I SA/Kr 576/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-31
Skład orzekający: Inga Gołowska, Jarosław Wiśniewski, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina Miejska K. jest zobowiązana do stosowania "prewspółczynnika VAT" (art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) przy odliczaniu podatku naliczonego od wydatków związanych z transportem zbiorowym, jeśli część tych środków jest wykorzystywana do przewozów służbowych pracowników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Gmina Miejska K. nie jest zobowiązana do stosowania "prewspółczynnika VAT" przy odliczaniu podatku naliczonego od wydatków związanych z transportem zbiorowym, nawet jeśli część środków transportu publicznego jest wykorzystywana do przewozów służbowych pracowników. Sąd stwierdził, że infrastruktura transportu publicznego jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej (świadczenia usług transportu zbiorowego), a przewozy służbowe pracowników mają charakter marginalny i statutowy, nie wpływając na podstawową działalność gospodarczą gminy.Stan faktyczny
Gmina Miejska K. (Wnioskodawca) wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z transportem zbiorowym. Gmina, rozliczająca VAT wspólnie z jednostkami budżetowymi od 1 stycznia 2017 r., ponosi wydatki na transport publiczny, które w części może przypisać bezpośrednio do tej działalności. Wątpliwość dotyczyła stosowania "prewspółczynnika VAT" (art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) z uwagi na fakt, że środki transportu publicznego są również udostępniane pracownikom do celów służbowych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że Gmina jest zobowiązana do stosowania prewspółczynnika, co skarżąca Gmina zakwestionowała.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 440 zł (czterysta czterdzieści złotych).
W dniu 2 marca 2018 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio, w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, zgodnie ze sposobem określenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, z uwagi na przewozy realizowane na cele służbowe pracowników.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Gmina Miejska K. (dalej zwana również "Miasto", "Gmina" lub "Wnioskodawca") jest jednostką samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1454, dalej: "Ustawa o centralizacji"), od dnia 1 stycznia 2017 r. Gmina podjęła rozliczanie podatku VAT wraz ze wszystkimi jednostkami budżetowymi i zakładem budżetowym. Z dniem tym, zgodnie z art. 4 ustawy o centralizacji, Gmina wstąpiła we wszystkie, przewidziane w przepisach dotyczących podatku VAT, prawa i obowiązki swoich jednostek budżetowych i zakładu budżetowego.
Jedną z jednostek budżetowych Miasta jest Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. (dalej zwany: "ZIKiT."), którego podstawowym przedmiotem działalności jest organizowanie, nadzorowanie i prowadzenie – w zakresie nie powierzonym do realizacji innym miejskim jednostkom lub podmiotom – wszystkich spraw związanych z gospodarką komunalną oraz transportem w Mieście. W szczególności, do zadań ZIKiT. należy pełnienie funkcji zarządu dróg publicznych, zarządzanie działkami drogowymi położonymi na terenach stanowiących własność i pozostających we władaniu Miasta lub Skarbu Państwa, pełnienie funkcji zarządzającego ruchem na drogach, organizowanie i zarządzanie lokalnym transportem zbiorowym oraz transportem aglomeracyjnym, a także wypełnianie funkcji inwestorskich dla zadań inwestycyjnych realizowanych przez Gminę w zakresie działania ZIKiT.
W ramach wykonywania zadań w zakresie transportu zbiorowego, ZIKiT organizuje miejską komunikację zbiorową (tramwajową i autobusową). W związku z powyższym, do dnia podjęcia wspólnych rozliczeń z Miastem, ZIKiT. był zarejestrowany jako podatnik VAT, gdyż to ZIKiT jako jednostka budżetowa Gminy, uzyskiwał wpływy ze sprzedaży biletów komunikacji miejskiej. Po dniu centralizacji VAT, tj. od 1 stycznia 2017 r., zgodnie z art. 3 i art. 4 ustawy o centralizacji, podatnikiem z tytułu świadczenia usług transportu miejskiego jest Miasto.
Miasto dokonuje zakupów towarów i usług związanych z transportem publicznym. Część powyższych zakupów towarów i usług, Miasto jest w stanie bezpośrednio, wyłącznie i w całości przyporządkować do działalności związanej z transportem publicznym. Są to, przede wszystkim, wydatki na usługi przewozowe i wspomagające, wydatki bezpośrednio związane z infrastrukturą tramwajową, takie jak budowa torowisk, budowa tramwajowej infrastruktury teletechnicznej, budowa tuneli dedykowanych wyłącznie dla tramwajów, wydatki na budowę, modernizację i utrzymanie przystanków komunikacji miejskiej, które wykorzystywane są dla potrzeb transportu zbiorowego, itp. Wnioskodawca powziął wątpliwość co do wpływu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wydatków alokowanych wyłącznie i w całości do działalności w zakresie transportu publicznego, tj. czy podatek naliczony wynikający z tych wydatków podlega odliczeniu z wykorzystaniem tzw. "prewspółczynnika VAT".
Wnioskodawca udostępnia możliwość korzystania z przejazdów środkami transportu publicznego w celach służbowych pracownikom, dla realizacji powierzonych im zadań. W związku z centralizacją podatkową, udostępnienie możliwości korzystania z transportu publicznego pracownikom przestało mieć charakter wykonywania usług podlegających opodatkowaniu VAT. Od 1 stycznia 2017 r., przewozy te mają charakter czynności wewnętrznych i jako takie dokumentowane są jedynie notami księgowymi. Na podstawie not dokonywane są stosowne rozliczenia dla celów budżetowych pomiędzy jednostkami budżetowymi i zakładem budżetowym Miasta, mające na celu właściwą alokację kosztów i dochodów pomiędzy planami finansowymi poszczególnych jednostek i zakładu budżetowego.
Wnioskodawca wskazuje ponadto, że udostępnia przejazdy służbowe pracownikom wszystkich swoich jednostek budżetowych oraz zakładu budżetowego. Są to przede wszystkim jednostki oświatowe, oraz realizujące zadania Gminy w zakresie opieki społecznej. Jednostki te nie wykonują wyłącznie działalności gospodarczej, o której w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT (realizują również działalność inna niż gospodarcza).
Pracownicy wskazanych jednostek korzystają z przejazdów służbowych środkami transportu publicznego w celu wykonywania zadań wyłączenie związanych z działalnością statutową placówek. Przykładowo są to wymienione poniżej zadania służbowe:
-przejazd na konferencję i szkolenia, przejazdy w sprawach służbowych do organów administracji publicznej (przykładowo do urzędów, do Kuratorium Oświaty), dokonywanie zakupów służbowych,
-przejazdy podczas wycieczek szkolnych np.: do teatrów, muzeów itp, przejazdy dotyczące rekrutacji,
-przejazdy dotyczące bieżących zakupów dla placówek, przejazdy dotyczące nauczania indywidualnego uczniów, przejazdy wraz z wychowankami Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych do szkół, na zajęcia dodatkowe, do przychodni lekarskich i szpitali.
Wątpliwości Wnioskodawcy rodzi zatem, czy z uwagi na powyższą okoliczność, Wnioskodawca zobligowany jest do odliczania podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio, w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, zgodnie ze sposobem określenia proporcji, w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT?
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy Wnioskodawca zobligowany jest do odliczania podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio, w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, zgodnie ze sposobem określenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, z uwagi na przewozy realizowane na cele służbowe pracowników?
Zdaniem Wnioskodawcy, podatek naliczony wynikający z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio, w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, nie wymaga odliczenia zgodnie ze sposobem określenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, z uwagi na przewozy realizowane na cele służbowe pracowników, ponieważ podatek ten związany jest z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy.
Wnioskodawca powołał się na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w B., z 4 maja 2016 r., sygn. [...], w której potwierdzono, iż: "W przedstawionym stanie faktycznym zakład budżetowy MZK (t.j. zakład budżetowy wykonujący usługi transportu publicznego - wyjaśnienie Wnioskodawcy) nie będzie zobowiązany do stosowania prewspółczynnika w procesie ustalania podatku naliczonego VAT w związku z niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT czynnościami dokonywanymi na rzecz Gminy lub jej jednostek organizacyjnych. Cele te nie stanowią formy świadczenia usług na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika i z tych względów nie skutkują obowiązkiem stosowania sposobu ustalania proporcji -prewspółczynnika przez powołany zakład budżetowy."
Takie stanowisko zawarto także w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. [...] [...]
W ocenie Wnioskodawcy wydatki ponoszone są w całości i wyłącznie na poczet transportu zbiorowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy bowiem takich wydatków, które ponoszone są przez Wnioskodawcę celem świadczenia usług transportu zbiorowego niezależnie od tego, czy z usług tych korzystają także pracownicy dla celów służbowych.
Zakres, skala i rodzaj ponoszonych przez Wnioskodawcę wydatków na cele związane wyłącznie i w całości z działalnością w zakresie transportu publicznego pozostają, co do zasady, niezmienne, niezależnie od tego, czy z przewozów środkami transportu publicznego korzystają, czy też nie korzystają pracownicy. Przewozy bowiem realizowane są według rozkładu jazdy, niezależnie od tego kto (tj. pasażer o jakim statusie) korzysta z danego przewozu. Prawdopodobieństwo, że w danym kursie środka transportu nie będą uczestniczyć pasażerowie ponoszący odpłatność za przejazd, wydaje się być nikłe. Nawet gdyby jednak okoliczność taka wystąpiła, trudno byłoby wyłączyć związek takiego kursu z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy w zakresie transportu publicznego. Analogicznie, jak nieuprawnionym byłoby kwestionowanie związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, przewozów realizowanych w okolicznościach, w których akurat żaden pasażer nie korzysta z danego przejazdu (przejazd pustego taboru). W obydwu powyższych przypadkach Wnioskodawca ponosi przecież koszty na "pozostawanie w gotowości" do wykonywania odpłatnych usług transportu publicznego podlegających opodatkowaniu VAT.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, wydatki na poczet transportu publicznego będące przedmiotem niniejszego wniosku, w całości można przypisać do działalności gospodarczej podatnika w zakresie publicznego transportu zbiorowego, niezależnie od tego, czy Wnioskodawca umożliwi przejazdy dla celów służbowych pracownikom Wnioskodawcy, czy też nie.
Miasto nie może również pozwolić sobie na to, aby uniemożliwić pracownikom korzystania ze środków publicznego transportu zbiorowego w celach służbowych nie tylko z uwagi na kwestie związane z prawidłową gospodarką i zarządzaniem finansami Miasta, ale również, a może przede wszystkim, w związku z prowadzoną przez Miasto strategią promowania publicznego transportu zbiorowego w miejsce samochodowego transportu indywidualnego
Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zawartym w indywidualnej interpretacji z 19 kwietnia 2018 r. nr [...] stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się przede wszystkim na wykładnię art. 86 ust 2a ustawy VAT ,zgodnie z którym w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Zwrócono uwagę na fakt , że Wnioskodawca wykorzystuje środki transportu publicznego zarówno w celu świadczenia odpłatnych usług transportu miejskiego, jak i dla celów własnych (wewnętrznych). W niniejszej sprawie celem własnym jest przewóz pracowników jednostek organizacyjnych Miasta, który jest związany z realizacją powierzonych im zadań służbowych (tj. przejazdy na konferencje i szkolenia, przejazdy w sprawach służbowych do organów administracji publicznej - przykładowo do urzędów, do Kuratorium Oświaty, w celu dokonywania zakupów służbowych, przejazdy podczas wycieczek szkolnych, przejazdy dotyczące rekrutacji, przejazdy dotyczące nauczania indywidualnego uczniów, przejazdy wraz z wychowankami Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych do szkół, na zajęcia dodatkowe, do przychodni lekarskich i szpitali.)
Taki sposób wykorzystywania środków transportu publicznego oznacza, że są one wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej jak i do celów działalności publicznoprawnej. Wynika to z faktu, że środki transportu publicznego - przez wykorzystywanie ich na potrzeby własnych jednostek organizacyjnych - w sposób pośredni związany jest z działalnością realizowaną przez te jednostki.
Trzeba przy tym zauważyć, że o kwalifikacji nabywanych towarów i usług związanych z transportem zbiorowym (czy związane są z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, czy z inną niż działalność gospodarcza), nie przesądza wewnętrzny charakter rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą, a jego jednostkami. Kwalifikacja tych wydatków zależy bowiem od tego, jakiej działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę będą służyć te zakupy finalnie. W związku z powyższym należy postrzegać wyłącznie sposób wykorzystania nabywanych towarów i usług z czynnościami realizowanymi przez Gminę za pośrednictwem jej jednostek organizacyjnych. Tym samym udostępnianie możliwości korzystania z przejazdów środkami transportu publicznego w celach służbowych pracownikom jednostek organizacyjnych Wnioskodawcy służy niewątpliwie oprócz działalności gospodarczej również realizacji zadań własnych Gminy niepodlegających opodatkowaniu.
Z uwagi na treść przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że obowiązkiem Wnioskodawcy, w pierwszej kolejności, jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Zatem, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych przez Wnioskodawcę do świadczenia za pośrednictwem Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu określonych usług wykonywanych w ramach działalności gospodarczej, jak również poza działalnością gospodarczą (w przypadku kiedy Wnioskodawca nie ma możliwości przypisania tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej), będzie on zobowiązany do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
W konsekwencji, mając na uwadze opis sprawy, powołane przepisy prawa oraz dokonaną analizę stwierdzono, że Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie ze "sposobem określenia proporcji" wskazanym w art. 86 ust. 2a ustawy oraz rozporządzeniu w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Ponadto zaznaczono, że w sytuacji gdy przejazdy, które udostępnia Wnioskodawca pracownikom jednostek, które mogą wykonywać, obok realizacji zadań własnych, w ramach działalności gospodarczej, oprócz czynności opodatkowanych, także czynności zwolnione od podatku VAT, celem obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu zastosowanie znajdzie również proporcja, o której mowa w art. 90 ustawy. Zatem jeżeli Miasto – za pośrednictwem wskazanych we wniosku jednostek organizacyjnych – będzie wykonywało, obok czynności opodatkowanych i czynności poza działalnością gospodarczą również czynności zwolnione od podatku, obowiązane będzie do stosowania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 86 ust. 2a ustawy o VAT przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, poprzez uznanie, że Gmina zobligowana jest do odliczania podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio, w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, zgodnie ze sposobem określenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, z uwagi na przewozy realizowane na cele służbowe pracowników;
- art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez jego niezastosowanie i odmówienie Gminie prawa do odliczenia w całości podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych bezpośrednio w całości i wyłącznie z transportem zbiorowym, z uwagi na przewozy realizowane na cele służbowe pracowników.
W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji akcentując , że wydatki ponoszone przez Miasto i tak byłyby ponoszone niezależnie od tego , czy z usług tych korzystają także pracownicy dla celów służbowych .
Dlatego też , zdaniem Skarżącej, wydatki na poczet transportu publicznego będące przedmiotem skarżonej interpretacji, w całości można przypisać do działalności gospodarczej podatnika w zakresie publicznego transportu zbiorowego, niezależnie od tego, czy Miasto umożliwi przejazdy dla celów służbowych pracownikom Skarżącej, czy też nie.
Ponadto, Skarżący zwraca uwagę, że po centralizacji podatkowej, w wyniku której niemożliwe jest dokonywanie opodatkowanych VAT transakcji pomiędzy jednostkami budżetowymi, czy tez jednostkami budżetowymi i zakładem budżetowym Gminy, Skarżąca będąc organizatorem transportu publicznego w Mieście, nie byłby w stanie tak organizować swojej działalności, aby z jednej strony umożliwić korzystanie pracownikom z transportu publicznego dla celów służbowych, z drugiej zaś strony, aby korzystanie to skutkowało opodatkowaniem VAT. Miasto nie może również zezwolić sobie na to, aby uniemożliwić pracownikom korzystania ze środków publicznego transportu zbiorowego w celach służbowych, nie tylko z uwagi na kwestie związane z prawidłową gospodarką i zarządzaniem finansami Miasta, ale również, a może przede wszystkim, związku z prowadzoną przez Miasto strategią promowania publicznego transportu zbiorowego w miejsce samochodowego transportu indywidualnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014r. poz 1647), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Rozpoznając skargę , Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawową sporną kwestią w sprawie była konieczność stosowania przez Skarżącą prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a u.p.t.u. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Przepis ten ogranicza prawo do odliczenia podatku naliczonego jedynie w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza.
Zdaniem organu fakt, że Skarżąca świadczy transportem zbiorowym przewozy służbowe pracowników uniemożliwia jej pełne odliczenie podatku i powoduje konieczność zastosowania dyspozycji wyżej wskazanego art. 86 ust. 2a u.p.t.u.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela stanowiska organu.
Wskazać należy, że podobna kwestia prawa była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne w zakresie konieczności stosowania prewspółczynnika w przypadku poboru opłaty targowej na zlokalizowanych i urządzonych targowiskach gminnych (między innymi przytoczone we wniosku i skardze wyroki: z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 1783/14; z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 835/15; z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I FSK 696/14; z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2032/14; z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2051/14; z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1279/14; z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 1013/14, z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt I FSK 1736/14). Z powyższych wyroków wynika, że w przypadku, gdy przy okazji wykonywanej przez gminę działalności gospodarczej, pobiera ona należności o charakterze publicznoprawnym, nie jest zobowiązana do stosowania tzw. prewspółczynnika. Podobna sytuacja zachodziła w sprawach związanych koniecznością stosowania prewspółczynnika w przypadku pobierania opłat za korzystanie z przystanków. ( wyroki WSA w Krakowie z 27.03. 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 181/18. I WSA w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/RZ 744/17)
W powołanych sprawach Organy nie kwestionowały, że budowa, utrzymanie i modernizowane przystanków, jeżeli mają związek z transportem zbiorowym w gminie, związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Skarżącą. Samo pobieranie opłat od przewoźników następuje na podstawie art. 16 ust. 4 u.p.t.z. Opłaty te stanowią daninę publicznoprawną. Przystanki nie są natomiast budowane, utrzymywane i modernizowane celem uzyskiwania wpływów z opłat od przewoźników. Przewoźnicy mogą jedynie korzystać z tych przystanków, które zostały wybudowane w celu zapewnienia komunikacji miejskiej. Jednocześnie za korzystanie z tych przystanków ponoszą opłaty, które stanowią dochód właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Wybudowane przez Gminę przystanki są w całości wykorzystywane przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie służą one do poboru opłat od przewoźników za zatrzymywanie się na tych przystankach, lecz do wykonywania czynności związanych z transportem zbiorowym, czyli wykonywaniem czynności opodatkowanych. Pobór opłat nie następuje w związku ze świadczeniem usług przez Gminę, lecz w związku z korzystaniem przez przewoźników z przystanków. Obowiązek zapłaty opłaty przez przewoźników nie jest zależny od świadczenia wzajemnego Gminy. Nie buduje ona ani nie utrzymuje oraz nie modernizuje przystanków w celu umożliwienia przewoźnikom korzystania z nich i w konsekwencji pobierania opłaty. Czynności te wykonywane są w związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą w postaci zapewnienia transportu publicznego. Uiszczenie opłaty związane jest z należnością publicznoprawną. Przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do sytuacji, w której jeżeli od jakiegoś składnika przedsiębiorstwa gminy pobierana byłaby jakakolwiek należność publicznoprawna na rzecz gminy, składnik ten nie mógłby zostać zakwalifikowany, jako wyłącznie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przyjęcie takiego stanowiska jest jednak zasadne. Zwrócono na ten fakt uwagę we wskazanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzając, że przyjęcie argumentacji organu podatkowego doprowadziłoby do sytuacji, w której każda nieruchomość gminna oddana w najem, dzierżawę lub użytkowanie wieczyste wiązałaby się w części z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu z uwagi na obciążenie tego składnika majątku podatkiem od nieruchomości, również pobieranym przez gminy w ramach ich obowiązków jako organów władzy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie stanowisko z oczywistych przyczyn jest nie do zaakceptowania.
W ocenie Sądu problem prawny zaistniały w niniejszej sprawie jest analogiczny do tych przedstawionych powyżej pomimo pewnych różnić w zakresie stanów faktycznych i ww. zaprezentowane rozważania prawne mają zastosowanie w niniejszej sprawie .
W pełni bowiem należy podzielić stanowisko skarżącej , iż wydatki ponoszone przez ZIKIiT są w całości i wyłącznie ponoszone na poczet transportu zbiorowego celem świadczenia usług transportu zbiorowego niezależnie od tego, czy z usług tych korzystają także pracownicy dla celów służbowych. Powstała infrastruktura wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie służy ona do przewozów służbowych ( podobnie jak przystanki nie służą pobieraniu opłat za ich wykorzystywanie ) lecz do wykonywania czynności związanych z transportem zbiorowym, czyli wykonywaniem czynności opodatkowanych. Przewozy służbowe w stosunku do całości przewozów wykonywanie są marginalnie i w ramach działalności statutowej jednostek , która narzucona jest przez przepisy prawa w ramach funkcjonowania gminy i jej jednostek organizacyjnych . Działalność w zakresie transportu publicznego byłaby zatem prowadzona bez względu na to czy przejazdy służbowe byłyby świadczone czy też nie , a infrastruktura i koszty byłyby takie same bez względu na to czy omawiane tu dodatkowe i co do zasady incydentalne okoliczności miałyby miejsce. Podsumowując należy zatem stwierdzić , że gdy przy okazji wykonywanej przez gminę działalności gospodarczej, wykonywane są czynności o charakterze publicznoprawnym ( statutowe) z którymi nie związane są żadne nakłady , gmina nie jest zobowiązana do stosowania tzw. prewspółczynnika
Należy również podkreślić, że w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wyrażono ogólną zasadę, zgodnie z którą, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być wobec powyższego interpretowane w sposób wąski. W niniejszej sprawie wyjątek wskazany w art. 86 ust. 2a u.p.t.u. mógłby ewentualnie mieć miejsce jedynie w przypadku uznania, że Skarżąca budując i utrzymując infrastrukturę potrzebną do świadczenia usług transportu publicznego , wykonuje te działania w celu dokonywania również przewozów pracowników w celach służbowych . Tymczasem przewozy te są świadczone bez względu na to czy przejazdy służbowe byłyby świadczone czy też nie a same przejazdy służbowe wykonywane są w ramach działalności statutowej . W związku z powyższym stanowisko organu udzielające odpowiedzi na pytanie, jest nieprawidłowe. W konsekwencji uznać należy, że w opisanym stanie faktycznym Gmina zasadnie uznała, że nie będzie miała obowiązku stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a u.p.t.u.
W związku z powyższym zasadny okazał się sformułowany w skardze zarzut błędnej wykładni przepisów art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a u.p.t.u.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
Wskazania co do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do uwzględnienia uwag zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a. Na kwotę, ustaloną w oparciu o art. 205 § 2 P.p.s.a. złożyła się równowartość wpisu od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (240 zł) ustalone w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r., nr 31, poz. 153 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło