VIII SA/Wa 781/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-16

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli lokali w tzw. małej wspólnocie mieszkaniowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności poprzez łączną określenie opłat zamiast indywidualnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli lokali w tzw. małej wspólnocie mieszkaniowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, że w przypadku tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinny być określane indywidualnie dla każdego lokalu, a nie łącznie dla wszystkich właścicieli, co stanowi naruszenie art. 2 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 207 Kodeksu cywilnego w związku z art. 19 ustawy o własności lokali.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z 2018 r. ustalającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli lokali w nieruchomości przy ul. O. [...] w R., zarzucając rażące naruszenie art. 19 ustawy o własności lokali z uwagi na liczbę lokali (5) i brak wspólnoty mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że nieruchomość stanowi tzw. małą wspólnotę mieszkaniową, a opłaty zostały ustalone prawidłowo. SKO utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2019 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] września 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019r, poz. 900 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") po rozpatrzeniu wniosku A.W. (dalej: "skarżąca" lub "strona"), P. M., K. F., R. F. i J. S. (dalej: "właściciele lokali") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] czerwca 2019r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent [...]") z [...] września 2018r. (znak: [...]) określającej od marca 2015r. P. M., M. A., J. S., A. W., K. F., R. F. - właścicielom lokali wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] L. O. [...] w R. tworzącym Wspólnotę Mieszkaniową, miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi: za każdy miesiąc w okresie od marca 2015r. do czerwca 2016r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc w okresie od lipca 2016r. do listopada 2017r. w wysokości [...] zł miesięcznie, za każdy miesiąc w okresie od grudnia 2017r. do sierpnia 2018r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc, od września 2018r. w wysokości [...] zł, na podane konto Gminy Miasta [...], utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...]- utrzymało w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2019r. znak [...]. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r., określającej od marca 2015r. P. M., M. A., J. S., A. W., K. F., R. F. - właścicielom lokali wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] L. O. [...] w R. tworzącym Wspólnotę Mieszkaniową, miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi: za każdy miesiąc w okresie od marca 2015r. do czerwca 2016r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc w okresie od lipca 2016r. do listopada 2017r. w wysokości [...] zł miesięcznie, za każdy miesiąc w okresie od grudnia 2017r. do sierpnia 2018r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc, od września 2018r. w wysokości [...] zł, na podane konto Gminy Miasta [...], wskazując na rażące naruszenie prawa, to jest art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 737; dalej: "ustawa o własności lokali"). Podniosła, że ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest mniej niż 7. Wskazała także na naruszenie art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6o ust. 1 i 2 o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018r., poz. 1454 ze zm.; dalej: "ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach") oraz § 1 i § 4 Uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] (Dz. Urz. Woj. M. z 2015 r. poz. 1787) przez określenie łącznych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla lokali [....], [...], [...], [...],[...] zamiast dla każdego lokalu oddzielnie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Kolegium wszczęło na podstawie art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (z urzędu) postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r., utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...]. Po przeprowadzeniu postępowania, powołaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2019r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...]. Nie stwierdziło bowiem wystąpienia wad kwalifikowanych tej decyzji wskazanych w treści art. 247 § 1 pkt 1 – 8 Op, w tym określonej w art. 247 § 1 pkt 3 Op przesłanki rażącego naruszenia prawa. Wskazało przy tym na prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 6c, art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6o ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz postanowień Uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr 71/2015 z dnia 23 lutego 2015 r. Podniosło przy tym, iż nieruchomość położona przy ul. O. [...] w R. ma charakter mieszkalny, wielorodzinny, w którym, jak wynika z księgi wieczystej, wyodrębniono własność pięciu lokali. Wskazało, iż zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Dodało, iż wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy samego prawa. Wskazało przy tym na zapisy art. 6m, art. 18 ust. 1, art. 19 tej ustawy, podnosząc, iż w przypadku gdy ilość lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, należących do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (tzw. mała wspólnota mieszkaniowa). W ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] września 2018 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami regulującymi naliczanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że nie zgadza się z odmową stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na naruszenie art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6o ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 1 i § 4 uchwały Nr 71/2019, przez określenie łącznych opłat dla lokali [...], [...], [...], [...] i [...], zamiast dla każdego z osobna. W ocenie skarżącej decyzja rażąco narusza także treść art. 19 ustawy o własności lokali, gdyż na nieruchomości przy ul. O. [...] w R. wyodrębnionych jest 5, a nie 7 lokali. W związku z tym brak jest wspólnoty mieszkaniowej. Kolegium, po ponownym rozpoznaniu sprawy przypomniało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i zauważyło, że podstawą wszczęcia postępowania zwykłego, tj. w sprawie określenia w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na przedmiotowej w sprawie nieruchomości, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z [...] września 2019r., której wzruszenia w realiach rozpoznawanej sprawy domagała się skarżąca, był fakt niezłożenia wymaganej deklaracji o wysokości tej opłaty przez Wspólnotę Mieszkaniową ww. nieruchomości, stosownie do przepisów ustawy o utrzymaniu czystości (art. 6m, art. 6h i art. 6o w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy). Następnie podtrzymało argumentację zawartą w decyzji własnej z [...] czerwca 2019r., że w sprawie nie wystąpiły podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta, gdyż decyzja ta wbrew argumentacji zawartej we wniosku skarżącej nie narusza prawa. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie naruszono bowiem zarówno przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również ustawy o własności lokali. Zdaniem Kolegium, w sprawie mamy do czynienia z tzw. małą wspólnotą mieszkaniową, która powstaje z mocy samego prawa (art. 6 w zw. z art. 19 ustawy o własności lokali). Oznacza to, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy określić, w przypadku niezłożenia wymaganej deklaracji przez wspólnotę, wszystkim współwłaścicielom tworzącym wspólnotę mieszkaniową, a nie odrębnie każdemu ze współwłaścicieli. Zdaniem Kolegium, bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że nieruchomość położona przy ul. [...]L. O. [...] w R., oznaczona jako działka ewidencyjna [...] ma charakter mieszkalny, wielorodzinny, dla której właściwy sąd rejonowy prowadzi księgę wieczystą o stosownym numerze, w której ujawniono wyodrębnioną własność pięciu lokali. Stosownie zatem do treści art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 6 ustawy o własności lokali podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi była wspólnota mieszkaniowa właścicieli ww. nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa jest podatnikiem, a więc podmiotem zobowiązanym samodzielnie do deklarowania i wpłacania należnych opłat. Tym samym właściciele wyodrębnionych lokali winni złożyć wspólną deklarację. Wobec niezłożenia takiej deklaracji organ podatkowy I instancji zobowiązany był, w świetle art. 6o ustawy do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na tej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kolegium w całości uznało je za bezzasadne, gdyż przepis art. 19 ustawy o własności lokali dotyczy tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej składającej się z lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych w ilości nie większej niż 7 i wskazuje jakie przepisy mają do niej zastosowanie w kwestii zarządu nieruchomością wspólną. Podobnie, w przypadku wyodrębnienia lokali w budynku wielolokalowym, to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali, składa deklarację zgodnie z art. 6m ustawy oraz jest obowiązana ponosić na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast sposób pobierania opłat od właścicieli wyodrębnionych lokali i ich egzekwowania oraz wpłacania jest wewnętrzną sprawą wspólnoty, a jak powyżej wskazano (art. 19 ustawy o własności lokali) do zarządu nieruchomością wspólną mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Kolegium potwierdziło nadto prawidłowość wyliczenia wysokości przedmiotowej opłaty zgodnie z przyjętą przez Radę Miejską w R. metodą jej ustalenia oraz stawki opłaty obowiązujące na terenie Gminy Miasta [...] dla nieruchomości położonych na terenie tej Gminy. Nie stwierdziło zatem w tym względzie naruszenia uchwały Nr 71/2015 z dnia [...]lutego 2015r. (Dz. Urz. Woj. M.. z 2015r., poz. 1787). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy, skarżąca wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2018r. lub o stwierdzenie nieważności tych decyzji z powodu ich wydania z rażącym naruszeniem art. 19 ustawy o własności lokali i przekazanie sprawy organowi właściwemu celem wydania decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami na przedmiotowej w sprawie nieruchomości. Wystąpiła również o przeprowadzenie dowodu z Księgi Wieczystej ([...]), prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. O. [...] oraz lokalu nr [...], a także o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania. Wskazała, że nieruchomość przy ul. O. [...] nie tworzy wspólnoty mieszkaniowej, gdyż znajduje się tam wyodrębnionych 5, a nie 7 lokali. Podniosła dodatkowo, że decyzja Prezydenta jest dla niej krzywdząca także z tego powodu, że jako jedna z nielicznych właścicieli lokalu osiągająca dochody będzie zobowiązana niesłusznie ponieść całość tej opłaty. Nie posiada natomiast wystarczających środków finansowych zarówno na poniesienie kosztów procesów sądowych i ich egzekucji. Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Dodać należy, że w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 dalej: "ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Jak wynika z dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] września 2018 r. Prezydent Miasta [...] określił A. W. (skarżącej), P. M., M. A., J. S., K. F., R . F . - właścicielom lokali wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...]L. O. [...] w R. jako Wspólnocie Mieszkaniowej, miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi: za każdy miesiąc w okresie od marca 2015r. do czerwca 2016r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc w okresie od lipca 2016r. do listopada 2017r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc w okresie od grudnia 2017r. do sierpnia 2018r. w wysokości [...] zł, za każdy miesiąc, od września 2018r. w wysokości [...] zł. Decyzja ta po rozpoznaniu odwołania A. W. została utrzymana w mocy decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2018 r. Skarżąca zarzuca decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2018r. wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 19 ustawy o własności lokali, podnosząc, iż uwagi na ilość lokali (5) na nieruchomości, której dotyczy decyzja brak jest wspólnoty mieszkaniowej, a zatem opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zostać określona od każdego lokalu z osobna, a nie od wszystkich lokali łącznie. Kolegium wskazując na przepisy ustaw: o własności lokali oraz o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie dopatrzyło się naruszenia przepisów prawa, wskazując, iż wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa (art. 6 ustawy o własności lokali) i ma obowiązek samodzielnego deklarowania i wpłacania należnych opłat (art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Tym samym właściciele wyodrębnionych lokali winni złożyć wspólną deklarację. Sporem w sprawie jest zatem objęte, czy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r. została dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Op. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać w tym miejscu wypada, iż instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. W wyroku z 15.12.2016 r., II FSK 3482/14, LEX nr 2190601, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że organ podatkowy prowadzący takie postępowanie zasadniczo orzeka przez pryzmat akt postępowania zwykłego. Nie służy ono bowiem załatwianiu sprawy podatkowej. Przedmiotem tego postępowania jest ocena decyzji ostatecznej, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (por. wyroki NSA: z 13.03.2008 r., II FSK 98/07, LEX nr 479921; z 13.12.2016 r., II FSK 3165/14, LEX nr 2190536). Po raz kolejny szerzej wypowiedział się w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2.12.2016 r., II FSK 3109/14, LEX nr 2175721, podnosząc, że "postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 o.p., czy te wady nie występują. Postępowania o stwierdzenie nieważności żadną uzasadnioną miarą nie można, nawet faktycznie, utożsamiać z ponowieniem postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, która stała się ostateczna. (...) W postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie odtwarza się stanu faktycznego przyjętego w decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności". Taka praktyka stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 127 Op (por. wyroki: NSA z 21.10.2015 r., I FSK 1106/14, LEX nr 1985344; WSA w Poznaniu z 16.02.2016 r., I SA/Po 1583/15, LEX nr 2013776; NSA z 12.08.2016 r., II GSK 364/15, LEX nr 2142280, NSA z 5.10.2017 r., II FSK 1286/17, LEX nr 2390446, NSA z 14.02.2018 r., I FSK 1908/17, LEX nr 2474200, NSA z 22.08.2018 r., II FSK 1925/16, LEX nr 2563866). W orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, że rażące naruszenie prawa to takie kwalifikowane naruszenie normy prawnej (konkretnego przepisu prawa), które występuje wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu (por. wyroki NSA: z 11.10.2016 r., I FSK 516/15, LEX nr 2167764; z 25.02.2016 r., II FSK 3902/13, LEX nr 2036699; wyrok WSA w Łodzi z 13.11.2015 r., I SA/Łd 559/14, LEX nr 1944713). Przy ocenie, czy wystąpiło rażące naruszenie prawa, podkreśla się również, że nie tylko orzeczenie wydane przez organ musi w sposób ewidentny odbiegać od mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej, lecz także wykładnia tej normy nie może nasuwać wątpliwości. Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda da się uzasadnić z jednakową mocą (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27.10.2016 r., I SA/Go 258/16, LEX nr 2150642, wyrok NSA z 14.03.2018 r., II GSK 4710/16, LEX nr 2480763). Kolegium wskazując na brak podstaw do stwierdzenia istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazało w szczególności na art. 6 w zw. z art. 19 ustawy o własności lokali, z których wynika, iż z uwagi na mniejszą niż 7 ilość lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, na nieruchomości istnieje jako powstająca z mocy samego prawa tzw. mała wspólnota mieszkaniowa, która zobligowana jest do złożenia deklaracji. To sprawia, że właściciele wyodrębnionych lokali powinni złożyć wspólną deklarację, a w razie jej braku organ określa wysokość opłat decyzją. Okoliczność ilości lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych w obrębie nieruchomości położonej przy ul. [...] L. O. [...] w R. jest bezsporna. W aktach podatkowych znajduje wydruk treści księgi wieczystej nr [...], co oznacza, że dowód ten został przeprowadzony przez organy podatkowe orzekające w sprawie. Dokonując oceny prawidłowości stanowiska Kolegium w niniejszej sprawie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Z powyższego wynika zatem, iż trafne jest stanowisko Kolegium co do tego, iż wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa. Z brzmienia tego przepisu nie wynika, aby powstanie wspólnoty mieszkaniowej było warunkowane ilością lokali wchodzących w skład nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie mają przepisy art. 18 i art. 19 ustawy o własności lokali. Z ich brzmienia wynika bowiem, iż w zależności od ilości lokali odmiennie została uregulowana kwestia zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadku zaś gdy liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19 ustawy o własności lokali w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2019 r.). Tym samym zastosowanie w niniejszej sprawie (odpowiednie) mają przepisy art. 199 – 219 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 t.j., dalej: "kc" oraz art. 611 – 616 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1460 t.j., dalej: "kpc") Zgodnie z art. 207 kc pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Z treścią tego przepisu koresponduje treść art. 2 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach 3a, wspólnota mieszkaniowa ponosi wynikające z ustawy opłaty bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części: 1) odpowiadającej stosunkowi liczby osób zamieszkujących lokal do liczby osób zamieszkujących we wszystkich lokalach - w przypadku metody ustalenia opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1; 2) odpowiadającej stosunkowi ilości zużytej wody w lokalu do ilości zużytej wody we wszystkich lokalach - w przypadku metody ustalenia opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2; 3) odpowiadającej wysokości opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 2; 4) odpowiadającej jego udziałowi w nieruchomości wspólnej - w pozostałych przypadkach. Tym samym, o ile brak jest podstaw do podzielenia argumentacji skargi, iż właściciele lokali na nieruchomości, której dotyczy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r. i decyzja SKO z dnia [...] listopada 2018 r. nie stanowią wspólnoty, stanowią bowiem tzw. małą wspólnotę. Jednoczenie zasadne są zarzuty dotyczące łącznego określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bez uwzględnienia odmienności dotyczących małej wspólnoty. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r., utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. określiła miesięczne opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wszystkim członkom wspólnoty łącznie, wskazując jedynie w sposobie obliczenia kwoty należne od gospodarstw wieloosobowe i jednoosobowego. Z powyższego wynika zatem, iż decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 2 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 207 kc w zw. z art. 19 ustawy o własności lokali, które obligują przy określaniu odpłatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicielom lokali, stanowiącym małą wspólnotę mieszkaniową wyodrębnienia tych obciążeń. Zastosowany przez organy podatkowe sposób określenia opłaty pozostaje też w oczywistej sprzeczności z treścią art. 370 kc. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba że umówiono się inaczej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą podstawy do zastosowania solidarnej odpowiedzialności z art. 370 kc. Zobowiązanie do uiszczenia opłaty nie dotyczy wspólnego mienia, ale lokali stanowiących odrębną własność, a przepisy o zarządzie nieruchomością wspólną mają jedynie odpowiednie zastosowanie. Tym samym mimo, iż brak jest podstaw do podzielenia w pełni zarzutów i argumentacji skargi zasługuje ona na uwzględnienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane będzie uwzględnić powyższe rozważania. Winno także pamiętać, iż zgodnie z art. 247 § 1 Op organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej. Decyzją ostateczną jest decyzja, od której nie przysługuje odwołanie (art. 128 Op). W okolicznościach niniejszej sprawy decyzją ostateczną jest decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...]. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ppsa (punkt 2 wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota stanowi uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło