II SA/Łd 978/21
WyrokWSA w Łodzi2022-03-11
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności w zakresie kumulacji oddziaływań pól elektromagnetycznych oraz definicji 'miejsc dostępnych dla ludności', nie przeprowadzając własnych ustaleń w tym zakresie i opierając się wyłącznie na dokumentacji inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, ponieważ nie zbadały kumulacji oddziaływań pól elektromagnetycznych oraz błędnie zinterpretowały pojęcie 'miejsc dostępnych dla ludności', opierając się wyłącznie na dokumentacji inwestora zamiast przeprowadzić własne, samodzielne ustalenia. W konsekwencji, decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. i I. A. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i definicji miejsc dostępnych dla ludności. Wojewoda uznał, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, opierając się na analizie inwestora.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2022 roku sprawy ze skargi H. A. i I. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Wojewoda [...], decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U . z 2021 r. poz. 735 – k.p.a.) oraz art. 26 i 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U . z 2020 r., poz. 471) po rozpatrzeniu odwołania H.A. i I. A. od decyzji Starosty [...] z [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A "26720 W." wraz z wewnętrzną linią zasilającą, w miejscowości W., na działce o numerze ewidencyjnym 148, obr. [...], gm. J.
w punkcie pierwszym uchylił zatwierdzenie projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do zaskarżonej decyzji, w zakresie:
1. projektu zagospodarowania terenu:
- strona tytułowa (str. 19)
- opis (str. 39)
- rysunek nr 1 (str. 40)
- oświadczenie projektantów w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego (str. 50)
2. analizy środowiskowej:
- opis (str. 152, tabela 2.1 - str. 155)
- rysunki (nr 2 - str. 159, nr 3a - str. 160, nr 3b - str. 161, nr 3c - str. 162)
3. projektu telekomunikacyjnego:
- oświadczenie projektantów w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego (str. 174)
- opis (str. 182, tabela 2 - str. 187)
- rysunki (nr 5 - str. 193, nr 6 - str. 194, nr 7 - str. 195)
i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji, w zakresie:
1. projektu zagospodarowania terenu:
- strona tytułowa (str. 19)
- opis (str. 39)
- rysunek nr 1 (str. 40)
- oświadczenie projektantów w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego (str. 50)
2. analizy środowiskowej:
- opis (str. 152, tabela 2.1 - str. 155)
- rysunki (nr 2 - str. 159, nr 3a - str. 160, nr 3b - str. 161, nr 3c - str. 162)
3. projektu telekomunikacyjnego:
- oświadczenie projektantów w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego (str. 174)
- opis (str. 182, tabela 2 - str. 187)
- rysunki (nr 5 - str. 193, nr 6 - str. 194, nr 7 - str. 195)
W pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] wyjaśnił, że 25 sierpnia 2020 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A "26720 W." wraz z wewnętrzną linią zasilającą, w miejscowości W. na działce o numerze ewidencyjnym 148, obręb [...], gm. J.
Starosta [...] decyzją z [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania H. A. i I. A. Wojewoda [...] [...] r. wydał decyzję o uchyleniu owej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Następnie Starosta [...], postanowieniem z [...] r., nałożył na inwestora obowiązek usunięcia, w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, nieprawidłowości w zakresie: przedłożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia - zgodnie z art. 62a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U . z 2020 r. poz. 283 ze zm.); uzupełnienia analizy środowiskowej w pkt. 2.1 i 2.2 (str. 156 projektu budowlanego) o przedstawienie konkretnych wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego dla tiltu minimalnego 0° i dla tiltu maksymalnego 10°; dokonania sprostowania zakresu oddziaływania, określonego w tabeli i załącznikach opracowania analizy środowiskowej - w treści analizy wskazano wartości dopuszczalne również dla innych częstotliwości niż te, na których ma pracować przedmiotowa stacja bazowa; dokonać sprostowania zapisów analizy z tabelą na stronic 156 projektu oraz w kwalifikacji przedsięwzięcia w jakim systemie będzie pracować przedmiotowa stacja; uzupełnienia w projekcie zagospodarowania terenu podpisy projektantów wszystkich specjalności, tj. w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych oraz w specjalności telekomunikacyjnej; ujednolicenia nazewnictwa stacji; dokonania sprostowania treści projektu w zakresie budowy zjazdu publicznego z drogi gminnej na działkę 148, obr. [...]; do projektu budowlanego dołączono uzgodnienie projektu zjazdu z Wójtem Gminy J., natomiast na legendzie projektu zagospodarowania terenu projektowany zjazd publiczny wskazano według odrębnego opracowania; przedłożenia decyzji Starosty [...] na wyłączenie gruntów objętych planowaną inwestycją z produkcji rolnej - zgodnie z zapisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U . z 2017 r. poz. 1161); przedstawienia zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektantów specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz instalacyjnej, w dacie opracowania projektu budowlanego konstrukcji wieży i fundamentów oraz projektu branży elektrycznej, tj. sierpniu 2018 r.
W dniu 19 kwietnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo inwestora o uzupełnieniu braków i nieprawidłowości wskazanych w ww. postanowieniu.
Starosta [...] decyzją z [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej A "26720 W." wraz z wewnętrzną linią zasilającą, w miejscowości W., na działce o numerze ewidencyjnym 148, obr. [...], gm. J.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. i I., małżonkowie A., nie zgadzając się na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Wskazali, iż od początku zwracali uwagę na "za bliską lokalizację stacji, mimo, iż są przedstawiane wszelkiego rodzaju analizy to nie ma dokumentu, który daje pewność, że nie szkodzi to zdrowiu, oraz że po kilku latach użytkowania wskutek jakiejś konserwacji nie zostanie zwiększona moc anten". Zwrócili uwagę, że wielkość działki nr 148 pozwala na przesunięcie inwestycji tak, aby im nie zagrażała. Podkreślili, że ich działka ma charakter budowlany i chcą ją do takich celów wykorzystać, natomiast lokalizacja planowanej inwestycji w odległości 2 m od granicy działki im to uniemożliwia. Podnieśli, że wprawdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zabrania lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej, lecz zawiera on regulację według, której teren inwestycji to teren z przeznaczeniem na zabudowę usługową z zakresu ochrony zdrowia, opieki społecznej, kultu religijnego, kultury, sportu, wychowania, obsługi turystyki (w tym zamieszkania zbiorowego) rekreacji, gastronomi wraz z obiektami towarzyszącymi, tereny zieleni urządzonej z urządzeniami rekreacyjnymi, funkcje mieszkalne realizowane w samodzielnych budynkach lub pomieszczeniach mieszkalnych w budynkach usługowych wyłącznie dla obsługi funkcji usługowych zlokalizowanych w granicach działki. Regulacja ta wyraźnie stanowi o właściwym przeznaczeniu działki, zaś decyzja jest wydana w oparciu o przeznaczenie uzupełniające, a nie główne.
Wojewoda [...], utrzymując w mocy ww. decyzję wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest przez organy administracji architcktoniczno-budowlanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1997 roku - Prawo budowlane oraz przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego. W związku ze złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na budowę 25 sierpnia 2020 r., zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 26 oraz art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej z 13 lutego 2020 r. Tym samym zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
Wojewoda [...] przypomniał, że przedmiotem inwestycji jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci A "26720 W.", a w trakcie postępowania odwoławczego organ wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia braków w dokumentacji projektowej w zakresie:
1. uzupełnienia projektu o dokumenty przedstawiające nakładanie i sumowanie się
poszczególnych parametrów inwestycji (wszystkich anten sektorowych i anten radiolinii) z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne w związku z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U . z 2019 r., poz. 1839 ze zm.);
2. uzupełnienia rysunku "Projekt zagospodarowania terenu" (rys. nr 1 . w skali 1:500)
o informację graficzną przedstawiającą rzut przewidywanych*' obszarów pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych, w celu prawidłowej oceny ich zasięgu;
3. uzupełnienia metryki rysunku "Projekt zagospodarowania terenu" (rys. nr 1 w skali 1:500) o imiona i nazwiska projektanta i sprawdzającego branży telekomunikacyjnej oraz specjalność i numer ich uprawnień budowlanych, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - na wskazanym rysunku znajdują się tylko nieczytelne podpisy projektanta i sprawdzającego;
4. uzupełnienia opracowania "Analiza środowiskowa" o określenie wprost, jakie to są wartości "nie mniejsze od dopuszczalnych" na wszystkich rysunkach;
5. przedstawienia w tabeli nr 2 "Analizy środowiskowej" parametry fizyczne dotyczące tylko zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego dla przedmiotowej stacji bazowej;
6. określenia obszaru oddziaływania planowanego obiektu przez projektanta branży
telekomunikacyjnej (określenie tego obszaru w pkt 10.6 opisu projektu zagospodarowania, podpisanego przez projektantów posiadających uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w ocenie tutejszego organu jest niewystarczające i wykracza poza zakres przyznanych uprawnień budowlanych);
7. doprowadzenie projektu branży telekomunikacyjnej do zgodności z przepisami aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U . z 2019 r. poz. 2448), które zastąpiło rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. W projekcie telekomunikacyjnym wolnostojącej wieży wraz z instalacjami i urządzeniami wchodzącymi w skład stacji bazowej telefonii komórkowej "26720 W." za podstawę prawną m. in. przyjęto nieobowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów;
8. w części opisowej i rysunkowej projektu telekomunikacyjnego określenia wprost, jakie to są wartości natężenia pól elektromagnetycznych większe niż dopuszczalne, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem oraz wskazać sposób określenia tych wartości.
W odpowiedzi pismem z 1 września 2021 r. inwestor wyjaśnił, że:
1. dodano informację o braku w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji urządzeń, z którymi mogłaby zachodzić kumulacja promieniowania elektromagnetycznego;
2. rysunek PZT nr 1 w projekcie zagospodarowania został uzupełniony o graficzną prezentację rozkładu pól elektromagnetycznych;
3. metryka projektu zagospodarowania została uzupełniona o imiona i nazwiska projektantów branży telekomunikacyjnej;
4. analizę środowiskową uzupełniono o informację o wartościach mniejszych niż dopuszczalne (na rysunkach);
5. poprawiono tabelę nr 2 w analizie środowiskowej;
6. obszar oddziaływania został określony przez projektanta telekomunikacyjnego;
7. skorygowano projekt telekomunikacyjny o właściwą podstawę prawną;
8. skorygowano projekt telekomunikacyjny o podane wartości graniczne dla natężenia pól elektromagnetycznych.
Dalej organ wyjaśnił, że obszar, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej (część działki nr ewid. 148, obręb [...], gm. J., powiat [...]) objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XII/75/2015 Rady Gminy J. z dnia 19 października 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów obrębów wsi: F., G., J., J., J., L., R., K., M., P., P., R., S., T., W. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 19 listopada 2015 r. poz. 4430). Inwestycja znajduje się w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem 2UZ (tereny zabudowy usługowej w zieleni), dla której zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie podstawowe to zabudowa usługowa z zakresu ochrony zdrowia, opieki społecznej, kultu religijnego, kultury, sportu, wychowania, obsługi turystyki (w tym zamieszkania zbiorowego) i rekreacji, gastronomii wraz z obiektami towarzyszącymi oraz tereny zieleni urządzonej z urządzeniami rekreacyjnymi i obiektami małej architektury (§ 26 ust. 1 pkt 1 powołanej uchwały). Natomiast przeznaczenie dopuszczalne na terenie planowanej inwestycji to funkcje mieszkaniowe realizowane w samodzielnych budynkach mieszkalnych lub pomieszczeniach mieszkalnych w budynkach usługowych wyłącznie dla obsługi funkcji usługowych zlokalizowanych w, granicach działki, przy czym powierzchnia użytkowa pomieszczeń związanych z funkcją mieszkalną nic może przekraczać: na terenach 1-4 UZ - 30 % ogólnej powierzchni użytkowej zabudowy na działce, a na terenie 5 UZ - 50 % ogólnej powierzchni użytkowej zabudowy na działce (§ 26 ust. 1 pkt 2 powołanej uchwały).
Wojewoda dodał, że zgodnie z ustaleniami dla całego obszaru objętego obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustalono zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska, zakaz ten nic dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej, przedsięwzięć lokalizowanych na terenach obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług PU. Ustalono także zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska, w zakresie określonym w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów, zakaz nie dotyczy: urządzeń infrastruktury technicznej, przedsięwzięć lokalizowanych na terenach obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług PU, terenów eksploatacji powierzchniowej PK, terenów obsługi komunikacji KS, terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług MNU oraz terenów zabudowy usługowej U, w zakresie zgodnym z ustaleniami szczegółowymi dla poszczególnych terenów, obiektów hodowlanych i produkcji rolnej lokalizowanych na terenach rolniczych 6R, 7R (§ 9 pkt 3 ppkt b i c uchwały). W zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym ustala, się możliwość realizacji obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej (masztów telefonii lub innych obiektów tego typu m.in.: wież i masztów radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych), przy czym na terenach przeznaczonych na cele zabudowy mieszkaniowej (tereny: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług - MNU oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - MN) dopuszcza się wyłącznie lokalizację infrastruktury o nieznacznym oddziaływaniu w rozumieniu przepisów odrębnych z zakresu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (§ 9 pkt 12 ppkt a uchwały). Wobec powyższego, zdaniem Wojewody [...] ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają lokalizację planowanej inwestycji na terenie objętym tym planem. Tym samym zarzuty odwołujących się, co do niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, są nieuzasadnione. Planowana inwestycja nie należy bowiem do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska. Organ dodał, że zasadnicze znaczenie w analizowanej sprawie mają przepisy określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1839), które wskazują, iż do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się, m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz. Załączony projekt budowlany obejmuje inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, na której planuje się instalację trzech anten sektorowych Huawei ADU4517R0v06 pracujących w paśmie o częstotliwości 800 MHz i 900 MHz, skierowanych na azymuty 30°, 130", 240° oraz jednej radiolinii. Anteny radiolinii zostały wyłączone z katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast, co do anten sektorowych, kwalifikacji tych przedsięwzięć dokonuje się w oparciu o ww. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia. Zatem znaczenie przy kwalifikowaniu instalacji radiokomunikacyjnej, z wyłączeniem radiolinii, ma częstotliwość, równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) wyznaczona dla pojedynczej anteny, wysokość zawieszenia anten oraz ich pochylenie (tilt) i wynikająca z tych parametrów odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zgodnie z projektem budowlanym w skład systemu antenowego planowanej stacji bazowej wchodzić będą: 3 anteny sektorowe Huawei ADU4517R0v06, pracujące w paśmie o częstotliwości 800 MHz i 900 MHz, służące do nawiązania bezpośredniej łączności pomiędzy stacją bazową a aparatami abonenckimi:
- sektory skierowane na azymuty: 30°, 130°, 240°;
- wysokość zawieszenia anten (środek anteny): 49,0 m n.p.m.;
- tilt (pochylenie wiązki promieniowania): 0° 10°; metoda montażu anten sektorowych
całkowicie uniemożliwia ich mechaniczne pochylenie (rys. nr 8 w projekcie budowlanym branży telekomunikacyjnej);
- 1 antena radioliniowa o średnicy 0,6 m, służąca do nadawania i odbierania transmisji radiowych pomiędzy stacją bazową a kontrolerem radiowym:
- rozmieszczenie w sektorze 249°;
- wysokość zawieszenia anteny (poziom osi): 50,5 m n.p.m.
Z projektu budowlanego wynika, iż dla projektowanej instalacji trzech anten sektorowych (azymuty 30°, 130°, 240") wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo dla każdej z ww. anten sektorowych wynosi 8402 W, zatem zawiera się w przedziale 5000 + 10000 W. Dalej organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego każdej anteny sektorowej w osi głównej wiązki promieniowania wyniesie do 200 m. Wyniki obliczeń, które przedstawiono w tabeli dla poszczególnych anten oraz załączone rysunki, na których przedstawiono rzut poziomy i rzuty pionowe osi głównej wiązki promieniowania we wskazanej wyżej odległości 200 m od środka elektrycznego każdej anteny sektorowej, zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0°, jak i maksymalnych pochyleń wiązek 10°, potwierdzają brak występowania miejsc dostępnych dla ludności, o których mowa w ww. przepisie (tabela - str. 140, rysunki: str. 143, str. 144; str. 145). Na azymutach 30° i 130° pod wiązką główną, w odległości do 200 m od środka anteny, brak jest jakiejkolwiek zabudowy. Na azymucie 240° w osi wiązki głównej, w odległości do 200m od środka anteny, brak jest miejsc dostępnych dla ludności (wprawdzie w odległości 50 - 70 m od planowanej wieży, w bliskiej odległości od wiązki głównej anteny - ale nie w osi wiązki - znajdują się zabudowania gospodarcze o wysokości ok. 8 m, jednak nie wchodzą one w wiązkę główną promieniowania, która przebiega w tym rejonie znacznie ponad budynkami. Z rysunków znajdujących się w kwalifikacji przedsięwzięcia (strony 144 i 145) projektu) wynika, iż dla powyższej odległości - do 200 m - główne wiązki promieniowania przechodzić będą nad powierzchnią terenu na minimalnych wysokościach:
- 8,3 m n.p.t. (antena A1, wysokość zawieszenia 49,0 m n.p.t., tilt 10°, azymut 30°);
- 19,3 m n.p.t. (antena A2, wysokość zawieszenia 49,0 m n.p.t., tilt 10°, azymut 130°);
- 18,3 m n.p.t. (antena A3, wysokość zawieszenia 49,0 m n.p.t., tilt 10°, azymut 240°).
W związku z powyższym organ stwierdził, iż osie główne wiązek promieniowania anten sektorowych w odległości do 200 m od środka anten występują ponad miejscami dostępnymi dla ludności. Zgodnie z zapisami w projekcie budowlanym metoda montażu anten sektorowych całkowicie uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie. Nie będą również stosowane żadne dodatkowe akcesoria pochylające. Ponadto organ nadmienił, iż zgodnie z literalnym brzmieniem ww. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, równoważna moc promieniowania izotropowo jest wyznaczana dla pojedynczej anteny. Przepisy jednoznacznie wskazują, iż w celu kwalifikacji instalacji do określonego rodzaju przedsięwzięć pomija się anteny radiolinii. Na etapie kwalifikacji przedsięwzięcia nie ma podstaw do badania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla całej instalacji. W stosunku do inwestycji związanych z budową stacji bazowej telefonii komórkowej nie ma zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jego stosowanie wykluczają § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 zgodnie, z którymi równoważną moc promieniową izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się inna realizowana lub zrealizowana instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna i radiolokacyjna. Każda antena rozpatrywana jest osobno i nie ma wpływu na wynik kwalifikacyjny innej anteny. Z punktu widzenia ww. rozporządzenia parametrem charakteryzującym stację bazową jest moc pojedynczych anten. Rozporządzenie stanowi o mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny,
zatem należy zbadać czy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w osi wiązek konkretnych nadajników i w odległości zależnej od ich mocy (dla pojedynczego nadajnika). Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Autorzy projektu, w tym uprawnieni projektanci w specjalności telekomunikacyjnej, uwzględniając opracowanie pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia 2020/Up-Telecom.KP" sporządzone dla przedmiotowej stacji bazowej, również stwierdzają, że projektowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej. Stanowisko Wojewody [...] w tej kwestii jest zgodne z oceną dokonaną przez właściwy organ środowiskowy, tj. Wójta Gminy J., który decyzją z [...] r. umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A "26720 W." wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i wewnętrzną linią zasilającą.
Ponadto Wojewoda [...] zwrócił uwagę, iż zgodnie z projektem budowlanym branży telekomunikacyjnej w promieniu 1 km od planowanej inwestycji nie jest zlokalizowana żadna instalacja radiokomunikacyjna mogąca prowadzić do kumulacji emisji. Zatem brak jest podstaw, by uznać, że oddziaływanie wskazanych przez skarżących stacji bazowych sieci telefonii komórkowej B i C w miejscowości W. skumuluje się. Planowana inwestycja jest także zgodna z art. 121 Prawa ochrony środowiska, gdyż na podstawie załączonej do projektu budowlanego graficznej prezentacji poziomu pól elektromagnetycznych, ustalono, iż w zakresie oddziaływania inwestycji nie występują obiekty budowlane z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] stwierdził, iż parametry i zasięg pól elektromagnetycznych przedstawionych w projekcie są zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U . z 2019r. poz. 2448).
Podsumowując Wojewoda [...] stwierdził, że załączony projekt budowlany, po dokonaniu stosownych uzupełnień, jest kompletny. Zawiera wymagane oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oprócz tego zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, oraz złożyły oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wniosek i projekt budowlany spełnia wymogi ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych, a przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie administracyjne i wydana decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
W skardze H. A. i I. A. zarzucili naruszenie:
- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - k.p.a.), w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że organ administracji prowadził postępowanie w oderwaniu od zasady zaufania uczestników do władzy publicznej, w szczególności nie wyjaśnił wszystkich zgłoszonych przez strony postępowania wątpliwości i nie dokonał własnych ustaleń, dotyczących tego, czy planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
- art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ administracji w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co skutkował o błędnym ustaleniem m.in., że w sprawie nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w sprawie nie ustalono, czy planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 3 pkt 20 oraz pkt 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), w zw. z art. 140 i następne Kodeksu cywilnego, poprzez naruszenie zasady poszanowania interesów osób trzecich przez ustalenie obszaru oddziaływania obiektu wyłącznie na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym, bez przeprowadzenia własnych ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście możliwego oddziaływania elektromagnetycznego inwestycji na nieruchomości sąsiednie, sprawdzenia błędu metody obliczeniowej i uwzględnienia zjawiska odbić pola elektromagnetycznego,
- art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 1 pkt 1 p.b., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na pominięciu przez organ ustalenia czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowisk, a w szczególności w zakresie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieni u informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247),
- art. 138 § 1 pkt 2, poprzez utrzymanie w mocy w części decyzji Starosty [...], w sytuacji, gdy była ona wadliwa i podlegała uchyleniu.
W związku z powyższym wnieśli o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...];
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazali między innymi, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że - zdaniem organu - dla kwalifikacji instalacji do określonego rodzaju przedsięwzięć, w świetle literalnego brzmienia przepisów rozporządzenia równoważną moc promieniowania izotropowo wyznacza się jedynie dla pojedynczej anteny. Pomija się anteny radiolinii oraz nie ma podstaw do badania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla całej instalacji, nie ma zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżących, do przedsięwziąć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy zaliczyć również przedsięwzięcia nieosiągające określonych progów, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących to przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju zostaną osiągnięte. Prezentowane przez organ stanowisko jest zatem niezasadne. Z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika obowiązek sprawdzenie kwalifikacji danego przedsięwzięcia zarówno na etapie projektowania, realizacji jak i po jego budowie bądź przebudowie. Zatem nieracjonalne jest przyjęcie stanowiska, że w przypadkach
budowy nowego przedsięwzięcia równoważna moc promieniowana izotropowo dla pojedynczych anten nie podlega sumowaniu z innymi przedsięwzięciami tego samego rodzaju - innymi stacjami bazowymi sieci komórkowych. Przepis § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ma charakter normy ogólnej określającej sposób wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny, natomiast § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ma charakter lex specialis. Pomiędzy wskazanymi normami nie zachodzi kolizja, na którą wskazuje organ. Dodali, że takie stanowisko potwierdza również utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym dla ustalenia, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia. Rolą organu winno być więc ustalenie, w jaki sposób przedsięwzięcie (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Tymczasem organy obu instancji zupełnie pominęły ustalenie w zakresie kumulacji parametrów charakteryzujących, w tym promieniowania izotropowego, wszystkie stacje bazowe telefonii komórkowej (C, B oraz A). Zaznaczono także, że w przypadku anten systemowych, jak w niniejszej sprawie, czyli obsługujących więcej niż jedno pasmo (częstotliwość), na moc EIRP anteny składają się moce pochodzące od poszczególnych systemów. W rzeczywistości całkowita moc EIRP jest sumą mocy wypromieniowanej przez poszczególne systemy antenowe. Z uzasadnia decyzji organów obu instancji nie wynika również, aby przy kwalifikacji inwestycji, jako przedsięwzięcia nie wymagającego wydania decyzji środowiskowej organy wzięły pod uwagę również przebiegającą przez obszar inwestycji napowietrzną linię elektroenergetyczną o napięciu znamieniowym 110 kV. Fakt, iż przez obszar objęty projektem zagospodarowania terenu przebiega napowietrzna linia elektroenergetycznych wysokiego napięcia 110 kV winien być znany organowi i wynika również z informacji zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Świadczy to, że organy obu instancji nie dokonały własnych ustaleń w zakresie parametrów kwalifikujących przedmiotową inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także oceny czy przedsięwzięcie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy przyjęły jedynie równoważną moc promieniowaną izotropowo wskazaną przez inwestora w złożonej dokumentacji dla pojedynczego systemu antenowego, natomiast nie oceniły, mocy jako sumy dla anten sektorowych, oraz nie uwzględniły pola elektromagnetycznego emitowanego przez napowietrzną linię elektroenergetyczną o mocy 110 kV. Oczywistym jest, że ze względu na wartość mocy EIRP dla pojedynczej anteny inwestycja może nie zaliczać się do przedsięwzięć wymagających decyzji środowiskowej, ale już po zsumowaniu tych pojedynczych anten oraz z oddziaływaniem linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, wartość ta dla całego zamierzenia inwestycyjnego może być znacznie większa i kwalifikować to przedsięwzięcie, jako wymagające wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 11 lutego 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 11 stycznia 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postepowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 11 lutego 2022 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę udzielającej A S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A "26720 W." wraz z wewnętrzną linią zasilającą, doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, co uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz.1333 ze zm. – p.b.).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4. wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, na mocy zaś ust. 4 – w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę podstawowym obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zweryfikowanie projektu budowlanego z punktu widzenia jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z wymaganiami ochrony środowiska. Rolą organu jest więc przede wszystkim ocena, czy inwestor ma w rozumieniu przepisów wspomnianej wyżej ustawy z 2008 r. obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanego przedsięwzięcia. W tym jednak celu organ powinien uprzednio ocenić projektowaną inwestycję z punktu widzenia przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i zweryfikować jej parametry przedstawione przez inwestora w załączonej do projektu dokumentacji.
Lektura akt sprawy, w tym treści zarzutów skargi dowodzi, że tego właśnie problemu dotyczy istota rozpatrywanej sprawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor planuje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci A "26720 W." w zakres, której wchodzą: wieża stalowa typu CP.52-R o wysokości 52,5 m (wysokość całkowita z odgromnikami równa 54,8 m), anteny sektorowe i radioliniowe mocowane do konstrukcjach wsporczych; urządzenia radiowe typu outdoor, droga kablowa; ogrodzenie stacji. Załączony projekt budowlany obejmuje inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, na której planuje się instalację trzech anten sektorowych Huawei ADU4517R0v06 pracujących w paśmie o częstotliwości 800 MHz i 900 MHz, skierowanych na azymuty 30°, 130", 240° oraz jednej radiolinii.
Do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę inwestor załączył decyzję Wójta Gminy J. z [...] r. umarzająca w całości postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wspomnianego wyżej przedsięwzięcia oraz Kwalifikację przedsięwzięcia opracowaną w maju 2020 r., której autor ocenił projektowaną inwestycję w świetle przepisów obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Autor wspomnianego opracowania doszedł do wniosku, iż inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko i przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
Pogląd o braku konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia podzielił w całości organ odwoławczy, dając temu wyraz z motywach zaskarżonej decyzji. Wojewoda wskazał, że dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych, zgodnie z rozporządzeniem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zdaniem Wojewody anteny radiolinii zostały wyłączone z katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast, co do anten sektorowych, kwalifikacji tych przedsięwzięć dokonuje się w oparciu o ww. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu, lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Zdaniem organu znaczenie przy kwalifikowaniu instalacji radiokomunikacyjnej, z wyłączeniem radiolinii, ma częstotliwość, równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) wyznaczona dla pojedynczej anteny, wysokość zawieszenia anten oraz ich pochylenie (tilt) i wynikająca z tych parametrów odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Organ zaznaczył, że z projektu budowlanego wynika, iż dla projektowanej instalacji trzech anten sektorowych (azymuty 30°, 130°, 240") wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo dla każdej z ww. anten sektorowych wynosi 8402 W, zatem zawiera się w przedziale 5000 + 10000 W. Wyniki obliczeń przedstawiono w tabeli dla poszczególnych anten, według zapisów w projekcie budowlanym metoda montażu anten sektorowych całkowicie uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie. Nie będą również stosowane żadne dodatkowe akcesoria pochylające. Powołując się na literalne brzmieniem rozporządzenia organ wskazał, że równoważna moc promieniowania izotropowo jest wyznaczana dla pojedynczej anteny, a w celu kwalifikacji instalacji do określonego rodzaju przedsięwzięć pomija się anteny radiolinii. Zdaniem organu na etapie kwalifikacji przedsięwzięcia nie ma podstaw do badania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla całej instalacji, gdyż parametrem charakteryzującym stację bazową jest moc pojedynczych anten. Rozporządzenie stanowi o mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny, zatem należy zbadać czy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w osi wiązek konkretnych nadajników i w odległości zależnej od ich mocy (dla pojedynczego nadajnika). Zatem dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ podkreślił, że autorzy projektu, w tym uprawnieni projektanci w specjalności telekomunikacyjnej, uwzględniając opracowanie pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia 2020/Up-Telecom.KP" sporządzone dla przedmiotowej stacji bazowej, również stwierdzają, że projektowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej, dodając, że stanowisko Wojewody [...] w tej kwestii jest zgodne z oceną dokonaną przez właściwy organ środowiskowy, Wójta Gminy J. ww. decyzji z [...] r.
Stanowisko organu o braku potrzeby przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa nie zasługuje na aprobatę. Z całą zaś pewnością należy uznać je za przedwczesne.
W ocenie sądu przedłożenie decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, w świetle regulacji zawartej w art. 35 ust. 1 p.b. nie zwalniało organu architektoniczno-budowlanego od obowiązku oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności w kwestii uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia. Tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie brak było jakichkolwiek merytorycznych ustaleń w zakresie parametrów technicznych inwestycji. Z bardzo ogólnikowego uzasadnienia decyzji Wójta, nie sposób nawet jednoznacznie określić, czy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczył w pełni tożsamego przedsięwzięcia z tym, które zostało następnie objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę.
Tym samym, w realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Organ pominął jednak przy tym kwestię kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów przedsięwzięcia.
Wyjaśnić zatem należy, że przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych kwalifikacji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokonuje się na podstawie dwóch kryteriów określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, tj. równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny i odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Zgodnie z § 2 ust 1 pkt 7 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;
Według § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Wobec tego dla dokonania oceny, do jakiej grupy przedsięwzięć zalicza się projektowana inwestycja nie można było poprzestać, jak uczyniły to organy orzekające w sprawie, wyłącznie na uwzględnieniu równoważnej mocy promieniowania dla każdej anteny z osobna. Z przedłożonej wraz z projektem budowlanym Kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że ocenę oddziaływania w zakresie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczono dla pojedynczych anten, pomijając zupełnie możliwość kumulacji oddziaływań czy sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia, a więc nie uwzględniając treści normatywnej wskazanych przepisów rozporządzenia. Na ten aspekt sprawy wymagający dogłębnej analizy ze strony organów orzekających w sprawie, pominięty w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji zwrócił uwagę pełnomocnik w skardze do tutejszego sądu. Sami skarżący w trakcie postępowania także zwracali uwagę na szkodliwość promieniowania z anten telekomunikacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach wielokrotnie podkreślał, że w przypadku przedsięwzięć obejmujących, więcej niż jedną antenę, zachodzi konieczność rozważenia możliwości kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia. Orzeczenia te w większości zapadały w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jednak dokonana w nich systemowa wykładnia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 jest nadal aktualna i prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które mogą zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości graniczne, uzasadniające przyjęcie poszczególnych wskazywanych w rozporządzeniu odległości od miejsc dostępnych dla ludności. Przyjęcie, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania pozwalającą na kwalifikowanie jej jako nieodziaływującą nawet potencjalnie znacząco na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się stworzy moc znacznie przekraczającą wartości graniczne (por. wyroki NSA z: 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15; 16 czerwca 2015 r., II OSK 2706/13; 29 września 2015 r., II OSK 139/14; 1 grudnia 2015 r., II OSK 801/14; 9 grudnia 2016 r. II OSK 708/15; 22 lutego 2017 r. II OSK 1494/15; 10 maja 2018 r., II OSK 2877/17; 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1570/18; 20 czerwca 2018 r., II OSK 1809/16; 1 lipca 2018 r., II OSK 907/18, 20 lutego 2019 r., II OSK 262/19; 16 stycznia 2020 r., II OSK 4609/18; 23 stycznia 2020 r., II OSK 559/18, 27 stycznia 2021 r., II OSK 2336/20 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym wyjaśnić, że pomiędzy powołanymi wyżej § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie zachodzi kolizja uzasadniająca zastosowanie reguły lex specialis derogat legi generali. Przepis § 3 ust. 1 pkt 8 ma bowiem charakter normy ogólnej, określającej sposób wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 ma natomiast charakter normy uzupełniającej, pozwalającej na rozstrzygnięcie, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako całość. Żeby można było zsumować parametry charakteryzujące realizowane przedsięwzięcie (stację bazową telefonii komórkowej, na której zostanie zainstalowanych więcej anten), niezbędne jest najpierw ustalenie mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny (zob: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 243/18, 22 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2902/16 i z 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1570/18).
W kontrolowanej sprawie organy dokonały kwalifikacji projektowanej inwestycji, biorąc pod uwagę parametry pojedynczej anteny deklarowane przez inwestora.
Tymczasem w ocenie sądu dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie mogło mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Ochrona przed ponadnormatywnym polem elektromagnetycznym zakłada konieczność przeanalizowania, czy ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek może spowodować, że moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne.
Jak już wskazano w orzecznictwie należy uznać za ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń jak i całego przedsięwzięcia. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd powyższy w całości podziela. Oznacza to, że ocena kontrolowanego postępowania, w którym dokonano kwalifikacji przedsięwzięcia z punktu widzenia oddziaływania poszczególnych anten pojedynczo, a nie sumarycznie i we wzajemnym powiązaniu, nie może być pozytywna. Dla dokonania prawidłowych ustaleń, czy inwestycja zawsze znacząco, czy potencjalnie znacząco oddziałuje na środowisko, czy też nie zalicza się do żadnej z tych kategorii niezbędne jest nie tylko określenie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie da się zasadnie wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie wiązek spowoduje, że moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne.
Z akt sprawy niniejszej nie sposób wyprowadzić oceny, iż taka kumulacja została przez organy oceniona, sprawdzona i zbadana. W sprawie nie wyjaśniono bowiem, jaki wpływ na środowisko będzie miała planowana inwestycja jako całość, a nie jej poszczególne anteny. Takiej oceny trudno doszukać się także w załączonej kwalifikacji przedsięwzięcia, a zamieszczone w niej obliczenia mocy promieniowania elektroenergetycznego (EIRP) dotyczą każdej z anten oddzielnie na pasmo każdej z anten. Z kwalifikacji nie wynika natomiast, by jej autor oceniał, czy zachodzą podstawy do badania sumy energii emitowanej na poszczególnych kierunkach przez wszystkie anteny instalacji. Zaznaczyć należy, że kwalifikacja przedsięwzięcia, taka jak złożona w niniejszej sprawie przez inwestora jest dokumentem o charakterze prywatnym, nie korzystającym z żadnej szczególnej czy uprzywilejowanej mocy dowodowej. Ostatecznie to do organu, a nie do inwestora, należy prawidłowe zakwalifikowanie danego przedsięwzięcia jako takiego, które wymaga lub nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje, że w istocie nie przeprowadziły one z punktu oddziaływania na środowisko jakiejkolwiek oceny wartości dowodowej kwalifikacji przedsięwzięcia, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie oceniły w związku z tym w świetle art. 35 ust. 1 p.b. zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności w kwestii uwzględnienia kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów przedsięwzięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przed wydaniem decyzji organ winien samodzielnie zbadać charakter planowanej inwestycji, poddając wnikliwej ocenie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym w szczególności złożoną dokumentację. Bez prawidłowego ustalenia tych parametrów nie sposób rozstrzygnąć o charakterze planowanej inwestycji, tj. nie można stwierdzić, czy należy ona, czy też nie do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu odpowiednio § 2 ust. 1 pkt 7, bądź § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia.
Powyższe poddaje także w wątpliwość prawidłowość dokonanej przez organy obu instancji kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia oraz ustaleń organu w zakresie obszaru oddziaływania inwestycji zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 p.b., na podstawie którego organ ustalił katalog stron niniejszego postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b.
Jak słusznie wskazano w skardze organy we własnym zakresie nie ustaliły czy możliwy jest inny kąt nachylenia poszczególnych anten niż 0°-10°, które podaje inwestor oraz, czy możliwa jest zmiana ich azymutu. Organ arbitralnie przyjął na podstawie deklaracji Inwestora, że "zgodnie z zapisami w projekcie budowlanym metoda montażu anten sektorowych całkowicie uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie. Nie będą również stosowane żadne dodatkowe akcesoria pochylające". Nie dokonał własnych ustaleń, chociażby na podstawie informacji producenta dotyczących maksymalnych mocy anten czy możliwości różnych ich ustawień. Nie można także jednoznacznie wykluczyć, że inwestor (operator anten) nie będzie mógł
przygotować montażu anten, tak by można było w przyszłości zdalnie nimi sterować , zmieniając ich ustawienie po uruchomieniu stacji. Nie można również wykluczyć niekontrolowanej zmiany ustawień na skutek warunków atmosferycznych. Organ nie ustalił, czy obliczona przez inwestora wielkość mocy EIRP jest zbieżna z danymi technicznymi anten wskazanymi przez producenta tych urządzeń. Dopiero ustalenie bowiem równoważnej mocy promieniowanej izotropowo na podstawie m.in. danych producenta i typu anten, zysku i strat toru antenowego, częstotliwości pracy i mocy pozwoli organowi na weryfikację, czy inwestor nie popełnił błędów w metodzie obliczeniowej w zakresie promieniowania elektromagnetycznego oraz tiltów (pochyleń wiązek promieniowania).
Ponadto istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma pojęcie "odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny", które oznacza odcinek prostej wyznaczony wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny uwzględniając azymut i pochylenie tej osi. Legalną definicję pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" zawiera art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w świetle którego pod tym pojęciem rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na kanwie problematyki dotyczącej budowy stacji bazowych telefonii komórkowych przyjmuje się, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów (zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09). Nie budzi wobec tego wątpliwości, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej. Organ administracji publicznej obowiązany jest do badania i uwzględniania ewentualnej wysokościowej zabudowy działek leżących w pobliżu projektowanej stacji bazowej. Z punktu widzenia istnienia miejsc dostępnych dla ludności istotna jest bowiem okoliczność, do jakiej wysokości na terenie będącym w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej mogą sięgać budynki. Ustawodawca, mówiąc o miejscach dostępnych dla ludzi, nie zastrzega, że chodzi o miejsca dostępne dla ludzi w danym momencie, w tej chwili, w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. A jeśli przepis nie określa cezury czasowej dla dokonania oceny, czy dane miejsce jest miejscem dostępnym dla ludności, to należy przyjąć, że ustawodawca mówiąc w art. 124 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska o miejscach dostępnych dla ludności ma na uwadze nie tylko miejsca dostępne dla ludzi w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, czy też wydania decyzji przez właściwy organ, ale także w przyszłości - przy uwzględnieniu obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, jak również istniejących w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lokalizacji inwestycji dla terenów, dla których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem, przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1485/10; z 15 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1581/08; z 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09, z 7 sierpnia 2014 roku sygn. akt II OSK 419/13).
Tym samym błędne jest stanowisko Wojewody [...], wyrażone wprost na stronie 13 zaskarżonej decyzji, że "miejsca, do których dotarcie przez człowieka wymaga użycia jakiegokolwiek sprzętu technicznego, nie mogą być traktowane, jako miejsca dostępne dla ludności oraz, że ocenie podlega jedynie istniejący stan zagospodarowania i zabudowy nieruchomości". W rezultacie sąd uznał, że organy zbagatelizowały znaczenie pojęcia "miejsca dostępne dla ludności", jak i "wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny", bowiem nie poczyniły samodzielnych ustaleń w tej mierze, lecz także w tym wypadku oparły się tylko na dokumentacji złożonej przez inwestora. Wojewoda wskazał, że "wyniki obliczeń, które przedstawiono w tabeli dla poszczególnych anten oraz załączone rysunki, na których przedstawiono rzut poziomy i rzuty pionowe osi głównej wiązki promieniowania we wskazanej wyżej odległości 200 m od środka elektrycznego każdej anteny sektorowej, zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0°, jak i maksymalnych pochyleń wiązek 10°, potwierdzają brak występowania miejsc dostępnych dla ludności, o których mowa w art. 124 ust. 2 p.o.ś. Na azymutach 30° i 130° pod wiązką główną, w odległości do 200 m od środka anteny, brak jest jakiejkolwiek zabudowy. Na azymucie 240° w osi wiązki głównej, w odległości do 200 m od środka anteny, brak jest miejsc dostępnych dla ludności (wprawdzie w odległości 50 - 70 m od planowanej wieży, w bliskiej odległości od wiązki głównej anteny - ale nie w osi wiązki - znajdują się zabudowania gospodarcze o wysokości ok. 8 m, jednak nie wchodzą one w wiązkę główną promieniowania, która przebiega w tym rejonie znacznie ponad budynkami. Z rysunków znajdujących się w kwalifikacji przedsięwzięcia projektu) wynika, iż dla powyższej odległości - do 200 m - główne wiązki promieniowania przechodzić będą nad powierzchnią terenu na minimalnych wysokościach. Ustalenia te, jak wynika z treści decyzji są ustaleniami poczynionymi przez inwestora. W ocenie sądu orzekanie przez organy wyłącznie w oparciu o wnioski zawarte w opracowaniach dostarczonych przez inwestora jest niedopuszczalne. Ma to o tyle istotne znaczenia, że działka na której ma być zrealizowana inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym w mpzp symbolem 2 UZ. Są to tereny zabudowy usługowej w zieleni, dla której zgodnie plan jako przeznaczenie podstawowe przewiduje zabudowę usługową z zakresu ochrony zdrowia, opieki społecznej, kultu religijnego, kultury, sportu, wychowania, obsługi turystyki (w tym zamieszkania zbiorowego) i rekreacji, gastronomii wraz z obiektami towarzyszącymi oraz tereny zieleni urządzonej z urządzeniami rekreacyjnymi i obiektami małej architektury (§ 26 ust. 1 pkt 1 powołanej uchwały). Natomiast przeznaczenie dopuszczalne na terenie planowanej inwestycji to funkcje mieszkaniowe realizowane w samodzielnych budynkach mieszkalnych lub pomieszczeniach mieszkalnych w budynkach usługowych wyłącznie dla obsługi funkcji usługowych zlokalizowanych w, granicach działki, przy czym powierzchnia użytkowa pomieszczeń związanych z funkcją mieszkalną nic może przekraczać: na terenach 1-4UZ - 30 % ogólnej powierzchni użytkowej zabudowy na działce, a na terenie 5UZ - 50 % ogólnej powierzchni użytkowej zabudowy na działce (§ 26 ust. 1 pkt 2 powołanej uchwały).
W trakcie postępowania administracyjnego skarżący, właściciele sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr 147, wielokrotnie podnosili, że działka ma charakter budowlany, że zamierzają na niej budować, a przedmiotowa inwestycja im to uniemożliwi. Wskazywali, że miejscem dostępnym dla ludzi jest także działka na której w przyszłości może powstać zabudowa. Podnosili także, że wiązki promieniowania przechodzą centralnie nad ich działką i będą blokować ich inwestycję. Dodali, że prowadzą lokal gastronomiczny, a na działce 147 planują budowę ściśle powiązaną z prowadzoną działalnością, celem rozszerzenia zakresu usług, lecz ich plany pokrzyżowała epidemia.
Również P. A., właściciel działki 151 wskazywał, że na jego działce znajduje się staw rybny, zaś część działki przeznaczoną pod budowę centralnie przecina oś główna wiązki promieniowania anteny sektorowej.
Tymczasem organy nie dokonały w tym zakresie własnych ustaleń, opierając się na tezach przedstawionych przez inwestora i jak już wskazano błędni stwierdzając, że w zakresie miejsc dostępnych dla ludności uwzględnieniu podlega jedynie istniejący stan zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Przyjmując takie błędne założenie organy nie zweryfikowały, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, nie odniosły się do sposobu wyznaczenia miejsc dostępnych dla ludzi, w istocie opierając swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych niepoczynionych samodzielnie, lecz tylko przez autorów wyżej powołanych dokumentów, które są dowodem podlegającym swobodnej ocenie dowodów. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe w świetle art. 76 § 1 k.p.a., a ponadto nie mogą stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy, w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Oznacza to, że to organ administracji publicznej powinien rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Natomiast zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, czyli żeby z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 29 listopada 2000r., V SA 948/00). Jednocześnie wyniki tego postępowania winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2010 r.).
Wskazane wyżej niewyjaśnione wątpliwości świadczą o naruszeniu przepisów § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, art. 3 pkt 20, w zw. z. art. 28 ust. 2 p.b., art. 124 ust. 2 p.o.ś oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a w rezultacie wadliwym, bo przedwczesnym przyjęciu, że w kontrolowanej sprawie zachodzi zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. Po wyjaśnieniu powyższych wątpliwości wynik poczynionych ustaleń powinien być skonfrontowany z ustaleniami zawartymi w mpzp. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. obowiązkiem organu jest także sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...].
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
ES
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło