III SA/Gd 532/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz skarżącej I. B. 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej także jako: "[...]WLW", "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. (zwany dalej również jako: "PLW w W." lub "organ pierwszej instancji") z dnia 22 lutego 2021 r. (nr [...]). W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że w dniu 13 lipca 2020 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w W. przeprowadzili planowaną kontrolę okresową działalności rolniczego handlu detalicznego (zwanej dalej jako: "RHD"), prowadzonej przez I. B. (zwaną także dalej jako: "strona", "odwołująca się", lub "skarżąca"). Kontrola została udokumentowana w protokole kontroli SPIWET-oo nr [...] z dnia 13 lipca 2020 r. W toku kontroli stwierdzono niezgodności m.in. w zakresie opracowania i wdrożenia procedur systemu HACCP oraz zalecono przeprowadzenie szeregu działań, mających na celu zapewnienie zgodności z prawem żywnościowym. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii ustalił, iż przedmiotowa lista kontrolna SPIWET-oo zawiera wskazanie podstaw prawnych, w odniesieniu do których dokonano ustaleń objętych tymże protokołem. Ponadto, [...]WLW ustalił, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. zorganizował dla zainteresowanych podmiotów bezpłatne szkolenia w zakresie wymagań i rozwiązań dotyczących opracowania i wdrożenia procedur opartych na zasadach HACCP (z uwagi na szereg pytań i wątpliwości pojawiających się podczas kontroli okresowych działalności RHD), jak również, że uczestnikiem takiego szkolenia w dniu 22 września 2020 r. była I. B., co potwierdza lista obecności ze szkolenia w tym dniu - tym samym strona miała pełną świadomość i podstawową wiedzę w ww. zakresie. Kolejną kontrolę (sprawdzającą) PLW w W. przeprowadził w dniu 8 stycznia 2021 r. Kontrola ta została udokumentowana w protokole kontroli SPIWET-oo nr [...] i wykazała, że strona postępowania nie wykonała swoich obowiązków, uważając, że wymagania te nie zostały określone w dostępnych jej źródłach wiedzy, tj. na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii ani podczas szkolenia. Organ pierwszej instancji uznał takie stanowisko strony za niesłuszne z uwagi na fakt, iż: 1) na stronie: https://www.wetgiw.gov.pl/handel-eksport-import/rolniczv-handel-detaliczny, zawarto informacje o obowiązujących wymaganiach, w tym o wymaganiach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz zawartych w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia; 2) prezentacja przedstawiona na wskazanym powyżej szkoleniu "Prezentacja RHD z dnia 22/09/2020 r." oraz opublikowana na stronie [...], zawiera informacje o obowiązku i sposobie opracowania i wdrożenia procedur opartych na zasadach HACCP; 3) obowiązki zostały określone w art. 3 - art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, a podstawa prawna została przywołana w liście kontrolnej SPIWET-oo, i to ona stanowi podstawowe źródło wiedzy dla producenta środków spożywczych o obowiązujących w tym zakresie wymaganiach. Powyższa kontrola (tj. przeprowadzona w dniu 8 stycznia 2021 r.), w ocenie PLW w W., wykazała także, iż strona : 1) nie opracowała i nie wdrożyła procedur opartych na zasadach HACCP, co stanowi niezgodność z art. 5 rozporządzenia nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L z 2004 r., Nr 139, poz. ze zm.; zwanego dalej: "Rozporządzeniem nr 852/2004"), który to przepis wymaga od producenta żywności przetworzonej, określenia w systemie HACCP wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, i które należy wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów, opracowania środków kontroli, zapobiegania, minimalizowania zagrożeń, wytypowania krytycznych punktów kontroli, określenia limitów krytycznych dla bezpieczeństwa żywności, opracowania procedur monitorowania, weryfikacji i sposobów dokumentowania opracowanego systemu zapewnienia bezpieczeństwa żywności; 2) nie wykonała żadnych badań mikrobiologicznych, by zapewnić bezpieczeństwo produkowanej żywności, co stanowi niezgodność z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 852/2004 - szczegółowe kryteria mikrobiologiczne określono zaś w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (WE) Nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE. L. z 2005r., Nr 338, str. 1 ze zm.); 3) nie wykonała badań wody, ani nie przedstawiła oceny właściwego organu Inspekcji Sanitarnej, gwarantujących przydatności wody wykorzystywanej w miejscu produkcji do spożycia przez ludzi, co stanowi niezgodność z zał. II rozdz. VII ust. 1 lit. a/ Rozporządzenia nr 852/2004 oraz z § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 4, § 5 pkt 2 i § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2294); 4) nie zagwarantowała funkcjonowania procedur zabezpieczających przed dostępem zwierząt i szkodników do pomieszczeń produkcyjnych, co stanowi niezgodność z zał. II rozdz. IX ust. 4 Rozporządzenia nr 852/2004; 5) nie zagwarantowała bezpieczeństwa procesów technologicznych, w szczególności żywności pasteryzowanej z wydłużonym terminem przydatności, dla której wysoce istotne jest zapewnienie warunków przetwórstwa eliminujących patogenną mikroflorę zanieczyszczającej żywność - wymagania w tym zakresie zostały określone w zał. II rozdz. XI Rozporządzenia nr 852/2004; 6) nie wykazała stosowanych dodatków do żywności, nie przedstawiła dokumentacji przekonującej o stosowaniu dodatków zgodnie z bezpiecznymi limitami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L z 2008r. Nr 354, str. 16 ze zm.) oraz o rzetelnym informowaniu konsumentów o stosowaniu w produkcji dodatków do żywności - ich nazwie lub symbolu "E" oraz funkcji, co jest wymagane na podstawie art. 18 ust.1, ust. 4, zał. VII część C, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L z 2011 r.; Nr 304 str. 18 ze zm.). W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. decyzją z dnia 22 lutego 2021 r. (nr [...) postanowił: 1. celem zapewnienia zgodności z prawem żywnościowym, nakazać stronie przeprowadzenie nw. działań: a) opracowanie opisu produktów przetwarzanych w ramach działalności rolniczego handlu detalicznego, zawierającego: - skład jakościowy i ilościowy produkowanej żywności, w tym stosowanych dodatków do żywności, - schemat technologii przetwarzania - wymienić etapy przetwarzania wraz z parametrami kluczowymi dla bezpieczeństwa produkcji (np. wymaganiami temperaturowymi), - główne, zidentyfikowane, specyficzne zagrożenia w produkcji poszczególnych produktów, w tym na obecność Listeria monocytogenes w wyrobach przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, - rodzaj opakowania i informacje zawarte na etykiecie wyrobów, jeśli są wykorzystywane, - termin przydatności do spożycia, w tym bezpieczny termin spożycia produktów pasteryzowanych przed i po otwarciu słoików, - warunki przechowywania (warunki chłodnicze, czy temperatura pokojowa) oraz warunki spożycia (do bezpośredniego spożycia, czy do spożycia po obróbce cieplnej), - miejsce przeznaczenia: sprzedaż konsumentom w miejscu produkcji i/lub sprzedaż podmiotom detalicznym; b) opracowanie dokumentu analizy zagrożeń na wszystkich etapach produkcji poszczególnych produktów spożywczych oraz środków kontrolnych/zapobiegających/ eliminujących identyfikowane zagrożenia, zawierającego m.in. informację o : - możliwych źródłach zanieczyszczenia i wzrostu Listeria monocytogenes oraz sposobów minimalizowania tego zagrożenia, - zagrożeniach, których źródłem mogą być osoby przebywające w środowisku produkcji o niepewnym statusie zdrowia i nosicielstwa patogenów, w tym sposobu kontroli (okresowe badania potwierdzone orzeczeniem lekarskim do celów sanitarno-epidemiologicznych) i minimalizowania tych zagrożeń (elementy higieny osobistej producenta i osób przebywających we wspólnym gospodarstwie agroturystycznym), - zagrożeniach wynikających z dostępu zwierząt do miejsc produkcji oraz sposoby eliminacji tych zagrożeń, - zagrożeniach wynikających z nieszczelności opakowań produktów pasteryzowanych w hermetycznych szklanych opakowaniach, sposobach kontroli szczelności reprezentatywnej ilości produktów każdej partii, - ilości azotynu sodu stosowanego w produkcji na kilogram peklowanego mięsa/farszu, nie przekraczającego dopuszczalnego limitu: 150 mg azotynu sodu/kg farszu mięsnego, - temperaturze przechowywanego surowca mięsnego oraz produktów przetworzonych, sposobu pomiaru temperatury i formy zapisów; c) ustalenie, czy w trakcie produkcji mają miejsce etapy produkcji kluczowe dla bezpieczeństwa żywności, w których możliwa jest kontrola i eliminacja specyficznych zagrożeń dla zdrowia konsumentów - tzw. krytyczne punkty kontroli; d) ustalenie limitów bezpieczeństwa dla parametrów możliwych do kontroli w krytycznych punktach kontroli, opisanie sposobu kontroli tych parametrów i formy ich zapisów; e) na podstawie analizy ryzyka, opracowanie harmonogramu badań właścicielskich, uwzględniających minimum: - badanie wody - kryteria oraz częstotliwość badań w uzgodnieniu z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, - wszystkie produkowane grupy technologiczne produktów spożywczych, - precyzyjne kierunki badań, w tym na obecność Listeria monocytogenes w żywności przeznaczonej do bezpośredniego spożycia oraz liczby Listeria monocytogenes w całym okresie przydatności, w realnie dających się przewidzieć warunkach przechowywania i dystrybucji; f) rozpoczęcie realizacji harmonogramu badań mikrobiologicznych; 2. zobowiązać stronę do przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w W. dokumentacji dowodzącej realizacji obowiązków wskazanych w punkcie 1, w terminie do dnia 31 marca 2021 r. Odwołaniem z dnia 17 marca 2021 r. (doręczonym w dniu 25 marca 2021 r.) I. B. zaskarżyła powyższą decyzję PLW w W., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do powtórnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Odwołująca zarzuciła, iż skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania. W szczególności podniosła, iż w protokołach z kontroli nie wskazano, w jakim trybie odbywały się przedmiotowe kontrole. Zarzuciła także, że protokoły z kontroli zostały sporządzone odręcznie i ołówkiem, a także w sposób nieczytelny, co czyni je niewiarygodnymi, jako dowody w sprawie (z uwagi na możliwość późniejszego modyfikowania ich treści), a takie działanie organu pierwszej instancji jest naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym, w szczególności zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady pogłębionego zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) i zasady pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.). W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, strona wskazała, iż przepisy prawa materialnego nie zostały przywołane w podstawie prawnej decyzji (tj. w jej sentencji), co powoduje, że nie jest ona w stanie określić, jakie normy materialnego prawa administracyjnego są podstawą nałożenia określonych w decyzji PLW w W. obowiązków, a które to obowiązki, w jej ocenie, są przez organ pierwszej instancji nadinterpretowane. Nie wynikają one wprost z przytoczonych (w uzasadnieniu decyzji) przepisów, lecz są raczej wynikiem interpretacji organu, a nakładanie tego typu obowiązków bez wyraźnego upoważnienia ustawowego (lub właściwego aktu UE), w jej ocenie, jest nieuprawnione. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy, uznał że zarzuty strony zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu strony dot. naruszenia przepisów postępowania, które miało, w jej ocenie, istotny wpływ na wynik postępowania, organ odwoławczy wskazał, że nie dopatrzył się takiego naruszenia ze strony organu pierwszej instancji. Wszystkie podniesione w odwołaniu zarzuty, zdaniem organu odwoławczego, nie znalazły bowiem potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organ odwoławczy w tym zakresie podkreślił, że: 1) oba protokoły z kontroli - lista kontrolna SPIWET-oo, stanowiące dowody w sprawie, zawierają wszystkie elementy określone w art. 14d ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 306), przy czym protokół nr [...], w rubryce "przedmiot i zakres kontroli" zawiera wpis - "kontrola okresowa", a protokół nr [...]w tej samej rubryce (tj. "przedmiot i zakres kontroli" zawiera wpis - "kontrola sprawdzająca protokół nr [...] z dnia 13 lipca 2020 r."); 2) błędna jest również interpretacja strony odwołującej, iż PLW w W., jako organ właściwy do nadzoru produkcji pochodzenia zwierzęcego, może wykonywać kontrole doraźne, tylko z polecenia GLW lub WLW - kontrole doraźne są bowiem kontrolami realizowanymi poza planem; 3) niezasadny jest także zarzut wskazujący, iż stronie odwołującej (a właściwie jej pełnomocnikowi) nie udostępniono oryginałów dokumentów z ww. kontroli. Organ odwoławczy zauważył, że każdy protokół z kontroli urzędowej sporządzany jest w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Podmiot kontrolowany otrzymuje oryginał, natomiast organ kontrolujący zatrzymuje jego kopię. W niniejszej sprawie, oba protokoły sporządzono w trwalej formie (oryginał i kopia przez kalkę, z których jak to wskazano powyżej oryginał otrzymała strona a organ kopię) i wszelkie zmiany po ich podpisaniu, nie mogły mieć miejsca - powyższe można bowiem zweryfikować, poprzez porównanie obu egzemplarzy (tj. oryginału i kopii protokołu). Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że strona podpisując oba protokoły, nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do ich treści, tym samym akceptując zawarte w nich ustalenia, jako zgodne ze stanem faktycznym. Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołującej dot. naruszenia przepisów prawa materialnego (niepowołanie przepisów prawa materialnego w sentencji decyzji), organ drugiej instancji wskazał, że z analizy decyzji PLW w W. wynika, iż decyzja ta, w swej sentencji, zawiera wskazanie szczegółowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jej uzasadnienie zawiera wręcz bardzo szczegółowe wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej. Tym samym organ pierwszej instancji dopełnił także jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wynikającej z przepisu art. 11 k.p.a., a mianowicie zasady przekonywania. Organ zauważył, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że organ pierwszej instancji przypadkowo przeoczył któryś z przepisów prawa materialnego w sentencji decyzji (co, w jego ocenie, nie miało miejsca), to szczegółowe wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej zawarte zostały w jej uzasadnieniu. Pozwala to zarówno stronie, organowi drugiej instancji, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu na zapoznanie się i kontrolę motywów oraz toku rozumowania Powiatowego Lekarza Weterynarii w W., a co czyni zarzut powyższy, niezasadnym. Dodatkowo, ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że błędne i niepoparte żadnymi przesłankami jest twierdzenie odwołującej, iż nie ma ona, jako producent w ramach RHD, żadnych obowiązków wynikających z prawa żywnościowego. W tym zakresie organ wyjaśnił, że uregulowania prawne wdrażające RHD w Polsce, jedynie wprowadziły ułatwienia dla rolników, umożliwiając im dystrybucję produktów pochodzących z własnego chowu lub hodowli za pomocą krótkich łańcuchów dostaw (są to ułatwienia dotyczące podatków, braku konieczności posiadania projektu technologicznego miejsca prowadzenia działalności, elastyczności w podejściu nadzoru właścicielskiego itp.), a nie zupełnie je zniosły, jak zdaje się twierdzić strona. Są to wymagania prawa żywnościowego krajowego i UE, które obowiązują (wprost) i o żadnych innych odstępstwach, z wyjątkiem ww., nie może być mowy. Jednocześnie, [...]WLW wskazał, że w przypadku I. B. nie można mówić o braku znajomości zasad i wymagań dla tego rodzaju działalności (tj. RHD), albowiem organ pierwszej instancji przed przystąpieniem do wyegzekwowania od ww. wymagań, zorganizował stosowne szkolenie w tym zakresie (w którym brała ona udział), jak również miała ona dostęp do odpowiedniej informacji znajdującej się na stronie internetowej GIW - zatem w jej przypadku wystąpił raczej brak chęci zaznajomienia się z tymi wymaganiami i podjęcia działań naprawczych, a nie obiektywny brak możliwości zapoznania się z nimi. I. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. Wniosła również o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na jego wynik i treść zaskarżonej decyzji, tj.: 1) art. 40 § 2 k.p.a. poprze zaniechanie dokonywania doręczeń do rąk ustanowionego w sprawie pełnomocnika; 2) art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organy administracji stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez nie odniesienie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w odwołaniu oraz poprzez zaniechanie przez organy administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej będących przedmiotem postępowania administracyjnego; 3) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów państwa; 4) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że skarżąca, w toku postępowania administracyjnego, złożyła do akt sprawy pełnomocnictwo dla r. pr. M. M., ustanawiając tym samym pełnomocnika w rozumieniu art. 40 § 2 k.p.a. Choć dokument pełnomocnictwa został do akt sprawy złożony, decyzja organu pierwszej instancji, jak i drugiej instancji, została przesłana wyłącznie stronie. Jak wynika z art. 40 § 2 k.p.a. ustanowienie przez stronę pełnomocnika skutkuje wyłączeniem zasady doręczania pism bezpośrednio stronie, która w tym zakresie zastępowana jest przez pełnomocnika. Z momentem złożenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa wszelkie doręczenia winny być dokonywane na ręce tego właśnie pełnomocnika. Wskazany przepis nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony udział w postępowaniu jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 271/18). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że doręczenie dokonane stronie, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, ma w stosunku do tej strony wymiar wyłącznie informacyjny. Oznacza to, że strona zostaje tylko poinformowana o treści czynności organu. Skutki prawne związane z doręczeniem rozstrzygnięcia rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia orzeczenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 190/19). Pominięcie pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, uniemożliwia stronie ochronę jej praw i interesów oraz otrzymania ochrony prawnej, jaką powinna uzyskać w demokratycznym państwie prawa. Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 roku, sygn. akt III ARN 45/93, OSNCP1994/5 poz. 112). Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, należy w chwili obecnej zastanowić się nad konsekwencjami uchybień organów obu instancji. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tym zakresie jednolite. Zdaje się jednak, że dominujący jest pogląd, zgodnie z którym doręczenie pisma stronie, w sytuacji gdy został ustanowiony w sprawie pełnomocnik, nie wywołuje żadnego skutku procesowego, stanowiąc jedynie informację dla strony o treści pisma, które powinno być - zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem - doręczone pełnomocnikowi. W związku z faktem, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, dokonywał doręczeń wyłącznie stronie (poza pewnymi wyjątkami), uznać należy, że doręczenie decyzji obu instancji jest bezskuteczne i nie wystąpiły żadne skutki prawne jakie ustawa wiąże z doręczeniem decyzji. Skutki prawne związane z doręczeniem rozstrzygnięcia rozpoczną się zatem dopiero z datą skutecznego doręczenia orzeczenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1855/13). Bieg terminu do złożenia środka odwoławczego warunkuje dopiero doręczenie decyzji (postanowienia) ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony. Z powyższych względów, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej, należałoby zakładać, że wystąpienie z niemniejszą skargą jest przedwczesne i w chwili obecnej całkowicie zbędne. Mając jednak na uwadze odmienne poglądy pojawiające się w tym zakresie skarżąca, niejako z ostrożności procesowej, ze skargą występuje. Na marginesie pełnomocnik strony skarżącej zaznaczył, że w działaniu organów obu instancji doszukać się można także innych licznych naruszeń procedury administracyjnej, w szczególności naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego płynących z art. 7, 9 i 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej w zakresie naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 40 § 2 k.p.a. organ drugiej instancji wskazał, co następuje : 1) pełnomocnictwo znajdujące się w aktach niniejszej sprawy (brak daty, w której pełnomocnictwo zostało sporządzone) zostało złożone w PIW w W. w dniu 21 stycznia 2021 r., w związku z zapoznawaniem się z aktami postępowania pierwszoinstancyjnego przez pełnomocnika - r. pr. M. M.; 2) odwołanie od decyzji PLW w W. nie zostało sporządzone i podpisane przez ww. pełnomocnika, a przez skarżącą - I. B. Z tego względu decyzja [...]WLW oraz korespondencja w toku postępowania drugoinstancyjnego nie były doręczane temu pełnomocnikowi, a stronie (z jednym wyjątkiem, o czym poniżej); 3) z uwagi na fakt, iż pełnomocnictwo zostało udzielone r. pr. M. M. z [...] Kancelarii Radców Prawnych M. S. S. Sp. p. z/s w G., a skargę wniósł r. pr. M. M. z Kancelarii Radcy Prawnego M. M., dla którego w aktach sprawy brak pełnomocnictwa od skarżącej, zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy ww. w ogóle był on uprawniony do sporządzenia i wywiedzenia przedmiotowej skargi. W ocenie organu drugiej instancji, nie był on do tego upoważniony; 4) organ administracji jest zobowiązany do doręczania pism pełnomocnikowi strony, poczynając od chwili powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika, natomiast pisma wcześniej doręczone stronie są pismami prawidłowo i skutecznie doręczonymi i nie jest prawnie dopuszczalne ponowne ich doręczanie pełnomocnikowi (zob. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 521/10 - SIP LEX nr 694683 ). Zatem pisma kierowane do strony w toku postępowania pierwszoinstancyjnego do dnia 21 stycznia 2021 r. zostały doręczone prawidłowo i skutecznie. Również w toku postępowania drugoinstancyjnego (odwoławczego) pismo - zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. z dnia 6 kwietnia 2021 r. (wysłane w dniu 8 kwietnia 2021 r.) - zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony; 5) pomimo, że ani decyzja PLW w W., ani decyzja [...]WLW nie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej, to nie można jednak negować faktu doręczenia ww. orzeczeń stronie i wywodzić stąd konieczności ponownego doręczenia przedmiotowych rozstrzygnięć pełnomocnikowi, jeżeli pełnomocnik/strona przed doręczeniem im tych orzeczeń, dokonali w terminie określonych czynności procesowych, a w konsekwencji nie pojawiły się dla strony ujemne skutki procesowe w wyniku ewentualnego nieprawidłowego doręczenia tychże orzeczeń (zob. postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1940/10 - SIP LEX nr 741606). W niniejszej sprawie taka sytuacja miała właśnie miejsce. Zarówno strona, jak i jej pełnomocnik, pomimo doręczenia decyzji PLW w W. i decyzji [...]WLW stronie, dokonali określonych czynności procesowych w terminie. Strona w terminie złożyła odwołanie od decyzji PLW w W., zaś jej pełnomocnik w terminie wniósł skargę do WSA w Gdańsku na decyzję [...]WLW. Tym samym dla skarżącej nie pojawiły się ujemne skutki procesowe w wyniku ewentualnych nieprawidłowego doręczenia ww. orzeczeń. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, oświadczając przy tym, że o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji dowiedział się w terminie, który uniemożliwił mu wniesienie, w imieniu skarżącej, odwołania. Natomiast o decyzji organu drugiej instancji dowiedział się w terminie, który nie pozwolił mu na sporządzenie skargi w sposób umożliwiający skuteczną obronę interesów skarżącej. Pełnomocnik skarżącej dodał, że skarżąca wykonuje wszystkie obowiązki weterynaryjne. Kwestionując jedynie obowiązek wykonania badań, którego realizacja czyni nieopłacalnym prowadzenie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie I. B. uczyniła decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 30 kwietnia 2021 r., (nr [...]), którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia 22 lutego 2021 r., (nr [...]) w przedmiocie nakazania podjęcia przez nią działań w celu zapewnienia zgodności z prawem żywnościowym. Treść ww. decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. i zawartych w niej nakazów została przywołana na początku niniejszego uzasadnienia. W podstawie prawnej kontrolowanych decyzji wskazano między innymi przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U.UE.L.2004.139.1 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm., zwane dalej - "rozporządzeniem (UE) nr 852/2004"), a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/625 z 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE)nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych)(Dz. Urz. UE. L. 2017.95.1, z 4 kwietnia 2017 r., ze zm., zwane w skrócie -"rozporządzeniem (UE) nr 2017/285"), W Preambule rozporządzenia (WE) nr 852/2004 wskazano, że dążenie do wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, jak ustanowiono w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002. Rozporządzenie to ustanawia również inne wspólne zasady i definicje w odniesieniu do krajowego i wspólnotowego prawa żywnościowego, w tym cel osiągnięcia swobodnego przepływu żywności we Wspólnocie (pkt 1). Zasady te stanowią wspólną podstawę dla higienicznej produkcji całej żywności, w tym produktów pochodzenia zwierzęcego wymienionych w załączniku I do Traktatu. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004, podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Art. 4 ust. 3 lit. a ww. rozporządzenia stanowi, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze, gdzie właściwe, przyjmują następujące szczególne środki higieny: zgodność z kryteriami mikrobiologicznymi dla środków spożywczych. Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 852/2004, podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. 2. zasady HACCP określone w ust. 1 obejmują następujące: a) określanie wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów; b) określanie krytycznych punktów kontroli w działaniu lub działaniach, w których kontrola jest konieczna do zapobieżenia lub wyeliminowania zagrożenia lub do ograniczenia go do akceptowalnych poziomów; c) ustanowienie limitów w krytycznych punktach kontroli, które oddzielają poziom akceptowalny od nieakceptowalnego w celu zapobieżenia, wyeliminowania lub ograniczenia zidentyfikowanych zagrożeń; d) ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli; e) ustanowienie działań naprawczych, gdy monitoring wykazuje, że krytyczny punkt kontroli jest poza kontrolą; f) ustanowienie procedur, które powinny być regularnie wykonywane, w celu sprawdzenia, czy środki wyszczególnione w lit. a) - e) działają skutecznie; oraz g) ustanowienie dokumentów i archiwów proporcjonalnych do charakteru i rozmiaru przedsiębiorstwa spożywczego w celu wykazania skutecznego stosowania środków wyszczególnionych w lit. a) - f). Jeżeli dokonuje się jakiejkolwiek modyfikacji w produkcie, procesie lub jakimkolwiek działaniu, podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze dokonują przeglądu procedury i wprowadzają niezbędne w niej zmiany. 3. ust. 1 stosuje się jedynie do podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze uczestniczące w jakimkolwiek etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności po produkcji podstawowej i tych powiązanych działaniach, które są wymienione w załączniku I. 4. podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze: a) dostarczają właściwemu organowi dowodów dotyczących zgodności działania z ust. 1 w sposób, w jaki wymagają tego właściwe organy, uwzględniając charakter i rozmiar przedsiębiorstwa spożywczego; b) zapewniają, że każdy dokument opisujący procedury opracowane zgodnie z niniejszym artykułem jest zawsze aktualny; c) utrzymują inne dokumenty i archiwa dotyczące właściwego okresu. Przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2017/625 stanowi, że w przypadku stwierdzenia niezgodności właściwe organy: a) przeprowadzają wszelkie działania konieczne, aby określić przyczynę i zakres niezgodności oraz aby ustalić obowiązki podmiotu; oraz b) wprowadzają właściwe środki, aby zapewnić podjęcie przez dany podmiot działań naprawczych oraz zapobieżenie dalszym przypadkom występowania niezgodności. Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej tego, jakie środki należy zastosować, właściwe organy uwzględniają rodzaj niezgodności i historię podmiotu w zakresie zgodności. 2. Działając zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące następujące działania, ale nieograniczające się do nich (...). Także przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1753 ze zm., dalej "u.p.p.z.") zostały przywołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. W myśl art. 1 ust. 1 u.p.p.z. ustawa ta określa: 1) właściwość organów w zakresie higieny i kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego, a także żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, znajdującej się w rolniczym handlu detalicznym, określonych w przepisach: a) rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 852/2004", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, b) rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm.) - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 853/2004", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, c) rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.) - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 854/2004", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, 2) wymagania, jakie powinny spełniać produkty pochodzenia zwierzęcego wprowadzane na rynek, 3) wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 853/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, w tym wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny, 4) sposób przeprowadzania urzędowych kontroli w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 854/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia - z uwzględnieniem zasad, obowiązków i wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.) - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 178/2002", i rozporządzeniu nr 852/200. Ustawa określa również właściwość organów Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie: urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego, a także żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, znajdującej się w rolniczym handlu detalicznym, określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 882/2004", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, nieuregulowanym w przepisach o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.p.z.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.p.z. powiatowy lekarz weterynarii jest właściwym organem w rozumieniu: 1) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 854/2004, 2) art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 882/2004, w zakresie urzędowych kontroli: a) produktów pochodzenia zwierzęcego, b) żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego znajdującej się w rolniczym handlu detalicznym - chyba że prawodawstwo weterynaryjne lub przepisy dotyczące bezpieczeństwa żywności stanowią inaczej. Przepis art. 7 ust. 1 u.p.p.z. określa, że powiatowy lekarz weterynarii albo urzędowy lekarz weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii wydają decyzje administracyjne lub wykonują czynności w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia nr 852/2004, rozporządzenia nr 853/2004, rozporządzenia nr 854/2004 i rozporządzenia nr 882/2004 lub z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tych rozporządzeń. Decyzje administracyjne, o których mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu, chyba że prawodawstwo weterynaryjne lub przepisy dotyczące bezpieczeństwa żywności stanowią inaczej (art. 7 ust. 3 u.p.p.z.). W myśl art. 20 ust. 1 u.p.p.z. powiatowy lekarz weterynarii, na obszarze swojej właściwości: 1) prowadzi: a) rejestr zakładów obejmujący zakłady: - będące gospodarstwami, na terenie których dokonuje się uboju zwierząt pochodzących z innych gospodarstw w celu pozyskania mięsa na użytek własny, - prowadzące sprzedaż bezpośrednią produktów pochodzenia zwierzęcego, - które podlegają rejestracji zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004, w tym prowadzących rolniczy handel detaliczny produktami pochodzenia zwierzęcego lub żywnością, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, i zakłady prowadzące działalność marginalną, lokalną i ograniczoną, oraz zakłady, dla których zatwierdzenie jest wymagane zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. c rozporządzenia nr 852/2004, i zakłady zatwierdzone zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, ze wskazaniem zakładów zatwierdzonych korzystających z krajowych środków dostosowujących, o których mowa w art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004, b) wykaz podmiotów podlegających rejestracji, z wyłączeniem podmiotów prowadzących działalność w zakładach podlegających zatwierdzeniu w trybie i na zasadach określonych w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004, c) wykaz zakładów zatwierdzonych w trybie i na zasadach określonych w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004, ze wskazaniem zakładów zatwierdzonych korzystających z krajowych środków dostosowujących, o których mowa w art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004; 2) wydaje decyzje administracyjne w stosunku do zakładów, o których mowa w pkt 1 (...). Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 4 u.p.p.z. do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że prawodawstwo weterynaryjne, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1557 oraz 2020 r. poz. 285), stanowi inaczej. Przepisy ostatniej z przywołanych ustaw miały również zastosowanie w sprawie, w tym do kontroli ją poprzedzających. I tak, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 306, dalej w skrócie - "u.i.w.") - ilekroć w ustawie jest mowa o prawodawstwie weterynaryjnym - rozumie się przez to przepisy Unii Europejskiej dotyczące zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego w zakresie weterynarii, a także przepisy wdrażające lub wykonujące te przepisy, w szczególności przepisy o weterynaryjnej kontroli granicznej, kontroli weterynaryjnej w handlu, produktach pochodzenia zwierzęcego, ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także o ochronie zwierząt. Inspekcja realizuje, w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, zadania m.in. z zakresu bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego (art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. a u.i.w.). Swoje zadania wykonuje m.in. przez monitorowanie chorób odzwierzęcych m.in. w produktach pochodzenia zwierzęcego, przeprowadzanie kontroli weterynaryjnych i administracyjnych, sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego (art. 3 ust. 2 u.i.w.). Przepis art. 19a u.i.w. stanowi, że przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Wedle art. 19e ust. 1 podmiotowi kontrolowanemu przysługuje, przed podpisaniem protokołu kontroli, prawo zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli (art. 19e ust. 2 u.i.w.). W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wniesionych przez podmiot kontrolowany, kontrolujący dokonuje zmian w protokole kontroli przez opisanie zmiany brzmienia jego poszczególnych fragmentów lub dokonanie skreśleń (art. 19e ust. 3 u.i.w.). Podmiot kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, składając w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania wyjaśnienie przyczyn odmowy podpisania (art. 19e ust. 4 u.i.w.). W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli, termin odmowy podpisania protokołu wraz z podaniem jej przyczyn biegnie od dnia doręczenia podmiotowi kontrolowanemu stanowiska kontrolującego wobec zastrzeżeń (art. 19e ust. 5 u.i.w.). Przy czym jak stanowi art. 19e ust. 6 u.i.w. odmowa podpisania protokołu kontroli nie stanowi przeszkody do podpisania go przez kontrolującego i realizacji ustaleń kontroli. Zgodnie zaś z art. 19f u.i.w. ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych, wydania decyzji i sporządzenia informacji dla jednostek nadrzędnych, oraz do powiadomienia właściwego organu w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postępowanie kontrolne, o którym mowa w art. 19a, art. 19c, art. 19d, art. 19e i art. 19f u.i.w. nie jest postępowaniem administracyjnym. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli weterynaryjnej nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Wskazane przepisy u.i.w. regulują ciąg działań, które podejmują organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności kontrolowanego podmiotu, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1 - 4 k.p.a. Istotne jest też to, że u.i.w., regulując postępowanie kontrolne, nie odsyła mutatis matandis do przepisów k.p.a. w tym postępowaniu (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 728/16) Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. jako podstawę nakazanych skarżącej działań wskazano również rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2294), rozporządzenie (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L z 2008 r., nr 354, str. 16 ze zm.), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L z 2011 r., nr 304 str. 18 ze zm.). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 11 stycznia 2021 r. z urzędu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. wobec skarżącej prowadzącej rolniczy handel detaliczny (RHD). Przedmiotem zainicjowanego przez ten organ postępowania było przymuszenie do podjęcia w określonym terminie, działań niezbędnych do zapewnienia zgodności z prawem żywnościowym, w zakresie opracowania i wdrożenia procedur opartych na systemie HACCAP, w tym realizacja badań mikrobiologicznych wytwarzanych środków spożywczych (vide: - k. 3 akt admin. organu pierwszej instancji). Wszczęcie niniejszego postępowania i wydanie w sprawie decyzji organów obu instancji poprzedziły dwie kontrole udokumentowane: protokołem kontroli SPIWET-oo nr [...] z dnia 13 lipca 2020 r. oraz protokołem kontroli SPIWET-oo nr [...] z dnia 8 stycznia 2021 r. (vide: - k. 1 i - k. 2 akt admin. organu pierwszej instancji). W wyniku przeprowadzenia ww. kontroli Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. nałożył w kontrolowanej decyzji na skarżącą nakazy (obowiązki) usunięcia stwierdzonych naruszeń - poprzez podjęcie działań mających na celu zapewnienie zgodności prowadzonej działalności z prawem żywnościowym w zakresie opracowania i wdrożenia procedur opartych na systemie HACCAP. Organ ten jednocześnie określił w decyzji termin z upływem którego skarżąca jest zobowiązana usunąć stwierdzone uchybienia przedstawiając dokumentację dowodzącą realizacji nałożonych obowiązków do dnia 31 marca 2021 r . Stosownie do dyspozycji przepisu art. 107 § 2 k.p.a. decyzje administracyjne mogą zawierać również inne składniki aniżeli wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., o ile wynika to z przepisów szczególnych, zaś w doktrynie przyjmuje się, że takim właśnie, dodatkowym składnikiem decyzji jest m.in. termin (zob. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, s. 81). Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w dniu 30 kwietnia 2021 r., utrzymując w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia 22 lutego 2021 r. o nakazaniu skarżącej podjęcia odpowiednich działań mających na celu zapewnienie zgodności z prawem żywnościowym w terminie do dnia 31 marca 2021 r., doprowadził de facto do pozostawienia w obiegu prawnym decyzji niewykonalnej w zakreślonym terminie, gdyż określony w pierwszoinstancyjnej decyzji termin jej wykonania, tj. do dnia 31 marca 2021 r. upłynął już przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a więc przed momentem, w którym decyzja stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że pierwszoinstancyjnej decyzji nie został nadany przez organ rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 k.p.a.), zaś skarżąca wniosła od tej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Zgodnie natomiast z art. 130 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1), zaś wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, po rozpoznaniu sprawy w związku ze złożonym odwołaniem, chcąc w pełni zaaprobować rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji co do istoty sprawy, winien był dokonać - w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - zmiany zaskarżonej decyzji, dotyczącej terminu usunięcia stwierdzonych naruszeń, określając skarżącej nowy termin dla wykonania przez nią nakazanych działań. Utrzymanie w mocy w całości decyzji, której termin wykonania nałożonego nią obowiązku upłynął w toku postępowania odwoławczego, prowadzi do wniosku, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja musi zostać wyeliminowania z obiegu prawnego z uwagi na istotne naruszenie art. 130 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 2 k.p.a. Ponadto, w takiej sytuacji [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii dopuścił również naruszenia art. 7 k.p.a., z którego przepisu wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2019r. w sprawie II OSK 1672/17, na tle analogicznej sprawy nałożenia na podmiot obowiązku, którego nie mógł wykonać w terminie, gdyż termin ten już upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. NSA podniósł, że jeżeli w decyzji organu administracji określony jest termin wykonania obowiązku, a termin ten już upłynął przed rozpoznaniem odwołania przez organ odwoławczy, to decyzja organu pierwszej instancji powinna być zmieniona w postępowaniu odwoławczym. Natomiast utrzymanie w mocy przez organ administracji decyzji zawierającej niemożliwy do zrealizowania termin wykonania obowiązku stanowi naruszenie obowiązku stania na straży praworządności. W konsekwencji zajęcia przedstawionego powyżej stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony w tej sprawie wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również w uzasadnieniu tego orzeczenia, że istnieje możliwość określenia terminu wykonania obowiązku poprzez wskazanie, że obowiązek należy wykonać np. w ciągu 30 dni oraz że termin ten rozpocznie bieg od chwili, gdy decyzja stanie się ostateczna. W takiej sytuacji w przypadku utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie będzie konieczne dokonywanie zmiany rozstrzygnięcia w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku. Przedstawione powyżej stanowisko należy podzielić. Nie budzi wątpliwości Sądu, że określony w decyzji termin realizacji nałożonego obowiązku musi być realny, tj. umożliwiający adresatowi obiektywnie wykonanie decyzji. W doktrynie przyjmuje się, że w przypadku, gdy organ administracji ma swobodę w kształtowaniu treści decyzji w zakresie terminu, to winien przy jego wyznaczeniu uwzględniać słuszny interes strony (zob. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, op. cit., s. 82). Tym samym przy ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii będzie zobowiązany do zmiany zaskarżonej decyzji poprzez zmianę terminu wyznaczonego skarżącej. Przy czym termin ten powinien być "właściwy", co oznacza, że powinien być realny i odpowiedni dla wykonania nałożonych na nią obowiązków. Przechodząc do dalszych rozważań, to zasadniczym zarzutem skargi było naruszenie przez organy art. 40 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Poza sporem było w sprawie, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia 22 lutego 2021 r. oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 30 kwietnia 2021 r. nie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej (radcy prawnemu) ustanowionemu w toku postępowania administracyjnego. W aktach administracyjnych organu pierwszej instancji znajduje się własnoręczna adnotacja pełnomocnika skarżącej z dnia 21 stycznia 2021 r. o zapoznaniu się z aktami postępowania, pełnomocnictwo oraz dowód opłacenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Od tej więc daty, zgodnie z treścią art. art. 40 § 2 k.p.a., wszystkie doręczenia powinny być dokonywane pełnomocnikowi skarżącej. Skoro decyzja organu pierwszej instancji i decyzja organu drugiej instancji zostały doręczone skarżącej z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, to mamy do czynienia z wadliwością dokonanych doręczeń decyzji organów obu instancji w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej doręczenie decyzji bezpośrednio stronie powoduje bezskuteczność tego doręczenia (nie wywołuje żadnego skutku procesowego) i stanowi jedynie informację dla strony o treści pisma. Formułując przedmiotowy zarzut skargi pełnomocnik skarżącej wskazywał na rozbieżne w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stanowiska powyższego nie można zaakceptować. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że powyższy przepis k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym decyzji, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Przepis ten ma pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi (por. wyrok NSA z 10 listopada 2017 r., I OSK 259/17). W opozycji do stanowiska strony skarżącej należy podnieść, że na tle przepisów k.p.a. nie można przyjąć, że decyzja organu doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją, o którym mowa w art. 110 k.p.a. Poprzez doręczenie decyzji stronie następuje uzewnętrznienie woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji. Ponadto, nie może ujść uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., podnosi się także gwarancyjny charakter przepisów dotyczących doręczeń. Wskazuje się, że ich celem jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów. W orzecznictwie podkreśla się również, że w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, to nie ma podstaw do eliminowania decyzji tylko z tego względu (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 3/08, z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie II GSK 887/08, z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie II GSK 463/08, z dnia z 17 października 2017 r., w sprawie II GSK 4055/16). Również należy zgodzić się z poglądem, że celem normy zawartej w art. 40 § 2 k.p.a. nakazującej doręczenie decyzji pełnomocnikowi, wówczas gdy został on ustanowiony, jest zwolnienie strony z obowiązku osobistego prowadzenia sprawy. Jednak ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy natomiast od okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy wadliwość doręczenia nie powoduje żadnych ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z powyższego powodu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r. w sprawie II OSK 125/18 czy z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie II OSK 1645/19). Powyższe stanowisko zdaniem Sądu zasługuje na aprobatę. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca w następstwie otrzymania decyzji organu pierwszej instancji, wniosła osobiście, w terminie odwołanie. Natomiast skarga, mimo doręczenia decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii skarżącej, została w terminie wniesiona przez jej pełnomocnika. Nie może ujść uwadze, że w skardze nie sformułowano zarzutów wynikających ze złożenia odwołania przez samą skarżącą w związku z doręczeniem jej decyzji. Nie wskazano negatywnych skutków takiego zaniechania. Uprawnia to do twierdzenia, że osobiste wniesienie przez skarżącą odwołania, nie spowodowało dla niej ujemnych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim nie pozbawiło jej możliwości terminowego wniesienia odwołania, a w skardze nie wskazano, że w wyniku samodzielnego działania strona nie podniosła ważnych okoliczności dla sprawy. W takiej sytuacji samo wadliwe doręczenie tej decyzji nie może przemawiać za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. W złożonej natomiast przez pełnomocnika skarżącej skardze nie zawarto merytorycznych zarzutów w stosunku do decyzji organu drugiej instancji, co pełnomocnik motywował nie otrzymaniem przedmiotowej decyzji oraz bezskutecznością doręczenia dokonanego bezpośrednio skarżącej. Jednak nie podniósł on również żadnych negatywnych dla skarżącej konsekwencji wadliwego doręczenia, które wskazywałyby na istnienie w sprawie istotnych naruszeń i skutkować mogłyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Istnienie rozbieżności w judykaturze nie może usprawiedliwiać zaniechań pełnomocnika skarżącej w tym zakresie. Trudno tym samym upatrywać podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji w wadliwości jej doręczenia. W tym miejscu, niezależnie od podniesionych uwag, należy jednak podnieść, że taki sposób procedowania przez organy polegający na zaniechaniu dokonywania doręczeń pełnomocnikowi, nie może zasługiwać na akceptację. Trzeba także zaznaczyć, że w przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku reprezentowanemu w skardze [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii odniósł się do zarzutów i argumentacji przedstawionej przez skarżącą w odwołaniu. Zawarty natomiast w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12). Nie można również uznać, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze pozostałych przepisów art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Istnienia takiego charakteru naruszeń skarżąca nie wykazała. Niemniej, sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z dokonanych zaś powyżej rozważań wynika jednoznacznie, że zaskarżona decyzja uchyleniu podlega z innych przyczyn niż wskazanych we wniesionej skardze. W świetle dokonanych rozważań, zdaniem Sądu, ocena zaskarżonej decyzji ad meritii byłaby przedwczesna. Ponadto, trzeba pamiętać, że zasadniczy zarzut skargi dotyczył naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. i niemożności zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii rozpoznając ponownie sprawę dokonana zmiany w zakresie terminu podjęcia nakazanych skarżącej działań i umożliwi przed wydaniem decyzji, zajęcie pełnomocnikowi skarżącej ostatecznego stanowiska w sprawie. Następnie organ doręczy prawidłowo pełnomocnikowi skarżącej wydaną decyzję. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).