I SA/Gl 692/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-05-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Nita, Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Katarzyna Stuła- Marcela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być pobrana, jeśli na rachunku nie było środków pieniężnych, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych, co oznacza istnienie środków na rachunku. Ponieważ w tej sprawie rachunki bankowe zobowiązanego okazały się puste, a postępowanie zostało umorzone jako bezskuteczne, pobranie opłaty było niezasadne. Dodatkowo, sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości.
Stan faktyczny
Wójt Gminy B. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wobec A Sp. z o.o. zostało umorzone jako bezskuteczne, a organ egzekucyjny pobrał opłaty za zajęcie rachunków bankowych, na których nie było środków. Wójt zarzucił organom naruszenie przepisów u.p.e.a. poprzez niewłaściwe naliczenie i obciążenie go kosztami, które były nieproporcjonalne do skuteczności działań organu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Katarzyna Stuła- Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Wójt Gminy B. (dalej skarżący lub wierzyciel) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ odwoławczy) w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. 2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy. 2.1. Postanowieniem z dnia [...] [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A Sp. z o.o. w B., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do [...], z dnia [...] o nr od [...] do nr [...] z dnia [...] o nr od [...] do nr [...] oraz z dni [...] o nr [...] do nr [...], wystawionych przez wskazanego powyżej wierzyciela. W dniu [...] organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. Zawiadomienie to wierzyciel otrzymał w dniu [...]. Następnie wierzyciel wniósł pismem z dnia 13 lutego 2017 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny w oparciu o przepis art. 64 e § 7 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1314, ze zm. - u.p.e.a.) określił i obciążył wierzyciela kosztami przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...]zł. W dalszej kolejności wierzyciel wniósł zażalenie na wskazane postanowienie organu egzekucyjnego w wyniku rozpatrzenia, którego organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł i obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł. Wierzyciel złożył zażalenie na wskazane postanowienie, a organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] ponownie uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku powyższego organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] ponownie określił koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł, a także obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. 2.2. Pismem z dnia 15 marca 2018 r., wierzyciel wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów. Wskazał, iż ustalenie opłat przez organ egzekucyjny jest niesprawiedliwe, a co najważniejsze jest ono niewspółmierne do efektywności działań organu skarbowego, które okazały się całkowicie nieskuteczne. Zdaniem wierzyciela nie znajduje żadnego uzasadnienia, aby jedynie na skutek zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych, organ egzekucyjny uzyskał tak wysokie wynagrodzenie, w sytuacji gdy nie wyegzekwował dla wierzyciela z tych rachunków żadnych należności. Wskazał też, iż po umorzeniu postępowania egzekucyjnego została przekazana przez Bank B kwota [...] zł, z której wierzyciel nie otrzymał żadnej części. Zdaniem wierzyciela organ I instancji nie zastosował się do wcześniejszego postanowienia organu odwoławczego, który wskazał, że koszty egzekucyjne nie mogą pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu przy podejmowaniu czynności egzekucyjnych. Ponadto wierzyciel wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt 31/14 przepisy w oparciu, o które zostały naliczone opłaty są niekonstytucyjne. Również obecnie kształtujące się orzecznictwo sądów administracyjnych wydaje się jednoznaczne. 2.3. Postanowieniem wymienionym na wstępie z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko wywiódł, że generalną zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, o czym stanowi art. 64 c § 1 u.p.e.a, zgodnie z którym opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jednym z wyjątków od tej zasady jest art. 64c § 4 u.p.e.a., który stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A Sp. z o.o. w B., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne było bowiem bezskuteczne (brak możliwości wyegzekwowania należności ze składników majątkowych zobowiązanej) i z tych przyczyn faktycznych, koszty egzekucyjne nie mogły być ściągnięte od zobowiązanego, stąd na wierzycielu ciążył obowiązek poniesienia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku tego postępowania. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji na mocy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne, tj. za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - 5% kwoty pobranej należności oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego. Wskazał na brak 100 % skuteczności egzekucji. Dalej zwrócił uwagę, że żaden z tytułów wykonawczych nie został wyegzekwowany w całości, a także na niski stopień skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, ograniczający się wyłącznie do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, przy stosunkowo niskim nakładzie pracy związanym z wysłaniem korespondencji pocztą i kosztami dojazdu i delegacji pracownika. Następnie wskazał, że zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 orzekającego, iż przepisy art. 64 § 1 pkt 1 u.p.e.a i art. 64 § 6 u.p.e.a w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, zasadnym jest obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wygenerowanymi z tytułu opłaty za zajęcie rachunku bankowego do każdego tytułu wykonawczego w wysokości nie przekraczającej kwoty [...] zł, a opłaty manipulacyjnej do kwoty [...] zł, dla każdego tytułu wykonawczego. Za powyższym w ocenie organu odwoławczego przemawia przyjęcie, że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż [...] zł, to przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego należy uwzględnić mniejszy nakład pracy. Dlatego przyjąć należy, w związku z brakiem ustawowych regulacji, że opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie [...]zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie [...]zł, to przyjąć należy zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może wynosić maksymalnie [...]zł. Ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności, określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i 8% za zajęcie nieruchomości. Przejmując z ustawy egzekucyjnej różnicę w wysokości opłat przyjętej przez ustawodawcę pomiędzy 5% i 8% organ zachowując ustawową proporcje doszedł do wniosku, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do [...]zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Z tego względu organ uznał, że wykonaniem nakazów z wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie ograniczenie procentowej opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego do kwoty [...]zł, wynikające z miarkowania kosztów uwzględniającego fakt mniejszego skomplikowania pobrania pieniędzy niż zajęcia nieruchomości. Z kolei przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie [...]zł organ przyjął, że maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż [...]zł. Organ kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc nie może przekraczać kwoty [...]zł. Reasumując wskazano, że koszty egzekucyjne w niniejszej sprawie zostały określone prawidłowo i odzwierciedlają zasady wyszczególnione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. 3.1. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego został wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów u.p.e.a, a w szczególności art. 64, art. 64 c § 4 i 7 tejże ustawy, poprzez uznanie za prawidłowe naliczenie opłaty egzekucyjnej w wysokości [...]zł i obciążenie nią skarżącego w sytuacji, gdy egzekucja przeciwko dłużnikowi okazała się nieskuteczna, a organ egzekucyjny, nie wykonał żadnych czynności egzekucyjnych poza zajęciem rachunku bankowego dłużnika. Jednocześnie organ nie rozważył kwestii w zakresie proporcjonalności obciążenia skarżącego opłatami egzekucyjnymi w kontekście skuteczności działań, czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. min. art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.- k.p.a.), bowiem nie zostały należycie i wyczerpująco rozpatrzone i wyjaśnione wszystkie okoliczności związane z faktycznymi działaniami organu egzekucyjnego, jak też to czy działania te pozostają w słusznej proporcji do naliczonych przez organ egzekucyjny opłat egzekucyjnych, czy też zostały naliczone w rażącej wysokości i powinny być tym samym obniżone. Uwzględniając powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz obciążenie organu administracyjnego kosztami wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że nie znajduje żadnego uzasadnienia, aby na skutek jedynie zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych (ten sam rachunek bankowy w tym samym banku) organ egzekucyjny uzyskał tak wysokie wynagrodzenie skoro nie wyegzekwował dla wierzyciela z tych rachunków żadnych należności na poczet tytułów, z których żąda tej opłaty. Nadto już po umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika, na rzecz organu egzekucyjnego została przekazana przez Bank B S.A. kwota [...]zł, z której to kwoty wierzyciel nie otrzymał żadnej części. Skarżący powołał także liczne orzeczenia sądów administracyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych i skonstatował, że wysokość tych opłat szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji. W przedmiotowej sprawie z kolei wysokość opłat jest całkowicie oderwana od efektywności działań organu egzekucyjnego, albowiem wierzyciel nie otrzymał żadnej kwoty. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: 4. Skarga okazała się zasadna. Z przepisu art. 64 c § 1 i 4 u.p.e.a. wynika, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jeśli natomiast koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, pokrywa je wierzyciel. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłaty za ściśle określone czynności egzekucyjne, do których należy m.in. zajęcie innych niż wymienione w punktach 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych (pkt 4). Wysokość opłat jest wyrażona w tym przepisie procentowo, w przypadku zajęcia innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych – stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Jak wywiódł NSA w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 3379/18, we właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść cytowanego tekstu prawnego nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że także w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat, a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). W ocenie NSA zaprezentowane wyżej rozumienie omawianego przepisu nie może być podważane przez nawiązanie do treści przepisu art. 80 § 1 u.p.e.a. Przepis ten wskazuje bowiem, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w przepisie art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi trafności stanowiska, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w związku z tym wyrażone w orzecznictwie tego Sądu zapatrywanie, że "opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych" (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., II FSK 693/15; a także wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 914/16, oraz z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 778/16, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych w kilku bankach. W dalszej kolejności uzyskał z tychże banków następujące informacje: Bank C S.A., Bank D S.A., Bank E S.A., - nie prowadzą rachunków bankowych zobowiązanej Spółki, Bank F S.A. - brak środków, [...] - brak środków, Bank G S.A. - brak środków, Bank B S.A. - brak środków oraz zbieg egzekucji administracyjnej z sadową. Z kolei przekazanie przez Bank B kwoty w wysokości [...] zł miało miejsce już po umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego należy mieć także na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w: Dz.U. z 2016 r., poz. 1244) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., nie pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości kontrolowanego postanowienia. W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (v. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co nie powinno ujść uwadze organów administracyjnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wysokości kosztów, kształtujące się po wyroku Trybunału wskazuje, że w prowadzonych nadal przez organy egzekucyjne postępowaniach w przedmiocie kosztów "...rozstrzygnięcie kwestii kosztów (...) postępowania egzekucyjnego będzie więc wymagało uwzględnienia skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 u.p.e.a. ma ten wyrok" (vide np. wyroki NSA o sygn. II FSK 1021/16, II FSK 1047/16, II FSK 204/14, II FSK 1484/15). Ponownie zatem rozpatrując sprawę organy powinny zatem uwzględnić, że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak ich wysokość, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od warunków, jakie wskazał Trybunał Konstytucyjny w powoływanym wyroku, a zatem w przypadku opłaty manipulacyjnej od rzeczywistych wydatków towarzyszących podjętym czynnościom organu egzekucyjnego. Wysokość tej opłaty jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi pomiędzy interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem. Dlatego też wysokość tej opłaty winna być powiązana w miarę możliwości z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania. Wtedy tylko można mówić o racjonalnej zależności tych wielkości, a nie o swoistej "karze" za wszczęcie egzekucji. Nadto organy winny również wziąć pod uwagę, iż mechaniczne odnoszenie ustalonych na podstawie wykładni prokonstytucyjnej limitów opłat do każdego tytułu wykonawczego z osobna (niezależnie od przyczyn wystawienia wielu, a nie jednego tytułu) prowadzi do praktycznego braku stosowania standardów wynikających z wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. Zaaprobowanie toku rozumowania, pomijającego ten aspekt sprawy, prowadziłoby do tego, że wystarczy wystawienie wielu tytułów wykonawczych w miejsce możliwego jednego, aby ominąć górne limity opłat egzekucyjnych, stanowiące rezultat implementowania standardów zakotwiczonych w art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji (vide: wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w Gliwicach z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 104/18 oraz oddający skargę kasacyjną wniesioną w tejże sprawie wyrok NSA z dnia 3 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3044/18). Powyższy sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych poprzez mnożenie tytułów wykonawczych odpowiada sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. 5. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. 6. W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty te stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło