VII SA/Wa 2166/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-26
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie może zostać wymierzona inwestorowi, nawet jeśli faktyczne użytkowanie obiektu prowadziły osoby trzecie?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego może zostać nałożona na inwestora, nawet jeśli faktyczne użytkowanie prowadziły osoby trzecie. Odpowiedzialność inwestora wynika z jego obowiązku zapewnienia, aby przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie nie doszło do samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu. Organy nadzoru budowlanego mają prawo przeprowadzać kontrole bez uprzedzania kontrolowanych, a ustalenia z takich kontroli mogą stanowić podstawę do wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej inwestorom za przystąpienie do użytkowania parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły funkcjonowanie sklepu monopolowego na parterze obiektu podczas kilkukrotnych kontroli. Inwestorzy wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu oraz nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi I. Z. i M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za stwierdzone przystąpienie do użytkowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "[...] WINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r.. poz. 2096, dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1196) po rozpatrzeniu zażalenia Pani I. Z. i Pan M. S., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB [...]") z [...] maja 2019 r., nr [...], wymierzające inwestorom – I. Z. i M. S. karę pieniężną w wysokości 75 000 zł za stwierdzone przystąpienie do użytkowania części – parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego, na działce ewid. nr [...] oraz części działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB [...].
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.
W dniu 1 czerwca 2018 r. inwestorzy – E. S. i M. S. wystąpili do PINB [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części – parteru budynku handlowo-usługowego, usytuowanego na działce ewid. nr [...] oraz części działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Obiekt został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2005r., nr [...], zezwalającej na budowę tymczasowego (na okres dzierżawy terenu) budynku handlowo-usługowego.
Postanowieniem z [...] października 2018 r., nr [...] PINB [...] zawiesił na wniosek stron postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części – parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego wybudowanego na działce ewid. nr [...] oraz na części działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
W dniu 5 grudnia 2018 r. pracownik organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na terenie ww. nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że na parterze przedmiotowego budynku funkcjonuje sklep monopolowy. Parter budynku jest użytkowany. Przebywająca w lokalu osoba zajmująca się sprzedażą oświadczyła, że nie jest upoważniona do podpisania protokołu.
Pismem z 18 grudnia 2018r. organ pierwszej instancji wezwał M. S. w charakterze strony do stawienia się osobiście w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma celem złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzeniem w czasie kontroli w dniu 5 grudnia 2018 r. użytkowania bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie parteru budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], jako sklepu monopolowego pod szyldem – [...].
Inwestor, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie stawił się w wyznaczonym miejscu i czasie.
W dniu 29 stycznia 2019 r. przeprowadzono kolejną kontrolę, podczas której przedstawiciel PINB [...] ponownie stwierdził, iż na parterze budynku przy ul. [...] w [...] znajduje się sklep monopolowy. Przebywająca w lokalu osoba zajmująca się sprzedażą oświadczyła, że nie jest upoważniona do podpisania protokołu.
W związku z powyższym PINB [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r., nr [...], wymierzył E. S. i M. S. karę za stwierdzone przystąpienie do użytkowania części – parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, w wysokości 75 000,00 zł.
W związku z powzięciem przez organ powiatowy wiadomości na temat decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] wydanej przez Prezydenta [...], przenoszącej decyzję z [...] października 2005 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę na rzecz M. S. i I. Z., PINB [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...] uchylił własne postanowienie z [...] lutego 2019r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej.
W dniu 3 kwietnia 2019r. przedstawiciel PINB [...] przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę, podczas której stwierdzono, iż na parterze budynku funkcjonuje sklep monopolowy. Przebywająca w lokalu osoba zajmująca się sprzedażą oświadczyła, że nie jest upoważniona do podpisania protokołu.
W związku z wnioskiem pełnomocnika inwestorów z [...] kwietnia 2019 r. PINB [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] podjął zawieszone postanowieniem nr [...] postępowanie administracyjne o wydanie pozwolenia na użytkowanie ww. części budynku..
Następnie organ powiatowy pismem z 17 kwietnia 2019r. wezwał inwestorów – I. Z. i M. S. oraz upoważnionego przedstawiciela [...] Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...] (najemcy lokalu na parterze ww. budynku) do osobistego stawienia się w charakterze świadka celem złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzonym przystąpieniem do użytkowania parteru budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...] jako sklepu monopolowego pod szyldem - [...].
Żaden z wezwanych nie udzielił wyjaśnień w sprawie.
W dniu 25 kwietnia 2019 r. PINB [...] wezwał Inwestorów do usunięcia braków dotyczących wniosku o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowej części budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...].
Następnie 26 kwietnia 2019r. przedstawiciel organu nadzoru budowlanego przy udziale pełnomocnika inwestorów przeprowadził kontrolę, w czasie której stwierdzono, że na parterze budynku w pomieszczeniu sali sprzedaży znajdują się regały ustawione przy ścianach, a na środku pomieszczenia znajdują się lodówki. Regały i lodówki na dzień zapowiedzianej kontroli były bez towaru. Pomieszczenie biurowe w tylnej części budynku było puste, a w pomieszczeniach na pierwszym piętrze prowadzono roboty budowlane – niezakończone. Obiekt w dniu zaplanowanej kontroli nie był użytkowany.
Podczas przeprowadzonej w dniu 30 kwietnia 2019 r. niezapowiedzianej kontroli przedstawiciel PINB [...] stwierdził, iż wznowiono użytkowanie pomieszczeń parteru w budynku przy ul. [...] w [...] – pomieszczenie użytkowane było na cele handlowe – sklep monopolowy. Przebywająca w lokalu osoba zajmująca się sprzedażą odmówiła podpisania protokołu.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] maja 2019 r., nr [...] wymierzył I. Z. i M. S. karę za stwierdzone przystąpienie do użytkowania części – parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, w wysokości 75 000,00 zł.
Inwestorzy – I. Z. i M. S. wnieśli w ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie.
Rozpatrując zażalenie [...] WINB zaznaczył na wstępie, że przedmiotem postępowania w sprawie jest wyłącznie kwestia legalności użytkowania parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...]. Z uwagi na fakt, iż decyzja z [...] października 2005r., nr [...] zezwala na budowę tymczasowego (na okres dzierżawy terenu) budynku handlowo-usługowego, a sporna inwestycja stanowi część realizowanego zamierzenia budowlanego określonego w ww. decyzji, inwestorzy w myśl art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zobowiązani są do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie parteru ww. obiektu handlowo-usługowego.
Postępowanie w sprawie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części ww. budynku handlowo-usługowego, wciąż toczy się przed PINB [...] i nie zostało zakończone do czasu wydania zaskarżonego postanowienia.
Już w dniu 29 stycznia 2019 r. przedstawiciel PINB [...] przeprowadził kontrolę ww. obiektu, podczas której stwierdził, że na parterze tego budynku znajduje się sklep monopolowy, co potwierdza protokół oględzin nr [...], do którego załączono paragon fiskalny nr [...], stanowiący dowód dokonania zakupu w ww. sklepie.
Odnosząc się do o zarzutu zażalenia, dotyczącego naruszenia przez organ powiatowy przepisu art. 79 k.p.a., [...] WINB wyjaśnił, że zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego, kontrola wykonywana przez organy nadzoru budowlanego ma szczególny cel i charakter, a organy te zostały na mocy przepisów Prawa budowlanego wyposażone w specjalne uprawnienia i w szczególnych przypadkach jest możliwe przeprowadzenie kontroli bez uprzedzenia podmiotu kontrolowanego. W myśl bowiem art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Organ odwoławczy zważył, że art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego daje samoistną podstawę do przeprowadzenia przez wskazane organy kontroli, której ustalenia stanowić mogą podstawę do wydania decyzji. Bez znaczenia jest przy tym, czy organ wszczął już postępowanie administracyjne. Nie ma również znaczenia, czy o przeprowadzonej kontroli organ zawiadomił zainteresowane osoby.
Wobec tego, w opinii organu drugiej instancji ustalenia poczynione przez PINB [...] podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 29 stycznia 2019 r. zostały poparte wystarczającym materiałem dowodowym, potwierdzającym, że w lokalu na parterze ww. budynku świadczone już były usługi sprzedaży towarów.
Tym samym, [...] WINB uznał za zasadne zastosowanie w sprawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawa budowlanego i wymierzenie skarżącej na jego podstawie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Organ drugiej instancji podkreślił, że niezależnie od tego, czy po dacie kontroli 29 stycznia 2019 r. przedmiotowy obiekt był dalej użytkowany czy nie, sam fakt jego użytkowania w dniu ww. oględzin nie budzi wątpliwości.
W ocenie [...] WINB, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił ponadto wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, której sposób wyliczenia określa art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego.
W zakresie zarzutów odwołania, jakoby inwestorom nie został umożliwiony czynny udział w postępowaniu oraz zapewniona możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ odwoławczy wskazał, że dopiero wykazanie, iż naruszenie przez organ powyższej zasady, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej wskazanej czynności procesowej, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Strona skarżąca takiego wpływu w omawianej sprawie nie wykazała.
Jednocześnie [...] WINB zwrócił uwagę, że organ powiatowy pismem z dnia 17 kwietnia 2019r. wezwał inwestorów oraz upoważnionego przedstawiciela [...] Sp. z o.o. do osobistego stawienia się celem złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzonym przystąpieniem do użytkowania parteru budynku, ale żaden z wezwanych nie udzielił wyjaśnień w tej sprawie.
Z kolei 6 maja 2019 r. do organu powiatowego wpłynęło oświadczenie Iwony Ziółkowskiej odnośnie przedmiotowego postępowania.
Odpowiadając na zarzuty zażalenia w przedmiocie braku winy inwestorów organ zauważył, że niezależnie od tego kto samowolnie przystąpił do użytkowania obiektu, odpowiedzialność za takie działanie ponosi inwestor, jako jedyny podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (art 57 ust 1 Prawa budowlanego).
W konsekwencji, [...] WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] z [...] maja 2019 r.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się inwestorzy – I. Z. i M. S. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucają decyzji [...] WINB:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 81a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez przeprowadzenie kontroli bez obecności osób wymaganych ustawą i uprawnionych do uczestnictwa w niej;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie osób dokonujących naruszenia, tj. skierowanie postanowienia do I. Z. i M. S., podczas gdy postępowanie dowodowe wykazuje, iż ww. osoby nie dopuściły się naruszenia w zakresie użytkowania;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie określenia podmiotu, który rzekomo naruszył obowiązek zaniechania użytkowania bez uzyskania wymaganego pozwolenia;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 81 k.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w szczególności nie zapoznanie strony z treścią protokołów: [...],[...],[...],[...];
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie w postaci określenia czy doszło do użytkowania przez skarżących spełniającego kryteria nałożenia kary w trybie art 57 ust 7 Prawa budowlanego;
6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego m.in. poprzez brak ujawnienia stronom zgromadzonych w sprawie dowodów, np. protokołów: [...],[...],[...],[...];
7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
8) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 57 ust 7 Prawa budowlanego, wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie samego faktu przystąpienia do użytkowania oraz w zakresie podmiotu dokonującego naruszenia, skutkujące uznaniem, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 57 ust. 7 ww. ustawy;
9) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59f ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie kategorii obiektu, tym samym wysokości naliczonej kary;
10) naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie doręczenia decyzji PINB sprzecznie z art. 40 § 2 k.p.a., tj. bez uwzględnienia ustanowionego w sprawie pełnomocnika;
11) naruszenie przepisów postępowania w szczególności:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w szczególności wyraża się brakiem ustaleń w zakresie podmiotu ewentualnie dokonującego naruszeń, ewentualnych relacji podmiotu ze skarżącymi inwestorami, ustalenia inwestorów,
- art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a., tj. brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie części zarzutów zażalenia (ustosunkowanie nastąpiło w zakresie zarzutu 7 oraz częściowo lub pośrednio 1, 8, 9).
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] WINB i utrzymanego w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Uzasadniając zarzuty skargi, jej autor wskazuje przede wszystkim, że zgodnie art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego, czynności kontrolne przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu. Tymczasem, żadnej ze wskazanych wyżej osób podczas kontroli nie było w żadnej dacie kontroli.
W zakresie naruszenia art. 9, art. 10 i art. 81 k.p.a., organ dokonał rzekomo kontroli oznaczonych numerami protokołów: [...] z [...] grudnia 2018 r., [...] z [...] stycznia 2019 r., [...] z [...] kwietnia 2019 r., [...] z [...] kwietnia 2019 r. Żaden z tych protokołów nie został jednak ujawniony skarżącym, wobec czego skarżącym uniemożliwiono wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów.
Skarżący zgadzają się ze stanowiskiem organu w zakresie w jakim organ dokonuje wykładni art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, formułując wymóg wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary i że w tym zakresie nie ma dowolności, oponują jednak, iż w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki zastosowania ww. przepisu. Jest tak po pierwsze dlatego, że procedura kontroli podjęta w trybie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego odbyła się sprzecznie z wymogami art 81a ust. 2 tej ustawy. Wyniki kontroli podjętej z naruszeniem przepisów prawa, bez względu do jakich ustaleń doprowadziły, nie powinny być dowodem w sprawie a brak jest innych dowodów przemawiających za popełnieniem naruszenia przez skarżących. Po drugie skarżący zwracają uwagę, że [...] WINB oparł się na protokole z [...] stycznia 2019 r., którego ustalenia stanowiły podstawę uprzedniego (uchylonego) postanowienia PINB [...] z [...] lutego 2019 r. Zatem w dalszym ciągu te same ustalenia (ten sam protokół kontroli) dotyczące użytkowania obiektu są podstawą wydania nowego postanowienia, ale już kierowanego do I. Z.
Nie ma ponadto uzasadnienia obarczenie skarżących jako inwestorów każdą odpowiedzialnością za naruszenie zakazu przez osobę trzecią bez wyjaśnienia charakteru owego naruszenia przez ewentualną osobę trzecią.
W odpowiedzi na skargę, [...] WINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie [...] WINB nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] WINB z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie PINB [...] z [...] maja 2019 r. o wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej w wysokości 75 000 zł za przystąpienie do użytkowania części (parteru) tymczasowego obiektu handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie.
Podstawę materialnoprawną postanowienia organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W sprawie nie jest sporne, że stosownie do art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, przed przystąpieniem do użytkowania części budynku przy ul. [...] w [...], należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż jego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę, a jako obiekt handlowo-usługowy, według załącznika do ustawy - Prawo budowlane zaliczany jest do kategorii XVII (budynki handlu, gastronomii i usług).
Skarżący nie kwestionują również tego, że w wyniku decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], przenoszącej uprawnienia z decyzji z [...] października 2005 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę, aktualnymi inwestorami ww. obiektu są I. Z. i M. S.
Podstawę faktyczną skarżonego postanowienia stanowiły natomiast ustalenia kontroli przeprowadzonych przez pracowników PINB dla [...] w dniach: 5 grudnia 2018 r. (protokół nr [...]), 29 stycznia 2019 r. ([...]) 3 kwietnia 2019 r. ([...]), 30 kwietnia 2019 r. ([...]). Podczas każdej z ww. kontroli pracownik organu nadzoru budowlanego stwierdzał funkcjonowanie sklepu monopolowego na parterze budynku przy ul. [...] w [...]. Okoliczności te potwierdza załączony materiał fotograficzny, a także paragon fiskalny nr [...] z [...] stycznia 2019 r., stanowiący dowód dokonania zakupu w ww. sklepie.
Skarżący podważają te ustalenia zarzucając (pkt 1 i pkt 8 petitum skargi) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 81a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez przeprowadzenie kontroli bez obecności osób wymaganych ustawą i uprawnionych do uczestnictwa w niej, oraz art. 57 ust 7 ww. ustawy, ze względu na błędne – w ocenie skarżących – ustalenia stanu faktycznego w zakresie przystąpienia do użytkowania części budynku. Z takimi stwierdzeniami powiązane są również zarzuty (pkt 11 tiret pierwszy skargi) naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 81 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.
W myśl art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu:
1) do obiektu budowlanego;
2) na teren:
a) budowy,
b) zakładu pracy.
Stosownie zaś do ust. 2 art. 81a cyt. ustawy, czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym – w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku.
W tym względzie tutejszy Sąd uznaje za konieczne w pierwszej kolejności wyjaśnienie, że jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym: "przepis art. 81a ustawy Prawo budowlane, regulujący dokonywanie czynności kontrolnych, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zawiadamiania o kontroli. Oznacza to, że do prowadzonego w oparciu o ten przepis postępowania kontrolnego, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu dotyczące zawiadomienia o terminie kontroli (art. 79 k.p.a.). Co więcej, w przypadku, gdy celem tych czynności jest ustalenie, czy obiekt jest użytkowany bez uzyskania pozwolenia właściwego organu, uprzedzenie inwestora o terminie kontroli byłoby niezasadne, dawałoby mu bowiem możliwość odpowiedniego przygotowania obiektu na czas kontroli. W takiej sytuacji udowodnienie nielegalnego użytkowania obiektu byłoby niemożliwe, gdyż wystarczyłoby, aby naruszający prawo zaprzestał użytkowania na czas przeprowadzenia oględzin, a następnie nadal nielegalnie użytkował obiekt." (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1815/17, opubl. CBOSA).
W przywołanym wyżej wyroku podkreślono, organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do przeprowadzania kontroli ad hoc bez uprzedzania kontrolowanych o zamiarze przeprowadzenia czynności kontrolnych. Ustawodawca celowo nadał organom nadzoru budowlanego uprawnienia do zwalczania samowoli użytkowej. Organy tzw. policji budowlanej, realizując uprawnienia władcze, czynią to niewątpliwie w interesie publicznoprawnym – w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony wartości deklarowanych w Prawie budowlanym. Na podstawie ust. 4 art. 81 organy nadzoru budowlanego posiadają uprawnienia do przeprowadzania kontroli, potwierdzonych odpowiednimi ustaleniami w protokołach z tych kontroli. Protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią materiał dowodowy, w rozumieniu przepisów Działu II rozdziału 4 k.p.a., w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawach regulowanych przepisami ustawy - Prawo budowlane i są podstawą do wydawania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1939/09; z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 458/10; z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2515/12; z dnia 24 stycznia 2017r., sygn. akt II OSK 1100/15).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i uznaje za własne nie tylko przedstawione wyżej poglądy, ale również stanowisko NSA, zgodnie z którym, przepis art. 85a ustawy - Prawo budowlane wydaje się zbędny, na gruncie przepisów Prawa budowlanego, albowiem organy kontrolują obiekty i roboty budowlane. Nie jest przedmiotem kontroli tych organów prowadzenie działalności gospodarczej przez podmiot kontrolowany. Kontrola obiektu budowlanego, w którym jest prowadzona bądź ma być prowadzona działalność gospodarcza, nie zmienia niczego z punktu widzenia przedmiotu tej kontroli – oceny zgodności z prawem wykonanych obiektów lub robót budowlanych, stwierdzenia czy doszło do nielegalnego użytkowania obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1815/17; tak też: M. Wincenciak, Komentarz aktualizowany do art. 85(a) Prawa budowlanego, LEX).
Zdaniem Sądu, zasadniczym przedmiotem unormowań art. 81 i art. 81a Prawa budowlanego jest zatem przyznanie organom nadzoru prawa wstępu do obiektu, na teren budowy lub na teren zakładu pracy i przeprowadzenia czynności kontrolnych. W dalszej kolejności ww. regulacje mają na celu zagwarantowanie osobom dysponującym określonymi uprawnieniami do kontrolowanej nieruchomości ochrony tych praw w trakcie kontroli. Tym niemniej wymaga podkreślenia, że są to przepisy o charakterze proceduralnym, wobec czego to na ww. osobach ciąży obowiązek wykazania, że naruszenie tych reguł postępowania przez organ miało wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący nie podważyli w żaden sposób ustaleń przeprowadzonych kontroli, co do funkcjonowania na parterze obiektu handlowo-usługowego sklepu monopolowego. Skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów, które przeczyłyby wiarygodności materiału zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, w tym w szczególności wykonanym podczas kontroli fotografiom i otrzymanego przez pracownika PINB paragonu fiskalnego za zrobione w ww. sklepie zakupy. Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu 26 kwietnia 2019r. przy udziale pełnomocnika inwestorów wykazała jedynie, że w danym dniu obiekt nie był użytkowany. Niemniej jednak, na sporządzonych wówczas zdjęciach wnętrza lokalu na parterze widoczne są te same regały ustawione przy ścianach oraz lodówki, tym razem puste, ale na których – jak wynika z fotografii wykonanych podczas wcześniejszych i późniejszej niezapowiedzianej kontroli z 30 kwietnia 2019r. znajdowały się wyroby alkoholowe.
W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania mocy dowodowej protokołów z kontroli sporządzonych w dniach 5 grudnia 2018 r., 29 stycznia 2019 r., 3 i 30 kwietnia 2019 r.
Mając na uwadze związane z powyższym zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest odnotowanie, że według art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten przyznaje stronom prawo do aktywnego wpływania na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a jednocześnie obliguje je do aktywności w toku postępowania, w tym sensie, aby nie przerzucały one całego ciężaru postępowania na organ je prowadzący (por.: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", Teza 11 do art. 7, LEX/el 2016). Zauważyć należy, że niezależnie od takiego rozumienia reguły wynikającej z art. 7 k.p.a., PINB dla m.st. Warszawy w sytuacji braku aktywności procesowej skarżących, podjął wszelkie czynności niezbędne do ustalenia, czy zachodzą okoliczności determinujące zastosowanie dyspozycji z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, kilkakrotnie przeprowadzając czynności kontrolne w obiekcie skarżących. Przebieg tych kontroli został utrwalony w protokołach oraz na fotografiach. Organ podejmował także próby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, która jednak nie udała się z uwagi na niestawiennictwo skarżących.
Odnosząc się do drugiej grupy zarzutów skargi (pkt 2, 3 i 11 tiret pierwszy), czyli naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie określenia podmiotu, który naruszył obowiązek zaniechania użytkowania bez uzyskania wymaganego pozwolenia, Sąd uznaje za uzasadnione stanowisko Mazowieckiego WINB, że w okolicznościach niniejszej sprawy podmiotami tymi są bez wątpienia inwestorzy – Iwona Ziółkowska i Marek Szajdecki.
Z art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że to inwestor jest zobowiązany zawiadomić o zakończeniu budowy albo złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W związku z tym nie powinno ulegać wątpliwości, że jedynie inwestor może naruszyć art. 54 lub art. 55 ww. ustawy przez przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia o zakończeniu budowy albo bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Tym samym kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być nałożona jedynie na inwestora (zob. wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1400/16; z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2197/15, z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2808/16; wyrok WSA w Opolu z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 480/18).
Inwestorem jest podmiot, któremu w pozwoleniu na budowę zezwolono na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych, czyli podmiot, który jako inwestor został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. W Prawie budowlanym uregulowano również przeniesienie pozwolenia na budowę (art. 40). W razie takiego przeniesienia inwestorem jest podmiot, na który przeniesiono pozwolenie na budowę – w przedmiotowej sprawie są to skarżący. Poza tym przypadkiem, Prawo budowlane nie reguluje innej sytuacji, w której doszłoby do przejścia uprawnień i obowiązków wynikających z pozwolenia na budowę. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dokonując ustalenia podmiotu, na którego nakładana jest kara pieniężna z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, należy mieć na względzie, że nie jest dopuszczalne przeniesienie na inny podmiot uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego na mocy czynności cywilnoprawnej. Uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa administracyjnego mogą być przenoszone na inne podmioty tylko wówczas, jeśli możliwość taka wynika z tych przepisów (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 1400/16).
Dominujący jest zatem pogląd, że adresatem sankcji z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zawsze inwestor, niezależnie nawet od tego, kto faktycznie dysponuje obiektem budowlanym i przystąpił do jego użytkowania (zob. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2168/10 i II OSK 2169/10; z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 204/11; tak też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 699/17).
Niekiedy jednak przyjmuje się, że w świetle art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego inwestor może bronić się argumentami, iż podjął działania, aby zapobiec bezprawnemu użytkowaniu, ale nie w sytuacji, kiedy inwestor świadomie wyzbył się władztwa nad obiektem, a następnie powołuje się na brak możliwości odziaływania na użytkowników (zob. przywołany wyżej wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1400/16).
Do obowiązków inwestora (inwestorów) należy bowiem takie zabezpieczenie obiektu budowlanego, aby przed skutecznym zawiadomieniem o zakończeniu budowy, albo uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, nie doszło do samowolnego przystąpienia do użytkowania przez inne podmioty, wbrew stanowisku inwestora (inwestorów), co mogłoby spowodować wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. O ile zatem inwestor nie wykaże, że przystąpienie do użytkowania miało miejsce z udziałem innych podmiotów, bez zgody i wbrew stanowisku inwestora, karę z art. 57 ust. 7 ww. ustawy należy zawsze wymierzać inwestorowi (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2197/15).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, aby do nielegalnego użytkowania obiektu doszło bezprawnie, wbrew ich woli. Wręcz przeciwnie, ustalenia organu pierwszej instancji wskazują, że użytkownika sklepu monopolowego w obiekcie inwestorów łączy ze skarżącymi stosunek najmu.
Z przedstawionych powodów zarzuty we wskazanym zakresie muszą być uznane przez Sąd za całkowicie chybione.
W skardze (pkt 4-7) podniesione zostały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. 9, art. 10, art. 81, art. 81a k.p.a., w ramach których skarżący podnoszą zaniechanie przez organ poinformowania i umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w tym nie zapoznanie stron z treścią protokołów z kontroli nr: [...],[...],[...],[...].
W tym zakresie przypomnieć trzeba, że inwestor – M. S. był reprezentowany w postępowaniu przed organem pierwszej instancji przez profesjonalnego pełnomocnika, który brał aktywny udział w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, ażeby ww. pełnomocnik domagał się od organu umożliwienia zapoznania się z aktami sprawy. Pomimo, że osoba ta posiadała wiedzę na temat kontroli przeprowadzonych w dniach 5 grudnia 2018 r. i 29 stycznia 2019 r., co wynikało wprost z uzasadnienia postanowienia PINB [...] z [...] lutego 2019 r., uchylonego przez organ na skutek zażalenia ww. pełnomocnika z 8 marca 2019 r. Z materiałów zgromadzonych w toku postępowania nie wynika ponadto, aby pełnomocnikowi M.S. lub drugiemu z inwestorów – I. Z., odmówiono wglądu w akta sprawy.
Skarżący byli zarazem kilkakrotnie wzywani do osobistego stawiennictwa przed organem, celem złożenia wyjaśnień w sprawie, co pozostało bez odpowiedzi z ich strony. I. Z. skorzystała natomiast z prawa do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej instancji, wyjaśniając w piśmie z 29 kwietnia 2019 r. przyczyny, z powodu których występuje w sprawie jako inwestor, tzn. ze względu na potrzebę uzyskania koncesji na sprzedaż alkoholu w sklepie zlokalizowanym w budynku przy ul. Garwolińskiej 5, chcąc kontynuować działalność rodziców.
Powyższe, w przekonaniu Sądu nie daje podstaw do uznania, że stronom utrudniono bezzasadnie dostępu do akt sprawy i nie zapewniono im prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Odnosząc się z kolei do zarzutu (pkt 9 petitum skargi) dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 59f ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, poprzez błędne określenie kategorii obiektu, a tym samym wysokości naliczonej kary, wymaga zauważenia, że zarzut ten nie został w skardze szerzej uzasadniony.
W sprawie nie jest sporne, że obiekt realizowany przez skarżących ma charakter budynku handlowo-usługowego, co wynika wprost z decyzji Prezydenta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Jak już natomiast wcześniej wyjaśniono, zaliczenie obiektów do określonej kategorii następuje zgodnie z załącznikiem do ustawy - Prawo budowlane. Tak też organy zasadnie zaliczyły obiekt do kategorii XVII, w której mieszczą się wszelkiego rodzaju budynki handlu, gastronomii i usług, takie jak np. sklepy.
Zgodnie zaś z art. 59f ust. 1-4 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.
W związku z powyższym, w odniesieniu do części parteru tymczasowego obiektu handlowo-usługowego przy ul. Garwolińskiej 5 w Warszawie, użytkowanego jako sklep monopolowy, organ przyjął:
"k" = 15,0 (współczynnik kategorii obiektu budowlanego) - kategoria budynku XVII,
"w" = 1,0 (współczynnik wielkości obiektu budowlanego zgodnie z załącznikiem do ustawy)
"s" = 500,00 zł x 10 (stawka opłaty 500.00 zł podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego).
W sumie daje to kwotę 75 000 zł (15,0 x 1,0 x 500,00 zł x 10 = 75 000 zł), która odpowiada wysokości kary nałożonej na skarżących.
Autor skargi zarzuca dalej naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie doręczenia decyzji PINB dla [...] sprzecznie z art. 40 § 2 k.p.a., tj. bez uwzględnienia ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Nie uszło jednak uwadze Sądu, że według akt sprawy pełnomocnictwo do reprezentowania w przedmiotowym postępowaniu inwestora – I. Z., zostało przedłożone przez radcę prawnego T. K. dopiero przy piśmie z dnia 8 maja 2019 r. (wpływ do PINB [...] w dniu 13 maja 2019 r.), a więc już po wydaniu postanowienia organu pierwszej instancji z 7 maja 2019 r., doręczonego ww. stronie 13 maja 2019 r. Z tego powodu, nie sposób zarzucić organowi, że skarżone postanowienie zostało nieprawidłowo skierowane bezpośrednio do I. Z., a nie ustanowionego później pełnomocnika.
Rację mają natomiast skarżący podnosząc, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji w imieniu M. S. działał już radca prawny T. K., którego umocowanie wynikało z reprezentowania ww. inwestora jeszcze w postępowaniu prowadzonym wobec E. i M. S.. Pomimo tego, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. postanowienia, zostało ono błędnie doręczone bezpośrednio do rąk inwestora.
Tym niemniej nie budzi wątpliwości fakt, że postanowienie PINB dla [...] z [...] maja 2019 r. ostatecznie zostało przekazane pełnomocnikowi skarżących, albowiem osobiście wniósł On w ustawowym terminie zażalenie na to rozstrzygnięcie organu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie przyjmuje się, że nie można negować faktu doręczenia pisma stronie i wywodzić stąd konieczności ponownego doręczenia pisma pełnomocnikowi, jeżeli pełnomocnik przed doręczeniem mu pisma dokonał w terminie określonych czynności procesowych warunkowanych przez pismo doręczone stronie, a w konsekwencji nie pojawiły się dla strony ujemne skutki procesowe w wyniku nieprawidłowego doręczenia pisma (zob. postanowienie NSA z 3 grudnia 2010 r., I OSK 1940/10, LEX nr 741606).
Przepis art. 40 § 2 k.p.a. ma bowiem pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego określonych czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi.
W rozpoznawanej sprawie należy uznać, że takie skutki nie dotknęły strony, bowiem skarżący po bezpośrednim otrzymaniu postanowienia, w dniu 20 maja 2019r. działając przez ustanowionego pełnomocnika wnieśli skargę bez uchybienia ustawowego 7-dniowego terminu, określonego w przepisach k.p.a. Pełnomocnik skarżących wniósł – sporządzone w dniu 20 maja 2019 r. przez siebie zażalenie, a zatem jest oczywiste, że treść zaskarżonego postanowienia była mu znana, co najmniej w tym dniu. Nie można zatem uznać, iż strony w tym przypadku poniosły ujemne skutki procesowe związane z prawem zaskarżania postanowienia PINB dla [...] przez to, że postanowienie zostało doręczone zarówno im bezpośrednio, jak i następnie ich pełnomocnikowi (por: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 136/06 - Lex 319187; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 640/08 - Lex 569684; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1648/09 i powołane tam orzecznictwo - Lex 577321).
Brak jest przy tym wątpliwości co do prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi skarżących postanowienia [...] WINB, utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach postępowania drugoinstancyjnego).
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organy art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a. (zarzuty z pkt 11 tiret drugi skargi). Wbrew argumentacji skarżących organy obu instancji uzasadniły swoje postanowienia prawidłowo, w sposób odpowiadający dyspozycji art. 107 § 3 i art. 124 k.p.a.
Skarżący uznają, że [...] WINB nie odniósł do wszystkich zarzutów wyartykułowanych w zażaleniu na postanowienie PINB dla [...].
W ocenie Sądu, przyjęty przez organ drugiej instancji sposób wykazania naruszenia prawa i wyjaśnienie stronom motywów zapadłego rozstrzygnięcia, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie odpowiada w pełni zasadom, wyrażonym w art. 6 i 7 k.p.a., a ponadto art. 8 § 1 i art. 9 i 11 k.p.a. Skarżący, podobnie zresztą jak w skardze do tutejszego Sądu, podnosili szereg zarzutów natury procesowej, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Tym niemniej, należy dostrzec, że w gruncie rzeczy zarzuty te sprowadzają się do kwestionowania zasadniczych dla sprawy kwestii, tzn.: prawidłowego ustalenia faktu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu, podmiotów odpowiedzialnych za to naruszenie, zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się w sprawie oraz poprawnego określenia wymiaru kary. Dlatego też organ drugiej instancji, choćby z uwagi na zasadę ekonomiki procesowej i tak jak czyni to Sąd w niniejszym uzasadnieniu, odnosi się do ww. istoty i kategorii zarzutów skarżących, a nie do każdego z nich osobna. Oznaczałoby to bowiem wielokrotne powielanie tożsamej argumentacji, co niewątpliwie uznać trzeba za zbyteczne i bezprzedmiotowe.
W konsekwencji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też naruszenia reguł postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a skarga nie okazała się zasadna.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło