I OSK 2134/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-13

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Monika Nowicka, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, a właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie, jeśli decyzja o podziale nieruchomości została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która nie ustalała realizacji ani przebiegu drogi publicznej?
Ratio decidendi
Prawo użytkowania wieczystego działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną nie wygasa, a odszkodowanie nie przysługuje, jeśli decyzja o podziale nieruchomości została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która nie ustalała realizacji ani przebiegu drogi publicznej, ani nie stanowiła o jej poszerzeniu, a także nie wydano decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmującej tę działkę. Sama decyzja o podziale nieruchomości musi jasno określać działki wydzielone pod drogi publiczne, cel ich wydzielenia oraz dokument, z którego wynika ich przeznaczenie, a także informować o skutkach prawnych.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. j. wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość w związku z wygaśnięciem prawa użytkowania wieczystego, powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek wynikał z podziału nieruchomości, w wyniku którego wydzielono działkę nr [...], która zdaniem spółki była przeznaczona pod drogę publiczną. Organy administracji odmówiły ustalenia i wypłaty odszkodowania, uznając, że decyzja podziałowa nie wydzieliła działki pod drogę publiczną, a decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której dokonano podziału, nie dotyczyła budowy ani poszerzenia drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. Sp. j. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2003/17 w sprawie ze skargi F. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2003/17 oddalił skargę [...] Sp. j. z siedzibą w [...] (dalej, jako: "skarżący") na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 15 listopada 2011 r. [...] Spółka z o.o. w [...], złożyła wniosek o dokonanie podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położonej w W. przy ul. [...]. Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającą podział nieruchomości, oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], na wniosek jej użytkownika wieczystego, [...] Sp. z o.o. z 21 listopada 2012 r. wydzielono m.in. działkę nr [...] o pow. 1629 m², której właścicielem jest Skarb Państwa. Podział nieruchomości dokonany został zgodnie z decyzją nr [...] Prezydenta [...] z [...] października 2006 r. o warunkach zabudowy, gdzie zostały ustalone warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego, adaptacji - zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku magazynowego na cele handlowe i jego rozbudowie oraz rozbiórce istniejącego budynku gospodarczego na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], w obrębie [...] przy ul. [...], na terenie W. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2015 r. [...] s.j. z siedzibą w [...], obecny użytkownik wieczysty nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,1629 ha z obrębu [...], w związku z brakiem uzyskania porozumienia w drodze negocjacji dotyczących odszkodowania, wniosła o rozstrzygnięcie sprawy poprzez ustalenie w drodze decyzji odszkodowania za nieruchomość w związku z wygaśnięciem prawa użytkowania wieczystego z dniem 28 grudnia 2012 r., powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, dalej, jako: "ugn"). Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Prezydent [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na gruncie Skarbu Państwa, położonym w W., stanowiącym działkę nr [...] z obrębu [...]. Stwierdzono brak podstaw do orzekania o ustaleniu odszkodowania na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, ponieważ decyzja podziałowa została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która nie ustalała realizacji ani przebiegu drogi publicznej oraz nie stanowiła o jej poszerzeniu. Organ uznał, że przedmiotowa decyzja nie może stanowić podstawy dla wydzielenia działki przeznaczonej pod drogę publiczną zgodnie z art. 94 ust. 1 i art. 98 ust. 1. Wskazano, że nie została również wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmującej nieruchomość. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decydujące znaczenie dla rozpoznania sprawy ma ustalenie, czy wydzielone działki można uznać za drogi publiczne na podstawie ich przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w trybie ustawy o drogach publicznych. W przypadku zaś braku planu zagospodarowania, decyzję podejmuje się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Powołano, że w decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2012 r. określono, iż w związku z nieobejmowaniem miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej nieruchomości, podział został pozytywnie zaopiniowany jako niesprzeczny z warunkami zabudowy. Natomiast jak wskazano, w decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] października 2006 r. o warunkach zabudowy, zgodnie z treścią pkt 1.5: "(...) Zarządca drogi ul. [...] (...) poinformował, że opiniuje pozytywnie projekt decyzji (...) i zgłasza następujące uwagi w zakresie warunków obsługi komunikacyjnej inwestycji cyt: (...) obsługa komunikacyjna od jezdni lokalnej ul. [...](...) zmiana zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego ul. [...]w zakresie włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowana tą zmianą podlega uzgodnieniu z ZTM" oraz pkt 2 gdzie: "w ramach projektu budowlanego należy stosować rozwiązania chroniące interesy osób trzecich przed pozbawieniem: a) - dostępu do drogi publicznej". W decyzji nie został uwzględniony żaden teren, na którym ma być droga publiczna. Powołano, że z treści decyzji Prezydent [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającej podział nieruchomości jasno wynika, iż "W wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] powstaną niezabudowane projektowane działki nr [...] i [...], posiadające dostęp do drogi publicznej - ul. [...], posiadającej kategorię drogi krajowej", a nie droga publiczna. W rozstrzygnięciu przedmiotowej decyzji dwie wydzielone działki nie zostały określone jako przeznaczone pod drogi. W konkluzji uznano, że nie zostały spełnione przesłanki określone art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na brak w niniejszej sprawie orzeczenia o wydzieleniu pod drogę publiczną. Wskazano, że wydzielenie działki nie nosiło cech "przymusowości" oraz nie było dokonane na potrzeby realizacji jakiegokolwiek celu publicznego, a było czynnością podjętą w granicach władztwa przysługującego użytkownikowi wieczystemu na gruncie kodeksu cywilnego. Uznano, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego przy wydawaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła [...] spółka jawna z siedzibą w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji skargę oddalił. Przytaczając treść art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147), Sąd wskazał, że przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Zgodnie zaś z treścią ust. 3 za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Skarżący złożył wniosek o dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podział jest dokonywany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy nr [...]. Decyzja ta wydana została na rzecz inwestora [...] Sp. z o.o. Ustalono w niej warunki dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego, adaptacji – zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku magazynowego na cele handlowe i jego rozbudowie. W zakresie obsługi komunikacyjnej wskazano zapewnienie dojazdu od jezdni lokalnej ul. [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 w z w. z art. 94 ust. 1 pkt. 2, art. 96 ust. 1 i 4 ugn zatwierdzono podział nieruchomości działki ewidencyjnej [...] na działkę projektowaną [...] o pow. 0,0856 ha i [...] o pow. 0,1629 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dla terenu objętego decyzją nie istniał plan zagospodarowania przestrzennego, a projekt podziału przedmiotowej nieruchomości został pozytywnie zaopiniowany postanowieniem nr [...] Prezydenta [...] jako niesprzeczny z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] nr [...] o warunkach zabudowy. Wskazano, że w wyniku podziału powstaną niezabudowane działki posiadające dostęp do drogi publicznej – ulicy [...], posiadającej kategorię drogi krajowej. W ocenie Sądu, organy zasadnie odmówiły ustalenia i wypłaty odszkodowania uznając, że z decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nie wynika, że nowo powstała działka [...] została wydzielona pod drogę publiczną, a grunt przeszedł na własność odpowiednio gminy, powiatu województwa lub Skarbu Państwa, oraz prawo użytkowania wieczystego ustanowione na ww. nieruchomości nie wygasło na podstawie decyzji podziałowej. Brak jest bowiem przesłanek od ustalenia i wypłaty odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn. Decyzja o podziale została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która nie ustalała realizacji ani przebiegu drogi publicznej, jak również nie stanowiła o jej poszerzeniu. Wskazać również należy, że z okoliczności sprawy nie wynika, że została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego budowy drogi publicznej – ul. [...], obejmująca działkę [...]. Sąd podniósł, że w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości należy określić działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne lub pod poszerzenie takich dróg jak również wskazać, z jakiego dokumentu wynika ich przeznaczenie pod drogi publiczne. Decyzja podziałowa powinna również zawierać informację o skutkach prawnych wydzielenia działki pod drogę publiczną. Jednocześnie przyjmuje się, że jeśli skutkiem decyzji o podziale nieruchomości pod drogę jest przejście własności wydzielonej działki na odpowiedni podmiot publicznoprawny, który będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania za nabyty w ten sposób grunt, to podmiot ten powinien brać udział w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości. Sąd wskazał także, że zgodnie z art. 98 ust. 2 u.g.n. właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Przyjmuje się, że skoro decyzja o zatwierdzeniu podziału ewidencyjnego nieruchomości pod drogi publiczne stanowi podstawę dokonania wpisów w księdze wieczystej, to powinna ona zwierać elementy, które podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej, pomimo że skutki prawnorzeczowe wynikające z art. 98 ust. 1 ugn nie są przedmiotem rozstrzygnięcia tej decyzji albowiem następują z mocy samego prawa. I tak decyzja powinna zawierać informacje określające działkę wydzieloną pod drogę, cel wydzielenia działki i wskazanie dokumentu, z jakiego wynika przeznaczenie działki lub działek pod drogę publiczną, informację o skutkach prawnorzeczonych. Powyższe wynika z faktu, że sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, tylko bada wyłącznie treść i formę wniosku, a więc przedmiot wpisu musi jasno wynikać z wniosku i decyzji. Wskazuje się, że dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawę do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz innych podmiotów, bądź wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego. W przedmiotowej sprawie wniosek określony w ust. 2 nie był składany, co wynika z załączonego w aktach sprawy odpisu zupełnego księgi wieczystej. Sąd dodatkowo podniósł, że okoliczności dotyczące uiszczania przez Skarżącą opłat z tytułu użytkowania wieczystego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca jest następcą prawnym podmiotu, na rzecz którego wydano decyzję w przedmiocie użytkowania wieczystego. Skarżąca nabyła od poprzednika prawo użytkowania wieczystego i zapewne zdawała sobie sprawę co jest przedmiotem umowy i jaki jest stan zagospodarowania nieruchomości (w tym działki [...]). Postępowanie podziałowe zostało zainicjowane na wniosek skarżącej, która jednak nie wystąpiła o dokonanie podziału nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, tylko na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla innego inwestora. Kwestie sporne, w zakresie ukształtowanego przez strony stosunku prawnego wynikającego z użytkowania wieczystego, i wynikających z niego obowiązków oraz ograniczeń w wykonywaniu tego prawa, strona winna regulować na gruncie prawa cywilnego. Z rozstrzygnięciem tym skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła - na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") - naruszenie: 1. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi, podczas, gdy Wojewoda [...] naruszył przepis art. 98 ust. 1 ugn poprzez nieprawidłowe uznanie, że wskutek podziału działki nr [...] i wydzielenia działki [...] stanowiącej działkę zajętą wyłącznie na cele drogowe, nie doszło do wygaśnięcia prawa użytkowania w zakresie działki gruntu nr [...], co winno skutkować uchyleniem decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.; 2. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi, podczas, gdy Wojewoda [...] naruszył przepisy postępowania tj. art. 98 ust. 3 ugn poprzez nieprawidłowe uznanie, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej Spółce odszkodowania, wskutek nieprawidłowego uznania, iż użytkowanie wieczyste w zakresie działki [...] nie wygasło, co winno skutkować uchyleniem decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 3. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek nieprawidłowej wykładni art. 98 ust. 1 i 2 ugn polegającej na błędnym uznaniu, że dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawę do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz innych podmiotów bądź wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego, podczas, gdy ujawnienie nowego stanu prawnego w księdze wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny; 4. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi, podczas, gdy Wojewoda [...] naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego ustalającego podstawę, w oparciu o którą na nieruchomości użytkowanej wieczyście przez skarżącą Spółkę został zlokalizowany pas drogowy ul. [...] oraz zaniechanie ustalenia w jakim zakresie pas drogowy został zlokalizowany na nieruchomości, co winno skutkować uchyleniem decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Mając powyższe na względzie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stosowną argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej, złożonej w niniejszej sprawie, okazały się pozbawione usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w większości zarzuty naruszenia z art. 151 P.p.s.a. zostały skonstruowane nieprawidłowo. Powołany przepis jest tzw. przepisem wynikowym i warunkiem jego zastosowania w ramach kontroli instancyjnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, publ. CBOSA). Ponadto jego naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów, co oznacza, że zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. (czy też art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać go z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym – jego zdaniem – uchybił wojewódzki sąd administracyjny (por. wyroki NSA z dnia: 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1387/10 LEX nr 952799, 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 87/10 LEX nr 672933 i 27 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1311/10 LEX nr 1080937). W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie art. 151 P.p.s.a., nie powiązał tego zarzutu z naruszeniem przez Sąd innych przepisów. Skarżący kasacyjnie uznał, że Sąd w sposób nieprawidłowy zastosował powołany przepis podczas, gdy to Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 98 ust. 1 ugn oraz art. 7, 77 § 1 k.p.a. Taka konstrukcja zarzutów nie jest jednak prawidłowa. W konsekwencji brak powiązań, o których wyżej mowa, oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem powołanego przepisu art. 151 P.p.s.a. Zauważyć należy, iż prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek nieprawidłowej wykładni art. 98 ust. 1 i 2 ugn, to wskazać należy, iż jest on pozbawiony racji. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, z decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nie wynika, że nowo powstała działka [...] została wydzielona pod drogę publiczną, a grunt przeszedł na własność odpowiednio gminy, powiatu województwa lub Skarbu Państwa, oraz prawo użytkowania wieczystego ustanowione na ww. nieruchomości wygasło na podstawie decyzji podziałowej. Decyzja o podziale została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która nie ustalała realizacji ani przebiegu drogi publicznej, jak również nie stanowiła o jej poszerzeniu. W sprawie ustalono też, że nie została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego budowy drogi publicznej – ul. [...], obejmująca działkę [...]. Z decyzji podziałowej wynika, że w wyniku podziału powstaną niezabudowane działki posiadające dostęp do drogi publicznej – ulicy [...], posiadającej kategorię drogi krajowej. Sąd I instancji wyjaśnił przy tym zasady działania organu w sytuacji, gdy zastosowanie znajduje art. 98 ust. 1, 3 i 3 ugn, konkludując, że taka sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący zdaje się nie zauważać, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają kwestie związane z wnioskiem, o którym mowa w art. 98 ust. 2 ugn tj. wnioskiem organu o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub poszerzenie istniejących dróg publicznych. Skoro w tej sprawie ustalono, że w wyniku podziału działki nr [...] nie wydzielono działki pod drogę publiczną to oczywiste jest, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 98 ust. 1 i 2 ugn i w konsekwencji nie było podstaw do przyznania odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn. Wyjaśnienia Sądu I instancji w zakresie stosowania powołanych przepisów, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, miały na celu przedstawienie mechanizmu działania w sytuacji, gdyby to wydzielania działki pod drogę publiczną doszło. Sąd wyraźnie wskazał, że w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości należy określić działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne lub pod poszerzenie takich dróg jak również wskazać, z jakiego dokumentu wynika ich przeznaczenie pod drogi publiczne. Decyzja podziałowa powinna również zawierać informację o skutkach prawnych wydzielenia działki pod drogę publiczną. W rozpoznawanej sprawie takich elementów decyzja podziałowa nie zawiera, a bezpośredni skutek prawny w postaci podziału nieruchomości, a czasami również bezpośredni skutek prawny w sferze prawa prywatnego, taki jak określony w art. 98 ust. 1 u.g.n., wynika właśnie z decyzji podziałowej. Zauważyć także należy, że zarzut naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego (tj. ustawy o gospodarce nieruchomościami) w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie został skutecznie zakwestionowany, nie może prowadzić do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej, a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonego wyroku. Strona skarżąca kasacyjnie, usiłuje w istocie zwalczać ustalenia faktyczne omawianym zarzutem naruszenia prawa materialnego. Tymczasem ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy – jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy - zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami zasadniczo bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok oddalający skargę [...] Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydent [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, odpowiada prawu. Wobec powyższego oceniając legalność zaskarżonego wyroku w granicach zaskarżenia i uznając, że nie narusza on prawa, a skarga kasacyjna jest niezasadna Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło