II SA/Gl 226/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-23
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, których nieruchomość znajduje się w odległości około 5 metrów od budynku, w którym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej zmiany, jeśli odległość ta nie narusza przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania obiektów budowlanych?Ratio decidendi
Skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania budynku, jeśli ich nieruchomość znajduje się w odległości około 5 metrów od tego budynku, a taka odległość nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Brak naruszenia przepisów technicznych oznacza brak obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a tym samym brak interesu prawnego uzasadniającego status strony.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na hostel, uznając, że budynek nie jest obecnie użytkowany jako hostel i nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 71a Prawa budowlanego. PINB pouczył właściciela o konieczności zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Po zrzeczeniu się prawa do odwołania przez właściciela, decyzja stała się ostateczna. Skarżący, sąsiedzi, domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brali w nim udziału. PINB odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony z uwagi na brak obszaru oddziaływania. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) utrzymał w mocy decyzję PINB. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i uciążliwości związane z hostelem. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. M. i M. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (w skrócie: "PINB") w dniu [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego - hostel, na parcelach numer 1 i 2, położonych przy ul. [...] w T. (oznaczonego dalej jako: "budynek"), bez wymaganego pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej, z uwagi na złożony przez A. M. i M. K. (dalej: "skarżący") wniosek z dnia 5 maja 2020 5., w trybie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., w skrócie: "P.b.").
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku, znak:[...] , PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego - hostel, położonego przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu przywołał ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego i oględzin budynku. Zaznaczył, że skarżący zostali poinformowani o braku przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Od granicy z działką skarżących budynek ten jest oddalony ok. 5 m, a od ich budynku posadowionego na działce nr 3 jest oddalony ok. 9,5 m. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że budynek obecnie nie jest użytkowany jako budynek zamieszkania zbiorowego, dlatego brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 71a P.b. PINB pouczył właściciela budynku o tym, że może być on użytkowany wyłącznie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem jako dom jednorodzinny dla programu użytkowego trzech rodzin (decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia[...].). Natomiast zmiana sposobu użytkowania na hostel wymaga wcześniejszego zgłoszenia we właściwym organie administracji.
Pismem z dnia 10 lipca 2020 roku właściciel nieruchomości – A sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w T. w dniu 10 lipca 2020 r. zrzekła się prawa do wniesienia odwołania (k. 25 akt administracyjnych), z tego powodu decyzja PINB z dnia [...] roku stała się ostateczna.
Dnia [...] do PINB wpłynął wniosek skarżących, którzy domagali się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a.") wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] bowiem bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 71a P.b. Zaznaczyli, że informację o przedmiotowej decyzji ich pełnomocnik uzyskał w dniu 21 lipca 2020 roku, czyli wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego terminu 1 miesiąca.
Postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania opisanego na wstępie budynku, zakończone ostateczną decyzją PINB z dnia [...]
Pismem z dnia 7 sierpnia 2020 roku PINB wezwał skarżących do wykazania ich interesu prawnego jak stron postępowania i obszaru oddziaływania budynku na ich prawo własności.
W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 roku wskazał, że kwestię tę wyjaśnił już wcześniejszym pismem z dnia 3 czerwca 2020 roku oraz wywiódł, że w granicy ok. 5 m od działki należącej do skarżących powstanie budynek, który jest hostelem dla prawie 40 osób (k. 39 akt administracyjnych).
PINB zawiadomił strony wznowionego postępowania, w tym również skarżących o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Decyzją nr [...] z dnia[...] , znak:[...], PINB, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji PINB nr [...] z dnia [...] W jej uzasadnieniu podał, że odległość w jakiej budynek znajduje się w stosunku do granicy z działką skarżących oraz położonym na niej budynkiem nie pozwala na uznanie, że posiadają status strony postępowania, z uwagi na brak pozostawania w obszarze jego oddziaływania. Brak jest również takiego przepisu prawnego, który przyznawałby skarżącym interes prawny, jak też sami skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, nie powołali się na taki przepis, który mógłby stanowić podstawę do uznania ich za stronę postępowania.
W odwołaniu z dnia 3 listopada 2020 r. skarżący zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie art. 71a P.b. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a., oraz akcentowali uciążliwości związane z nielegalną zmianą sposobu użytkowania budynku, które dotyczą również kwestii ochrony przeciwpożarowej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia[...] , odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji PINB z dnia[...], którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wymienił trzy tryby postępowania nadzwyczajnego, w tym również wznowienie postępowania (art. 145-152 k.p.a.). Zdaniem ŚWINB, wniosek skarżących wniesiono z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. i oparto na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zauważył, że sprawa ustalenia kręgu stron w postępowaniach dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych na tle konkretnych okoliczności faktycznych, odnoszących się do przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2018 roku, sygn. akt: II OSK 1366/1). Każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek jest stroną w takim postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2020 roku, sygn. akt: II OSK 1185/18). Przejawem legitymacji jest posiadanie w sprawie interesu prawnego lub obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 roku, sygn. akt II OSK 263/18). Interes prawny powinien być: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny oraz oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, w tym przede wszystkim administracyjnego, a prawa cywilnego wyłącznie wtedy, gdy przepis prawa administracyjnego odsyła do konkretnej instytucji wskazanej w prawie cywilnym. Przyjmuje się także, że interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, czyli wynikać wprost z określonej normy prawa. Dopiero więc spełnienie wszystkich powyższych przesłanek czyni konkretny podmiot stroną konkretnego postępowania w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 roku, sygn. akt II OSK 1929/19). Osobną kwestią jest posiadanie w sprawie interesu faktycznego, który przejawia się tym, że określony podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania prowadzonego w konkretnej sprawie, czego nie może jednak poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jak słusznie wskazał PINB, budynek znajdujący się na działkach numer 1 i 2 nie oddziałuje na działkę sąsiednią należącą do skarżących, gdyż znajduje się w znacznej odległości od granicy z ich działką (ok. 5 m) oraz od budynku na niej położonego (ok. 9,5 m). Zmiana w sposobie użytkowania przedmiotowego budynku w żaden sposób nie ograniczyłaby prawa do zabudowy na sąsiedniej działce, należącej do skarżących. W przepisach prawa, w tym szczególnie w przepisach techniczno-budowlanych nie ma takiego przepisu, który uzasadniałby stwierdzenie, że przedmiotowy obiekt oddziałuje na nieruchomość należącą do skarżących (por. § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: "warunki techniczne" w związku z art. 3 pkt 20 P.b.). Posadowienie budynku nie narusza także przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również nie pozwalają na wywiedzenie z nich interesu prawnego skarżących. Niemożliwe jest również wywodzenie interesu prawnego skarżących z samego faktu posiadania prawa własności do działki sąsiedniej. Elementem koniecznym, by uznać interes prawny właścicieli sąsiedniej nieruchomości jest to, że ich działka znajduje się w strefie oddziaływania konkretnego obiektu znajdującego się na drugiej działce, co jak wykazano powyżej, nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. PINB w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym potwierdził fakt uprzedniej zmiany sposobu użytkowania budynku, to jednak nie stwierdził tego stanu obecnie, wobec czego słusznie umorzył postępowanie prowadzone w oparciu o art. 71a P.b., co nastąpiło decyzją nr [...] z dnia[...]
W skardze z dnia 26 stycznia 2021 r., pełnomocnik skarżących domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Akcentował, iż przedmiotowy budynek to hostel na 36 osób, w którym odbywali kwarantannę obywatele [...] (pracownicy lokalnego dewelopera), oraz nie spełnia wymogów przepisów przeciwpożarowych i sanitarnych, w szczególności izolacji ze względów epidemiologicznych. Skarżący są zatem w obszarze oddziaływania budynku zamieszkania zbiorowego i nie brali udziału w jego oględzinach oraz nie mogli zająć w tej sprawie stanowiska, jak też złożyć przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zauważyli, że w innych analogicznych postępowaniach zapadły odmienne rozstrzygnięcia dotyczące innego miasta (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 763/18 i 764/18).
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że PINB orzekał na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które przestały obowiązywać z dniem 19 września 2020 r., bowiem z uwagi na nowelizację Prawa budowlanego, która weszła w życie 19 września 2020 r., w ustalonym stanie faktycznym sprawy znajduje zastosowanie art. 25 w związku z art. 28 pkt 1 lit. a) ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. 2020 poz. 471). Zgodnie z art. 25 przywołanej ustawy do spraw rozpoznawanych na podstawie Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej - wskazane w art. 1 (Prawo budowlane) stosuje się co do zasady w brzmieniu dotychczasowym, tj. o treści obowiązującej przed 19 września 2020 r.
W rozpatrywanej sprawie ocenie podlega wyłącznie zaskarżona decyzja ŚWINB z dnia [...] na podstawie której w ramach wznowionego postępowania utrzymano w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia [...] roku, odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji PINB z dnia[...] roku. Podkreślenie to jest istotne, z uwagi na inne sprawy skarżących rozstrzygnięte już wcześniej wyrokami tut. Sądu z dnia 20 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 692/20, z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Gl 44/20 i z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 968/20.
W tym miejscu należy dostrzec, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania, ale postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym. Jest zatem instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 oraz 145a § 1 k.p.a., które to przepisy zawierają enumeratywne wyliczenie podstaw wznowienia. Terminowo złożony przez skarżących wniosek został oparty na przesłance zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, dlatego postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawidłowo wznowione postanowieniem PINB nr [...] z dnia[...]
Kwestią sporną jest natomiast sprawa posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją PINB z dnia [...] roku. Co do zasady, sprawę przymiotu strony w postępowaniach administracyjnych reguluje art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jest to przepis, którym należy kierować się przy ustalaniu kręgu stron postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyr. NSA z 26.1.1995 r., I SA 2528/93, ONSA 1996, Nr 1, poz. 34). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.03.2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2401/05).
Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy mieć na uwadze przede wszystkim właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu, mający źródło w szeroko pojętym prawie materialnym. Istnienie interesu prawnego wymaga zatem realnej możliwości ograniczenia praw strony, będących następstwem wydanej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2198/13).
W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenie fakt, że skarżący zajmują nieruchomość sąsiednią, bowiem w przypadku zmiany sposobu użytkowania ustawodawca nie wprowadził lex specialis, jak w przypadku pozwolenia na budowę, gdzie stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W związku z tym, ustalając krąg uczestników postępowania należy stosować wyłącznie regulację podstawową, czyli art. 28 k.p.a., co PINB uczynił sposób prawidłowy.
W myśl art. 28 ust. 2 P.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (por. art. 3 pkt 20 P.b.). Ustawodawca przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu nie przewidział automatyzmu. Każdorazowo zindywidualizowane i konkretne parametry danego zamierzenia inwestycyjnego będą determinowały strefę, w jakiej jego realizacja będzie oddziaływać na możliwość i sposób wykorzystania i zagospodarowania nieruchomości. Przepisami odrębnymi w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 20 P.b. będą m. in. przepisy techniczno-budowlane, w tym przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Do przepisów tych należy przede wszystkim zaliczyć rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Rozporządzenie to, zgodnie z § 1, ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań określonych m.in. w art. 5 P.b. Dopiero nie zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektu na działce, oznacza, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu obiektu posiadają interes prawny w sprawie. Osoby takie mogą skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.
W przedmiotowej sprawie obszar oddziaływania nie obejmuje należącej do skarżących działki i posadowionego na niej budynku. Dlatego PINB nie miał obowiązku zapewnienia skarżącym udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji PINB z dnia [...].
Budynek znajduje się w znacznej odległości od granicy działki należącej do skarżących (ok. 5 m) oraz od budynku na nim położonego (ok. 9,5 m). Prawidłowo wskazał PINB, że zmiana w sposobie użytkowania przedmiotowego budynku nie ograniczyłaby prawa do zabudowy na działce sąsiedniej, a w przepisach techniczno-budowlanych nie ma takiego unormowania, które uzasadniałby stwierdzenie, że przedmiotowy budynek oddziałuje na nieruchomość należącą do skarżących. Prawidłowo przywołano § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym dopiero usytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiedniej, powoduje objęcie tej sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr. bud. Skoro budynek oddalony jest od granicy działki sąsiedniej o ok. 5 m to nie spełnia on przesłanek określonych w § 12 ust. 5 warunków technicznych. Posadowienie budynku nie narusza także przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Dodatkowo, ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie pozwalają na wywiedzenie z nich interesu prawnego skarżących.
W tym miejscu wspomnieć trzeba o niemożliwości wywodzenia interesu prawnego z samego faktu posiadania prawa własności do działki sąsiedniej. Elementem koniecznym, by uznać interes prawny właścicieli sąsiedniej nieruchomości jest to, że działka ta znajduje się w strefie oddziaływania konkretnego obiektu znajdującego się na drugiej działce, co jak wykazano powyżej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2019 roku, sygn. akt: II SA/Gl 764/18, na który powołuje pełnomocnik skarżących na poparcie swojej argumentacji, Sąd wskazał na możliwość uznania za stronę właścicieli nieruchomości sąsiedniej w postępowaniu o zmianie sposobu użytkowania obiektu wówczas, gdy łączy się to z kwestią zagrożenia pożarowego. Wobec uznania, że w niniejszej sprawie zagrożenie takie, w oparciu o przepisy warunków technicznych, nie występuje, nie sposób rozstrzygnięcia tego uznawać za popierające tezę o uznaniu skarżących za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia PINB z dnia [...]
W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym potwierdzony został fakt uprzedniej zmiany sposobu użytkowania obiektu, jednak w dacie orzekania budynek tego stanu nie potwierdził. PINB za podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 k.p.a. W myśl przywołanego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05).
W tym stanie rzeczy prawidłowo umorzone zostało postępowanie prowadzone z urzędu i zainicjowane wnioskiem skarżących w oparciu o art. 71a P.b. Mając na uwadze powyższe, nie sposób uznać, że budynek będący przedmiotem postępowania ma wpływ na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności do ich nieruchomości. Brak jest zatem istnienia interesu prawnego skarżących polegającego na ustaleniu związku o charakterze materialno-prawnym między normą prawa materialnego, a ich sytuacją prawną.
Podniesiona w piśmie skarżących z dnia 18 sierpnia 2020 roku kwestia możliwości negatywnego oddziaływania budynku również nie uzasadnia istnienia interesu prawnego po stronie skarżących. Interes ten musi być uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości bądź też nie wystąpiły (por. wyrok NSA z dnia 25.10.2006 r. sygn. akt II GSK 163/06 i wyrok NSA z dnia 12.07.2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06).
Osobną kwestią jest posiadanie w sprawie interesu faktycznego, który przejawia się tym, że określony podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania prowadzonego w konkretnej sprawie, czego nie może jednak poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Ten interes nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2014 roku, sygn. akt II GSK 1150/13).
W konsekwencji, nie było możliwym badanie podnoszonych przez skarżących w odwołaniu, jak i w skardze zarzutów o wpływie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, na treść ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] roku, którą umorzono całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).
Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło