II OZ 433/22

Dnia 17 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 384/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 384/22, odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) skargę Gminy [...] na decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 marca 2022 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując, że została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Sąd pierwszej instancji ustalił, że zaskarżona decyzja z 21 marca 2022 r. została doręczona skarżącej w dniu 21 marca 2022 r. z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie zaskarżenia. Mimo tego skarga została zaadresowana i wysłana 20 kwietnia 2022 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, zaś organ nadzoru budowlanego przekazał ją 4 maja 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro skarga została przekazana przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku właściwemu organowi 4 maja 2022 r., a termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał skarżącej 20 kwietnia 2022 r., to skarga została wniesiona po terminie i podlega odrzuceniu. W zażaleniu na postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji błędne uznanie, "że w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji, dla zachowania terminu do wniesienia skargi decyduje data przekazania przez ten organ skargi pod adres właściwego organu podczas, gdy skutek taki nie został przewidziany w powyższych przepisach p.p.s.a.". Zdaniem skarżącej, "zachowanie terminu należy wiązać również z datą wniesienia do organu niewłaściwego, który zobowiązany jest do jej przekazania właściwemu organowi w związku z treścią art. 65 § 2 k.p.a. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym zgodnie z art. 53 § 4 p.p.s.a. termin z art. 53 § 1 p.p.s.a. uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do właściwego organu administracji. Z powyższego wynika, że zasadą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt. W związku z tym fakt złożenia skargi do niewłaściwego - w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. - organu, nawet w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżonego aktu, nie skutkuje wniesieniem skargi z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, organ ten powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi pod adres właściwego organu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 192; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 284 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12.02.2015 r., II GSK 99/15; z 11.06.2013 r., II GSK 937/13; z 21.12.2011 r., II FSK 2691/11; z 29.05.2008 r., I FSK 631/08, z 5.07.2022 r., III OZ 430/22; z 27.02.2009 r., I FSK 1597/08; z 12.01.2009 r., II OSK 1918/08; z 11.03.2009 r., I OSK 234/09; z 10.10.2007 r., II OSK 1433/07 oraz z 7.04.2022 r., I GZ 97/22). Potwierdzeniem zasadności takiej wykładni przepisów prawa jest art. 53 § 4 p.p.s.a., w którym przewidziano, że termin do wniesienia skargi uznaje się zachowany, jeżeli skarga zostanie wniesiona wprost do sądu administracyjnego. Znamienne jest, że ustawodawca nie przewidział skutku w postaci uznania terminu za zachowany, gdy skarga została wniesiona do innego organu administracji niż ten, którego działanie albo bezczynność zostały zaskarżone. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 21 marca 2022 r., a zatem skargę należało wnieść za pośrednictwem tego organu. Zaskarżona decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie jej zaskarżania została doręczona skarżącej w dniu 21 marca 2022 r., co nie jest w sprawie sporne. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 20 kwietnia 2022 r. Z punktu widzenia zachowania terminu do wniesienia skargi decyduje dzień jej nadania do organu właściwego, bez względu na to, czy czyni to sam skarżący, czy organ niewłaściwy. W rozpoznawanej sprawie organ, do którego nadesłana została skarga, czyli Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, przekazał przedmiotową skargę organowi właściwemu – Wojewodzie Pomorskiemu – w dniu 4 maja 2022 r., a zatem po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Przy czym w sprawie tej nie ma zastosowania, jak domaga się tego skarżąca, art. 65 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten stosuje się tylko w postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W takim stanie sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako wniesioną z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.