II GSK 2562/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została prawidłowo nałożona, jeśli pomiar nacisku osi został dokonany przy użyciu wag, które zostały pomniejszone o 2% błędu pomiarowego zgodnie z zarządzeniem wewnętrznym, a nie przepisami prawa powszechnie obowiązującego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet jeśli zarządzenie wewnętrzne dotyczące pomniejszenia wyników ważenia o błąd pomiarowy nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, jego stosowanie na korzyść kontrolowanego podmiotu (poprzez potencjalne zmniejszenie kary) nie może być kwestionowane przez sąd. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne dotyczące przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi były prawidłowe, a kara pieniężna została nałożona zgodnie z przepisami prawa materialnego.Stan faktyczny
Kontrolowany zespół pojazdów przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej o 3,65 t (36,5%). Kierowca nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1420/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1420/15, oddalił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
I
W dniu [...] maja 2014 r. na drodze krajowej nr 75 w miejscowości [...] na trasie [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki Volvo o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...]. Pojazdem kierował [...], który wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci profili oraz kształtowników stalowych w imieniu i na rzecz [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: strona, skarżący). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.
Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany zespół pojazdów poruszając się drogą krajową nr 75 o dopuszczalnym nacisku do 10 t., przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej 13,65 t. (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t.) - przekroczenie o 3,65 t. (przekroczenie o 36,5%).
Wobec powyższego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Naruszenie stwierdzono z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) - działając na podstawie art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm. - dalej: p.r.d.) oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Zauważył, że miejsce ważenia pojazdu legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 14 maja 2014 r. zatwierdzonego przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do dnia 30 września 2014 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W ocenie GITD z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została także ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.
GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Organ wskazał, że między zachowaniem strony a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Podkreślił, że strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W tym kontekście GITD wyjaśnił, że przewoźnik odpowiada za należytą staranność w czynnościach związanych z przewozem. Zauważył przy tym, że załadunek nie należy do czynności przewozu. Za tego rodzaju naruszenie związane z załadunkiem odpowiedzialność ponoszą podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadunku towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności o której mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Odpowiada on bowiem za przejazd i w każdym momencie może przerwać ten łańcuch czynności za które odpowiedzialność ponosiłyby podmioty wymienione w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d.
Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
GITD stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 15.000 zł nałożył zgodnie z przepisami prawa.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2014 r.
Zdaniem WSA organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji - wydając decyzje administracyjne - nie dopuściły się naruszenia zarówno wskazanych przez stronę przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego, w tym art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Jak wyjaśnił WSA, definicja pojazdu nienormatywnego zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d. stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie zaś do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II (art. 64 ust. 2 p.r.d.). Zgodnie natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Według Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że droga krajowa nr 75, na której doszło w dniu [...] maja 2014 r. do kontroli pojazdu należącego do skarżącego, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Z protokołu kontroli wynika, że podczas czynności kontrolnych wykonano pomiary rzeczywistej masy całkowitej, nacisków osi pojazdu oraz pomiaru gabarytów pojazdu wraz z ładunkiem. Pomiarów dokonano w obecności kierowcy, który będąc obecnym przy ww. czynnościach nie zgłaszał uwag do przebiegu kontroli. W wyniku pomiarów przeprowadzonych w trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego (po odjęciu 2%), przekroczył dopuszczalną wartość dla drogi po której poruszał się kontrolowany pojazd o 3,65 t., czym naruszył o 36,5 % maksymalną wielkość nacisku osi kontrolowanego pojazdu. Podczas kontroli kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
WSA odnosząc się do zarzutu braku odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenie, z uwagi na dochowanie przez niego należytej staranności w realizowanym przewozie drogowym i braku wpływu na przekroczenie dopuszczalnych norm wskazując na winę kierowcy, a następnie załadowcy stwierdził, że odpowiedzialność pracodawcy za swych pracowników wynika z istoty przepisów prawa pracy. Pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, więc to pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i obciążony ewentualnymi skutkami niewłaściwego ich doboru. Z treści obecnie obowiązującego art. 140aa ust. 3 p.r.d. jednoznacznie wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej na podmiot wykonujący przejazd, a także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności łub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Przepis ten nie przewiduje natomiast możliwości nałożenia kary pieniężnej na kierowcę. Tym samym bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność nałożenia kary upomnienia na kierowcę.
Zdaniem Sądu I instancji, w okolicznościach dokonanego przejazdu pojazdem nienormatywnym, nie budzi wątpliwości stwierdzenie przez organy naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., co prowadzi do zastosowania art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. Biorąc pod uwagę parametry pojazdu, który podczas dokonywanego przejazdu był pojazdem nienormatywnym oraz fakt przejazdu po drodze krajowej o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t., organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo wymierzyły karę, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII mając na uwadze wysokość przekroczenia dopuszczalnych norm.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] zaskarżając ten wyrok w całości i żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, względnie uchylenia zaskarżanego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów p.r.d. oraz naruszenie art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013, poz. 1414 ze zm.) oraz:
- art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie że skarżący winien posiadać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym;
- art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż pojazd skarżącego spełniał warunki uznania go za pojazd nienormatywny skoro w postępowaniu nie zostało to udowodnione;
- art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż w sprawie zasadnym było nałożenie przez organy kary w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII oraz przyjęcie, iż pojazd skarżącego spełniał warunki na przyjęcie za pojazd nienormatywny - mimo, że okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na fakt naruszenia przez skarżącego przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia i zastosowania kary pieniężnej.
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a poprzez uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i brak rozpoznania oraz dokonania oceny kwestii związanych z niewłaściwym procesem ważenia pojazdu i tym samym uznaniem wadliwych ustaleń dokonanych przez organy administracji za właściwe i zgodne z obowiązującym prawem, także pomimo istniejących w postępowaniu okoliczności dotyczących:
- niedopuszczalności ustalania masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu wag wykorzystanych podczas kontroli oraz ustalenia nacisku na oś - z punktu widzenia wydanego dla nich świadectwa homologacji oraz instrukcji producenta oraz zastosowania przez organ wskaźników korygujących wydanych na podstawie wewnętrznych przepisów;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.p.s.a. polegające na nie wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy;
4) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji organów obu instancji, pomimo przeprowadzenia ważenia pojazdu w sposób sprzeczny z przyjętymi w tym zakresie zasadami, będącego następstwem - niedostrzeżonego przez Sąd I instancji - naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. skutkujących błędnym przyjęciem, iż obliczona na podstawie procedury waga została obliczona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, pomimo zastosowania przez organ współczynnika korygującego wartość ważenia niezgodnego z instrukcją wag;
5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec braku własnych ustaleń w zakresie przebiegu i skutków postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy w stosunku do skarżącego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Nie są trafne zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów przez Sąd I instancji polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo przeprowadzenia ważenia pojazdu w sposób sprzeczny z przyjętymi w tym zakresie zasadami, będącymi następstwem - niedostrzeżonego przez Sąd I instancji - naruszenia w toku postępowania przed organami wskazanych przepisów k.p.a. skutkujących błędnym przyjęciem, iż obliczona na podstawie procedury waga została ustalona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, pomimo zastosowania przez organ współczynnika korygującego wartość ważenia niezgodnego z instrukcją wag. W tym zakresie kasator kwestionuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej możliwość zastosowania przez organ zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 50/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (dalej: zarządzenie nr 50/2011), które przewidywało, że uzyskane wyniki ważenia osi pojazdu należy pomniejszyć o 2% i zaokrąglić do 0,1 t. w górę. Zdaniem kasatora stosowanie tego zarządzenia jest praktyką nieumocowaną w obowiązujących przepisach prawa.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że - jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. - pomiar nacisku na pojedynczą oś napędową kontrolowanego pojazdu wskazał wynik 13,95 t., a po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t. - wyniósł 13,65 t. (przekroczenie o 3,65 t.), co oznacza, że od wyniku ważenia odjęto błąd pomiaru -stosownie do obowiązującego w dniu kontroli zarządzenia nr 50/2011 - pomimo tego, że w protokole kontroli kontrolujący nie wskazali wprost na zastosowanie tego zarządzenia.
Dokonując oceny prawidłowości praktyki pomniejszenia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego wyników uzyskanych pomiarów nacisków osi o 2% i zaokrąglania do 0,1 t. w górę - stosownie do zasad zawartych w zarządzeniu nr 50/2011 - Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie przez tenże Sąd, że wprawdzie wspomniane zarządzenie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy nałożenia na obywatela obowiązku, jednak normy w nim zawarte mogą być zastosowane na korzyść kontrolowanego podmiotu. Zauważyć należy, że praktyka pomniejszenia przez Inspekcję Transportu Drogowego wyników uzyskanych pomiarów nacisków osi jest de facto działaniem leżącym w interesie podmiotu kontrolowanego, ponieważ może skutkować zmniejszeniem wymiaru kary. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Wobec tego sąd administracyjny nie mógłby zakwestionować wspomnianego ustalenia, gdyż mogłoby to prowadzić do wymierzenia wyższej kary pieniężnej (por. wyroki NSA: z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II GSK 5411/16; z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2881/14; z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2344/16; z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2327/15, CBOSA).
Ponadto - odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Przez "wpływ", należy zaś rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu środka prawnego, a wydanym w sprawie orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Zatem autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor w żaden sposób nie wykazał, czy okoliczność, że kontrolujący dokonując pomiarów pojazdu członowego należącego do skarżącego od wyniku ważenia odjęli błąd pomiaru w wysokości 2%, zaokrąglonych w górę do 0,1 t. - mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni tak sformułowane zarzuty nieuzasadnionymi. Bowiem odjęcie przez Inspekcję Transportu Drogowego błędu pomiaru nie miało żadnego wpływu na wysokość kary nałożonej na skarżącego, a tym samym zastosowanie przedmiotowego zarządzenia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się zaś do kwestii wag użytych podczas kontroli do pomiaru nacisku osi napędowej należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie ważenia dokonano przy pomocy pary przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd I instancji nie miał podstaw do zakwestionowania procedury ważenia, gdyż pomiaru dokonano za pomocą odpowiednich wag, przy uwzględnieniu, o czym już była mowa 2% na błąd pomiarowy na każdej osi, tj. zgodnie z postanowieniami zarządzenia nr 50/2011. W tym kontekście niezrozumiałe jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, w którym zarzucił on brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutów dotyczących ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, bowiem w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna została nałożona za przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej, a nie przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu (pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej).
Za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiony w pkt II ppkt 1-3 i 5 petitum skargi kasacyjnej.
Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. kasator kwestionuje ustalenia faktyczne odnoszące się do użytych w toku kontroli wag, które zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny i w konsekwencji przyjął jako podstawę kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów inspekcji transportu drogowego, nakładających na stronę karę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Polemika ta nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadne okazały się także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów procesowych, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a., gdyż wobec stwierdzenia prawidłowości zaskarżonej decyzji z obowiązującymi przepisami prawa Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę przy jednoczesnym braku przesłanek do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., na podstawie którego uchyla się decyzję lub postanowienie w całości lub w części w przypadku stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczą Sądu I instancji jest dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia granicach danej sprawy, co też w niniejszej sprawie niewadliwie uczynił WSA, dokonując trafnej i niewadliwej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W konsekwencji brak jest również podstaw do stwierdzenia, aby w toku orzekania przez Sąd I instancji doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazane w pkt I petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony, bowiem autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, na czym polegała jego błędna wykładnia oraz niewłaściwe zastosowanie. Ponadto, należy podkreślić, że przepis ten w dacie stosowania tej ustawy składał się z czterech jednostek redakcyjnych, tzn. z czterech ustępów, zaś autor skargi kasacyjnej w ogóle nie wskazał, która z tych jednostek i w jaki sposób została naruszona.
Za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 35a i art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. przez przyjęcie, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, a skarżący powinien posiadać zezwolenie kategorii VII.
Z pierwszego z przywołanych przepisów wynika, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach p.r.d. Z kolei stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (...).
Z treści omawianych zarzutów wynika zaś, że w istocie autor skargi kasacyjnej podważa prawidłowość zastosowania tych przepisów w rozpoznawanej sprawie. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, czyli błąd subsumpcji, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Prawidłowość zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie nie została skargą kasacyjną skutecznie podważona. Zdaniem sądu kasacyjnego ustalenia te są wystarczające dla określenia jego konsekwencji materialnoprawnych przewidzianych cytowanymi przepisami, zaś subsumcja norm prawa materialnego nastąpiła w sposób prawidłowy.
Kontrolowany pojazd członowy poruszał się bowiem po odcinku drogi krajowej zaliczającej się do dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej o 3,65 t., a zatem prawidłowe było przyjęcie, że kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII, tj. zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Skoro autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych, że pojazd poddany kontroli był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35 a p.r.d., to należało uznać, że kara pieniężna w wysokości 15000 zł została słusznie nałożona przez organ na podstawie art. 140 aa ust.1-3 p.r.d. w zw. z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. tejże ustawy, gdyż właśnie te przepisy miały w sprawie zastosowanie. Tym samym należy przyjąć, że Sąd I instancji zasadnie zaakceptował prawidłowe stanowisko organów w zakresie zastosowania wobec skarżącego ww. przepisów, a w konsekwencji nałożenie na skarżącego przedmiotowej kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło