II FSK 1035/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Zbigniew Romała, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej X. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 652/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej X. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej X. z siedzibą w K.na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., I SA/Kr 652/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej X. w K. (zwanej dalej: spółdzielnią mieszkaniową) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 kwietnia 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że wnioskiem z dnia z dnia 29 stycznia 2018 r., spółdzielnia mieszkaniowa zwróciła się o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie możliwości zwolnienia od opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowej uzyskanych z wynajmu pomieszczeń dodatkowych w budynkach mieszkalnych, osobom posiadającym lokale mieszkalne w zasobach spółdzielni będącym oraz niebędącym jej członkami. Spółdzielnia mieszkaniowa wskazała, że posiada w swoich zasobach garaże wolnostojące oraz garaże usytuowane w budynkach mieszkalnych. Garaże nie stanowią pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych, lecz użytkowane są na podstawie odrębnych tytułów prawnych, tj. spółdzielczego własnościowego prawa do garażu, prawa odrębnej własności lub umowy najmu. Garaże użytkowane są zarówno przez osoby zamieszkujące w zasobach spółdzielni będące członkami spółdzielni jak i niebędące członkami. Część garaży użytkowana jest również przez osoby niebędące mieszkańcami spółdzielni. Spółdzielnia mieszkaniowa posiada również w budynkach mieszkalnych oprócz lokali mieszkalnych wraz z lokalami przynależnymi także pomieszczenia dodatkowe typu zabudowane części korytarzy, wnęki pod schodami, wolne pomieszczenia po suszarniach, pralniach, itp., które stanowią części wspólne danych nieruchomości. Spółdzielnia wynajmuje ww. pomieszczenia dodatkowe mieszkańcom (osobom fizycznym) na podstawie umowy najmu do wykorzystania na cele mieszkaniowe (składowanie przetworów, słoików, rowerów). W związku z tym spółdzielnia zapytała, czy dochód z umów najmu pomieszczeń dodatkowych (z zapisem o przeznaczeniu na cele mieszkaniowe), znajdujących się w budynku mieszkalnym zawartych z mieszkańcami zasobów spółdzielni będącymi członkami spółdzielni oraz z mieszkańcami zasobów spółdzielni niebędącymi członkami spółdzielni, jest dochodem uzyskanym z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm. – dalej: u.p.d.o.p.) i podlega zwolnieniu z tegoż podatku, o ile zostanie on przeznaczony na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Zdaniem spółdzielni części wspólne budynku typu: zabudowane części korytarzy, wnęki pod schodami, wolne pomieszczenia po suszarniach, pralnie itp. - są określane jako pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań, jak również ułatwiające dostęp do budynku mieszkalnego zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie. Pomieszczenia te służą mieszkańcom w szeroko pojętym zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych stanowią więc "zasoby mieszkaniowe", a co za tym idzie - podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Przez pojęcie "zasoby mieszkaniowe" należy rozumieć budynki mieszkalne wraz z wyposażeniem technicznym oraz przynależnymi do nich pomieszczeniami, w szczególności: dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, piwnice, komórki, garaże. 3. Organ interpretacyjny w interpretacji indywidualnej z dnia 6 kwietnia 2018 r. uznał stanowisko spółdzielni za częściowo nieprawidłowe. Wskazał na treść art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. i konieczność odwołania się do przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm., dalej: u.s.m.). Zaznaczył, że ustawowym obowiązkiem spółdzielni mieszkaniowych jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin nie zaś potrzeb mieszkaniowych dowolnych osób. Wszelkie świadczenia i usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej pozostają bez związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., zatem uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych. 4. Spółdzielnia mieszkaniowa powyższej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. - poprzez jego niezastosowanie na skutek: nieprawidłowej, zbyt wąskiej definicji zasobów mieszkaniowych oraz przyjęcia, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z przychodami uzyskiwanymi jedynie od członków spółdzielni. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. organ interpretacyjny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. stanowi formę ulg podatkowych, które naruszają zasadę równości i powszechności opodatkowania. Tym samym ten wyjątek powinien być interpretowany niezwykle precyzyjnie i ściśle. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Jest to typowe zwolnienie o charakterze podmiotowo – przedmiotowym. Dochody związane z wynajmem pomieszczeń osobom, które nie są członkami spółdzielni nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania bowiem za taką interpretacją przemawia wynikający z treści art. 1 ust. 1 u.s.m. zasadniczy cel działalności spółdzielni mieszkaniowej, którego realizacji służą zasoby mieszkaniowe. Dodatkowe pomieszczenia przeznaczone na cele mieszkaniowe mieszczą się w pojęciu zasoby mieszkaniowe, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., o ile służą mieszkańcom, będącym równocześnie członkami spółdzielni, w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych i wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zastały wybudowane" (sygn. akt II FSK 1888/09). Za taką interpretacją przemawia, wynikający z treści art. 1 ust. 1 u.s.m., zasadniczy cel działalności spółdzielni mieszkaniowych, którego realizacji służą zasoby mieszkaniowe. W opinii sądu pierwszej instancji wszelkie usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej, w tym także wynajmowanie dodatkowych pomieszczeń, pozostają bez związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Uzyskany z tego tytułu dochód podlega więc opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych. 6. Powyższy wyrok spółdzielnia mieszkaniowa zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. - poprzez jego niezastosowanie na skutek nieprawidłowej, zbyt wąskiej definicji pojęcia dochodów z prowadzenia gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni mieszkaniowej, a to na skutek przyjęcia, że dochodami takimi są jedynie dochody od członków spółdzielni. W oparciu o powyższy zarzut spółdzielnia wniosła o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej; - zasądzenie na rzecz spółdzielni mieszkaniowej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, - nieprzeprowadzania rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ interpretacyjny wniósł o: - oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako pozbawionej uzasadnionych podstaw, - zasądzenie od strony spółdzielni mieszkaniowej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wykładni art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. w kontekście uprawnienia do zastosowania przez spółdzielnię mieszkaniową zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych dochodów uzyskanych z umów najmu pomieszczeń dodatkowych (z zapisem o przeznaczeniu na cele mieszkaniowe), znajdujących się w budynku mieszkalnym, zawartych z mieszkańcami zasobów spółdzielni niebędącymi jej członkami. Innymi słowy, chodzi o rozstrzygnięcie, czy w pojęciu zasobów mieszkaniowych mieszczą się pomieszczenia dodatkowe zajmowane przez osoby nieposiadające statusu członka spółdzielni mieszkaniowej. W skardze kasacyjnej, w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono rozstrzygnięciu sądu pierwszej instancji naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. poprzez niezastosowanie na skutek nieprawidłowej, zbyt wąskiej definicji pojęcia "dochodów z prowadzenia gospodarki mieszkaniowej", a to na skutek przyjęcia, że dochodami takimi są jedynie dochody od członków spółdzielni. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprowadza się natomiast do próby wykazania, że bez znaczenia dla możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 1 pkt 44 u.p.d.o.p. pozostaje kwestia, czy dochody uzyskane z opłat za wynajem pomieszczeń dodatkowych pochodzą od osób będących członkami spółdzielni. 8. Na wstępie zaznaczyć należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy mamy do czynienia ze zwolnieniem podatkowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że wszelkie przepisy regulujące ulgi podatkowe, stanowiące wyjątki od zasady powszechności opodatkowania należy interpretować ściśle, przede wszystkim w oparciu o wykładnię językową (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 66/17; z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3578/16; z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2909/16; z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2518/15; z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 969/13; z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2223/12; z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 649/08; z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 650/08; z dnia 12 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 374/10; z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1781/10; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA), Wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, jako wyrazu równości i sprawiedliwości, powinny być ściśle określone przez prawo, a podatnik nie może oczekiwać innych przywilejów podatkowych aniżeli te, jakie można ustalić na podstawie norm prawnych regulujących ulgi i zwolnienia (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2291/15; dostępny w CBOSA). Ustalenie możliwych do spełnienia przez podatnika warunków formalnych, od których ziszczenia uzależnione jest otrzymanie prawa do zwolnienia z podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania nie może być zatem interpretowane przy dokonywaniu wykładni rozszerzającej. W art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. ustawodawca zwolnił od podatku dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. W przepisie tym przewidziano zatem zwolnienie o charakterze podmiotowo - przedmiotowym w odniesieniu do dochodów osiągniętych przez wskazane podmioty, stwierdzając jednocześnie, że dochody te muszą pochodzić z określonego rodzaju działalności określonego podmiotu (z gospodarki zasobami mieszkaniowymi) oraz być przeznaczone na wskazany przez ustawodawcę cel (na utrzymanie tych zasobów). Warunki te muszą być spełnione łącznie. Powyższe oznacza, że nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części nieprzeznaczonej na utrzymanie tych zasobów. W tym miejscu ponownie należy zaznaczyć, co prawidłowo podkreślił również sąd pierwszej instancji, że w ustawie podatkowej brak jest definicji pojęć "gospodarka mieszkaniowa" i "zasoby mieszkaniowe". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego natomiast ugruntował się pogląd, że przez zasoby mieszkaniowe należy rozumieć te części nieruchomości, które stanowią lokale mieszkalne oraz inne pomieszczenia i urządzenia, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań w budynku mieszkalnym (por. wyroki NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1651/09, z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 278/08; z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 26/09, z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1593/11; dostępne w CBOSA). Posługując się językiem potocznym, wskazać należy, że pojęcie "gospodarka" - w kontekście omawianego przypadku - oznacza dysponowanie i zarządzanie czymś. Z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego wynika również, że pojęcie "gospodarka" nie ogranicza się tylko do zarządzania i dysponowania, ale obejmuje także całość mechanizmów i warunków działania podmiotów gospodarczych związanych z wytwarzaniem i podziałem dóbr i usług. "Zasób" zaś to m.in. pewna nagromadzona ilość czegoś. Natomiast pojęcie "mieszkanie" jest równoznaczne z pomieszczeniem, w którym się mieszka (vide: Słownik Języka Polskiego). Tak więc przymiotnik "mieszkaniowy", określa rzeczy związane z mieszkaniem. Tym samym z interpretacji językowej wynika, że przez pojęcie "zasób mieszkaniowy" należy rozumieć zgromadzone pomieszczenia mieszkalne, natomiast "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" obejmuje całość mechanizmów związanych ze zgromadzonymi pomieszczeniami mieszkalnymi. 9. Zasoby mieszkaniowe, to nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia oraz urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań, jak również ułatwiające dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie. Związane z wyżej wymienionymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami przychody oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu art. 12 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Dochód powstały z tego tytułu, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p, wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Ze zwolnienia nie będą natomiast korzystały dochody, osiągnięte z innych źródeł niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, nawet jeśli zostaną przeznaczone na utrzymanie tych zasobów , gdyż nie będzie spełniony jeden z kumulatywnych warunków wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Należyte odczytanie normy prawnej z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., co prawidłowo przedstawił sąd pierwszej instancji, wymaga zastosowania wykładni systemowej zewnętrznej, w tym przypadku ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.m. celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Ustawodawca zatem jednoznacznie w treści przywołanego przepisu wskazał na krąg osób, których mieszkaniowe potrzeby spółdzielnia ma zaspokajać. Tym, co odróżnia spółdzielnię mieszkaniową od innych podmiotów jest działanie na rzecz (w interesie) członków, co pozostaje w zgodzie z ogólnym celem działania wszystkich spółdzielni, określonym w art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo społdzielcze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1285). Wszelkie świadczenia i usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej pozostają bez związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Zatem uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych. Z kolei z przytoczonej powyżej definicji zasobów mieszkaniowych wynika, że kluczowe znaczenie dla zaliczenia określonego obiektu (pomieszczenia) do tych zasobów ma związek takiego obiektu z lokalem mieszkalnym, w szczególności, jeżeli umożliwia ono prawidłowe i normalne korzystanie z takiego lokalu. Pomieszczenia dodatkowe - takie jak zabudowane części korytarzy, wnęki pod schodami, wolne pomieszczenia po suszarniach, pralniach stanowiące części wspólne budynków mieszkalnych, jeśli są w określony sposób przypisane do znajdujących się w tym budynku lokali mieszkalnych wykorzystywanych przez osoby będące członkami spółdzielni - stanowią zasoby mieszkaniowe. W przypadku natomiast, gdy ww. pomieszczenia służą osobom trzecim, tracą związek z celami mieszkaniowymi, gdyż są wykorzystywane w działalności innej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Wskazać także należy, że stanowisko organu znajduje ponadto swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1888/09, Lex nr LEX nr 1071011 - który odnosił się do zbliżonego stanu faktycznego, tj. do zwolnienia podatkowego dochodów spółdzielni mieszkaniowych z tytułu opłat za użytkowanie garaży - uznał, że: "garaże mieszczą się w pojęciu <> w rozumieniu art. 17 ust 1 pkt 44 u.p.d.o.p., o ile służą mieszkańcom, będącym równocześnie członkami spółdzielni w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych i wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zastały wybudowane. Za taką bowiem interpretacją przemawia wynikający z treści art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ich zasadniczy cel działalności, którego realizacji służą zasoby mieszkaniowe.". Również w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1025/13, Lex nr LEX nr 1745574, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "(...) wszelkie usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej, w tym także wynajmowanie garaży, pozostają bez związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Zgodnie zatem z poglądem zaprezentowanym przez sąd przy poprzednim rozpoznaniu sprawy (I SA/Wr 945/11), uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych". Mając powyższe na uwadze, prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że dla możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia istotnym jest posiadanie statusu członka spółdzielni mieszkaniowej przez podmiot dokonujący opłat za wynajem pomieszczeń dodatkowych. Za bezzasadny należy zatem uznać wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. poprzez jego niezastosowanie. 10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a., a w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 210 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).