II FSK 851/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-26

Skład orzekający: Tomasz Zborzyński, Stanisław Bogucki, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, wydane po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność przepisów dotyczących naliczania opłat egzekucyjnych, może być utrzymane w mocy bez uwzględnienia skutków tego wyroku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił postanowienie organu egzekucyjnego. Sąd uznał, że organy administracji publicznej, stosując przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych, muszą uwzględniać wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność tych przepisów w określonym zakresie, interpretując je w sposób zgodny z Konstytucją i zapewniający racjonalną zależność między wysokością opłat a nakładem pracy organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie odmawiające uchylenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Alina Rzepecka (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 801/17 w sprawie ze skargi E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 25 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 801/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej też: WSA, Sąd I instancji) po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi E. J. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: DIAS, organ) z 25 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, w punkcie 1. uchylił zaskarżone postanowienie; w punkcie 2. zasądził od DIAS na rzecz strony kwotę trzysta pięćdziesiąt siedem złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok (podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa. gov.pl/. DIAS w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U,2017.1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie jego uchylenia, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, • zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz • rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2017.1201 ze zm. - dalej: u.p.e.a.), polegającą na przyjęciu, że organ odwoławczy orzekając w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych nie uwzględnił skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/143, podczas gdy organ prawidłowo odczytał charakter w/w orzeczenia, jako stwierdzającego niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, a TK, pomimo stwierdzenia w określonym zakresie niekonstytucyjności przepisów dotyczących naliczania opłat za czynności egzekucyjne, nie orzekł jednocześnie o utracie mocy obowiązującej tych przepisów, co oznacza że stanowią one podstawę rozstrzygnięć organów egzekucyjnych w pełnym zakresie do czasu interwencji ustawodawcy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), a obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., "(...) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej". W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., II GSK 1869/17). Analizowany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia" (tak wyrok NSA z 27 marca 2018 r., I GSK 612/18). Nie przedstawia on więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez WSA przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (tak np. wyrok NSA z 8 marca 2018r., II OSK 1232/16). Zważywszy na powyższą regulację prawną - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że w niniejszej sprawie do uzasadnienia wyroku znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a., ograniczył jego treść do oceny prawnej zarzutów kasacyjnych. Nadto, koniecznym jest wskazanie, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu), która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. Mając na względzie zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie podważyła zgodności z prawem kontrolowanego wyroku, bowiem podniesiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony. Sedno sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości obciążenia zobowiązanej strony kosztami postępowania egzekucyjnego. Według DIAS, na gruncie rozpoznawanej sprawy w wyniku postępowania wznowieniowego słusznie organy uznały brak podstaw do uchylenia ostatecznego postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych ustalonych postanowieniem z 19 lutego 2016 r. Zdaniem organu, nie było bowiem podstawy do zmiany takiego rozstrzygnięcia poprzez określenie ich w innej wysokości, gdyż prawidłowo został odczytany charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, który pomimo stwierdzenia w określonym zakresie o niekonstytucyjności przepisów dotyczących naliczania opłat za czynności egzekucyjne jednocześnie, nie orzekł o utracie mocy obowiązującej tych przepisów. Zdaniem Sądu II instancji argumenty DIAS co do skutków orzeczenia TK, tj. jego wpływu na zakres orzekania przez organy w kwestii kosztów egzekucyjnych należy uznać za błędne. Za tym, że proponowane przez organ stanowisko jest niezasadne przemawiają następujące argumenty. Należy zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że powołany wyrok Trybunału dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Bezsprzecznym też jest, że ustawodawca, do dnia orzekania przez organ (jak i WSA) zaniechał uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem TK i nie wdrożył rozwiązań legislacyjnych, które stanowiłyby wykonanie wskazań wynikających z tego wyroku. Dość tu wspomnieć, że wyrok TK z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 16 sierpnia 2016 r. pod pozycją nr 1244. Natomiast przepis art. 64 zostaje zmieniony przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1553) zmieniającej nin. Ustawę - z dniem 20 lutego 2021 r. Niemniej jednak, nieprawidłowe jest motywowanie organu, że jedyny skutek jaki wywołuje powołany wyrok TK związany jest wyłącznie z obowiązkiem ustawodawcy do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji, usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną, co w konsekwencji miało w tym przypadku uzasadniać postawioną przez organ tezę o braku podstaw do uchylenia ostatecznego postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych ustalonych postanowieniem z 19 lutego 2016 r. Należy podkreślić, że wobec wyraźnego brzmienia art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zostały wyposażone w atrybut mocy powszechnie obowiązującej. Powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, także Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. Trzciński: Orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego, "Państwo i Prawo" 2002, z. 1, str. 12 i n.). Skutki wywierane przez wyroki Trybunału Konstytucyjnego, wydawane w kwestii konstytucyjności aktów prawnych, są zróżnicowane, w zależności od treści rozstrzygnięcia. W zakresie, w jakim wyroki te stwierdzają niezgodność aktu z Konstytucją, bezpośrednim skutkiem jest utrata przez akt mocy obowiązującej. Orzeczenie o niekonstytucyjności ma charakter konstytutywny i jako zdarzenie prawne powoduje następstwa w postaci zmiany stanu prawnego. W sytuacji wyroku o złożonych skutkach, gdy orzeczenie dotyczy niekonstytucyjności w "pewnym zakresie", doprowadza do uchylenia pewnego fragmentu normy, uznanego za niekonstytucyjny, w pozostałym zakresie utrzymując stan prawny. W orzecznictwie NSA przyjmowane jest stanowisko, że stwierdzona przez Trybunał niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego oznacza, że wyrok TK powinien być uwzględniony przy ocenie prawnych podstaw wydanej decyzji. Interpretacja przywoływanego w tej sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. była już przedmiotem analizy NSA, m.in. w wyrokach: z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 693/15, z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 914/16, z 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17 oraz z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2621/17, z 14 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 3701/18, sygn. akt II FSK 3700/18. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądy przedstawione w tych wyrokach podziela, co uzasadnia odwołanie się do zawartej w nich argumentacji. Jak już wyżej wskazano, wyrok SK 31/14 jest orzeczeniem zakresowym. TK orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, są niezgodne z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP (pkt 1 i 2). W pkt 3 TK orzekł, że art. 64 § 8 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, której mowa w 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zatem, wyrok ten – w przeciwieństwie do wyroku uznającego kwestionowany przepis za niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy tego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją w zakresie określonym w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu (także przez organy administracji publicznej i sądy), jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału ( podkreślenie Sądu). Zarysowana w tej sprawie kwestia sporna wymaga, zdaniem Składu orzekającego, spojrzenia na orzeczenie TK w szerszym zakresie. Trybunał w uzasadnieniu analizowanego wyroku wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść lub niekorzyść organu). Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Ponadto z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy w określaniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem tego państwa. Wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Z rozważań tych należy wyprowadzić wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Podkreślić też należy, że TK za sprzeczną z zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego uznał także normę prawną - art. 64 § 8 u.p.e.a.- zgodnie z którą dłużnik zostaje obciążony pełną wysokością opłaty w wypadku dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela. Przepis ten nie tylko nie motywuje do dobrowolnego spełnienia świadczeń dochodzonych w egzekucji, ale wykazuje wręcz cechy swoistej kary finansowej, nakładanej za zachowanie pożądane i zgodne z prawem. Warto też ponownie odnotować, że w konkluzji swoich rozważań Trybunał w wyroku wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku TK, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Uwzględniając zatem powyższe uwagi za prawidłowy należy uznać pogląd, że do czasu nowelizacji ustawy konieczne jest takie stosowanie tych przepisów, aby można je było uznać za konstytucyjne w świetle wyroku Trybunału. Skutkiem analizowanego orzeczenia TK nie jest zatem wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłat w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Trybunał bowiem wyraźnie wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo, w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają, muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku. Zadaniem organów jest więc określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w szczególności w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji (art. 8 ust. 2). Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo – a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają – muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego też niezbędne jest powiązanie opłat z realiami konkretnego postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji, dokonując oceny legalności wydanego w sprawie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych zasadnie odwołał się do powyższego orzeczenia Trybunału, przytaczając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku najbardziej istotne argumenty, jakimi kierował się TK wydając to orzeczenie. Słusznie zatem WSA stwierdził, że organy stosując prawo, powinny uwzględnić okoliczności faktyczne i prawne sprawy, tak, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku TK, w tym w szczególności tego, że brak miarkowania wysokości opłat i powiązania go ze stopniem efektywności egzekucji, poziomem skomplikowania czynności egzekucyjnych oraz nakładem pracy organu przy egzekwowaniu należności, doprowadził do tego, że ustalone procentowo opłaty przekroczą maksymalny rozsądny pułap poszczególnych opłat. Sąd odniósł się do okoliczności sprawy i przedstawionych mu akt. Bez wątpienia istotnym było zastrzeżenie WSA, że biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące przedmiotowej sprawy egzekucyjnej, w tym w szczególności znaczną wysokość ustalonych opłat, bez powiązania ich ze stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych oraz nakładem pracy organu egzekucyjnego, uprawnionym było zastrzeżenie, że wysoce prawdopodobnym jest, że w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych zaistniał stan, w którym przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. uznane zostały w części za niekonstytucyjne. Okoliczności tej WSA nie mógł ani zbadać, ani przesądzić, albowiem organy nie włączyły do materiału dowodowego całości akt egzekucyjnych. Nie sposób nie zgodzić się z WSA co do konieczności wzięcia pod uwagę wyroku Trybunału. Stanowisko to jest zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, jak np. z 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 3802/18, czy z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2621/17. Zdaniem Sądu Kasacyjnego, w świetle przytoczonego orzeczenia TK – wpływ jego na wykładnię i sposób stosowania art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz art. 64 § 8 u.p.e.a. - jest ewidentny. W tej sytuacji, za odpowiednie należy uznać sformułowane dla organu przez Sąd I instancji wskazania, by przy ponownym procedowaniu uwzględnił przedstawione oceny i dokonał określenia wysokości kosztów egzekucyjnych tak, aby nie można było zarzucić mu naruszenia standardów wskazanych w wyroku TK. W szczególności, organ powinien zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu. W świetle powyższych okoliczności sprawy zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w skardze kasacyjnej należy uznać za bezzasadny. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie, i stosując przepis art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło