I SA/Kr 96/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-03
Skład orzekający: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Grażyna Firek, WSA Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego będąca w upadłości likwidacyjnej, zarządzana przez syndyka, jest nadal przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a co za tym idzie, czy posiadane przez nią nieruchomości powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet będąca w upadłości likwidacyjnej i zarządzana przez syndyka, nadal posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dopóki nie zostanie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Fakt posiadania nieruchomości przez takiego przedsiębiorcę jest wystarczający do zastosowania wyższych stawek podatku od nieruchomości, niezależnie od faktycznego wykorzystania tych nieruchomości czy ich stanu technicznego, chyba że wydano decyzję nakazującą rozbiórkę.Stan faktyczny
Spółka P. "F." S.A. w upadłości likwidacyjnej złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2017 r. Organ podatkowy I instancji uznał, że deklaracja została wypełniona nieprawidłowo i wszczął postępowanie podatkowe, określając wysokość zobowiązania podatkowego. Głównym sporem była kwestia opodatkowania majątku przedsiębiorstwa jako związanego z działalnością gospodarczą. Organ uznał, że spółka nadal jest przedsiębiorcą mimo ogłoszenia upadłości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując status przedsiębiorcy oraz możliwość wykorzystania nieruchomości z przyczyn technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości P. "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. - skargę oddala -
W trakcie podjętych czynności sprawdzających organ podatkowy I instancji (Burmistrza Miasta C. ) ustalił, iż złożona przez Podatnika ( P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej w C.) deklaracja na podatek od nieruchomości na rok 2017 została wypełniona nieprawidłowo i w dniu 4 maja 2017 r. wezwał Podatnika do złożenia prawidłowej deklaracji wskazując szczegółowo na nieprawidłowości w wypełnionej deklaracji. Podatnik w wyznaczonym terminie oraz pomimo istnienia przewidzianego przepisami wymogu nie wypełnił nałożonego obowiązku.
Organ I instancji postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. Głównym elementem spornym wpływającym na prawidłowość określenia podatku od nieruchomości należnego od P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej w C. jest kwestia opodatkowania majątku przedsiębiorstwa, tj. gruntów, budynków i budowli będących odpowiednio w użytkowaniu wieczystym lub stanowiących jego własność jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ocenie organu P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej jest osobą prawną. Powstała w celu prowadzenia działalności gospodarczej (działalność handlowa, usługowa), zatem jest przedsiębiorcą -wykonującym działalność gospodarczą. Statusu tego nie zmieniło ogłoszenie upadłości (postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział VIII Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt [...] ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika), bowiem skutkiem ogłoszenia upadłości jest utrata zarządu nad majątkiem, natomiast upadły nie traci ani zdolności prawnej, ani zdolności do czynności prawnych stosownie do treści art. 185 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. 2015 r. poz. 233 z późn. zm.). Nie zmienia się też jego status prawny - w dalszym ciągu pozostaje podatnikiem i przedsiębiorcą, może nadal prowadzić działalność gospodarczą, albo nie wykonywać faktycznie działalności gospodarczej. Dopiero bowiem ustanie bytu prawnego Spółki (jej rozwiązanie, likwidacja) i wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego spowoduje, że przestanie ona być przedsiębiorcą zgodnie z art. 289 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych. Wtedy dopiero można mówić o trwałym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w R. z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt [...]). O statusie przedsiębiorcy świadczy chociażby istniejący nadal wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...] zarządzanego przez syndyka przedsiębiorcy - spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej. Zdaniem organu fakt ogłoszenia upadłości nie spowodował również utraty przez upadłego posiadania nieruchomości, co do których przysługuje mu prawo własności lub użytkowania wieczystego, z tym, że zarząd nad przedmiotami opodatkowania przysługuje wtedy syndykowi. To on, w czasie trwania postępowania upadłościowego, jest odpowiedzialny za realizację obowiązków płatnika i podatnika przez upadłego przedsiębiorcę.
W kwestii prawidłowego zakwalifikowania gruntów, budynków i budowli do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, tj. powierzchni gruntów i budynków, rodzaju użytków, wartości budowli oraz okresu opodatkowania – organ podatkowy przyjął zapisy w ewidencji gruntów i budynków, a także złożonej w dniu 26 stycznia 2017 roku deklarację na podatek od nieruchomości na 2017 rok wraz z załącznikiem nr 1 do informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego / deklaracji na podatek od nieruchomości deklaracji na podatek rolny / deklaracji na podatek leśny złożoną przez Podatnika.
Organ podatkowy I instancji w trakcie postępowania podatkowego w celu określenia prawidłowej podstawy opodatkowania na 2017 rok przyjął zatem dane:
- zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C. wg zawartego w zaskarżonej decyzji zestawienia,
- wynikające z otrzymanego w dniu 20.12.2016 r. aktu notarialnego Rep. A Nr [...], a także otrzymanego w dniu 20.01.2017 r. zawiadomienia o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] (zmiana nr [...] obr. C.). Dokumenty te dotyczą sprzedaży w dniu 14.12.2016 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C.
składającej się z działki nr [...] o pow. 2.535,00 m2 (w tym podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości 2.253,00 m2 oznaczone symbolem Bi - tereny inne zabudowane) wraz z własnością znajdującego się na niej budynku o funkcji hotelu robotniczego o pow. użytkowej 1.350,00 m2. Zatem w
stosunku do części zabudowanej działki o nr [...] o pow. 2.253,00 m2 obowiązek podatkowy istniał do grudnia 2016 r.
- wynikające z otrzymanego w dniu 21.12.2016 r. oraz w dniu 30.12.2016 r. aktu notarialnego Rep. A Nr [...] oraz otrzymanego w dniu 20.01.2017 r. zawiadomienia o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] (zmiana nr [...] obr. C.). Dokumenty te dotyczą
sprzedaży w dniu 21.12.2016 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 7,00 m2 (oznaczonej symbolem B — tereny mieszkaniowe) i działki nr [...] o pow. 84,00 m2 (oznaczonej symbolem B— tereny mieszkaniowe). Zatem w stosunku do ww. działek obowiązek podatkowy istniał do grudnia 2016 r.
- wynikające z otrzymanego w dniu 22.05.2017 r. aktu notarialnego Rep. A Nr [...] dotyczącego sprzedaży w dniu 16.05.2017 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 1.632,00 m2
(oznaczonej symbolem Ba - tereny przemysłowe). Zatem w stosunku do ww. działki obowiązek podatkowy istniał do maja 2017 r.
- wynikające z otrzymanego w dniu 25.07.2017 r. zawiadomienia o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] (zmiana nr [...] obr. C.). Dokument ten dotyczy podziału prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się
z działki nr [...] o pow. 43.615,00 m2 (oznaczonej symbolem Ba — tereny przemysłowe) na działki: nr [...] o pow. 241,00 m2 (Ba), nr [...] o pow. 12.443,00 m2, nr [...] o pow. 31.040,00 m2 (Ba).
- wynikające z otrzymanego w dniu 24.10.2017 r. aktu notarialnego Rep. A Nr [...] oraz otrzymanego w dniu 29.11.2017 r. zawiadomienia o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] (zmiana nr [...] obr. C.). Dokumenty te dotyczą sprzedaży w dniu 19.10.2017 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C.
składającej się z działki nr [...] o pow. 107,00 m2 (oznaczonej symbolem B — tereny mieszkaniowe). Zatem w stosunku do ww. działki obowiązek podatkowy istniał do października 2017 r.
- wynikające z otrzymanego w dniu 13.11.2017 r. aktu notarialnego Rep. A Nr [...] oraz otrzymanego w dniu 28.12.2017 r. zawiadomienia o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] (zmiana nr [...] obr. C.). Dokumenty te dotyczą sprzedaży w dniu
31.10.2017 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 257,00 m2 (oznaczonej symbolem Ba – tereny przemysłowe). Zatem w stosunku do ww. działek obowiązek podatkowy istniał do października 2017 r.
- pisma Podatnika z dnia 07.07.2014 roku, ustaleń organu podatkowego I instancji z oględzin z dnia 8.12.2014 roku, a także dane z serwisu [...] umożliwiającego wyszukiwanie obiektów - zabudowy działki o nr ewidencyjnym [...] obręb C.. Organ podatkowy I instancji wykazał w
niniejszej decyzji w tabelarycznym ujęciu działek zgodnym z ewidencją gruntów i budynków działkę o nr ewidencyjnym [...] obręb C., sklasyfikowaną jako -[...]- i w części podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nieruchomości sklasyfikowane jako las podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Działka ta zgodnie z w/w informacjami pozyskanymi przez organ podatkowy jest zabudowana budynkiem, a łączna powierzchnia zabudowy działki wynosi 262,50 m2. Powierzchnia ta zatem została włączona do opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2017 rok. Działka ta została również wykazana do opodatkowania w złożonej przez Podatnika w dniu 26.01.2017 roku deklaracji na podatek od
nieruchomości na rok 2017.
Podatnik w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości nie wykazał gruntów objętych zwolnieniem wynikającym z art, 7 ust. l pkt 10 tj. m.in gruntów zadrzewionych i zakrzewionych. Grunt)' te natomiast zostały wykazane w podstawie opodatkowania w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok.
W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż Podatnik w załączniku nr l do informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego / deklaracji na podatek od nieruchomości / deklaracji na podatek rolny / deklaracji na podatek leśny wykazał nieprawidłową podstawę opodatkowania budynku z póz. 9 - winno być 917,60 m2, z póz. 34 - winno być 159,70 m2 oraz z póz. 58 winno być 438,80 m2 oraz dwukrotnie wykazał budynek o identyfikatorze [...] o pow. 122,10 m2 w póz. 61 oraz w póz. 62.
Błąd ten spowodował niezgodność powierzchni budynków pomiędzy załącznikiem nr l do informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego / deklaracji na podatek od nieruchomości / deklaracji na podatek rolny / deklaracji na podatek leśny a złożoną w dniu 26.01.2017 r. deklaracją na podatek od
nieruchomości za 2017 r.
Zdaniem organu I instancji nie można w przedmiotowej sprawie przyjąć dla potrzeb ustaw)' z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, że P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej utraciła (w 2013 roku) status przedsiębiorcy z tego względu, że nie prowadziła działalności gospodarczej. Ogłoszenie upadłości nie powoduje utraty przez upadłego posiadania nieruchomości, co do których przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego, a pomimo pozbawienia upadłego prawa zarządu masą upadłości i powierzenia tego zarządu syndykowi, syndyk nie staje się posiadaczem, a jedynie dzierżycielem nieruchomości (włada faktycznie nieruchomościami za przedsiębiorcę). Nie jest więc istotny status syndyka - czy prowadzi on działalność gospodarczą, czy jedynie podejmuje czynności likwidacyjne, bo nie on jest podatnikiem podatku od nieruchomości, lecz upadły podmiot tj. P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej.
W wyniku dokonanych przez organ I instancji ustaleń i wyliczeń wysokość zobowiązania podatkowego należnego od P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. została określona — po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 § l Ordynacji podatkowej — na kwotę [...]zł.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł Syndyk Masy Upadłości P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej, działający przez pełnomocnika. Strona odwołująca zakwestionowała decyzję Burmistrza Miasta C. zarzucając jej:
-naruszenie przepisów postępowania tj. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji przed zebraniem całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności nie sprawdzenie, czy wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu Odwołującego się z przyczyn technicznych nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej,
-naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, iż grunty, budowle i budynki znajdujące się w posiadaniu Upadłego są związane z działalnością gospodarczą, w sytuacji gdy przepisy prawa upadłościowego zabraniają mu prowadzenia działalności gospodarczej,
-naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, iż wszystkie posiadane przez Odwołującego się nieruchomości nadają się z przyczyn technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji gdy poszczególne posiadane przez Odwołującego się działki stanowią działki drogowe znajdujące się poza zakładem Odwołującego i są wykorzystywane jako drogi publiczne,
W związku z powyższym Strona odwołująca wniosła o zmianę w całości zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta C. poprzez określenie zobowiązania podatkowego przy uwzględnieniu okoliczności, iż grunty, budynki i budowle nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Strony odwołującej należy zakwestionować stwierdzenia organu podatkowego, iż dopiero ustanie bytu prawnego spółki i wykreślenie z rejestru powoduje trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Za niedopuszczalne należy uznać oparcie się przez organ podatkowy w decyzji o wymiarze podatku na domniemaniu wynikającym z wpisu do rejestru w sytuacji, gdy organ wiedział o fakcie ogłoszenia upadłości i likwidacji majątku prowadzonej przez Syndyka.
Po ogłoszeniu upadłości nie można uznać Podatnika - P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą, z uwagi na niespełnienie wymaganych przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, cech definiujących to pojęcie. Zgodnie z definicją działalności gospodarczej zawartą w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, cechami tej działalności są: zarobkowy charakter, zorganizowanie i ciągłość. Przedsiębiorca musi wykonywać także tę działalność we własnym imieniu. Tymczasem od chwili ogłoszenia upadłości Spółki dla zarządu jej majątkiem został ustanowiony Syndyk, który został powołany nie do władania majątkiem jak właściciel, ale jako dzierżyciel, który ma przeprowadzić likwidację majątku upadłego. Likwidacja ta odbywa się poprzez spieniężenie masy upadłości. Wierzyciele w toku likwidacji zaspokajani są ze środków uzyskanych ze zbywania majątku upadłego, a nie z dochodów, jakie przynosi przedsiębiorstwo. W chwili, gdy jedynym źródłem zaspokajania wierzycieli stają się środki pozyskane ze sprzedaży majątku, upadły nie prowadzi działalności gospodarczej i traci faktycznie status przedsiębiorcy. Nie można w takiej sytuacji wskazać ciągłości działalności, gdyż zbywanie przez Syndyka majątku upadłego nie oznacza zamiaru powtarzalności tych czynności celem osiągnięcia dochodu. Działania te nie spełniają również kryterium zarobkowego charakteru, ani nie mają również cech uczestnictwa w obrocie gospodarczym w celu osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego.
Strona odwołująca podniosła również, że nie wszystkie posiadane przez Podatnika nieruchomości są możliwe do wykorzystania z przyczyn technicznych (działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Jak podniesiono przedmiotowe działki są działkami stanowiącymi drogi dojazdowe do różnych nieruchomości, które nie są już w posiadaniu Odwołującego się i w rzeczywistości stanowią drogi publiczne. Są one położone poza terenem przedsiębiorstwa i z racji ich rozczłonkowania, kształtu oraz rozrzucenia po okolicach zakładu w żaden sposób nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej (przykładowo działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do przedszkola samorządowego, a działka nr [...] zajęta jest pod parking publiczny oraz pętlę autobusową). W konsekwencji wskazywane wyżej nieruchomości nie powinny zostać uznane za nieruchomości służące do prowadzenia działalności gospodarczej.
Na zakończenie Strona podniosła , że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] znajdują się poza zakładem przedsiębiorstwa i są wykorzystywane jako ogólnodostępny parking, a w studium uwarunkowań przestrzennych są przeznaczone jako terenu rolne I do zalesienia. Z kolei działki [...], [...], [...], [...] to wewnątrz osiedlowe ścieżki spacerowe, które z pewnością z przyczyn technicznych nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej. Również działka [...] to działka spacerowa, a działka nr [...] to droga dojazdowa nie należąca do masy upadłości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 25 października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że argumenty podatnika są bezzasadne .
Analizując prawidłowość wydanej przez organ I instancji decyzji wskazano , że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości wyznacza art. 3 ust. 1 ww, ustawy.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Z powyższego wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni nieruchomości lub użytkownicy wieczyści gruntów, a w przypadku gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego - także posiadacze zależni, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego) lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, z innego tytułu prawnego lub bez tytułu prawnego.
Podatnikiem podatku od nieruchomości jest w rozpatrywanej sprawie P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. jako użytkownik wieczysty gruntów oraz właściciel budynków i budowli. Na podstawie akt sprawy Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji, dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości gruntów, których Podatnik jest użytkownikiem wieczystym i oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako [...].
Z akt sprawy wynika, że w stosunku do roku 2016, w którym podatek od nieruchomości należny od Podatnika, został określony decyzją Burmistrza Miasta C. z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją SKO w K. z dnia 18 października 2018 r. znak [...], nastąpiły następujące zmiany w podstawie opodatkowania nieruchomości należących do Podatnika tj:
- w dniu 14 grudnia 2016 r. nastąpiła sprzedaż przez Podatnika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z działki nr [...] o pow. 2.535,00 m2
(w tym część działki o pow. 2.253,00 m2 oznaczonej symbolem Bi — tereny inne zabudowane, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości) wraz z własnością znajdującego się na niej budynku o funkcji hotelu robotniczego o pow. użytkowej 1.350,00 m2, oraz budowli o wartości [...] zł,
- w dniu 21 grudnia 2016 r. nastąpiła sprzedaż przez Podatnika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 7,00 m2 (oznaczonej symbolem B — tereny mieszkaniowe) i działki nr [...] o. pow. 84,00 m2 (oznaczonej symbolem B— tereny mieszkaniowe),
- w dniu 16 maja 2017 r. nastąpiła sprzedaż przez Podatnika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 1.632,00
m2 (oznaczonej symbolem Ba — tereny przemysłowe),
- w dniu 19 października 2017 r. nastąpiła sprzedaż przez Podatnika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z działki nr [...] o pow. 107,00 m2
(oznaczonej symbolem B — tereny mieszkaniowe),
- w dniu 31 października 2017 r. nastąpiła sprzedaż przez Podatnika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w C. składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 257,00 m2 (oznaczonej symbolem Ba — tereny przemysłowe).
W konsekwencji stwierdzono, że obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości ciążący na P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej:
- od działki nr [...] w części o pow. 2.253,00 m2, budynku o funkcji hotelu robotniczego o pow. użytkowej 1.350,00 m2, budowli o wartości [...] zł, działki nr [...] o pow. 7,00 m2, działki nr [...] o pow. 84,00 m2 wygasł z końcem grudnia 2016 r.,
- od działki nr [...] o pow. 1.632,00 m2 wygasł z końcem maja 2017 r.,
- od działki nr [...] o pow. 107,00 m2, działki nr [...] o pow. 257,00 m2 wygasł z końcem października 2017 r.,
Jak stanowi bowiem art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.
Zdaniem Organu odwoławczego prawidłowo w zaskarżonej decyzji część działki nr [...] obręb C., sklasyfikowanej jako -[...]- została opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Nieruchomości sklasyfikowane jako las
podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Działka nr [...] — jak wynika z pisma Podatnika z dnia 7 lipca 2014 roku, ustaleń organu podatkowego I instancji z oględzin z dnia 8 grudnia 2014 roku, a także danych z serwisu [...] umożliwiającego wyszukiwanie obiektów - jest zabudowana budynkiem, a łączna powierzchnia zabudowy działki wynosi 262,50 m2. Powierzchnia ta zatem została włączona do opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2017 rok. Działka ta została również wykazana do opodatkowania w złożonej przez Podatnika w dniu 26 stycznia 2017 roku deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2017.
Podatnik w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości nie wykazał gruntów objętych zwolnieniem wynikającym z art. 7 ust. l pkt 10 tj. m.in gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.
W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, iż Podatnik w załączniku nr l do informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego / deklaracji na podatek od nieruchomości / deklaracji na podatek rolny/ deklaracji na podatek leśny wykazał nieprawidłowa, podstawę opodatkowania budynku z poz. 9 - winno być 917,60 m2, zamiast 917,00 m2, z poz. 34 - winno być 159,70 m2 zamiast 159,00 m2 oraz dwukrotnie podał w póz. 61 i 62 budynek o pow. 122,10 m2.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że powierzchnia gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie wynosi w okresie od stycznia do maja 2017 r. - 191.003,20 m2, w okresie od czerwca do października 2017r. — 189.371,20 m2, natomiast w okresie od listopada do grudnia 2017 r. — 189.007,20 m2. Zasadnie organ I instancji - w odniesieniu do gruntu o pow. 1657 m2 sklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków jako Lz, tj. grunty zadrzewione i zakrzewione i nie zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej (wyjaśnienia Podatnika z dnia 22 stycznia 2015 r. złożone w toku postępowań dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2013-2014 vide: akta [...]) - zastosował zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. l pkt 10 ustaw) o podatkach i opłatach lokalnych. Wartość budowli podlegających opodatkowaniu w niniejszej sprawie została natomiast ustalona na podstawie danych wynikających ze złożonej przez Syndyka Masy Upadłości w imieniu Podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 r. oraz całości akt sprawy i wynosiła w okresie od stycznia do grudnia 2017 r. — [...] zł. Z kolei powierzchnia użytkowa budynków podlegających opodatkowaniu w niniejszej sprawie — ustalona w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym złożonej przez Syndyka Masy Upadłości w imieniu Podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 r. — wynosiła w okresie od stycznia do grudnia 2017 r. 51.557,20 m2 (powierzchnia budynków stanowiąca podstawę opodatkowania budynków od września do grudnia 2016 r. 52.907,20 m2 pomniejszona o 1350,00 m2 tj. pow. użytkową budynku sprzedanego umową z dnia 14 grudnia 2016 r.). Wartość budowli, jak też powierzchnia użytkowa budynków nie jest w toku postępowania podatkowego kwestionowana.
W ocenie Kolegium kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy nieruchomości posiadane przez Spółkę będącą w upadłości likwidacyjnej powinny być opodatkowane według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Spółki posiadane przez nią nieruchomości nie powinny być opodatkowane tak jak wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej, z uwagi na to, iż Spółka znajduje się w upadłości likwidacyjnej i nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej majątek wszedł do masy upadłości, którą zarządza syndyk. Organ 1 instancji stoi z kolei na stanowisku, że dla ustalenia właściwej stawki podatku nie ma znaczenia faktyczne wykorzystywanie nieruchomości, bowiem decydujący i jednocześnie wystarczający jest sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę (lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą), co wynika z treści art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W świetle obowiązujących przepisów i stanu faktyczne sprawy stwierdzono, iż stanowisko organu I instancji jest słuszne i znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 917/16 dotyczącym podatku od nieruchomości należnego od Spółki za 2015 r. W wyroku tym Sąd wskazał, że powyższe zagadnienie było przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, na kanwie których wykształciła się ugruntowana i niekwestionowana, jednolita linia orzecznicza zgodnie z którą brak jest uzasadnionych podstaw , aby z chwilą objęcia obowiązków przez syndyka posiadanie gruntów miało przestać decydować o kwalifikacji gruntów.
Ustosunkowując się do zarzutu Podatnika, iż względy techniczne uniemożliwiają wykorzystanie części nieruchomości (działek) do prowadzenia działalności gospodarczej, Kolegium podniosło, iż w rozpatrywanej sprawie nie może zostać zastosowane wyłączenie z opodatkowania podwyższoną stawką przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy, które - zdaniem Spółki - do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.
Przepis art. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. przewidywał możliwość uznania, iż nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest związana z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy nieruchomość ta nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Od stycznia 2016 r. nastąpiło znaczne zawężenie, w stosunku do funkcjonującego dotychczas, wyłączenia z uwagi na zaistnienie wskazanych ww. przepisem względów technicznych. Została bowiem wyeliminowana przewidziana w obowiązującym do 1 stycznia 2016 r. art. la ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesłanka względów technicznych, a więc w obowiązującym stanie prawnym nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania stawką właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Z taką sytuacją nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia.
Przedmiotowe nieruchomości - działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie stanowią przy tym pasów drogowych dróg publicznych w rozumieniu art. 1 w związku z art. 2 i art. 2a w związku z art. 5-7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2015 r. poz. 460), a zatem nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczność powyższą potwierdza pismo z dnia 27 marca 2017 r. Naczelnika Wydziału Dróg Urzędu Miejskiego C..
Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby zyskać taki status musi zostać zaliczona w trybie określonym w ustawie o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 tej ustawy. Fakt korzystania z drogi przez nieoznaczony krąg podmiotów nie jest wystarczający do zadecydowania o tym, czy z administracyjnego, a tym samym podatkowego punktu widzenia, dana droga należy do kategorii dróg publicznych, czy też jest drogą wewnętrzną. Dopiero bowiem wydanie stosownego aktu (rozporządzenia lub uchwały) przez uprawniony do tego organ (ministra, sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy) nadaje danej drodze charakter drogi publicznej, korzystającej ze zwolnienia wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto zgodnie z art. 2a ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Zatem, aby droga była uznana w świetle prawa za drogę publiczną musi stanowić własność organu publicznoprawnego i w drodze aktu prawnego zostać zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielopolskim z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Go 20/16).
Kolegium wskazało również, że zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Podatnika. Również wskazany przez Podatnika sposób zagospodarowania i wykorzystania działek nr [...], [...], [...], [...], [...] pod wewnętrzne osiedlowe ścieżki spacerowe i dojazdy nie może skutkować uznaniem, że przedmiotowe nieruchomości z przyczyn technicznych nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto należy wskazać, że działka nr [...] nie znajduje się w ewidencji gruntów i budynków oraz nie została wykazana do opodatkowania w złożonej przez Podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r. Działka nr [...] nie została opodatkowana zaskarżoną decyzją.
Natomiast Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że Podatnik — P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. jest nadal przedsiębiorcą. Zasadne zatem było w stosunku do wszystkich gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (z wyjątkiem gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako Lz), budynków i budowli, których właścicielem lub użytkownikiem wieczystym jest Podatnik zastosowanie stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konsekwencji — wobec niezłożenia przez Podatnika prawidłowo wypełnionej deklaracji i niezapłacenia należnego podatku — zasadnie organ I instancji określił Podatnikowi — P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r., stosując do obliczenia przedmiotowego podatku odpowiednie stawki przewidziane dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określone w uchwale Rady Miejskiej w Chrzanowie z dnia 29 listopada 2016 r. nr XXV/215/2016 o ustaleniu wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Małop. 2016 r. póz. 7252).
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.
-art. 187§1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji przed zabraniem całego materiału dowodowego w sprawie a w szczególności nie sprawdzenie, czy wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu nawołującego się z przyczyn technicznych nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej.
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
-art. 1a ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, iż grunty, budowle i budynki znajdujące się w posiadaniu Syndyka masy upadłości są związane z działalnością gospodarczą, w sytuacji gdy obecnie upadła nie prowadzi działalności gospodarczej, majątek upadłej wszedł do masy upadłości i zarządza nim syndyk, któremu przepisy prawa upadłościowego zabraniają prowadzenia działalności gospodarczej.
-art. 2 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że podmiot pozbawiony prawnie możliwości samodzielnego zarządu swoim majątkiem, możliwości dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa bez zgody Sędziego-Komisarza, jak również możliwości podjęcia decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
-art. 1a ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że wszystkie posiadane przez odwołującego się nieruchomości nadają się z przyczyn technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy poszczególne posiadane przez odwołującego działki są to działki drogowe znajdujące się poza zakładem odwołującego się i są wykorzystywane jako drogi publiczne.
W uzasadnieniu skargi powtórzono , że status upadłego, funkcjonującego jako spółka prawa handlowego, jako przedsiębiorcy ma charakter deklaratywny a nie autentyczny. Przecież prowadzenie działalności gospodarczej, związane jest z tzw. "ryzykiem gospodarczym" które musi podejmować każdy przedsiębiorca, a następnie czerpać z niego korzyści lub ponosić straty . Upadły jako przedsiębiorca jest natomiast takiej możliwości całkowicie pozbawiony. Nie może on zarządzać swoim majątkiem, dysponować nim, jak również wykorzystywać go zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (przedsiębiorstwo powstaje przecież po to by działało i przynosiło zysk). Upadły nie ma prawa samodzielnie prowadzić przedsiębiorstwa, a nawet syndyk zarządzający masą upadłości misi prosić o zgodę Sędziego komisarza lub radę wierzycieli o zgodę na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa. Nie można zatem uznać, aby upadły prowadził działalność gospodarczą we własnym zakresie (tj. również na własne ryzyko).
Odnosząc się natomiast ponownie do argumentu organów administracji, że upadły nadal figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako przedsiębiorca, wskazano, iż pozbawiony on jest również możliwości złożenia wniosku o jego wykreślenie, aby takiego statusu już nie mieć.
Zwrócono ponadto uwagę , że Syndyk nie prowadzi jednak tego przedsiębiorstwa a prowadzi jego sprzedaż w celu wykreślenia spółki z majowego Rejestru Sądowego. Wynika to z koncepcji postępowania upadłościowego w którym syndyk ma osobną od upadłego pozycję w postępowaniu.
Nadto skarżący podnosi, iż nie wszystkie działki znajdujące się w posiadaniu masy upadłości, nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn technicznych. Przedmiotowe działki są działkami stanowiącymi drogi dojazdowe do różnych nieruchomości, które to nie są już w posiadaniu odwołującego się i stanowią w rzeczywistości drogi publiczne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Istota sporu przede wszystkim ogniskuje się wokół zasadniczej kwestii a mianowicie czy spółka prawa handlowego będąca w zarządzie Syndyka prowadzi działalność gospodarcza czy też nie . Z tą okolicznością związana jest bowiem wyższa stawka podatkowa przynależna nieruchomościom będących w posiadaniu przedsiębiorcy.
Na wstępie podnieść należy za organem odwoławczym , że ww. kwestia była przedmiotem rozważań tut. Sądu i to odnośnie Skarżącej w zakresie podatku od nieruchomości za 2015 r. w wyroku z 10 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 917/16 .
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko sądu zawarte w ww. wyroku uznając , że argumentacja w nim zawarta znajduje odzwierciadlenie w przepisach prawa jak i w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, a zarzuty Skarżącej nie są w stanie jej podważyć .
Sąd w cyt. wyroku przede wszystkim powołał się na liczne i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2009r., sygn. akt: II FSK 1888/07, czy też wyroki wojewódzkich sadów administracyjnych tj. z 25 lutego 2008r. sygn. akt: I SA/Wr 1575/07, z 23 stycznia 2009r. sygn. akt: III SA/Wa 2010/08, z 26 marca 2009r. sygn. akt: I SA/Gd 903/08, z 22 kwietnia 2009r. sygn. akt: I SA/Ol 85/09, z 10 września 2009r. sygn. akt: I SA/Ol 474/09, z 14 stycznia 2010r. sygn. akt: I SA/Ol 722/09, z 3 czerwca 2009r. sygn. akt: III SA/Po 107/09, z 28 lipca 2009r. sygn. akt: I SA/Gl 223/09, z dnia 19 listopada 2014 sygn. akt I SA/Go 569/14, z dnia 26 czerwca 2013r. sygn. akt I SA/Ol 241/13, z 27 maja 2015r. sygn. akt: I SA/Ke 113/15 (orzeczenia dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ślad za przywołanymi orzeczeniami wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a
Jak trafnie wywiodły organy prowadzące postępowania, z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla przyjęcia powyższego nieistotna jest, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, okoliczność faktycznego wykorzystywania nieruchomości, ani to czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody.
Powołany art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wiąże bowiem sposób opodatkowania nieruchomości wyłącznie z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. A zatem nawet obiekty niewykorzystywane w danym momencie na potrzeby działalności gospodarczej, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W przytoczonej definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, bowiem nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów" (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2009r. sygn. akt: II FSK 1031/09). "Posiadanie gruntu przez właściciela - spółkę akcyjną, które było podstawą kwalifikowania spornych gruntów jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej do chwili ogłoszenia upadłości Spółki, po tym zdarzeniu, pozostaje nadal posiadaniem samoistnym. Brak jest zatem uzasadnionych podstaw, aby z chwilą objęcia obowiązków przez syndyka posiadanie gruntów przez podatnika, które jest stanem faktycznym nadal istniejącym, miało przestać decydować o kwalifikacji gruntów" (teza wyroku NSA z 24 maja 2004r. sygn. akt: FSK 91/04). W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji "przedsiębiorcy", a w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. określono działalność gospodarczą jako działalność, o której mowa w ustawie z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z kolei z art. 2 ustawy z 2 lipca 2004r. Prawo o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą zaś, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
Mając na uwadze przytoczone powyżej regulacje oraz ustalony i niekwestionowany stan faktyczny spraw, stwierdzić należy, że podatnik czyli P. w Polsce "F. " S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wynika to wprost z danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Na posiadanie przez Spółkę statusu przedsiębiorcy nie wpływa fakt ogłoszenia wobec Spółki upadłości obejmującej likwidację majątku (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 czerwca 2014r. sygn. akt: I SA/Kr 498/14, WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 lipca 2014r. sygn. akt: I SA/Go 376/14, WSA w Gdańsku z 2 grudnia 2014r. sygn. akt: I SA/Gd 1269/14). Podatnik, jak słusznie zauważyło Kolegium posiada formę organizacyjną, siedzibę, majątek trwały i obrotowy. Spółka ta powstała jako osoba prawna w celu prowadzenia działalności gospodarczej, zatem jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą. Jeśli zaś chodzi o ogłoszenie upadłości, to jej skutkiem jest utrata zarządu nad majątkiem, jednakże upadły nie traci ani zdolności prawnej, ani zdolności do czynności prawnych, co wynika z art. 185 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe. Nie zmienia się jego status prawny - w dalszym ciągu pozostaje podatnikiem i przedsiębiorcą. Dopiero rozwiązanie lub likwidacja i wykreślenie z KRS powoduje, że Spółka straci przymiot przedsiębiorcy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku nie oznacza także konieczności natychmiastowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa dłużnika. Prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka przez okres trzech miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości nie wymaga żadnego zezwolenia. Natomiast na prowadzenie przedsiębiorstwa przez okres ponad trzech miesięcy od daty ogłoszenia upadłości syndyk musi uzyskać zezwolenie rady wierzycieli (art. 206 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego), a w przypadku jej braku zezwolenie sędziego-komisarza (art. 213 ust. 1 tej ustawy).
Co więcej, fakt ogłoszenia upadłości nie powoduje również utraty przez upadłego posiadania nieruchomości, co do których przysługuje mu prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego, z tym, że zarząd nad ww. przedmiotami opodatkowania przysługuje wtedy syndykowi. To on, w czasie trwania postępowania upadłościowego, jest odpowiedzialny za realizację obowiązków płatnika i podatnika przez upadłego przedsiębiorcę. Przedsiębiorca będący w stanie upadłości likwidacyjnej jest więc dalej przedsiębiorcą w rozumieniu powyższego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a więc posiadane przez niego (i faktycznie zarządzane przez syndyka) grunty, budynki i budowle uważane są za "związane z działalnością gospodarczą", co skutkuje możliwością ich opodatkowania stawkami przewidzianymi dla tego typu nieruchomości.
W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowania trafnie wywiodły, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla przyjęcia powyższego nieistotna jest, wbrew twierdzeniu Skarżącej, okoliczność faktycznego wykorzystywania nieruchomości. Podobnie zresztą jak to, czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody. Powołany przepis wiąże bowiem sposób opodatkowania nieruchomości wyłącznie z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. A zatem nawet obiekty niewykorzystywane w danym momencie na potrzeby działalności gospodarczej, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W przytoczonej definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę – niezależnie od tego, czy przedsiębiorca na bieżąco z nich korzysta (tak też wyroki: NSA z 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2739/14,
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, do wykreślenia Spółki z KRS nie doszło, a zatem Spółka ta posiada status przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 289§1 K.s.h ustanie bytu prawnego takiej spółki nastąpiłoby dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru KRS. Wtedy też dopiero moglibyśmy mówić o trwałym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponieważ P. w Polsce "F. " S.A w upadłości likwidacyjnej jest nadal przedsiębiorcą (o czym świadczy wpis w KRS), prawidłowe jest przyjęcie, iż w rozpatrywanych sprawach, posiadane przez Spółkę nieruchomości powinny być objęte stawką podatku przewidzianą dla nieruchomości wykorzystywanych na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2004r., sygn. akt: FSK 91/04 posiadanie gruntu przez właściciela - spółkę akcyjną, które było podstawą kwalifikowania spornych gruntów jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej do chwili ogłoszenia upadłości Spółki, po tym zdarzeniu, pozostaje nadal posiadaniem samoistnym. Brak jest zatem uzasadnionych podstaw, aby z chwilą objęcia obowiązków przez syndyka posiadanie gruntów przez podatnika, które jest stanem faktycznym nadal istniejącym, miało przestać decydować o kwalifikacji gruntów. Raz jeszcze podkreślić należy, że dla zastosowanej stawki nie ma znaczenia, podnoszona w skardze okoliczność nieprowadzenia aktualnie przez Spółkę działalności gospodarczej. Jak już znaczono na wstępie niniejszych rozważań art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wiąże sposób opodatkowania nieruchomości z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę, nie zaś ich faktycznym wykorzystywaniem do prowadzenia działalności gospodarczej. Dla powstania obowiązku podatkowego wystarczy więc ustalenie, że grunty, są w posiadaniu przedsiębiorcy. Nie jest konieczne wykazywanie, że poszczególne składniki majątku podatnika rzeczywiście są wykorzystywane na potrzeby lub w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
O wysokości stawki podatku od nieruchomości, opłacanego przez podmiot będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości (art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz. U. Nr 9,poz.31 ze zm.),decyduje pozycja prawna i faktyczna właściciela, a nie syndyka masy upadłości (wyrok NSA z 24 maja 2004 r. sygn.. akt I FSK 90/04)
W pełni również należy podzielić argumentacje organu , że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowanie wyłączenie z opodatkowania podwyższoną stawką przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.
Począwszy od 1 stycznia 2016 r. w życie weszły zmiany wprowadzone ustawą z dnia 25 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw – dalej ustawa zmieniająca. Po zmianie, według art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zgodnie z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1. budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2. gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b;
3. budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. usunięto zatem fragment dotyczący niewykorzystywania gruntów, budynków lub budowli ze względów technicznych oraz dodano zastrzeżenie do nowo wprowadzonego art. 1a ust. 2a u.p.o.l.
W uzasadnieniu do ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, że celem nowelizacji było doprecyzowanie pojęcia "względy techniczne", w ten sposób, aby miało ono zastosowanie jedynie wobec budynków i budowli lub ich części, wobec których została wydana ostateczna organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego lub organu nadzoru górniczego. Ustawodawca wskazał również, że doprecyzowanie pojęcia zawsze wiąże się z ograniczeniem jego zakresu, co prowadzi do zawężenia stosowania danego przepisu w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego.
W badanej sprawie organy podatkowe obydwu instancji prawidłowo zastosowały powyższe przepisy, zachowując pełną adekwatność w stosunku do lat podatkowych za które wydawane były decyzje.
Z tych też względów bezzasadny jest również ostatni zarzut odnoszący się działek , które w ocenie Skarżącej w rzeczywistości stanowią drogi publiczne a zatem nie nadają się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej .
Skarżąca ponadto nie zanegowała ustaleń organu , że sporne działki nie stanowią dróg publicznych o których mowa w art. art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Argumentacja Skarżącej sprowadza się natomiast do rzeczywistego wykorzystania spornych działek jako dróg zewnętrznych w powiązaniu z przesłanką "względów technicznych" , która jak wykazano wyżej nie może mieć zastosowania w 2016 r.
Natomiast zwrócić należy uwagę , że podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Mają one walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015.613 j.t), czyli stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), są one podstawą wymiaru podatków.
Nie ma definicji drogi w ustawie o drogach publicznych (Dz. U. 07.19.115 j.t.). Natomiast w tej ustawie drogi dzielą się na publiczne i wewnętrzne. Wyraźnie zatem ustawodawca przewidział, że podatkowi od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe dróg oraz budowle dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.).
"Łączne wystąpienie przesłanki sklasyfikowania gruntu jako drogi (symbol "dr") oraz stwierdzenie, że grunt został zajęty pod pas drogowy drogi publicznej oznaczało, iż zastosowane miało wyłączenie tego gruntu z opodatkowania na zasadzie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l." (wyrok NSA z dnia 2010-06-17, sygn. akt II FSK 248/09).
Nie podlega natomiast wyłączeniu od opodatkowania droga, która nie ma charakteru drogi publicznej a jedynie wykorzystywana jest jako droga wewnętrzna .
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm .).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło