II SA/Wa 3804/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-14

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Sławomir Antoniuk, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy miejscowość zamieszkania policjanta (O.) jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby (S.), jeśli czas dojazdu środkami publicznego transportu zbiorowego, licząc od najbliższego przystanku od miejsca zamieszkania do najbliższego przystanku przy miejscu pełnienia służby, przekracza dwie godziny w obie strony, uwzględniając najdogodniejsze połączenia w powiązaniu z godzinami służby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że miejscowość zamieszkania policjanta nie może być uznana za miejscowość pobliską, jeśli czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, liczony od najbliższych przystanków, przekracza dwie godziny w obie strony. Kluczowe jest, aby połączenia były realne i dogodne w powiązaniu z godzinami służby, a nie jedynie hipotetyczne. W przypadku, gdy większość dojazdów przekracza ten limit, miejscowość nie spełnia kryteriów "miejscowości pobliskiej".
Stan faktyczny
Skarżący, policjant W. W., kwestionował decyzję o cofnięciu mu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ uznał, że jego miejsce zamieszkania (O.) stało się miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby (S.) po zmianie rozkładu jazdy i modernizacji linii kolejowej, co skróciło czas dojazdu poniżej dwóch godzin w obie strony. Skarżący zarzucał organom błędne ustalenie najbliższego przystanku od miejsca zamieszkania oraz błędną wykładnię pojęcia "miejscowość pobliska", twierdząc, że czas dojazdu z jego faktycznie najbliższego przystanku przekracza dwie godziny.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...], a także zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta- Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. W. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją Nr [...] Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...]. z dnia [...] marca 2016 r. przyznano Panu W. W. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] marca 2016 r., w wysokości stawki dziennej przewidzianej dla policjanta posiadającego członków rodziny. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 15 marca 2016 r. zainteresowany poinformował organ, że posiada własnościowy lokal mieszkalny zlokalizowany w O. ([...]) przy ul. [...], z którego czas dojazdu do miejsca pełnienia służby publicznymi środkami komunikacji, łącznie z przesiadkami, jego zdaniem przekracza dwie godziny w obie strony. Z materiałów dowodowych zebranych w sprawie wynika, że od [...] marca 2021 r. tj. od wejścia w życie decyzji nr [...] Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...]. z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie wprowadzenia rozkładu i ewidencjonowania czasu służby policjantów Wyższej Szkoły Policji w [...], zmieniono rozkład czasu służby funkcjonariuszy pełniących służbę w Wyższej Szkole Policji w [...]. Po wszczęciu z urzędu w dniu [...] kwietnia 2021r. postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego W. W. został wezwany do złożenia aktualnego oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Skarżący nie złożył aktualnego oświadczenia, złożył jedynie oświadczenie dotyczące postępowania administracyjnego nr [...]. W piśmie odwołujący się informuje, że najbliższym jego miejscu zamieszkania jest dworzec [...], w związku z czym jest to dla niego zarówno stacja początkowa, jak i końcowa wyznaczająca cel podroży. Jak twierdzi zainteresowany, czas przejazdu z dworca [...] i z powrotem trwa ponad dwie godziny. Organ I instancji uznał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zainteresowanego, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przekracza w obie strony dwie godziny, na co wskazuje aktualny rozkład jazdy środków publicznego transportu zbiorowego z miejsca zamieszkania tj. O. do miejsca pełnienia służby tj. S. i z powrotem. Z informacji uzyskanych z PKP-Zakład w O. wynika, że po modernizacji linii kolejowej nr [...] czas przejazdu na trasie [...] uległ skróceniu i został ujęty w rozkładzie jazdy od 30 maja 2016 r. Organ wskazał iż z analizy indywidualnego rozkładu czasu służby wynika, iż funkcjonariusz w okresie styczeń - maj 2021 r. wykonywał pracę w trybie zdalnym, z wyłączeniem okresów [...].05-[...].05, [...].05.- [...].05, [...].05. - [...].05., [...].05 - [...].05., [...].05, kiedy W. W. pracował w trybie stacjonarnym w godzinach 7:45-15:45. W ocenie organu, biorąc pod uwagę zmieniony rozkład jazdy środków publicznego transportu zbiorowego wynika, że W. W. może korzystać z następujących połączeń: [...] - realizowanych przez PKP: 06:28 - 07:12 (44 min) od 1 do 13 marca 2021 r.; 06:27 - 07:11 (44 min) od 14 marca 2021 r.; [...]: 16:15 -17:15 lub 17:25 (60-70 min) od 1 do 13 marca (realizuje je firma przewozowa U.); 16:50-17:31 (41 min) od 14 marca 2021 r. (realizuje je PKP). Organ, nawiązując do definicji miejscowości pobliskiej wskazał, iż poruszanie się w obrębie jednej i tej samej aglomeracji miejskiej ma charakter komunikacji miejskiej, której nie wlicza się do czasu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej, w związku A z powyższym do obliczenia czasu przejazdu na trasie [...] i [...] uwzględniono dworzec [...], albowiem z tego dworca wyrusza pociąg z O. do S. i do tego dworca przyjeżdża pociąg ze S. do O. Bez wątpienia przejazd pomiędzy stacjami PKP i oczekiwanie na przesiadkę odbywa się w obrębie tej samej miejscowości, czyli O., dlatego też nie stanowi etapu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej, o którym mowa w ustawowej definicji miejscowości pobliskiej. Warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest to, aby w większości dojazdów czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin. Po zweryfikowaniu grafiku służby W. W., można stwierdzić, że czas przejazdu na trasie [...] i z powrotem wynosi od 14 marca 2021 r. 85 minut, od 1 marca do 13 marca 2021 r. od 104 minut do 114 minut, czyli nie przekracza dwóch godzin w obie strony i jest dogodnym połączeniem dla funkcjonariusza, czyli w świetle przytoczonych przepisów miejscowość O. spełnia przesłankę do uznania za pobliską miejsca pełnienia służby czyli S. Dokonując powyższej oceny Komendant – Rektor Wyższej Szkoły Policyjnej w [...]. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021r., orzekł o uchyleniu własnej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2016r., o przyznaniu stronie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i o cofnięciu z upływem dnia [...] lutego 2021 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Od powyższego orzeczenia strona odwołała się do Komendanta Głównego Policji i wniosła o uchylenie orzeczenia organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. Komendant Główny Policji po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego stwierdził, iż definicja miejscowości pobliskiej została określona w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym "miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe". Pojęcie "miejscowości pobliskiej" określa kryteria, którymi należy się kierować, aby wypełniać dyspozycję zawartą w art. 88 ust. 4 ustawy. Jest ono definiowane przez pryzmat czasu dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Nie budzi wątpliwości, że do tego czasu nie wlicza się czasu oczekiwania na środek transportu ani czasu oczekiwania na moment rozpoczęcia służby po przybyciu na miejsce jej pełnienia. Pojęcie "czas dojazdu" użyte w definicji "miejscowości pobliskiej" zawartej w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji uwzględniać powinno najdogodniejszy dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby, tak aby czas pozostawania poza miejscem zamieszkania był jak najkrótszy (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Sz 1030/03). Organ odwoławczy podkreślił, że w godzinach służby policjanta, tj. 7:45 - 15:45 rozkład jazdy środkami publicznego transportu zbiorowego (PKP, U.) między O., czyli miejscem zamieszkania policjanta a miejscem pełnienia służby, czyli S., nie uwzględniając czasu dojazdu do i od przystanku w obrębie miejscowości O. i S., nie przekracza w obie strony dwóch godzin. Biorąc pod uwagę powyższe oraz ustalony stan faktyczny i prawny, organ stwierdził, że W. W. do dnia 28 lutego 2021 r. nie posiadał lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, był uprawniony do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki dziennej przewidzianej dla policjanta posiadającego członków rodziny. Natomiast od dnia 1 marca 2021 r., kiedy zmieniono rozkład czasu służby funkcjonariuszy pełniących służbę w Wyższej Szkole Policji w [...]. oraz biorąc pod uwagę modernizację linii kolejowej nr [...] na trasie [...], która spowodowała skrócenie czasu przejazdu na tej linii, miejscowość O. spełnia przesłankę do uznania za pobliską miejsca pełnienia służby ergo W. W. posiada lokal w miejscowości pobliskiej względem pełnienia służby i utracił prawo do pobierania przedmiotowego świadczenia. Organ uznał, że jeśli zasadniczo i w większości przypadków, przede wszystkim w dniach i porach istotnych z punktu widzenia trybu pracy funkcjonariusza, istnieją połączenia publicznymi środkami transportu, zgodnie z którymi czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem nie przekracza dwóch godzin, to mamy do czynienia z miejscowością pobliską. W. W. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegającą na uznaniu, iż przystanek kolejowy [...] jest w realiach niniejszej sprawy przystankiem położonym najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego, podczas gdy prawidłowe ustalenie winny prowadzić do wniosku, iż przystankiem położonym najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego jest przystanek [...], z którego podroż do miejscowości S. i z powrotem przekracza dwie godziny; 2) art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż miejscowość O. jest miejscowością pobliską w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów winna prowadzić do ustalenia, iż miasto O. nie jest miejscowością pobliską albowiem czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, przekracza w obie strony dwie godziny; 3) art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku podjęcia wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, mając na względzie słuszny interes obywatela (skarżącego), w szczególności braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przystanku położonego najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego, a następnie braku ustaleń w zakresie rozkładu jazdy, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych polegających na arbitralnym przyjęciu, iż przystankiem tym jest przystanek kolejowy [...], podczas, gdy w toku postępowania administracyjnego strona kategorycznie wskazywała, iż przystankiem najbliższym jest [...], a rozkład jazdy środkami publicznego transportu zbiorowego, mając na uwadze rozkład czasu służby skarżącego, wskazywał na czas dojazdu przekraczający dwie godziny; 4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zarzutów skarżącego zmierzających do kwestionowania ustaleń co do miejscowości pobliskiej, jak również najbliższego przystanku względem miejsca zamieszkania skarżącego, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę do wydania wadliwej decyzji administracyjnej; 5) art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy całości decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne winny skutkować wydaniem decyzji uchylającej sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący w całości podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz prezentowane w toku całego postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zamieszkania jego i członków jego rodziny jest miasto O. Bezspornie miejscem pełnienia służby przez skarżącego jest miejscowość S., a miejscem zamieszkania jego i członków jego rodziny jest miasto O. Z kolei w świetle art. 88 ust. 4 ustawy o Policji miejscowością pobliską, o której mowa w art. 92 ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Skarżąc jest policjantem zatrudnionym na stanowisku [...] w Wyższej Szkole Policji w [...]. Skarżący zamieszkuje w O. przy ul. [...]. Skarżącemu przyznane było, po przeprowadzeniu właściwego postępowania administracyjnego, uprawnienie do otrzymywania równoważnika, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i w oparciu o przepisy art. 88 ust. 1 i 4 oraz art. 92 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego żadne okoliczności, wbrew stanowisku organów administracji, do chwili obecnej nie zmieniły się. Odmienne, błędne stanowisko prezentuje organ administracji, który wywodzi, iż O. powinien być traktowany jako miejscowość pobliska (w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji), gdyż dojazd ze stacji położonej najbliżej miejsca zamieszkania, środkami publicznego transportu zbiorowego, do miejsca pełnienia służby, wynosi (w obie strony łącznie) poniżej 2 godzin. Skarżący wskazuje, iż organ zebrał materiał dowodowy, który obejmował przede wszystkim rozkłady jazdy publicznymi środkami transportu (PKP, BUS) oraz oficjalne odpowiedzi od tych przewoźników, w zakresie czasu przejazdu na trasie [...]. Organ przyjął, że najdogodniejszy dla skarżącego dojazd do miejsca pełnienia służby następuje pociągiem PKP ze stacji [...] (g. [...]), w czasie 44 minut zgodnie z rozkładem jazdy, a powrót na trasie [...] realizowany jest busem o godz. 16:15, w czasie 60-70 minut (zgodnie z oficjalną odpowiedzią przewoźnika) lub pociągiem PKP o g. 16.50 (w czasie 41 minut). Organ wskazał ponadto, że od 1 marca 2021 r. wszedł w życie nowy rozkład czasu służby policjantów w WSPol w [...], który od poniedziałku do piątku jest określony w wymiarze: 7.45- 15.45. Równocześnie organ uznał, że wskazana przeze skarżącego stacja [...] (PKP) jako najbliższa stacja miejsca zamieszkania dla środka transportu- PBCP, z której dojazd do miejsca pełnienia służby wynosi w obie strony ponad 2 godziny, nie może być uwzględniona, gdyż stanowi ona tylko stację dojazdową do stacji [...]. Stanowi to dojazd w obrębie jednej miejscowości, przez co nie podlega zaliczeniu w czas przejazdu do miejsca pełnienia służby, bowiem ma charakter komunikacji miejskiej. Ponadto organ uznał, że aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych warunkuje uznanie za miejscowość pobliską takiej miejscowości, dla której większość dojazdów do służby nie przekracza 2 godzin. Skarżący nie podzielił stanowiska organu, iż stacja [...] nie jest stacją docelową, a jedynie stacją przesiadkową wskazując, iż ustawodawca nie wprowadza takiego rozróżnienia na kanwie art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Przystanek [...] jest stacją najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego w realiach niniejszej sprawy. "Najbliżej" - w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy z 1990 r. o Policji - położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pracy) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza (tak WSA w Gliwicach wyrok z 10.04.2019r. III SA/Gl 94/19). W realiach niniejszej sprawy skarżący oświadcza, iż w w/w rozumieniu stacja [...] jest stacją najbliższą, a wszelkie odmienne twierdzenia organów mają charakter dowolny i nieoparty na materiale dowodowym. Skarżący wskazał również, iż niezasadne jest posłużenie się rozkładem jazdy prywatnego przewoźnika. Orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, iż zakres przedmiotowy sformułowania "środkami publicznego transportu zbiorowego" nie obejmuje przejazdu prywatnym samochodem. Nie obejmuje on również przejazdu prywatnymi środkami transportu, choćby były one ogólnie dostępne (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26.02.2019r. III SA/Gl 1249/18). Oznacza to, iż dokonane w sprawie ustalenia organów administracji były wadliwe i nie odpowiadały warunkom ustawowym. Komendant Główny Policji wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Oceniając zaskarżoną decyzję w ramach powyższych kryteriów należało uznać, iż skarga jest zasadna. Warunkiem zwrotu policjantowi kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 z późn. zm.), jest ustalenie, iż dany policjant dojeżdża do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej. Definicję miejscowości pobliskiej zawiera art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Na wstępie na podkreślenie zasługuje, że świadczenia określone w rozdziale 8 ustawy o Policji są związane z charakterem stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza z Policją jako umundurowaną, zmilitaryzowaną formacją, powołaną w celu ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego Państwa. Jednym z elementów charakterystycznych dla stosunku służbowego jest dyspozycyjność funkcjonariusza, rozumiana jako obowiązek jak najszybszego stawienia się do służby oraz wykonywanie jej w miejscu i czasie koniecznym dla sprawnej realizacji celów, do których została, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, powołana Policja. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. W myśl art. 88 ust. 4 ustawy miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest to, aby w większości dojazdów czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin. Zwraca się uwagę, że ustawodawca posługuje się pojęciem "miejscowości pobliskiej" na gruncie różnych pragmatyk służbowych, w konsekwencji w orzecznictwie wykształciła się pewna spójna praktyka rozumienia tego zwrotu. Teza o "obiektywnym charakterze" pojęć "czas dojazdu" i "miejscowość pobliska" odnosi się do tego, że posługiwanie się nimi przez ustawodawcę ma prowadzić do jednolitości w przyznawaniu uprawnień i równości praw, co ma znaczenie dla "jednolitego stosowania prawa przez organy administracji w sytuacji różnych służb mundurowych". Ta jednolita praktyka dotycząca rozumienia miejscowości pobliskiej w szczególności zwraca uwagę, że możliwość dojazdu z miejsca pracy do miejsca zamieszkania w czasie krótszym niż dwie godziny w obie strony, musi mieć charakter rzeczywisty, a nie jedynie hipotetyczny. Nawet jeżeli zatem nie jest zasadne ścisłe wiązanie poszczególnych połączeń z grafikiem służby funkcjonariusza, to dla uznania statusu miejscowości jako pobliskiej nie jest wystarczające stwierdzenie, że w rozkładzie jazdy istnieje jakiekolwiek połączenie odpowiadające wskazanemu kryterium czasu. (por. wyroki NSA z: 4 grudnia 2019 r., I OSK 886/18; 10 grudnia 2019 r., I OSK 1647/18). Sąd orzekający w tym składzie w pełni to stanowisko akceptuje. Podkreślenia wymaga bowiem, że uprawnienia policjantów wyrażone w art. 88 i 93 ustawy o Policji nie stanowią stricte ich specjalnego przywileju, ale są ściśle powiązane z potrzebami służby. Charakter służby funkcjonariusza Policji wymaga bowiem aby zamieszkiwał on możliwie jak najbliżej miejsca pełnienia służby, tak aby był on w stanie sprawnie i szybko dotrzeć do miejsca wykonywania obowiązków służbowych. Definiując miejscowość pobliską ustawodawca odwołuje się nie do odległości mierzonej w kilometrach, co jak wydaje się byłoby najprostszym kryterium, ale do powszechnie dostępnych możliwości dojazdu. O zakwalifikowaniu miejscowości do pobliskiej miejsca pełnienia służby decydują dwie zasadnicze przesłanki: czas dojazdu oraz rodzaj środka transportu. Istotna jest bowiem możliwość realnego i rozsądnego dotarcia na służbę, które pozostaje w powiązaniu z godzinami tej służby. Jak podkreśla się w orzecznictwie pojęcie czasu dojazdu użyte w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, musi uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby, tak aby czas pozostawania poza miejscem zamieszkania był jak najkrótszy. Dogodny dojazd, to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., I OSK 1647/18, wyrok WSA w Krakowie z 21 lutego 2008 r., III SA/Kr 1007/07 oraz wyroki WSA w Lublinie z 30 października 2014 r., III SA/Lu 365/14 i z 30 grudnia 2014 r., III SA/Lu 446/14). Brak połączeń w określonych porach dnia, istotnych z punktu widzenia trybu pracy funkcjonariusza, nie może działać na rzecz tezy, że istniejące połączenia pozwalają na zakwalifikowanie miejscowości jako pobliskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli między dwiema miejscowościami istnieje połączenie publicznymi środkami transportu, zgodnie z którym czas dojazdu zasadniczo i w większości przypadków przekracza dwie godziny w obie strony, a jedynie w pojedynczych przypadkach i incydentalnie czas ten jest krótszy, to miejscowości tych nie można uznać za pobliskie w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Pojęcie "miejscowość pobliska" zostało w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji zdefiniowane w sposób precyzyjny, nie pozostawiający wątpliwości co do przyjętego przez ustawodawcę znaczenia tego określenia i poprzestanie na wykładni językowej jest w tym wypadku wystarczające, zaś próby wyjaśnienia omawianego pojęcia w inny sposób niż wynikający z definicji ustawowej nie mogły być zaakceptowane (NSA w wyroki z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 366/09). Jak zostało wcześniej wskazane, definicję legalną pojęcia "miejscowość pobliska" zawiera art. 88 ust. 4 powołanej ustawy stanowiąc, że jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Z powyższego wynika, że organ ustalając czas przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania i pracy policjanta nie może tego uczynić dowolnie, lecz jest w tym zakresie związany treścią art. 88 ust. 4 ww. ustawy. Zobligowany jest zatem zgodnie z dyspozycją tego przepisu jako punkt startowy i docelowy przyjąć nie jakiekolwiek dowolne przystanki, lecz przystanki położone najbliżej miejsca zamieszkania i najbliżej miejsca pełnienia służby. Wydaje się, że znaczenie pojęcia "najbliżej" nie powinno nastręczać wątpliwości interpretacyjnych i należy przyjąć, że "najbliżej" - w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji – położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pracy) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza. Przyjmując taką wykładnię (czyli wykładnię językową) należy przyznać rację skarżącemu, iż przystanek [...] jest stacją najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego w realiach niniejszej sprawy. "Najbliżej" - w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji - położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pracy) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza (tak WSA w Gliwicach wyrok z dnia 10.04.2019r. III SA/Gl 94/19). W realiach niniejszej sprawy stacja [...] jest stacją najbliższą, a wszelkie odmienne twierdzenia organów mają charakter dowolny i nieoparty na materiale dowodowym (tak jak słusznie podnosił skarżący). Zaskarżona decyzja narusza zatem zarówno prawo materialne, tj. art. 88 ust. 4, a w konsekwencji także art. 92 ust.1 ustawy o Policji, jak i prawo procesowe, tj. art. 61 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił tę decyzję, jak i na podstawie art. 135 p.p.s.a poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawioną ocenę prawną i wskazania Sądu. W szczególności uwzględni, że przy wyborze przystanków, które winny być przyjęte do ustalania czasu przejazdu pomiędzy miejscowością, w której funkcjonariusz mieszka i w której pracuje, ustawodawca nie pozostawił organowi dowolności, lecz nakazał przyjęcie przystanków "najbliższych" (w realach niniejszej sprawy - [...]), a wykładni tego pojęcia dokonał Sąd w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło