządzeń zainstalowanych na wieży należącej do [...] S.A.;
c. rozstrzygnięcia wątpliwości odnośnie do możliwości skorzystania przez skarżącą z trybu przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: p.b., na niekorzyść skarżącej i w rezultacie nałożenie na nią obowiązków, które przy właściwym zastosowaniu art. 7a § 1 k.p.a. okazałyby się bezprzedmiotowe;
d. sprzeczne z materiałem dowodowym i stanowiskiem organu ochrony środowiska stwierdzenie, że stacja bazowa [...] stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w rezultacie dojście przez Sąd I instancji do błędnego przekonania, iż dokonana została przebudowa lub rozbudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 lub 7a p.b., nie zaś zainstalowanie na nim urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych, w oparciu o przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. - co zasadnym czyni zarzut wydania zaskarżonego po nienależytym zbadaniu materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, a jednocześnie czyni zasadnym zarzut naruszenia zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowicie pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia i bezpodstawne stwierdzenie, że sporna stacja bazowa stanowi przedsięwzięcie wskazane w art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 48 ust. 3 p.b. poprzez wdrożenie procedury legalizacyjnej w stosunku do robót budowlanych nie stanowiących samowoli budowlanej;
b) art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. poprzez uznanie, że instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym na wysokości nie przekraczającej 3 metrów wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy nie wymaga nawet dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych;
c) art. 3 pkt 6 p.b. poprzez bezpodstawne uznanie, że strona dokonała rozbudowy obiektu budowlanego, a nie robót przewidzianych w art. 29 ust. 2 pkt 15 ww. ustawy;
d) art. 46 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) w zw. z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. zmieniającej uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niektórych miejscowości Gminy [...] poprzez niewłaściwe uznanie, że w każdym przypadku dokonywania kontroli stacji bazowej, na którą składają się urządzenia odpowiadające wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt. 15) w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 lit. b) p.b., konieczne jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego wpływu tychże na porządek planistyczny, co w świetle postanowień ww. przepisów i okoliczności faktycznych sprawy jest bezprzedmiotowe, jako że należycie wyłożone postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią i ex lege nie mogą stanowić przeszkody dla realizacji inwestycji wykonanej przez skarżącą kasacyjnie;
e) art. 29 ust. 3 p.b. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U z 2017 r. poz. 1405) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez niewłaściwe uznanie, że organ I instancji powinien dalej prowadzić postępowanie w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji tak, jakby stanowiła ona przedsięwzięcie zaliczane do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy z treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia oraz przedłożonych przez inwestora, a znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji inwestycji oraz dokonanego do Starosty Powiatu [...] zgłoszenia emisji wynika, że przedmiotowa stacja bazowa nie stanowi tego typu przedsięwzięcia, uzyskiwanie przez skarżącą pozwolenia na budowę w zakresie montażu urządzeń nie było wymagane, a więc wydanie przez organ I instancji postanowienia wszczynającego legalizację i jego utrzymanie przez organ II instancji jest błędne;
f) art. 152 w zw. z art. 122a ustawy — Prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie, że inwestor dokonał w trybie wymaganym przez ww. przepisy zgłoszenia emisji do właściwego organu ochrony środowiska i zgłoszenie to nie zostało przez ów organ zakwestionowane, a wynika z niego jednoznacznie, że we wszystkich punktach pomiarowych nie zostały przekroczone dopuszczone prawem normy poziomów pól elektromagnetycznych - co stanowi przesłankę stwierdzenia, iż stacja bazowa spełnia wymagania w zakresie przepisów dotyczących ochrony środowiska.
Swoje stanowisko w sprawie w pismach procesowych z [...] marca oraz [...] kwietnia 2022 r., doręczonych stronom postępowania, przedstawił uczestnik postępowania kasacyjnego - [...] Stowarzyszenie [...]" w [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie NSA wskazuje, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W rozpoznawanej sprawie nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, ponieważ strony zawiadomione o możliwości przeprowadzenia rozprawy w taki sposób i pouczone o konieczności posiadania warunków technicznych do przeprowadzenia takiej rozprawy nie wskazały w wyznaczonym terminie, aby takie warunki techniczne posiadały.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, wskazać następnie należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Przechodząc do meritum przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli sądowej przeprowadzonej przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie były postanowienia organów nadzoru budowlanego obu instancji, którymi w postępowaniu wszczętym z urzędu w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej w [...] na działce nr ewid. [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. (w ich brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych do Sądu I instancji postanowień), organy nałożyły na skarżącą spółkę obowiązek przedstawienia: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i in.; 3) oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zarzutem naruszenia art. 48 ust. 3 p.b. strona skarżąca zakwestionowała w skardze kasacyjnej zasadność wdrożenia procedury legalizacyjnej w stosunku do robót budowlanych będących przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego, które to roboty, w ocenie skarżącej, nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W odniesieniu do tej podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny zauważa na wstępie, że jest ona sformułowana wadliwie, gdyż kwestionowanej przez stronę wstępnej oceny możliwości legalizacji obiektu budowlanego lub jego części organy nie dokonują na podstawie art. 48 ust. 3 p.b., lecz na podstawie niewskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów art. 48 ust. 1 i 2 p.b. W związku z tym, analizowaną podstawę kasacyjną obejmującą zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 p.b., w ramach której strona dąży do podważenia zasadności wszczęcia procedury legalizacyjnej, uznać należy za wadliwie postawioną i niespójną, zważywszy na zakres normowania art. 48 ust. 3 p.b. i wskazane przez stronę konsekwencje prawne zastosowania przez organy art. 48 ust. 1 p.b., które przy pomocy tego zarzut skarżąca chce zwalczyć. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że zakresem normowania art. 48 ust. 3 p.b. objęty jest jedynie przedmiot postanowienia organu nadzoru budowlanego, które wydawane jest jeśli zajdą warunki opisane dyspozycjami przepisów art. 48 ust. 1 i 2 p.b. Tego, jakie okoliczności uzasadniają stwierdzenie istnienia samowoli budowlanej przepis art. 48 ust. 3 p.b. nie normuje, a w związku z tym nie może być on uznany za skuteczną podstawę zwalczenia stanowiska Sądu I instancji o istnieniu podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
W ramach postawionych zarzutów naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz art. 3 pkt 6 p.b. sąd kasacyjny zobowiązany był z kolei ocenić poprawność kwalifikacji robót budowlanych w stosunku do których wydano objęte skargą postanowienia w aspekcie zasadności poddania ich reglamentacji prawnobudowlanej w postaci pozwolenia na budowę.
W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podziela w całości prezentowane w orzecznictwie tego Sądu stanowisko, w świetle którego zakres prac, które zgodnie z Prawem budowlanym, powinny zostać wykonane przy realizacji określonego przedsięwzięcia - instalacji telefonii komórkowej - zawsze wynika z konkretnej, ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość danego urządzenia, jak i sposób oraz miejsce jego realizacji. Dokonując zatem kwalifikacji prawnej robót budowlanych nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora (zob. wyrok NSA z 11 maja 2017 r., II OSK 2295/15 i powołane tam wyroki NSA z 1 października 2009 r., II OSK 1461/08; z 26 sierpnia 2010 r., II OSK 1297/09, z 24 listopada 2011 r., II OSK 1660/10). Już z powyższego wynika, że ewentualne umorzenie postępowanie w sprawie legalności spornych robót budowlanych, co postuluje w tej sprawie skarżąca formułując w skardze kasacyjnej zarzut niezastosowania art. 105 § 1 k.p.a., nastąpić może po dogłębnej analizie parametrów inwestycji, a dokonaniu tej analizy – od czego nie można abstrahować ze względu na przedmiot tej sprawy - służyć ma zobowiązanie inwestora do przedstawienia dokumentacji projektowej. Zakwalifikowanie robót jako instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. może nastąpić tylko wówczas, gdy ich umiejscowienie na obiektach budowlanych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów (por. np. wyrok NSA z 12 października 2016 r., II OSK 3341/14; wyrok NSA z 16 lutego 2017 r., II OSK 1424/15; wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 1494/15). Przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b., wyłączający obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, ma zastosowanie jedynie do tego rodzaju robót budowlanych, które polegają na instalowaniu, a więc prostym montowaniu (zakładaniu, umieszczaniu) określonych urządzeń (np. radiokomunikacyjnych) na istniejących legalnie obiektach budowlanych. Zakresem przedmiotowym powyższego przepisu nie są objęte złożone roboty budowlane obejmujące nie tylko instalowanie nowych urządzeń, lecz także deinstalowanie już istniejących urządzeń, na skutek których dojdzie do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych stacji. Tego rodzaju kumulacja prac budowlanych wykracza poza warunki zwolnienia wynikającego z art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. (wyrok NSA z 20 lutego 2019 r. II OSK 789/17; wyrok NSA z 26 stycznia 2012 r., II OSK 2145/10). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie w całości podziela stwierdzając zarazem, że jest ono tożsame ze stanowiskiem przyjętym w tej sprawie przez Sąd I instancji.
Na gruncie niniejszej sprawy Sąd I instancji miał podstawy by przyjąć, że na kontrolowanym przez ten Sąd etapie postępowania legalizacyjnego istniały podstawy do uznania, że stanowiące przedmiot postępowania sporne prace wykonane przy opisanej na wstępie stacji bazowej w roku 2013, polegające na: montażu 3 anten sektorowych, montażu 3 modułów RRU oraz montażu 1 anteny radiolinii na wysokości 36 m, demontażu istniejących anten sektorowych oraz istniejącego podestu obsługowego wraz z barierką ramy przewidzianej pod BS6, wykraczają poza zakres prac objętych regulacjami przepisów art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. jako niewymagających pozwolenia na budowę (powołany ostatnio przepis stanowi o instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych) oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c p.b. (wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych) jako niewymagających zgłoszenia. W odniesieniu do zapatrywania strony skarżącej, że przedmiotowe roboty stanowią montaż Naczelny Sąd Administracyjny, po pierwsze, stwierdza, że ustalenia faktyczne Sądu I instancji dotyczące zakresu i charakteru wykonanych robót nie zostały w skardze kasacyjnej podważone w ramach zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a po wtóre, że odwołując się do orzecznictwa sądowego Sąd I instancji niewadliwie wywiódł, że w rozważanym przypadku nie ma znaczenia, że sama wysokości anten przewidzianych do zaprojektowania nie przekraczała 3 metrów, gdyż przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) p.b. nie można stosować nie uwzględniając przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15 tej ustawy, który przewiduje instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych bez pozwolenia na budowę, co jednakże, jak wskazano powyżej, nie obejmuje przypadków instancji stanowiącej rozbudowę istniejących wcześniej konstrukcji antenowych (zob. także wyrok NSA z 20 czerwca 2018 r., II OSK 1809/16, z 11 maja 2017 r. II OSK 2295/15 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślić także należy, że podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku stanowiło przyjęcie przez Sąd I instancji, iż roboty budowlane wykonane na stacji bazowej w [...] w 2013 r. doprowadziły do zmiany parametrów tejże stacji, a ustalenia tego skarga kasacyjna nie podważa. Taki zaś przypadek (zmiana parametrów użytkowych stacji bazowej), w świetle powołanego powyżej orzecznictwa sądowego jednolicie uznawany jest za przebudowę czy rozbudowę stacji bazowej, a nie montaż urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym. W związku z powyższym podstawy kasacyjne obejmujące zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt. 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz art. 3 pkt 6 p.b. okazały się nieusprawiedliwione. Tożsamy wniosek, w związku z wyrażoną powyżej oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjąć w konsekwencji należało odnośnie do podstaw kasacyjnych obejmujących zarzuty naruszenia przepisów postępowania, łączące się z rozważaną kwestią kwalifikacji prawnej spornych robót budowlanych (zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a.).
Podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie dostarczył zarzut naruszenia art. 152 w zw. z art. 122a ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zgłoszenie dokonane na podstawie przepisów Prawa ochrony środowiska stanowi realizację obowiązków inwestora z zakresu zwykłego korzystania ze środowiska. Tak dokonane zgłoszenie nie ma jednak wpływu na obowiązki wynikające z Prawa budowlanego, w tym w szczególności z art. 28 ust. 1 tej ustawy. Dokonanie zgłoszenia w trybie art. 152 ustawy – Prawo ochrony środowiska nie legalizuje robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ustalenie, że inwestor uczynił zadość obowiązkom wynikającym z przepisów Prawa ochrony środowiska nie oznacza, że na inwestorze nie ciążą obowiązki wynikające z innych ustaw, w tym z przepisów Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 9 października 2019 r. II OSK 2801/17). Konsekwencją powyższej oceny prawnej NSA musi być stwierdzenie przez ten Sąd, że usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych nie stanowiły także te wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, które dotyczyły naruszenia przepisów postępowania, a które zdaniem strony skarżącej znajdowały swoje uzasadnienie ze względu na niezauważenie przez Sąd I instancji, iż organy przy ocenie materiału dowodowego w sposób nieuprawniony pominęły brak sprzeciwu organu ochrony środowiska, czym, w ocenie strony, naruszyły art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej nie stanowi także zarzut naruszenia art. 46 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zw. z postanowieniami planu miejscowego. Na obecnym etapie postępowania administracyjnego organy były związane treścią przepisu art. 48 ust. 3 p.b., zaś wskazane przez stronę przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych analizowane będą przez organy na późniejszym etapie postępowania w odniesieniu do stosownych zapisów planu miejscowego.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zaaprobował także stanowisko organów nadzoru budowlanego wedle którego stację bazową należy zakwalifikować jako przedsięwzięcie zaliczające się do mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco wpływać na środowisko, co w świetle art. 29 ust. 3 p.b. również przesądza o potrzebie legitymowania się pozwoleniem na budowę i obligowało do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Stanowisko to skarżąca kasacyjne spółka podważa zarzutami naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów art. 29 ust. 3 p.b. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak i dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Również i te zarzuty nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Po pierwsze, mieć należało na względzie, że art. 29 ust. 3 p.b. nie stanowił w tej sprawie samoistnej podstawy stwierdzenia nielegalności robót budowlanych z uwagi na wykonanie ich bez pozwolenia na budowę, a dla dokonanej przez Sąd oceny prawidłowości nałożenia na spółkę obowiązków na podstawie art. 48 ust. 3 p.b. mocą zaskarżonych do Sądu I instancji postanowień wystarczające było potwierdzenie przez Sąd I instancji, że ostatnio powołany przepis znajdował w niej zastosowanie z uwagi na treść art. 48 ust. 1 i 2 w zw. z art. 28 ust. 1 oraz w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz art. 3 pkt 6 p.b., czego w postępowaniu kasacyjnym strona skarżąca, z opisanych powyżej względów, nie zdołała podważyć.
Po drugie, co kluczowe w tej sprawie, to, czy sporne roboty budowlane stanowią przedsięwzięcia, o których stanowi art. 29 ust. 3 p.b. będzie mogło być wiążąco ustalone przez organy dopiero w oparciu o wnioski wynikające z analizy przedłożonej przez spółkę dokumentacji projektowej, a w związku z tym nie można uznać, że kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 29 ust. 3 p.b. które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), choć Sąd I instancji i organy przedwcześnie wypowiedziały się w sprawie kwalifikacji przedsięwzięcia jako zaliczającego się do mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco wpływać na środowisko.
Nie jest wreszcie zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem zarzutem naruszenia tego przepisu, określającego niezbędne elementy składowe uzasadnienia wyroku, nie można skuteczne kwestionować oceny prawnej Sądu, zaś w rozpatrywanej sprawie podstawa kasacyjna w ramach której podniesiono ten zarzut właśnie do tego rodzaju polemiki zmierza.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło