II OSK 2590/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia del. WSA Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę wydane w 2011 r. z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia, które zostało wybudowane w 1991 r., może zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo naruszenie przepisów dotyczących odległości od gazociągu, które zostało wybudowane przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z 2001 r., nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jeśli nie wykazano konkretnych, niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych. Sąd uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Spółka P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i zbiornika na ścieki, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia. Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówili stwierdzenia nieważności decyzji. WSA w Warszawie uwzględnił skargę spółki, uznając, że organy wadliwie oceniły kwestię odległości od gazociągu. GINB złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki P. sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2179/19 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2179/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i zbiornika na ścieki sanitarne, na działce nr ew. [...], w N..
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpiła skarżąca Spółka.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 2011 r.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka.
Zaskarżoną decyzją GINB utrzymał w mocy ww. decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzja z 2011 r. nie narusza rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, a inwestycja jest zgodna z warunkami zabudowy. Nie można też dostrzec aby pozwolenie na budowę naruszało normy odległościowe do granicy działek. Zachowano zatem warunki określone w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 i § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzja ta nie narusza też rażąco § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (co do braku opracowania w zakresie instalacji wewnętrznych), ani art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (co do braku opracowania w zakresie przedstawienia istniejących sieci uzbrojenia terenu), jak również art. 34 ust. 3 pkt 3, 3a i 3b Prawa budowlanego (co do braku dostarczenia wszystkich wymaganych oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych).
Ponadto przez sąsiednią działkę nr [...] przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia relacji [...] o średnicy DN 200 oraz ciśnieniu nominalnym 6,3 MPa. W dacie wydania ww. decyzji z 2011 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055). Z § 89 tego rozporządzenia wynika, że jego przepisów nie stosuje się do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, tj. przed dniem 12 grudnia 2001 r., i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Gazociąg został natomiast wybudowany w 1991 r., a protokołem z 29 listopada 1991 r. przekazany do eksploatacji. Organ wskazał, że w dacie zrealizowania gazociągu obowiązywało rozporządzenie Ministra Przemysłu z 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 45 poz. 243 ze zm.), które weszło w życie 10 sierpnia 1989 r. Zgodnie z tabelą nr 2 – załącznikiem do ww. rozporządzenia bezpieczna odległość oddzielenia wolnostojących budynków mieszkalnych i budynków pomocniczych (stodoły, szopy itp.) od gazociągów, o średnicy nominalnej gazociągu do 300 mm i ciśnieniu 6,3 MPa powinna wynosić 15 m.
Organ podkreślił, że budynek usytuowany jest 8,58 m od gazociągu, a zatem w odległości mniejszej o 6,42 m, niż ww. bezpieczna odległość. Jest ona jednak większa niż szerokość strefy kontrolnej wyznaczonej w § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia z 2001 r., zgodnie z którym szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN" – powyżej DN 150 do DN 300 włącznie – 6 m. W ocenie GINB przesłanki rażącego naruszenia prawa zatem nie zachodzą. Nie sposób bowiem uznać, że skutki naruszenia odległości określonej w nieobowiązującym w dacie wydania decyzji rozporządzeniu są niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, skoro zachowane są odległości obowiązujące w dacie wydania ww. decyzji. Literalne brzmienie § 89 ww. rozporządzenia z 2001 r. wyklucza możliwość zastosowania wymagań określonych w nowych przepisach jedynie wobec gazociągów i urządzeń z nimi związanych, jeżeli wykonane zostały na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, a nie wobec zabudowy sąsiadującej. W orzecznictwie wskazuje się, że nie ma żadnej podstawy, aby dla obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu tych sieci stosować normatywy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2011 r., II SA/Gd 710/10; wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2005 r., VII SA/Wa 1288/04).
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia § 89 ww. rozporządzenia z 2001 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia z 2001 r. oraz § 5 ww. rozporządzenia z 1989 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 5 ww. rozporządzenia z 24 czerwca 1989 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; § 12 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; art. 34 ust. 3 pkt 3a i 3 b Prawa budowlanego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2179/19, uwzględniając skargę, wskazał, że w okolicznościach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy z woli prawodawcy do gazociągów powstałych przed 22 grudnia 1995 r. należało stosować odległość nie mniejszą niż 15 m. Wobec powyższego, poddając ocenie ww. decyzję z 2011 r. w kontekście rażącego naruszenia prawa, oceniając skutki jego naruszenia – organy nie mogły poprzestać na jego porównaniu z szerokością strefy kontrolnej określonej w § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia z 2001 r. (obowiązującym w dniu wydania decyzji), która powinna wynosić 6 m m.in. dla gazociągu wysokiego ciśnienia o parametrach takich jak przedmiotowy. Nie mogły również odnosić odległości wskazanej w tabeli nr 2 ww. rozporządzenia z 1989 r. wyłącznie do sytuowania gazociągu wobec istniejącej zabudowy sąsiedniej, wyłączając jego zastosowanie do nowej zabudowy w stosunku do już istniejącego gazociągu. Przepis § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazywał bowiem jednoznacznie, że minimalne odległości sieci gazowej, o których mowa w ust. 1, mają odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu odległości projektowanych obiektów terenowych w stosunku do istniejących gazociągów i stacji gazowych. Jeśli zatem istnieją przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które określają bezpieczne odległości budynków od gazociągu, to winny być one przestrzegane – co do zasady – zarówno przez podmiot realizujący gazociąg, jak i przez inwestorów realizujących obiekty budowlane w pobliżu takich gazociągów. Jedynie wówczas spełniony zostanie cel (zasada bezpieczeństwa), dla którego przepisy te są ustanowione. W konsekwencji organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę ze względu na zrealizowanie gazociągu w okresie wcześniejszym, powinien uwzględniać zastany stan faktyczny i prawny. Natomiast w niniejszej sprawie organy nie przestawiły stanowiska odnośnie tego, czy opisana kolizja lokalizacji gazociągu i przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...], w N. nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa życia i mienia, w tym dla właścicieli i użytkowników przedmiotowego budynku, a więc czy nie doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów. Nie poddano analizie również tego, czy stwierdzone zmniejszenie wymaganej odległości może doprowadzić do uszkodzenia gazociągu lub jego izolacji (rozszczelnienia), a w konsekwencji do stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, czy środowiska. Organy nie odniosły się zatem do niezwykle istotnej – dla oceny kwalifikowanego naruszenia prawa – kwestii, jak możliwości zaistnienia sytuacji awaryjnej. Zlokalizowanie obiektu na gazociągu bądź w jego bliskości może mieć bowiem nie tylko negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu, ale i doprowadzić do uszkodzenia lub awarii, w konsekwencji nawet do wstrzymania bądź ograniczenia realizacji usługi przesyłowej. W konsekwencji, jako co najmniej przedwczesne – bo wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., a w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. – należało ocenić rozstrzygnięcia organów wydane w niniejszej sprawie.
W wytycznych dla organów Sąd wskazał, że rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem ww. stanowiska.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 K.p.a., a także art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w wyniku błędnego przyjęcia, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy wadliwie zaniechały pogłębionej analizy okoliczności pozwalających na ocenę skutków społeczno-gospodarczych decyzji kontrolowanej w nadzwyczajnym trybie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 89 ww. rozporządzenia 2001 r. przez ich błędną wykładnię polegającą na pominięciu, przy interpretacji pojęcia rażącego naruszenia prawna, charakteru wskazanego przepisu rozporządzenia, którego niejednoznaczne sformułowanie było przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Trafnie wywodzi GINB w skardze kasacyjnej, że w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew bowiem ocenie Sądu I instancji nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że § 89 ww. rozporządzenia z 2001 r. uprawnia organy do stosowania norm odległościowych przewidzianych dla nowej zabudowy od osi gazociągu wskazanych w poprzednio obowiązujących przepisach techniczno-budowlanych, na co ma też wpływ kwestia oceny obowiązywania i zastosowania norm branżowych.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie. Rażące naruszenie przepisów prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości, przy czym dla ustalenia rażącego naruszenia prawa wiążący jest obowiązujący stan prawny w dniu wydania decyzji. Tymczasem, orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie naruszenia przez obiekt odległości wskazanych w normie branżowej nie jest niejednolite. Prezentowane są dwa zupełnie odmienne poglądy w sprawach dotyczących tego zagadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 2061/11, z dnia 9 maja 2013 r. o sygn. akt II OSK 47/12 oraz z dnia 19 marca 2013 r. o sygn. akt II OSK 2223/11, uznał, że normy branżowe nie stanowiły przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, a których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Odmienny pogląd został przedstawiony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt II OSK 1467/11 oraz z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. akt II OSK 1711/11, w których wskazano, że skoro ówcześnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Nr 97, poz. 1055) nie regulowało kwestii odległości obiektów budowlanych względem gazociągów należało więc uznać, że wartości te wynikają z normy branżowej BN-71/9876-31. W konsekwencji stwierdzono, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w powołanej normie branżowej BN-71/9876-31 należało uznać za wykonanie robót budowlanych, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
Ponadto wskazany przez Sąd I instancji § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia z 1989 r. w dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę 2011 r. już nie obowiązywał, ponieważ obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. W orzecznictwie wypowiedziano zaś pogląd, zgodnie z którym przepisy tego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie w stosunku do obiektów budowlanych sytuowanych w pobliżu istniejących gazociągów, jak i w sprawach dotyczących sytuowania gazociągów w pobliżu istniejących obiektów budowlanych. Przepis § 89 omawianego rozporządzenia z 2001 r. wprowadza pewne ograniczenia co do stosowania tego rozporządzenia w stosunku do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Nie można jednak tego przepisu tak rozumieć, że nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia, dotyczące odległości usytuowania obiektów budowlanych od istniejących gazociągów, jeżeli te obiekty mają być realizowane w okresie obowiązywania niniejszego rozporządzenia. Takie rozumienie § 89 rozporządzenia stanowiłoby zaprzeczenie jego ratio legis. Należy zauważyć, że w omawianym przepisie wyraźnie wymieniono do czego nie stosuje się przepisów rozporządzenia, nie można tego katalogu dowolnie rozszerzać na inne obiekty tam niewymienione, gdyż doszłoby się do wniosku, że nie ma żadnych ograniczeń ani norm prawnych w tym zakresie (patrz: wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., II OSK 692/15). W konsekwencji uznano, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ powinien brać pod uwagę w szczególności § 9 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. Ponadto dodatkowo argumentowano, że o wadliwym sformułowaniu § 89 ww. rozporządzenia z 2001 r., mogącym prowadzić do niewłaściwego zrozumienia tego przepisu, może świadczyć brzmienie § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640), który to przepis zupełnie odmiennie reguluje te sprawy (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2017 r. II OSK 1005/15).
Z przedstawionych powyżej względów brak jest podstaw do uznania, że pozwolenie na budowę zostało wydane z oczywistym naruszeniem prawa, tym bardziej, że normodawca, w odniesieniu do gazociągów o tych samych parametrach, określił normę odległościową wyznaczającą pas 6 metrów od gazociągu, która obowiązywała na przestrzeni 12 lat, co musiało uwzględniać okoliczność, że taka odległość jest wystarczająca zarówno w odniesieniu dla kwestii bezpieczeństwa, jak i zapewnienia obsługi technicznej gazociągu. Dodatkowo należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowany był też pogląd, że obiekt budowlany zrealizowany w zbyt bliskiej odległości od istniejącego gazociągu stanowi okoliczność, która jednak nie przesądza samo przez się o zaistnieniu zagrożenia bezpieczeństwa życia i mienia. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w sprawach dotyczących usytuowania obiektu (altany) w odległości mniejszej niż wynikała z przywołanych norm branżowych) i znajduje uznanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2061/11; z 29 maja 2013 r., II OSK 174/12; z 29 września 2015 r., II OSK 332/14).
Należy też zwrócić uwagę, że wskazywany przez Sąd I instancji przepis § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia z 1989 r. nie pozwala sam w sobie na jednoznaczne stwierdzenie naruszenia norm odległościowych. Co prawda, załącznik do tego rozporządzenia ustalał określone normy odległościowe, jednak jednocześnie w części B.2. umożliwiał na zbliżenie tych odległość odpowiednio o 75%, 50% i 25%. Ponadto nie bez znaczenia jest też, że pozwolenie na budowę jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, która umożliwiała inwestorowi na określone zlokalizowanie planowanej zabudowy. Należy uwzględnić przy tej ocenie, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku gdy m.in. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 89 ww. rozporządzenia 2001 r. zawiera usprawiedliwione podstawy.
W konsekwencji należało uznać, że zawiera usprawiedliwione podstawy także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 K.p.a., a także art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie jest bowiem wystarczające dla wykazania zaistnienia negatywnych skutków społeczno-gospodarczych oparcie się na stwierdzeniu, że w wyniku naruszenia norm odległościowych doszło do naruszenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mamy bowiem do czynienia nie z postępowaniem "zwykłym" lecz nadzwyczajnym, dlatego poprzestanie na gołosłownych twierdzeniach, że zaistniał stan zagrożenia bezpieczeństwa nie jest wystarczające do wykazania przesłanki rażącego naruszenia prawa. Skarżąca Spółka tego nie wykazała, poprzestając jedynie na ujawnieniu robót budowlanych wykonywanych w odległości mniejszej niż 15 m od gazociągu. To w konkretnej sprawie należy wykazać, czy wadliwa decyzja powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania, a nie jedynie potencjalnie (abstrakcyjnie) takie skutki mogłaby wywoływać. Ponieważ to wykazanie zaistnienia (rzeczywistej) szkody wynikłej z wadliwej decyzji stanowi podstawę do ubiegania się o prawo do odszkodowania, czemu może służyć instytucja stwierdzenia nieważności decyzji. Jedna z przesłanek uznania, że doszło do "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) wymaga bowiem ustalenia, czy dane naruszenie prawa powoduje niemożliwe do zaakceptowania skutki, a nie jakiekolwiek skutki.
Mając powyższe na względzie, skoro uwzględnieniu podlegały zarzuty skargi kasacyjnej i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena w tym zakresie przemawia za uznaniem wadliwości oceny zawartej w zaskarżonym wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej" na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z 2011 r.
Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło