II SA/Kr 1088/19

Kraków, dnia 9 grudnia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. w W. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 czerwca 2019r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. oddalić wniosek [...] sp. z o. o. w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; 2. oddalić wniosek [...] sp. z o. o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia; 3. odrzucić skargę; 4. zwrócić [...] sp. z o. o. w W. kwotę 2648 zł (słownie: dwa tysiące sześćset czterdzieści osiem złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Strona skarżąca pismem z dnia 12 sierpnia 2019r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, iż o ile postanowienie zostało doręczone w dniu 2 lipca 2019r. do obiektu biurowego przy ul. [...], [...], w którym znajdują się również pomieszczenia zajmowane przez stronę skarżącą, to jednak postanowienie nie zostało wydane przedstawicielowi wymienionej spółki, lecz pozostawione osobie nieuprawnionej do odbioru poczty w imieniu skarżącej na ogólnym sekretariacie całego budynku, gdzie oczekiwało przez nieomal miesiąc — aż do dnia 9.08.2019r. gdy zostało przekazane pracownikowi spółki. Dopiero zatem wówczas spółka powzięła wiedzę o fakcie doręczenia jej rzeczonej korespondencji, po czym niezwłocznie podjęła działania w celu złożenia skargi. Spółka nie miała świadomości terminu otrzymania decyzji (tj. 2 lipca 2019r.), gdyż - na skutek działań osoby wobec trzeciej, którym nie mogła zapobiec ani ich przewidzieć — nie otrzymała niezwłocznie adresowanej do niej korespondencji urzędowej. Zgodnie z dyspozycją art. 205 § 2 Kodeksu spółek handlowych dla skuteczności doręczenia pism spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością powinno być dokonane wobec co najmniej jednego spośród członków ich organów. Spółka nie przeczy, że doręczenie nastąpiło pod podanym przez nią adresem do korespondencji, wskazuje jednak, że nie zostało ono dokonane skutecznie, tj. w odniesieniu do osoby uprawnionej do odbioru poczty urzędowej. W zakresie powyższego wniosku Sąd zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), oznaczanej w skrócie "p.p.s.a." uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku zawinienia w uchybieniu terminu można więc mówić wyłącznie wówczas, gdy skarżący przekracza termin pomimo dochowania należytej staranności w dbałości o własne sprawy i przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z akt sprawy oraz informacji podanych przez wnioskodawcę wynika, iż przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została doręczona pod wskazany przez spółkę adres do korespondencji, gdzie mieści się jej oddział wpisany do KRS, co m.in. wynika z pisma strony w którym podaje ona ten adres wobec organu (k. 4 akt adm. II instancji). Z potwierdzenia odbioru wynika przy tym, iż przesyłka ta została odebrana przez pracownika spółki, który potwierdził odbiór pieczęcią spółki z podpisem i datą odbioru (k. 69 akt adm. II instancji). Z uwagi na to, wbrew argumentacji spółki, stosownie do art. 67 § 2 p.p.s.a., stanowiącego o tym, iż przesyłki doręcza się uprawnionemu organowi do reprezentowania osoby prawnej lub pracownikowi upoważnionemu do odbioru pism, nie do przyjęcia jest nałożenie na organ doręczający obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki pracownik posiada formalne upoważnienie do obioru pism. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w art. 67 § 2 p.p.s.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014r. II GSK 2416/13 oraz z dnia 20 grudnia 2011r. II GSK 2325/11). Zatem profesjonalny podmiot gospodarczy powinien tak organizować pracę biura, by korespondencja trafiała do rąk osoby uprawnionej. Ewentualne uchybienia pracownika nie mają zatem po uwzględnieniu powyższych okoliczności, wpływu na skuteczność doręczenia, a skutki powyższych uchybień obciążają adresata. Z uwagi na to okoliczność podana we wniosku nie może wyłączyć winy w niezachowaniu terminu do złożenia skargi. Wyżej wskazane normy w zakresie przywracania terminu nakazują dochowania obiektywnej staranności w dbałości o własne sprawy i jedynie użycie największego w danych warunkach wysiłku, mogłoby wyłączyć winę. Powyższego wymogu strona skarżąca nie dochowała, gdyż podając konkretny adres do korespondencji dotyczący budynku biurowego, nie zapewniła takiej organizacji odbioru przesyłek pod tym adresem, aby uniknąć opóźnienia w przekazywaniu korespondencji wewnątrz organizacji budynku biurowego. Mogła przy tym przewidzieć skutki braku odpowiedniej organizacji w zakresie odbioru przesyłek. Zatem twierdzenia wnioskodawcy nie mogą wyłączyć jego winy w niedochowaniu terminu, co skutkuje odmową przywrócenia terminu. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Strona skarżąca złożyła także w treści skargi, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podając, iż ze względu na wysokość nałożonej grzywny w zaskarżonym postanowieniu (około 265 tys. zł) egzekucja tej kwoty doprowadziłaby do dotkliwych skutków dla spółki. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a musi być wykładany ścieśniająco, a zatem to na wnioskodawcy, spoczywa obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia istnienia wymienionych powyżej przesłanek tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Treść art. 61 § 3 p.p.s.a. formułuje alternatywnie dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcia: "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" są nieostre i w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2010r., sygn. akt II GZ 313/10, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005r., II OZ 52/05, niepubl.). Na stronie wnioskującej o wstrzymanie aktu ciąży więc powinność wykazania, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi tak rozumiane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, a ten powinien w szczególności przedstawić właśnie wnioskodawca. Nie wystarczy ogólnikowy wywód strony. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010r., sygn. akt II FZ 522/10, oba dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 131/08, niepubl.) i rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, Lex nr 468877; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09, Lex nr 489786). Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. Wniosek strony skarżącej, nie zawiera takiego uprawdopodobnienia, gdyż nie przedstawiła ona i nie udokumentowała żadnych konkretnych danych odnoszących się do jej sytuacji finansowej, w szczególności w zakresie posiadanego majątku, środków pieniężnych, wysokości miesięcznego obrotu lub rocznego zysku. W tych okolicznościach podniesiona okoliczność dotkliwych skutków finansowych związanych z egzekucją, uniemożliwia uznanie za spełnionej przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tego wniosek o wstrzymanie podlega oddaleniu, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zostało doręczone stronie skarżącej 2 lipca 2019r. a skargę złożono dopiero 13 sierpnia 2019r. (data nadania). Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl natomiast art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła skargę po upływie tego terminu i w tym stanie rzeczy, skarga jako spóźniona podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak pkt 3 sentencji postanowienia. Zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Wobec odrzucenia skargi należało stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócić całość uiszczonego wpisu, o czym orzeczono jak pkt 4 sentencji postanowienia.