I FZ 21/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 841/19 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Naczelnika [...] z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 25 listopada 2019 r., sygn. I SA/Gl 841/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na wniosek O. sp. z o.o. z siedzibą w T.(dalej: "Spółka", "strona" lub "skarżąca) - odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika [...] (dalej "organ" lub "organ podatkowy") z 4 kwietnia 2019 r. w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2017 r. 2. Pismem z 9 grudnia 2019 r. pełnomocnik wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o zmianę tego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a ewentualnie o jego uchylenie. Pełnomocnik Spółki nie wskazał przy tym konkretnych przepisów, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie. W ocenie pełnomocnika Sąd a quo błędnie uznał, że skarżący nie dołączył do wniosku dokumentów finansowych Spółki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż dokumenty te znajdowały się w aktach o przyznanie prawa pomocy. W świetle przedstawionych dowodów oczywistym było zatem, że egzekucja zobowiązania podatkowego nie pozostanie bez wpływu na działalność i płynność finansową Spółki, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego podlegało oddaleniu. 3.2. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienia NSA: z 29 stycznia 2020 r., I FZ 259/19; z 3 października 2019 r., I FZ 190/19; z 3 października 2011 r., I FSK 1427/11; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09 - wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). 3.3. Tymczasem wniosek strony złożony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie zawierał uzasadnienia. W konsekwencji uzasadnienie wniosku powołane jako uzasadnienie zażalenia nie mogło stanowić wzorca kontroli dla orzeczenia Sądu pierwszej instancji w postępowaniu zażaleniowym w zakresie przyznania ochrony tymczasowej. Po pierwsze dlatego, że zażalenie nie jest środkiem służącym do powołania lub przytoczenia po raz pierwszy w sprawie danej argumentacji bądź uzupełnienia złożonego materiału dowodowego. Zażalenie stanowi bowiem środek odwoławczy od orzeczenia Sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia. W zażaleniu skarżący wykazuje zatem, że Sąd pierwszej instancji dokonał w jego sprawie błędnego rozstrzygnięcia, mając na uwadze obowiązujące w sprawie przepisy prawa i treść wniosku, który - w tym przypadku - nie zawierał uzasadnienia. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku przeczyłaby funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek (por. postanowienia NSA: z 29 stycznia 2020 r.,I FZ 259/19; z 30 maja 2019 r. I FZ 114/19; z 26 lipca 2017 r., II FZ 410/17; z 22 czerwca 2017 r., I FZ 114/17; z 14 lutego 2017 r., II FZ 4/17; z 4 marca 2016 r., II FZ 26/16). Po wtóre nie można też tracić z pola widzenia tego, że decyzja sądowego stosowania prawa - podejmowana w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu (zgodnie art. 61 § 3 p.p.s.a.) - pozostawiona została dyskrecjonalnemu uznaniu Sądu, do którego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej został skierowany. Świadczy o tym wyrażenie "sąd może", którym posłużył się ustawodawca w omawianym przepisie (zob. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek (red.), wyd. 6, Warszawa 2016, art. 61). Z tych przyczyn dokonanie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia o charakterze fakultatywnym, a na dodatek przez pryzmat przesłanek, które nie zostały poddane ocenie Sądu pierwszej instancji należy uznać za nieuzasadnione. 3.4. Niezależnie już od powyższego, za nieuzasadnione i de facto gołosłowne należy uznać także same zarzuty zażalenia. Wbrew bowiem przekonaniu pełnomocnika Sąd pierwszej instancji miał na uwadze dowody załączone do akt postępowania o przyznanie prawa pomocy - czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie podnosząc dwie kolejne kwestie, które umknęły pełnomocnikowi. Po pierwsze, że przesłanki obu postępowań są rozłączne i w przypadku postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej przesłanki dla przyznania tej ochrony wymagają ściślejszej konkretyzacji w materiale dowodowym, niż wymaga tego przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z 3 października 2019 r., I FZ 190/19; z 13 grudnia 2018 r., II FZ 680/18). Po drugie, że pełnomocnik nie stworzył Sądowi a quo nawet podstaw aby przychylić się do złożonego wniosku, skoro wniosek ten nie został uzasadniony. W tym drugim przypadku jest to o tyle niezrozumiałe, że pełnomocnik w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie wprost zarzucił, że przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd a quo były oczywiste. W tych okolicznościach sporządzenie zwięzłego choćby uzasadnienia wniosku nie powinno sprawić trudności pełnomocnikowi profesjonalnemu. Zwłaszcza, że art. 61 § 3 p.p.s.a. dla jego zastosowania wymaga jedynie uprawdopodobnienia zaistnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie udowodnienia takiego stanu rzeczy. 3.5. Z obu tych względów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, których strona upatruje w wykonaniu decyzji organu podatkowego. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącej, powołany przepis nie nakłada na Sąd obowiązku poszukiwania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy hipotetycznym stanem rzeczy, a ogólną sytuacją majątkową strony domagającej się ochrony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a.; ani tym bardziej udowodnienia przez Sąd braku przesłanek, o których mowa w tym przepisie (por. postanowienia NSA: z 29 stycznia 2020 r. I FZ 241/19; z 3 października 2019 r., I FZ 190/19; z 26 sierpnia 2014 r., II FSK 998/14; z 13 listopada 2014r., II FZ 1504/14; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09). Tego natomiast w niniejszej sprawie najwyraźniej oczekiwała skarżąca pozostawiając Sądowi pierwszej instancji uzasadnienie przesłanek dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 3.6. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3