II OSK 3439/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-17
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Tomasz Zbrojewski, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej, która w rejestrze gruntów jest częściowo oznaczona jako las, wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, nawet jeśli planowana inwestycja ma być realizowana wyłącznie na części nieleśnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że "terenem" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest cała działka ewidencyjna objęta wnioskiem, a nie tylko jej fragment, na którym ma być realizowana inwestycja. Skoro część działki stanowi las, a brak jest zgody na zmianę jej przeznaczenia na cele nieleśne, warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie został spełniony, co uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Z.B. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy zespołu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce, która w części była zakwalifikowana jako las. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z.B., podzielając stanowisko organów. Z.B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3234/17 w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r. sygn akt IV SA/Wa 3234/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] m.st. [...] odmówił Z.B. ustalenia warunków zabudowy i zasad zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji polegającej na budowie zespołu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolno stojących wraz z infrastruktura techniczną i zagospodarowaniem terenu, na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] [...] na terenie Dzielnicy [...] m.st. [...]. Organ uznał, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, ze zm.; zwanej dalej: u.p.z.p.), bowiem brak jest zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, na cele nieleśne.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m.st. [...].
Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909, ze zm.; zwanej dalej: u.o.g.r.l.), przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (pkt 2), zaś pozostałych gruntów leśnych - zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (pkt 5). Teren planowanej inwestycji stanowi w części grunt zakwalifikowany w rejestrze gruntów jako las (Ls). Brak jest jednocześnie dowodu na to, że teren ten uzyskał zgodę na zmianę przeznaczenia w trybie przewidzianym w powołanym powyżej przepisie lub też że został objęty analogiczną zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Kolegium powyższe oznacza, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p, albowiem przedmiotowy teren dla podjęcia jakichkolwiek działań inwestycyjnych wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l. Nie jest możliwe, wbrew twierdzeniom Z.B., ustalenie warunków zabudowy dla części nieruchomości, na której według wniosku będzie zrealizowana planowana inwestycja.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r. sygn akt IV SA/Wa 3234/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r.
Sąd I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Sąd I instancji podzielił argumentację organów, że nie jest uzasadnione stanowisko skarżącej prowadzące do pojmowania terenu, jako części działki przewidzianej do zmiany zagospodarowania lub zabudowy. Część przedmiotowej nieruchomości stanowi las, o czym świadczą zapisy ewidencji gruntów. Dopóki więc funkcjonuje taki stan faktyczny, dopóty bezprzedmiotowe są dywagacje na temat czy rzeczywiście działka ta w części jest działką leśną.
W skardze kasacyjnej Z.B. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom wynikającym z wyżej wskazanej podstawy, tj. zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zawiera wskazania podstawy faktycznej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia - Sąd powołując dwie podstawy prawne - art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w żaden sposób ich nie uzasadnił, nie odnosząc się zupełnie do innych przepisów prawa materialnego, które w ocenie skarżącej kasacyjnie winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia, nie wskazując przy tym jakie okoliczności Sąd uznał za ustalone, a jakie nie mogły stanowić opisu stanu sprawy;
2. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu wyższego stopnia naruszała przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w ten sposób, że błędnie ustalono, iż linie rozgraniczające teren nieruchomości przebiegać mają tak jak to wskazano w treści decyzji organu I instancji, zgodnie z oznaczeniem linią przerywaną i cyframi 1,2,3,4,5,1, podczas gdy linie te we wniosku zostały wskazane zupełnie inaczej i nie pokrywały się z granicami działki ewidencyjnej nr [...] i oznaczone zostały linią przerywaną i literami ABCDEFGHIJKLMNOPRSA, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia przebiegu linii rozgraniczających, a tym samym błędnego wydania decyzji odmownej, a następnie utrzymującej ją w mocy decyzji organu wyższego stopnia oraz w konsekwencji błędnego wyroku, a naruszenie powyższe powinno skutkować uwzględnieniem skargi w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;
3. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu wyższego stopnia naruszała przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61 ust 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie został spełniony warunek o 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.;
6. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu wyższego stopnia naruszała przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 127 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organ wyższego stopnia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie odwołania i nie odniesienie się przez organ wyższego stopnia do zarzutów odwołania, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu II instancji, w sytuacji w której Sąd winien w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości;
7. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu wyższego stopnia naruszała przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne niepodjęcie przez organy obu instancji niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym poprzez niezbadanie sprawy w sposób wnikliwy, a także poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu inwestora oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego poprzez pominięcie zasadniczych dla rozstrzygnięcia okoliczności związanych m.in. z tym, że nie działka będąca przedmiotem wniosku oznaczona została w ewidencji jako tereny mieszkaniowe, a w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znajdowała się w obszarze o funkcjach mieszkaniowo - usługowych [...], jest zabudowana oraz, że są na niej wszystkie media, że działka nigdy nie wchodziła w skład zasobu kompleksu leśnego [...], a także nie była nigdy w zarządzie ani nie wchodziła w skład zasobów Lasów Państwowych;
8. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, w sytuacji w której zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy w sposób wnikliwy, a także poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji szeregu okoliczności ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, tj. m.in.: stanowiska Lasów Miejskich [...], co winno skutkować uchylenie skarżonej decyzji w całości;
9. art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nie wskazanie której z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie spełniono, co determinowało uznanie za prawidłowe decyzji organów obu instancji i spowodowało niezasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a;
10. art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że ustalenia decyzji o warunkach zabudowy w zakresie wymogu zmiany przeznaczenia na cele nieleśne odnoszą się niepodzielnie do całej działki ewidencyjnej, w tym do terenu inwestycji wskazanego we wniosku i wyznaczonego przez linie rozgraniczające i nie obejmującego gruntów leśnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.;
11. art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że wyznaczony przez linie rozgraniczające teren inwestycji (nie obejmujący gruntów leśnych) wymaga dalszych procedur, jak np. zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.;
12. art. 2 ust. 2 u.o.g.r.l. w zw. z art. 3 i art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. ustawy o lasach poprzez ich niezastosowanie, a tym samym nieprawidłowe zdefiniowane pojęć, zwłaszcza pojęcia "terenu" wymagającego uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.;
13. art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że gruntami leśnymi w rozumieniu tej ustawy, są grunty określone jako lasy w przepisach o lasach, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że wyznaczony przez linie rozgraniczające teren inwestycji (nie obejmujący lasu) wymaga dalszych procedur w tym np. uzyskania zgody o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie wskazała, że Sąd I instancji wytykając skarżącej, iż ta powtórzyła w skardze praktycznie wszystkie zarzuty będące uprzednio złożonego odwołania od decyzji organu I instancji, sam w całości powołał się na wywody przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając że nie ma potrzeby ich powtarzania, w sytuacji w której aktualny pozostawał zarzut skarżącej - nieodniesienia się do zarzutów odwołania.
Sąd uznał, wbrew uprzednim obszernym twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, że rozpatrując jej wniosek, "organy wzięły pod uwagę wskazane w nim linie rozgraniczenia, co wynika już z załącznika graficznego od decyzji, gdzie zostały odwzorowane linią przerywaną". Powyższa ogólna konstatacja Sądu nie została niczym więcej uzasadniona i poparta i miała stanowić odpowiedź Sądu na kilka zarzutów skargi w tym zakresie.
Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymagań przewidzianych w tym przepisie, co czyni wyrok wadliwym i w istocie niemożliwym do skontrolowania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca wnosząc skargę do sądu administracyjnego oczekiwała bowiem, niezależnie od rozstrzygnięcia, przekonywującego wywodu Sądu I instancji odnoszącego się, w przeciwieństwie do uzasadnienia decyzji organu wyższego stopnia, do poszczególnych uchybień i zagadnień, które podnosiła. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu brak w istocie wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a przede wszystkim brak jest wskazania podstawy prawnej oraz jej uzasadnienia.
Idea kontroli sądowoadministarcyjnej sprowadza się przede wszystkim do zweryfikowania stanu sprawy raz jeszcze pod kątem faktycznym i prawnym. Szczególnym urzeczywistnieniem tych założeń jest przede wszystkim precyzyjna konieczność Sądu odniesienia się do podnoszonych, zgłaszanych w skardze zarzutów skarżącego. Sąd ma bowiem obowiązek przeanalizować i odnieść się do wszystkich zarzutów wskazanych w środku zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie skarżąca w treści swojej skargi podniosła szereg okoliczności, które miały wpływ na orzekanie w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w zakresie błędów w ustaleniach stanu faktycznego, jakich dopuściły się organy obu instancji, a które w żaden sposób nie zostały zweryfikowane i zbadane przez Sąd. Niedopuszczalnym jest aby Sąd odnosząc się do szeregu zarzutów skargi skwitował to jednym stwierdzeniem, że "organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne i doszły do prawidłowych wniosków".
Sąd I instancji naruszając przepis art. 151 p.p.s.a. nie zauważył, że organy obu instancji nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego, a tym samym nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym organy, a następnie Sąd - czego wyrazem jest treść uzasadnienia wyroku - nie mogły dokonać prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego. W tym zakresie aktualne pozostają zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym poprzez niezbadanie sprawy w sposób wnikliwy, a także poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu inwestora oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wniosek dotyczył wydania warunków zabudowy dla budynków zlokalizowanych wyłącznie na części budowlanej i nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Decyzja o warunkach zabudowy określa m.in. linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz linie zabudowy o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy i § 4 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem w decyzji o warunkach zabudowy należy określić linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Zazwyczaj są to granice działki ewidencyjnej, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by za pomocą linii rozgraniczeniowych inwestycji wskazać konkretną część działki, na której może być realizowana inwestycja i dla której może być wydana decyzja o warunkach zabudowy. W petitum wniosku oznaczono granice inwestycji w ramach działki numer [...] i nie zostały one oznaczone jako granice działki. Z załącznika graficznego do wniosku w jednoznaczny sposób wynika jaki jest "teren działki objęty wnioskiem o warunki zabudowy" oraz jaka jest "granica obszaru oddziaływania" - ta ostatnia pokrywa się z granicami działki numer [...]. Sąd zaś, wtórując ustaleniom organów obu instancji błędnie zaś uznały, że linie rozgraniczające przebiegają w przedmiotowej sprawie w granicach działki numer [...], zatem zamiast pokrywać się z terenem działki objętym wnioskiem o warunki zabudowy - o co wnosił inwestor, w ocenie Organu pokrywają się z granicą obszaru oddziaływania. Powyższe błędne ustalenie, naruszające przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., ma decydujący wpływ na rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie.
W granicach jednej działki ewidencyjnej może być wiele różnych obszarów terenu o różnym sposobie użytkowania i do każdego z tych obszarów gruntów (w ramach jednej działki ewidencyjnej) mają zastosowanie różne przepisy prawa. Część leśna podlega przepisom o lasach, część stanowiąca teren budowlany - przepisom odrębnym. Zarówno przepisy o lasach jak i o ochronie gruntów leśnych nie mają zastosowania do gruntów nie stanowiących las, a to która część działki ewidencyjnej jest lasem jest dokładnie określone i ustalone w stosownych dokumentach ewidencyjnych prowadzonych przez odpowiednie organy. Zarówno uproszczone plany urządzania lasu jak i ewidencja gruntów i budynków to dokumenty sporządzane i zatwierdzane przez ten sam organ tj. Miasto stołeczne [...], w imieniu którego działa Zarząd Dzielnicy [...].
Ponieważ obszar na którym zaplanowano zamierzenie inwestycyjne nie stanowi lasu w rozumieniu przepisów szczegółowych, a złożony wniosek spełnia wymagania stawiane przez art. 61 ust, 1 pkt. 4 u.p.z.. gdyż grunt ten nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, nie ma żadnych przeszkód do wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że okazał się on niezasadny. Przepis ten reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Z treści przepisu, którego naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę decyzji poddanej kontroli sądowoadministracyjnej, wskazał okoliczności faktyczne które doprowadziły organy do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, a także odniósł się do tych zarzutów skarżącej kasacyjnie, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia. W szczególności Sąd odniósł się do spornej w sprawie kwestii dotyczącej objęciem wnioskiem terenu stanowiącego część działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] [...] na terenie Dzielnicy [...] m.st. [...]. Wskazał też dlaczego podzielił stanowisko organów o konieczności wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Ocena tych okoliczności w sposób odmienny oraz argumentacji przedstawionej w skardze, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem kwestionować trafności merytorycznej wyroku (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wyjaśnienia wymaga, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 4 maja 2021 r.
I OSK 3093/18; http://orzeczeniansa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, które prawidłowo uznał, za mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odniesienie się przez Sąd I instancji łącznie do kilku zarzutów skargi, w szczególności mając na uwadze ilość zarzutów podniesionych w skardze, a sprowadzających się do tego samego zagadnienia.
Przechodząc do rozpoznania kolejnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, wyjaśnienia w pierwszym rzędzie wymaga, iż wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wokół, którego koncentruje się spór w niniejszej sprawie, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jeżeli teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną "terenem" w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu jest obszar, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest realizacja danej inwestycji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 stycznia 2008 r., II OSK 1826/06; 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1086/11; 11 marca 2014 r., II OSK 2363/12; 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1168/14; 3 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1626/14; 24 marca 2016 r., II OSK 1837/14; 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2066/14; 27 lipca 2017 r., II OSK 2942/15; 31 sierpnia 2017 r., II OSK 777/16; 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 743/17; 14 listopada 2018 r., II OSK 2758/16; 14 marca 2019 r. II OSK 1135/17; 19 września 2019 r., II OSK 2561/17). Ustalenie warunków zabudowy odnosi się bowiem do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś wyłącznie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji zostanie faktycznie zabudowana, wynika to z treści art. 59 ust. 1, a także w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p. jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo i musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np. gdy część działki objęta jest ustaleniami planu miejscowego (por. wyroki NSA z 2 marca 2021 r., II OSK 270/21 oraz z dnia 3 sierpnia 2021 r. II OSK 1351/21; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za taką wykładnią wskazanych wyżej przepisów przemawia też treść § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) zgodnie z którym granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50m. W przepisie tym prawodawca jednoznacznie odwołał się do szerokości frontu działki objętej wnioskiem, a nie szerokości frontu terenu inwestycji. Do pojęcia działki budowlanej jako całości, a nie części działki wydzielonej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji odwołano się wprost także w pozostałych regulacjach tego rozporządzenia, co wyraźnie wskazuje, iż zamiarem ustawodawcy nie było dopuszczenie możliwości ustalania warunków zabudowy dla fragmentów działek ewidencyjnych. Przyjęcie odmiennej wykładni, prezentowanej w skardze kasacyjnej, że warunki zabudowy można ustalać również dla fragmentu działki ewidencyjnej, mogłoby prowadzić do obejścia przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r. II OSK 260/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z niewadliwych ustaleń organów administracji, trafnie ocenionych przez Sąd I instancji, część działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] [...] na terenie Dzielnicy [...] m.st. [...], stanowi w części grunt zakwalifikowany w rejestrze gruntów jako las (Ls). Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (pkt 2), zaś pozostałych gruntów leśnych - zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (pkt 5). Brak jest jednocześnie dowodu na to, że teren ten uzyskał zgodę na zmianę przeznaczenia w trybie przewidzianym w powołanym powyżej przepisie lub też że został objęty analogiczną zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji zasadnie zatem podzielił stanowisko organów administracji publicznej, iż w brak jest możliwości ustalenia warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] [...] na terenie Dzielnicy [...] m.st. [...]. Część działki wymaga bowiem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. To oznacza, że w sprawie nie zostały łącznie spełnione warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a organy prawidłowo wydały decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy.
Sąd I instancji trafnie ocenił także, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a następnie wyjaśnić podstawy wydanego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji.
Organy w sposób adekwatny do wydanego rozstrzygnięcia ustaliły stan faktyczny sprawy. Ustaliły w szczególności, że działka, na której planowana była inwestycja, stanowi w części grunt leśny. Ustaliły ponadto, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, że teren ten uzyskał zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło