I OSK 1502/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, złożony w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, ale po wejściu w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 4 kwietnia 2019 r. (wprowadzającej 12-miesięczny termin na złożenie wniosku od dnia wejścia w życie tej ustawy), został złożony w terminie, jeśli bieg terminu do złożenia wniosku został zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony przez J.O. w dniu 23 lipca 2020 r. został złożony w terminie. Sąd stwierdził, że przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19, który zawieszał bieg terminów administracyjnych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, miał zastosowanie od dnia 14 marca 2020 r., mimo że wszedł w życie 31 marca 2020 r. W związku z tym, bieg 12-miesięcznego terminu na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości, który rozpoczął się 14 maja 2019 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r.), został zawieszony od 14 marca 2020 r., a zatem wniosek złożony 23 lipca 2020 r. nie był spóźniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.O. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, złożonego w dniu 23 lipca 2020 r. Starosta Radomski i Wojewoda Mazowiecki odmówili wszczęcia postępowania, uznając, że uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasło z powodu upływu 20-letniego terminu od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając wniosek za złożony w terminie. Gmina Miasta Radomia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19) oraz przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Gminy Miasta Radomia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Radomia, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 280/21, w sprawie ze skargi J. O., na postanowienie Wojewody Mazowieckiego, z dnia 11 lutego 2021 r. nr 8/R/2021, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, , oddala skargę kasacyjną., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r., sygn. VIII SA/Wa 280/21 po rozpoznaniu skargi J.O. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 lutego 2021 r. nr 8/R/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Radomskiego z 30 grudnia 2020 r. nr GKM-II.6821.195.2020.JL (pkt 1) oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz J.O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina Miasta Radomia, zarzucając Sądowi pierwszej instancji: 1. Naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 136 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 z późn. zm.) w związku z art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020, 1842 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że J.O. złożył wniosek z zachowaniem terminu, a w konsekwencji nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z powodu wygaśnięcia uprawnienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; b) art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020, 1842 z późn. zm.) w związku z art. 101 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568 z późn. zm.) w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez uznanie retroaktywnego charakteru przepisu art. 15 zzr ust. 1 wbrew regulacjom ww. ustawy z dnia 31.03.2020 r., tj. błędne zastosowanie ww. przepisu do stanu, który miał miejsce przed jego wejściem w życie, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz; c) art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1461) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przypisaniu samemu sobie, tj. sądowi orzekającemu, kompetencji do nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej wbrew regulacjom tego aktu i zastosowanie tak błędnie zinterpretowanego przepisu przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie; 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i zastosowanie środka w postaci uchylenia postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 11.02.2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Radomskiego z dnia 30.12.2020 r. - wskutek uprzedniego dokonania przez sąd orzekający nieuprawnionych ustaleń dot. zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego wyroku, polegające na przypisaniu - wbrew faktom - organowi administracji orzekającemu w sprawie, że organ ten uznał, iż bieg terminów przedawnienia uległ zawieszeniu do 14 maja 2020 roku, a nie do dnia 23 maja 2020 r. podczas gdy organy obu instancji w swoich orzeczeniach wskazały, że: "Zawieszenie biegu terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego trwało od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r." - str. 3 akapit piaty zdanie drugie postanowienia Wojewody Mazowieckiego oraz str. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze postanowienia Starosty Radomskiego; Żądaniem skargi kasacyjnej objęto zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi J.O., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu. Wniesiono o zasądzenie od uczestnika kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wyjaśnienie motywów wydanego rozstrzygnięcia wymaga poczynienia uwagi porządkującej, a mianowicie sprawa niniejsza jest kolejną ze spraw dotyczących wniosków, którymi w dniu 23 lipca 2020 r. J.O. zwrócił się o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Pierwszy z wniosków, które J.O. złożył 23 lipca 2020 r. dotyczył działek nr C i D. Sprawy zainicjowanej tym wnioskiem - złożonym 23 lipca 2020 r. - dotyczyła skarga kasacyjna, którą rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. I OSK 1776/21, przesądzając, że wniosek J.O. został złożony w terminie i nie było podstaw do zastosowania art. 136 ust. 7 u.g.n. z uwagi na wygaśnięcie uprawnienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z uwzględnieniem oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu powyżej przywołanego wyroku Sąd rozpoznał również zarzuty skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie, która dotyczy wniosku J.O. również - złożonego 23 lipca 2020 r. - a dotyczącego działek nr C i D. Niezasadnie Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 15 zzr ust. 1 ustawy COVID . W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.", poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Kwestię wygaśnięcia uprawnień dotyczących zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. reguluje obowiązujący od dnia 14 maja 2019 r. przepis art. 136 ust. 7 u.g.n., dodany przez art. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r. poz. 801). Stanowi on, że uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2. Zasadą zatem jest, że jeżeli w ciągu 20 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nastąpi sytuacja, gdy w świetle art. 137 u.g.n., nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, to osoby uprawnione mogą złożyć wniosek o zwrot niezależnie od tego, czy organ podjął czynności, o których mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n. Wskazać jednakże trzeba, że mocą art. 2 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. wprowadzono zmiany w ustawie o gospodarce nieruchomościami, w tym dokonano modyfikacji normy wynikającej z art. 136 ust. 7 u.g.n. poprzez przyjęcie, że w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n., upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej albo gdy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że działka o nr X (aktualnie działki nr A, B, C, D), położone na terenie [...] gm. [...] została wywłaszczona decyzją Naczelnika Gminy [...] z 30 października 1979 r. Niekwestionowane w sprawie pozostaje, że upływ terminu 20 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna nastąpił jeszcze przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Wobec tego zaktualizowała się dyspozycja art. 2 ustawy zmieniającej, określająca termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez 12 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, tj. do 14 maja 2020 r. W dniu 8 marca 2020 r., w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dalej powoływana jako "uCOVID-19". Ustawodawca zdecydował powołanym aktem prawnym o wprowadzeniu szczególnych rozwiązań, umożliwiających podejmowanie działań minimalizujących zagrożenie dla zdrowia publicznego, które miały stanowić uzupełnienie podstawowych regulacji. Z dniem 31 marca 2020 r. dokonano, na podstawie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) zmian w ww. ustawie z dnia 2 marca 2020 r. poprzez dodanie m.in. art. 15zzr ust. 1 w brzmieniu: w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; 3) przedawnienia; 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W powołanym przepisie ustawodawca określił więc, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg. Powołany art. 15zzr ust. 1 został dodany do ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r., która w tym dniu weszła w życie. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) i obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 490). Stan epidemii ogłoszono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020r. poz. 491). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów. Fakt wejścia w życie powyższej regulacji z dniem 31 marca 2020 r. oznacza, że od tego momentu na przyszłość możliwe jest powoływanie się na skutki prawne, które norma ta wiąże z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", a zwłaszcza brak podstaw do twierdzenia, że doszło do sytuacji działania prawa wstecz w sposób niezgodny z zasadami demokratycznego państwa prawnego. W polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów - Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Retrospektywne wiązanie skutków prawnych z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" pozostaje w związku z potrzebą gwarancji prawa do sądu w sytuacji nadzwyczajnej i jako takie nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Przyjęcie wykładni gdzie ograniczono by moc obowiązującego przepisu art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 maja 2022 r. sygn. I OSK 1776/21, że chociaż powołany przepis art. 15zzr ust. 1 wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r. to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał w nim, że nierozpoczęcie biegu terminów jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Skoro stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej. Prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, ze intencją ustawodawcy było nadanie przepisowi art. 15zzr ust. 1 charakteru retroaktywnego. Niezasadnie Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów - Dz. U. z 2019 r. poz. 1461. W polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów - Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Retrospektywne wiązanie skutków prawnych z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" jako takie nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Zważywszy na okoliczności sprawy przywołać należy stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku o sygn. I OSK 1776/21, wyjaśniając, że pogląd odnoszący się do przedstawionego zakresu czasowego zawieszenia i braku rozpoczęcia terminów w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19, prezentowany był wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.m.in. wyroki z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3191/21, z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3068/21 i III OSK 3113/21, z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3119/21 i III OSK 3153/21, a także postanowienia z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II FZ 364/20, II FZ 365/20 i II FZ 366/20, z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt I GSK 1002/20, z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II GZ 258/20, z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II OZ 738/20, z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 892/20, z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II FZ 360/20 i II OZ 762/20, z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. akt II GZ 360/20 i II GZ 368/20, z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OZ 99/21 i III OSK 3570/21, z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. akt III FZ 181/21, z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II OZ 137/21, z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OZ 283/21, z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt III FZ 276/21, z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt I GZ 191/21, wyrok NSA z dnia 5 października 2021 r. I OSK 457/21) i choć orzeczenia te odnosiły się do wykładni art. 15zzs ust. 1 specustawy koronawirusowej w zakresie ustalenia zawieszenia i braku rozpoczęcia biegu terminów w postępowaniach sądowych, to z uwagi na praktycznie tożsame rozwiązania przyjęte w art. 15zzs ust. 1 i art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, prezentowane w nich stanowisko ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast poglądu przedstawionego w postanowieniach z dnia 6 października 2020 r. sygn. akt II OZ 700/20, z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II OZ 725/20, z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt I OZ 602/20, z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II OZ 950/20, z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt I GZ 318/20, z dnia 22 stycznia 2021 r. sygn. akt II OZ 2/21 oraz z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt I FZ 282/20, w których przyjęto, że w przypadku, gdyby intencją ustawodawcy było nadanie ustawie zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. mocy wstecznej również w zakresie, w jakiej jej przepisy statuują wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, zostałoby to wprost sformułowane w art. 101 tej ustawy. W związku z powyższym należy uznać, że skoro zawieszenie terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nastąpiło z dniem 14 marca 2020 r., a nie od 31 marca 2020 r. to wniosek J.O. został złożony w terminie i nie było podstaw do zastosowania art. 136 ust. 7 u.g.n. z uwagi na wygaśnięcie uprawnienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Niezasadnie również Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Do naruszenia wskazanych przepisów mogłoby zatem dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji nie stanowi o naruszeniu przez Sąd tego przepisu (por. wyroki NSA: z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3218/19, z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 175/18, z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1789/17). Dlatego też podniesiony zarzut nie mógł przynieść pożądanego rezultatu. Zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest natomiast za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów, które uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. W badanej sprawie Sąd prawidłowo ocenił, że ziściły się przesłanki uchylenia zaskarżonych postanowień, co uczynił działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło