III OZ 90/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 115/21 odrzucające skargę kasacyjną Wójta Gminy K. z dnia 8 października 2021 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 115/21 w sprawie ze skargi A. Z. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Kształcenia i Wychowania w B. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 10 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 115/21 wydanym w sprawie ze skargi A. Z. na zarządzenie Wójta Gminy K. z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Kształcenia i Wychowania w B., na podstawie art. 178, art. 232 § 1 pkt 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę kasacyjną Wójta Gminy K. z 8 października 2021 r. (pkt 1), zwrócił Wójtowi Gminy K. 100 złotych uiszczone tytułem wpisu od skargi kasacyjnej (pkt 2) oraz umorzył postępowanie z wniosku Wójta Gminy K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (pkt 3). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wójt Gminy K. nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Powyższa okoliczność stanowiła samoistną podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej, wobec czego Sąd uznał za bezprzedmiotowe postępowanie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, umarzając postępowanie w tym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Wójt Gminy K., wnosząc o jego uchylenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 176 w zw. z art. 58 p.p.s.a. przez uznanie, że wymóg oświadczenia się co do żądania rozprawy jest wymogiem formalnym warunkującym dopuszczalność odrzucenia skargi, art. 178 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wykonania wezwania oraz mimo że skarga nie zawierała braku warunkującego niemożliwość nadania jej biegu, art. 87 p.p.s.a. przez brak rozpoznania i uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na wykonanie czynności, mimo braku podstaw do powyższego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja zażalenia opiera się na założeniu, że wymóg złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, określony w art. 176 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a.", ma charakter nieistotny, zaś jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Trzeba zatem wskazać, iż złożenie przedmiotowego wniosku albo oświadczenia warunkuje tryb rozpoznania sprawy przez Sąd kasacyjny. Skargi kasacyjne od wyroków, w razie niezłożenia przez stronę wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie i gdy pozostałe strony nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 p.p.s.a.). Z drugiej strony NSA związany jest zawartym w skardze kasacyjnej od wyroku wnioskiem o rozpoznanie sprawy na rozprawie, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych (art. 181 § 1 p.p.s.a.). Odmiennie zostało uregulowane postępowanie ze skargi kasacyjnej od postanowienia, w którym to przypadku NSA jest zawsze uprawniony do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 1 p.p.s.a.). W świetle powyższych rozważań skarga kasacyjna od wyroku, obarczona brakiem w postaci niezłożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, nie może otrzymać prawidłowego biegu. Złożenie wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. warunkuje tryb rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Wójta Gminy K., skoro organ nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego tego środka odwoławczego i zastosowania w sprawie nie miał art. 182 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie bezzasadna jest argumentacja zażalenia, odwołująca się do postanowienia NSA z 29 listopada 2019 r., II FZ 654/19, LEX nr 2746824. W orzeczeniu tym Sąd rozstrzygał sprawę odmienną, tj. istotność braku formalnego w postaci niezałączenia odpisu pisma, w którym skarżący kasacyjnie zawiera wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie Wójt nie uzupełnił w terminie braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej, co za tym idzie nie złożył w ogóle oświadczenia w przedmiocie trybu rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. Nie jest nieprawidłowe odrzucenie skargi kasacyjnej przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W myśl orzecznictwa NSA, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej. Ewentualne postanowienie sądu o przywróceniu terminu znosi skutki postanowienia o odrzuceniu środka prawnego, bez potrzeby uchylenia tego orzeczenia (zob. postanowienia NSA: z 12 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 449/17, LEX nr 2355043, z 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1692/11, z 28 października 2015 r. sygn. akt II OSK 2557/15, z 4 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1601/15, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I GZ 729/15, z 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1973/16, z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II OZ 1482/16, z 23 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 207/17, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim stanie rzeczy prawomocne odrzucenie skargi kasacyjnej nie powoduje bezprzedmiotowości złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego tej skargi. NSA nie podziela także zarzutu naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez umorzenie postępowania z wniosku Wójta Gminy K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd Wojewódzki miał rację stwierdzając, że ewentualne przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej nie zmienia faktu nieuzupełnienia przez organ administracji braku formalnego tego środka prawnego, co samoistnie przesądza o konieczności jego odrzucenia. Co prawda już po umorzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku, wraz z zażaleniem na postanowienie WSA w Gdańsku z 10 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 115/21 organ złożył także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Jednakże na dzień wydania zaskarżonego postanowienia rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego było bezprzedmiotowe, nieuzupełnienie w terminie braku formalnego tego środka odwoławczego skutkowało koniecznością jego odrzucenia. Zmiana okoliczności sprawy, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, uprawnia Sąd do zastosowania art. 165 p.p.s.a. i uchylenia postanowienia w pkt. 3, umarzającym postępowanie z wniosku Wójta Gminy K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.