II SA/Ol 110/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-04-02

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszej instancji jest zasadne, gdy decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji, której dotyczył rygor, stała się ostateczna. Rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy wyłącznie decyzji nieostatecznych, a po uzyskaniu przez decyzję ostateczności, staje się ona wykonalna z mocy samego prawa.
Stan faktyczny
Spółka A uzyskała pozwolenie na budowę linii elektroenergetycznej, a Starosta nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda, rozpatrując zażalenia, uchylił postanowienie Starosty o nadaniu rygoru, uznając, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, co czyni nadanie rygoru bezprzedmiotowym. Ponadto Wojewoda uznał, że Starosta nie wykazał stanu nagłej konieczności uzasadniającego nadanie rygoru. Spółka A zaskarżyła postanowienie Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi spółki A na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z "[..]" Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażaleń R. K. i E.S.K., uchylił postanowienie Starosty "[...]" z dnia "[...]" orzekające o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ze względu na ważny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony, dla decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]" orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia Spółce na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji "[...]", sekcja miedzy słupami 32-38 w obrębie "[...]", gm. "[...]", na działkach nr: "[...]". Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia "[...]", działający z upoważnienia Starosty "[...]" (Starosta) Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w "[...]" – po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika Spółki z dnia 5 października 2018 r. - nadal rygor natychmiastowej wykonalności, ze względu na ważny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony, decyzji Starosty z dnia ‘[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Spółce elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji "[...]" sekcja między słupami 32-38, obręb "[...]", gm. "[...]’ na działkach nr: "[...]". Uzasadniając interes społeczny podał, że planowana linia będzie spełniać istotną funkcję w systemie rozdziału i jakości energii elektrycznej na poziomie napięcia 110 kV w Województwie, gdyż łączyć będzie istniejące stacje elektroenergetyczne 110/15 kV: Główny Punkt Zasilania (GPZ) "[...]". Długość budowanej linii – jak podał - to ok. 35,5 km i będzie przebiegać ona przez powiaty "[...]" ( w trzech gminach: "[...]"). Nadto linia jedno i dwu(torowa) będzie budowa od podstaw (nowe slupy z fundamentami, przewody, izolatory i osprzęt) na całej długości, a konieczność budowy wynika z potrzeby zwiększenia pewności zasilania dla miast "[...]" oraz powiatów "[...]". Z kolei wyjątkowo ważny interes strony przejawia się w przeciwdziałaniu awarii spowodowanej np. zerwaniem linii przez wiatr, względnie oblodzeniem jej lub przeciążeniem, tym bardziej, że prawce budowlane będą mogą być prowadzone tylko w wąskim przedziale czasowym. Po rozpoznaniu zażalenia adw. A. K. pełnomocnika R. K. i E.S.K., Wojewoda skarżonym postawieniem z dnia "[...]" uchylił postanowienie Starosty "[...]" z dnia "[...]" podając, że "[...]" wydał decyzję w sprawie udzielenia Spółce pozwolenie na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji "[...]", sekcja miedzy slupami 32-38 w obrębie "[...]", gm. "[...]". Jako, że przywołana decyzja jest ostateczna i wykonalna, to powyższe powoduje bezprzedmiotowość rygoru natychmiastowej wykonalność nałożonego kwestionowanym postanowieniem Starosty z dnia "[...]". Równocześnie oceniając materialnoprawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności podał, że Starosta "[...]" nie uzasadnił okoliczności przemawiających za nadaniem rzeczonego rygoru. Wprawdzie Wojewoda nie odmówił słuszności wniosku pełnomocnika Spółki z dnia 5 października 2018 r. o nadanie rygory natychmiastowej wykonalności, jednak - w jego ocenie - w sprawie nie zaistniał stan nagłej konieczności, tzn. że bez natychmiastowego wykonana prawa budowy, wynikającego z decyzji Starosty z dnia ‘[...]", zostanie zagrożony interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Dodał, że realizacja wymienionej inwestycji niewątpliwie zwiększy zdolność dystrybucyjną sieci i pewność zasilania odbiorców oraz poprawi bezpieczeństwo energetyczne regionu, co przełoży się na jego rozwój i atrakcyjność. Jednakże nie ma takiej sytuacji, że region z jakiś powodów, pozbawiony zostanie zasilania energetycznego , a dla likwidacji tego stanu niezbędne jest natychmiastowe wykonanie robót objętych decyzją Starosty z dnia "[...]" o pozwoleniu na budowę, co uzasadniałoby nadanie takowego rygoru. W skardze, r. pr. M. D. pełnomocnik Spółki, postanowieniu zarzucił naruszenie: 1/ art. 138 § 1 w zw. Z art. 144 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego przez k.pa., 2/ art. 108 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne zawężenie natychmiastowej wykonalności do sytuacji, gdy dany region będzie pozbawiony zasilania w energię elektryczną, 3/ art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej w Organie praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, w sytuacji, gdy Organ wydał szereg rozstrzygnięć utrzymujących w mocy inne orzeczenia oparte na tych samych przesłankach, których uwzględnienia odmówił w odnośnym przypadku. Uzasadniając podał, że, o ile należy zgodzić się z drugą z okoliczności wskazanych przez Wojewodę, o tyle nie sposób podzielić trafności uzasadnienia w zakresie, w jakim zanegowane zostały podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie Wojewody nadanie takowego rygoru określone zostało jako działanie w sytuacji noszącej znamiona stanu nagłej konieczności, co nie znajduje oparcia w art. 108 § 1 k.p.a. i prowadzi do bezzasadnego zawężenia przesłanek nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W jego ocenie interpretacja art. 108 § 1 k.pa. nie uwzględnia jego funkcji i celu, gdyż skoro rzeczony artykuł wspomina o "ochronie" i "zabezpieczeniu" określonych wartości, to powinno się go rozumieć nie tylko jako ich ratowanie, ale także niedopuszczenie do ich zagrożenia, tymczasem Wojewoda nie dopuszcza nadania rzeczonego rygoru w celu zapobieżenia możliwym negatywnym następstwom oczekiwania na ostateczność decyzji, a dopuszcza jej nadanie dopiero w sytuacji, gdy te negatywne następstwa wystąpią. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badają w każdej sprawie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, dokonaną przez organy administracji. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń przepisów postępowania, które skutkować musiały koniecznością jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przypomnieć należy, iż z mocy art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji - § 2. Przepisów § i i 2 art. 130 k.p.a. nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), bądź decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. W myśl zaś art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo iż nie jest ostateczna. Należy przy tym przyjąć, że decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji. Nadanie rygoru na podstawie przepisu art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania. Reasumując, rygor natychmiastowej wykonalności odnosi się wyłącznie do decyzji organu pierwszej instancji - zgodnie ze wskazanym przepisem dotyczy on "decyzji, od której służy odwołanie", a zatem decyzji nieostatecznej. Rzeczony rygor może być nadany decyzji od chwili wydania tego rozstrzygnięcia (decyzji) - do momentu upływu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, najpóźniej jednak - w sytuacji wniesienia odwołania z zachowaniem terminu - do wydania decyzji przez organ odwoławczy. Stanowczo na temat dopuszczalności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, od której wniesiono odwołanie, wypowiadają się także autorzy innego opracowania - komentarza Kodeks Postępowania Administracyjnego pod redakcją Barbary Adamiak i Janusza Borkowskiego Wydawnictwo C.H. Beck wydanie 14 Warszawa 2016. Na str. 522 czytamy "Rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 może być nadany decyzji od razu przy jej wydaniu albo też może ona nim być opatrzona w późniejszym terminie. Z uwagi na brzmienie art. 130 § 1 i 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany już wydanej decyzji tylko w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, gdy strony nie zaskarżą decyzji, (bo po jego upływie decyzja podlega wykonaniu), a w przypadku wniesienia odwołania - może to nastąpić do wydania decyzji przez organ odwoławczy (który władny jest wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji - art. 135).". W relacji do powyższego kwestia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji traci znaczenie, gdy wydana decyzja stanie się ostateczna. Wówczas bowiem decyzja taka staje się wykonalna właśnie z tego powodu, że jest ostateczna. Nadto wspomnieć wypada, że instytucja rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji związana jest z możliwością egzekwowania obowiązków nałożonych w treści decyzji niezależnie od jej ostateczności. Nadając rygor natychmiastowej wykonalności organ obowiązany jest go szczegółowo uzasadnić z powołaniem się na przesłanki wynikające z art. 108 k.p.a., gdyż każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia, zaś automatyzm działań we wszystkich przypadkach jest wykluczony (por. wyroki NSA: z 8 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1892/11 oraz z 30 czerwca 2006 r., I OSK 116/06, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1 k.p.a., wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, która wymaga uzasadnienia w decyzji. Należy podkreślić, że stosownie do przywołanego przepisu organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja tam przewidziana ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej. (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524). (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1892/11, LEX nr 1 219 418, czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1998 r. sygn. akt V SA 677/97, LEX nr 59 221). Zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2006 r., I OSK 116/06, LEX nr 266225), a tym bardziej hipotetyczne. A contrario należy przyjąć, że wówczas gdy w sprawie nie występuje takie realne zagrożenie dla wskazanych wartości, brak jest podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z postanowienia z dnia "[...]" Starosta, podzielając stanowisko co do konieczności nadania własnej decyzji z dnia "[...]" o pozwoleniu na budowę rygoru natychmiastowej wykonalności, powołał się na dwie przesłanki, o których mowa w art. 108 § 1 k.p.a., a mianowicie istnienie interesu społecznego oraz wyjątkowo ważnego interesu strony. Na tym tle w judykaturze przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (zob. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2016 r.: I OSK 1648/15, I OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15, I OSK 3013/14; wyrok NSA z dnia 25 października 2013 r., I OSK 2967/12). Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Stosownie bowiem do art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018, poz. 2224 j.t., u.g.n.) celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym, dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Również nie ma znaczenia czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy czy też docelowy (zob. wyroki NSA z dnia 12 października 2016 r., I OSK 697/15 i I OSK 796/16). Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., I OSK 1244/15). Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., I OSK 3417/15). Przedstawione stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi przy tym wątpliwości składu orzekającego w niniejszej sprawie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela interpretację Starosty przesłanki interesu społecznego i wyjątkowo ważnego interesu strony w rozumieniu art. 108 § 1 k.p.a. uzasadniające nadanie decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności i że opatrzenie własnej decyzji z dnia "[..]" udzielającej Spółce pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji "[...]", sekcja miedzy słupami 32-38 w obrębie "[...]", gm. "[...]", na działkach nr: "[...]" - w świetle argumentacji podniesionej we wniosku pełnomocnika Spółki z dnia 5 października 2018 r. - było w pełni uzasadnione. Rzeczonej argumentacji zawartej we wspomnianym wniosku, jak i w motywach postanowienia Starosty z dnia ‘[...]", Wojewoda, paradoksalnie, nie kwestionował, wręcz przeciwnie podając, "(...) nie można odmówić im słuszności.". Jednakże podzielając ich słuszność, uznał, że w spawie nie zaistniał stan nagłej konieczności, tzn. bez natychmiastowego wykonania decyzji Starosty z dnia "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zostanie zagrożony interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wprawdzie podzielił pogląd, że realizacja przedmiotowej inwestycji poprawi bezpieczeństwo energetyczne regionu, co nie pozostanie bez wypływu na jego rozwój i bezpieczeństwo, jednakże nie ma tutaj takiej sytuacji, że region z jakiś powodów zostanie pozbawiony zasilania energetycznego i dla jego likwidacji tego stanu niezbędne jest natychmiastowe wykonanie robót objętych decyzją Starosty z dnia "[...]" o udzieleniu pozwolenia na budowę. Innymi słowy Wojewoda uznał, że decyzja Starosty z dnia "[...]" udzielająca pozwolenia na budowę nie zasługuje na opatrzenie jej rygorem natychmiastowej wykonalności z uwagi na niezaistnienie w okolicznościach sprawy stanu nagłej konieczności definiowanego jako pozbawienie regionu planowanych robót zasilania energetycznego. Dostrzec jednak wypada, że stan nagłej konieczności nie jest - w świetle art. 108 § 1 k.p.a. - relewantną przesłanką mającą uzasadniać nadanie decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności. Rzeczonymi przesłankami są tylko i wyłącznie ochrona (zdrowia lub życia ludzkiego) albo zabezpieczenie (gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami) interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu społecznego. Owszem, stan nagłej konieczności – jak zowie Wojewoda – może być skutkiem zagrożenia, a zapewne naruszenia chronionych przez art. 108 § 1 k.p.a. wartości, jednakże nie jest on ustawową przesłanką (przyczyną) uzasadniającą nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Innymi słowy, w realiach przedmiotowej sprawy Wojewoda uzależnił kierunek rozstrzygnięcia od pozaustawowej- jako nieprzewidzianej przez art. 108 § 1 k.p.a. - przesłanki, czym niewątpliwie zmodyfikował (właściwie zanegował) relewantne w świetle hipotezy art. 108 § 1 k.p.a. przestanki nadania decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności, czym (do skutku) spowodował organicznie zastosowalności analizowanej instytucji prawnej. W reasumpcji powyższego Sąd nie podziela argumentacji Wojewody, że w realiach niniejszej sprawy interes społeczny, jak również wyjątkowo ważny interes strony nie uzasadniają nadania decyzji Starosty z dnia "[...]" rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższe nie oznacza jednak, że skarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Jak bowiem podał, decyzją z dnia "[..]" zreformował decyzję Starosty z dnia "[...]", do skutku, utrzymał ją w mocy. W rezultacie powyższe Sąd podziela pogląd Wojewody, że skoro jego decyzja w administracyjnym toku instancji jest ostateczna i wykonalna, to powyższe skutkuje bezprzedmiotowością rygoru natychmiastowej wykonalności, nałożonego postanowieniem Starosty z dnia "[...]", dla jego decyzji z dnia "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W świetle tego, co powyżej podano, natychmiastowa wykonalność decyzji jest immanentną cechą decyzji, od której służy odwołanie (art. 108 § 1 k.p.a.) w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 k.p.a.),czyli decyzji nieostatecznej w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Natomiast z chwilą uzyskania przez decyzje wydaną w pierwszej instancji ostateczności - czy to na skutek upływu terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), czy też wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy - procedowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, eo ipso, nie może się toczyć. Powyższe wynika z faktu, że decyzja ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. jest wykonalna z chwilą jej wydania (złożenia w placówce operatora pocztowego, vel jej doręczania) i to niezależnie od rodzaju rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. W reasumpcji powyższego, wydanie decyzji przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a., skutkuje nie tyle następczą bezprzedmiotowością opatrzenia decyzji - od której służy odwołanie - rygorem natychmiastowej wykonalności, co niedopuszczalnością rozstrzygania in meriti w tym zakresie. W konsekwencji powyższego Wojewoda uchylając postanowienie Starosty z dnia "[...]" w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności właśnie z uwagi na zakończenia postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem od decyzji Starosty z dnia "[...]" udzielającej pozwolenia na budowę, zasługuje na aprobatę. Jednocześnie art. 144 k.p.a. nakazuje w prawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń stosować odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, co w realiach przedmiotowej sprawy, po pierwsze oznacza, że samo uchylenie postanowienie wydanego w pierwszej instancji, bez jednoczesnego orzekania co do istoty sprawy (względnie umorzenia postepowania pierwszej instancji w całości albo w części) zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., jest - co do zasady - dopuszczalne właśnie z uwagi na odpowiedniość stosowania analizowanego art. 138 k.p.a., a po wtóre - w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy - uzasadnione, czemu w zasadzie autor skargi nie przeczy. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. przeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło