I SA/Wr 980/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-10-08

Skład orzekający: Dagmara Dominik – Ogińska, Piotr Kieres, Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy, lub nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ponieważ nie wykazał on przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie udowodnił, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub postępowanie układowe, ani że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, ani też nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości. Twierdzenia o dobrej kondycji finansowej spółki opierały się na nierzetelnych księgach, a sam skarżący nie wykazał należytej staranności w celu uniknięcia odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki A sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu VAT za okres czerwiec-wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu i przepisów Prawa upadłościowego, a także naruszenie zasady czynnego udziału i niedokładne ustalenie sytuacji finansowej spółki. Skarżący twierdził, że spółka była w dobrej kondycji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Protokolant: referent Paweł Poźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do września 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę: oddala skargę w całości. 1. Postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi M. L. (dalej: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS, organ podatkowy II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS, organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] października 2018 r. nr [...] orzekająca o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu A spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, NIP [...] (dalej: Spółka), za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za miesiące czerwiec-wrzesień 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT za miesiące czerwiec-wrzesień 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł. 1.2. W dniu [...] sierpnia 2018 r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego wobec M. L. w sprawie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu A Sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu VAT za miesiące czerwiec-wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. L. jako członka zarządu spółki A sp. z o.o. za zaległości podatkowe wskazane powyżej. Zaległości podatkowe Spółki powstały w wyniku postępowań kontrolnych przeprowadzonych przez Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego we W.. W związku z brakiem zapłaty zobowiązań przez Spółkę, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości Spółki celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, które okazało się bezskuteczne. W terminach płatności ww. zobowiązań Spółki Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu, co miało miejsce od dnia [...]2012 r. do dnia [...] 2014 r. Skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu zobowiązany był kontrolować sytuację finansową Spółki oraz podejmować działania mające na celu ratowanie bytu gospodarczego reprezentowanego podmiotu oraz ochronę jej wierzycieli. W okresie płatności zobowiązań podatkowych zarząd Spółki nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również nie zostało wszczęte postępowanie układowe, pomimo iż w ocenie organu podatkowego pierwszej instancji istniały ku temu ustawowe przesłanki. W związku z powyższym, NUS uznał odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku VAT za okres od czerwca do września 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. 1.3. Na skutek wniesionego odwołania, organ odwoławczy wydał w dniu [...]września 2019 r. decyzję, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ odwoławczy dokonał ponownej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. DIAS stwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy I instancji w odniesieniu do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Strony odwołującej się za zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zrealizowane zostały wszystkie przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności solidarnej Strony, w związku z czym organ odwoławczy zobligowany był zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zaskarżył w całości powołaną na wstępie decyzję organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 w zw. z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: O.p.) poprzez przyjęcie, iż istnieją podstawy do przyjęcia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki A Sp. z o.o., podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka była w dobrej sytuacji finansowej, podczas gdy Prezesem Zarządu był Skarżący; - przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112; dalej: p.u.n.), tj. uznanie, iż w niniejszej sprawie były podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego wynika, iż spółka była w dobrej kondycji finansowej; - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. niedokładne ustalenie sytuacji finansowej spółki w 2013 r. oraz niepowołanie biegłego z zakresu rachunkowości do oceny stanu finansowego spółki we wskazanym okresie. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, Skarżący w trakcie postępowania podatkowego prowadzonego przed organami podatkowymi obu instancji nie wykazał skutecznie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. DIAS wskazał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego Spółka winna była zgłosić najpóźniej w dniu 14 stycznia 2014 r., tj. 14 dni od dnia 31 grudnia 2013 r., kiedy to zobowiązania A Sp. z o.o. przekroczyły wartość jej majątku. Skarżący funkcję Prezesa Zarządu Spółki pełnił natomiast nieprzerwanie od [...] 2012 r. do [...] 2014 r. 2.3. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2020 r. Skarżący powtórzył argumentację o dobrej kondycji finansowej Spółki oraz naruszenie zasady czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest bezzasadna. 3.2. Przedmiotem sporu między stronami jest orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. z tytułu VAT za miesiące czerwiec-wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżący kwestionuje wydanie decyzji w ww. zakresie odwołując się do dobrej kondycji finansowej Spółki. Stanowiska tego nie podziela organ odwoławczy. 3.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W myśl art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązania podatkowe za okresy czerwiec-wrzesień 2013 r. przedawniłyby się z upływem 31 grudnia 2018 r. Jednakże w sprawach doszło do zawieszenia biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie przez Prokuraturę Regionalną, we W. w dniu [...] śledztwa (sygn. [...]) w sprawie o przestępstwa skarbowe z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks, art. 61 § 1 kks, art. 62 § 2 kks i art, 76 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks, art. 9 § 3 kks oraz art. 77 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r., poz. 1047), związane z niewykonaniem ww. zobowiązań. Zawiadomienie w trybie art. 70c O.p. zostało doręczone kuratorowi Spółki. 3.4. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Naczelnik D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. określił A sp. z o.o. zobowiązania podatkowe za miesiące czerwiec – wrzesień 2013 r. z tytułu VAT na łączną kwotę [...] zł (decyzja doręczona kuratorowi Spółki). Z uzasadnienia decyzji wynika, że w 2013 r. Spółka dokonywała fikcyjnego obrotu katodami metali, w tym miedzi i niklu, działając w ramach tzw. karuzeli podatkowej, wystawiała faktury nieodzwierciedlające rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych. Zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT powstaje z mocy prawa na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 O.p. Powołany przepis wskazuje bowiem, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Stąd też wydana na podstawie art. 21 § 3 O.p. decyzja określająca zobowiązania podatkowe, w istocie koryguje zobowiązania, które zostały wykazane uprzednio w deklaracjach podatkowych (por. uchwała NSA składu 7 sędziów z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, CBOSA). Postępowanie w przedmiocie wymiaru zobowiązań podatkowych jest postępowaniem odmiennym od postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu przewidzianej w treści art. 116 O.p. Stąd też podnoszone przez Skarżącego na rozprawie twierdzenia, że gdyby został dopuszczony do postępowania wymiarowego to przedstawiłby informacje, które dotyczą sprawy jawią się jako nieprzekonywujące. Skarżący nie wskazuje o jakie konkretnie informacje chodzi a zważywszy na ustalenia organów podatkowych w kwestii uczestnictwa Spółki w procederze tzw. karuzeli podatkowej musiałoby to oznaczać przedstawienie szeregu kluczowych dowodów, a nie tylko wskazywanie na protokół czynności sprawdzających jednego z kontrahentów. 3.5. Warto jest podkreślić, że kontrola Sądu dotyczy legalności powoływanej na wstępie decyzji organu odwoławczego dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki A a nie decyzji określającej zobowiązania Spółki. Stosownie do treści art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W myśl art. 116 § 4 O.p. przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. 3.6. Należy zwrócić uwagę na utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie przesłanki pozytywne z art. 116 O.p. (tzn. pełnienie funkcji członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki), natomiast wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu (por. np. wyroki NSA z dnia: 5 marca 2015 r., II FSK 249/13; 6 maja 2016 r., II FSK 1771/14; 25 października 2016 r., II FSK 2557/14, CBOSA). W sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe udowodniły spełnienie obydwu przesłanek pozytywnych takiej odpowiedzialności. Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu A spółka z o.o. nieprzerwanie od dnia [...] 2012 r. do dnia [...] 2014 r. a zatem w czasie kiedy powstały ww. zaległości Spółki za okresy czerwiec-wrzesień 2013 r. Organy stwierdziły bezskuteczność egzekucji – postanowienie NUS z dnia [...] lutego 2017 r. umarzające postępowanie egzekucyjne przeciwko A Sp. z o.o. (szczegółowe okoliczności wskazane na s. 12 zaskarżonej decyzji). Spełnienia tych dwóch przesłanek Skarżący nie kwestionuje. 3.7. Odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu jest możliwe jedynie w przypadku, gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości bądź, że niezgłoszenie takich wniosków nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Skarżący zaś nie spełnił tych przesłanek. Po pierwsze, w toku postępowania Skarżący nie współpracował z organami podatkowymi, pomimo, że działał przez profesjonalnego pełnomocnika. Po drugie, skarga została sporządzona w sposób lakoniczny i na tyle ogólny, że nie sposób jest odnaleźć w niej argumentów przemawiających za spełnieniem przesłanek egzoneracyjnych. Nie jest wystarczające twierdzenie, że Spółka była w dobrej kondycji finansowej w sytuacji, gdy księgi podatkowe w oparciu o które sporządzono bilans uznano za nierzetelne. 3.8. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie przyjmuje się powszechnie, że właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać poprzez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności, użytego w p.u.n. i wskazanych w tej ustawie terminów, oznaczonych dla upadłego (jego organów) do zgłoszenia wniosku o upadłość (por. np. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2020 r. II FSK 112/20; 4 września 2019 r., II FSK 3090/17 oraz 3 marca 2017 r., II FSK 807/17, CBOSA; R. Dowgier, pkt 1 do art. 116 w L. Leonard (red.), G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, publ. SIP LEX/el. 2020). Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowił art. 11 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2). Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Dla określenia stanu niewypłacalności osoby prawnej istotne jest zarówno to, czy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.n.), jak i to, czy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.n.). Inaczej mówiąc podmioty te są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. Pamiętać należy, że dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych niezbędne jest, by zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wskazanej wartości granicznej, gdyż w przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym. Podkreślenia także wymaga, że wstanie prawnym, który obowiązywał do 31 grudnia 2015 r. bez znaczenia było jak duże jest przekroczenie sumy zobowiązań nad wartością aktywów, a także przez jak długi okres stan ten się utrzymuje. Pamiętać należy, że każda z dwóch przyczyn ogłoszenia upadłości wskazanych w art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n. ma samodzielny charakter, a to oznacza, że nie dysponujący dostatecznym majątkiem dany podmiot może zostać uznany za niewypłacalny nawet wówczas, gdy będzie regulował swoje wymagalne zobowiązania pieniężne. W literaturze wskazuje się, że tzw. nadmierne zadłużenie jako przesłanka niewypłacalności z art. 11 ust. 2 p.u.n. uzasadniona jest potrzebą ochrony wierzycieli, gdyż osoby prawne po likwidacji masy upadłości ulegają likwidacji, a niezaspokojeni w postępowaniu upadłościowym wierzyciele nie mogą już uzyskać zaspokojenia w inny sposób (por. R. Adamus, pkt 16 do art. 11 w J. Witosz (red.), A. Witosz (red.), R. Adamus, H. Buk, D. Chrapoński, P. Dragon, L. Guza, W. Klyta, S. Ociessa, A. Pokora, L. Zieliński, Praw upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Wyd. V, publ. SIP LEX, LexisNexis 2014). W stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. formułowano de lege ferenda model regulacji nadmiernego zadłużenia, aby dotyczyła ona tylko takiego stanu majątkowego, który będzie zagrażał niewykonywaniem zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie (por. R. Adamus, pkt 23 do art. 11 w op. cit.). Bez znaczenia wobec tego było do 31 grudnia 2015 r. o jaką wielkość graniczną przekroczone zostało tzw. nadmierne zadłużenie osoby prawnej (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r., II FSK 1392/18, CBOSA). Ponadto, rozważając kryterium braku winy, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) powinna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., II FSK 587/10, CBOSA). Jednocześnie powtórzyć należy, że ciężar wykazania wspomnianej przesłanki spoczywa na skarżącym. Członek zarządu nie może domagać się od organów podatkowych by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na jego korzyść. W tym kontekście niezgłoszenie upadłości na skutek subiektywnej oceny, że właściwym czasem do zgłoszenia takiego wniosku był inny okres, nie może być zaaprobowane jako zachowanie osoby starannej w dbaniu o swoje interesy (por. wyroki NSA z dnia 30 marca 2017 r., II FSK 583/15 oraz z dnia 10 kwietnia 2018 r., II FSK 2400/17, CBOSA). Sąd uznał, że zasadną była wywiedziona przez organ odwoławczy konkluzja, że w sprawie zaistniała zarówno przesłanka z art. 11 ust. 1 p.u.n. oraz z art. 11 ust. 2 p.u.n. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że co się tyczy przesłanki z art. 11 ust. 1 p.u.n. wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego, Spółka musiała zgłosić najpóźniej w dniu [...] października 2013 r. (14 dni po terminie płatności VAT za miesiąc sierpień 2013 r. który upływał w dniu 25 września 2013 r.). Termin ten organ odwoławczy przyjął w oparciu o trzy nieuregulowane z rzędu zobowiązania Spółki tj. z tytułu VAT za czerwiec 2013 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2013 r. w wysokości [...] zł i sierpień 2013 r. w wysokości [...] zł. Natomiast co się tyczy przesłanki z art. 11 ust. 2 p.u.n. wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego, Spółka winna zgłosić najpóźniej w dniu 14 stycznia 2014 r, (14 dni od 31 grudnia 2013 r. gdy zobowiązania A sp. z o.o. przekroczyły wartość jej majątku). Zauważono, że zobowiązania A sp. z o.o. na koniec 2013 r. przekraczały wartość jej majątku. Z bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2014 r. wynikało, iż według stanu na koniec poprzedniego roku obrotowego, tj. 31 grudnia 2013 r.: zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły [...] zł; aktywa trwałe i obrotowe spółki łącznie wynosiły [...] zł. Co więcej wspomniany bilans został sporządzony na podstawie ksiąg podatkowych, które organ podatkowy pierwszej instancji uznał za nierzetelne. Trudno zatem przyznać rację Skarżącemu, że kondycja Spółki była bardzo dobra, skoro tak naprawdę owo ogólne stwierdzenie opiera Skarżący na bilansie, który sporządzono na podstawie ksiąg uznanych za nierzetelne. Niewątpliwie też Skarżący jako osoba odpowiedzialna za działalność Spółki powinien mieć świadomość co do braku zapłaty zaległości podatkowych w VAT wynikających z deklaracji podatkowych. Skoro kondycja finansowa Spółki, jak twierdzi, była dobra, to dlaczego Spółka nie regulowała na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych. Co więcej z akt egzekucyjnych Spółki wynika, iż w lipcu 2016 r. wierzyciele z N. zwrócili się do polskiego organu egzekucyjnego o wyegzekwowanie kwot podatku m.in. VAT na łączną kwotę [...] zł (płus odsetki). Tytuły wykonawcze obejmowały zobowiązania powstałe począwszy od stycznia 2013 r. Na uwagę zasługuje to, iż [...] organy podatkowe nie wyegzekwowały z ewentualnego majątku Spółki należnych zobowiązań, jak również, wysokość zobowiązań z tytułu nieuregulowanych podatków wobec [...] organów podatkowych, oraz fakt, iż przewyższają one wysokość posiadanego majątku wg. stanu na 31 grudnia 2013 r. wykazanego w bilansie sporządzonym za 2014 r., w którym wykazano stan na koniec poprzedniego roku obrotowego tj. 2013 r. (ostatnie sprawozdanie złożone przez Spółkę). Skarżący nie potrafił powyższym ustaleniom przeciwstawić żadnych argumentów świadczących, że nie mógł przy dochowaniu należytej staranności zdobyć wiedzy o rzeczywistej sytuacji spółki, ewentualnie, że istniały inne niezależne od niego przeszkody, które uniemożliwiły złożenie wniosku o upadłość spółki. Ponadto zasady doświadczenia życiowego nie pozwalają Sądowi przyjąć, że Skarżący nie miał świadomości procederu dokonywanego przez Spółkę. Na ocenę sprawy nie mogły mieć wpływu późniejsze okoliczności choroby Skarżącego. Mając na względzie powyższe w sprawie nie doszło do naruszenia art. 116 O.p. i art. 11 p.u.n. 3.9. Chybionym jest również zarzut braku powołania biegłego z zakresu rachunkowości do oceny stanu finansowego Spółki we wskazanym okresie. Kwestia ustalenia stanu niewypłacalności spółki należy do organu podatkowego i nie wymaga specjalistycznej wiedzy księgowej. Przeprowadzenie dowodu z biegłego ma służyć nie tyle wykazaniu okoliczności związanych z brakiem winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, ale ma potwierdzać subiektywne przekonania Skarżącego co do stanu finansów spółki w chwili powstania zobowiązań. Tymczasem brak wiedzy o sytuacji ekonomicznej Spółki nie jest okolicznością wyłączającą winę członka zarządu za zobowiązania Spółki. W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy został zebrany z należytą starannością, był kompletny i pozwalał organom podatkowym na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto w sposób właściwy, wypełniający standardy ustawowe, zostało sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił w sposób kompleksowy zasady odpowiedzialności Skarżącego, jak również odniósł się do zarzutów sformułowanych przez jego pełnomocnika w toku postępowania odwoławczego. Tym samym organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze zasad wynikających z art. 122 O.p. i art. 197 O.p. czy art. 121 § 1 O.p. 3.10. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło