VII SA/Wa 229/23
WyrokWSA w Warszawie2023-06-05
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta była przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego, oddalający skargę na decyzję, oznacza, że sąd nie stwierdził wad uzasadniających uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. Związanie prawomocnym orzeczeniem sądowym, wynikające z art. 170 P.p.s.a., wyklucza ponowne badanie kwestii objętych tym orzeczeniem w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocne wyroki sądów administracyjnych (WSA w Gdańsku i NSA), które oddaliły skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. prawidłowość ustalenia jej statusu jako strony postępowania i adresata decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2022 r. znak DON.7200.120.2022.JZA w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "GINB", postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak DON.7200.120.2022.JZA, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 4 listopada 2022 r., znak DON.7200.120.2022.JZA, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "PWINB", z dnia 29 maja 2017 r., znak: WOP.7721.3.2017.EL, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., zw. dalej "PINB", z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], nakazującej J. M. rozbiórkę parterowego budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej i urządzenia budowlanego (zbiornik na ścieki sanitarne) położonych na działce nr [...], obręb [...], gmina K.
W uzasadnieniu GINB wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia była okoliczność weryfikacji decyzji PWINB z dnia 29 maja 2017 r. przez sądy administracyjne. Jak wynika bowiem z akt sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Gd 552/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. M. na decyzję PWINB, a Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt II OSK 1090/18) oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu I instancji. Z tych względów organ administracyjny nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem. Wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę zostaje bowiem wydany po stwierdzeniu, że nie ma wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny oddalając skargę bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od tych zarzutów poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury - do czego zobowiązuje art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zw. dalej "P.p.s.a.". Zatem, po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 K.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku prawem przewidzianym trybie. Organ przywołując treść art. 170 P.p.s.a. wskazał, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana. W dniu 7 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 6/09) podjął, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, winno zostać załatwione postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania tylko w sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ ustali - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W tym kontekście organ wskazał, że skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, które mogły znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej. Powtórzona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestia dotycząca podmiotu, na który nałożono obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, była przedmiotem analizy Sądu orzekającego w sprawie zgodności z prawem decyzji Pomorskiego WINB z dnia 29 maja 2017 r. NSA w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 27 lutego 2020 r" sygn. akt II OSK 1090/18, podał, że "uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku za bezsporny uznał fakt, iż wnosząca skargę kasacyjną w latach 2008 - 2009 wybudowała na działce nr [...], obręb [...], gmina K. budynek pełniący funkcję letniskową, trwale związany z gruntem, parterowy, z poddaszem użytkowym, z dachem wielospadowym, wraz z integralnie z nim związanym z urządzeniem - zbiornikiem na ścieki sanitarne".
Z tych względów, w ocenie GINB, bezzasadny jest zarzut, że "w toku postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie z całą pewnością nie była badana kwestia właściwości adresata decyzji. Jakiekolwiek zarzuty w tej mierze nie były stawiane. Z uzasadnień wyroków sądowych wydanych w niniejszej sprawie nie wynika by było inaczej". Zarzut ten oparty był na błędnym założeniu, że sąd administracyjny jest związany zarzutami i granicami skargi. W przypadku, gdy organ lub sąd administracyjny mają obowiązek zbadania pewnych okoliczności z urzędu (a taka sytuacja występuje przy ocenie wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji), dla uznania, że dana okoliczność jest objęta powagą rzeczy osądzonej nie ma znaczenia, czy strona powołała się na nią we wniosku lub skardze (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1484/15). W tym kontekście niemożliwe do zaakceptowania było twierdzenie skarżącej, że "Sądy administracyjne badały jedynie przedmiot sprawy, którym była zasadność wydania nakazu rozbiórki określonego obiektu budowlanego", skoro również kwestia adresata decyzji była przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Pomimo że, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Gd 552/17) nie przywołuje wprost art. 52 Prawa budowlanego, to jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, sąd wskazuje podmiot zobowiązany do dokonania czynności nakazanych decyzją o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego tj. inwestora (m.in. w zakresie nałożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu). Ponadto zarówno NSA jak i WSA w Gdańsku dysponował materiałem dowodowym sprawy, na podstawie którego dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, zarzut wskazujący, że "należy rozważyć czy w sprawie nie nastąpiła dodatkowa przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, tj. rażące naruszenie prawa procesowego polegające na naruszeniu art. 77 par 1 kpa poprzez zaniechania postępowania dowodowego celem ustalenia jaka osoba może posiadać przymiot strony w postępowaniu i do kogo decyzja rozbiórkowa w stanie faktycznym winna być skierowana" GINB uznał za bezzasadny. Tym samym wbrew zarzutom podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, związanie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego stanowi przeszkodę formalną i uzasadniał zastosowanie art. 61 a § 1 K.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie GINB wniosła J. M., stawiając zarzuty:
I.naruszenia przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na treść orzeczenia, tj.:
- art. 77 § 1 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art 107 § 3 K.p.a. przejawiające się w niewyjaśnieniu w sposób dokładny stanu faktycznego poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz niezałatwieniu skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej PWINB z dnia 29 maja 2017r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w szczególności mając na względzie słuszny interes strony, co w konsekwencji skutkowało również sporządzeniem uzasadnienia postanowienia w sposób niewłaściwy, naruszający wymagania wynikające z powołanego art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.;
- art. 8, art. 78 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. polegający na nieuwzględnieniu i nieustosunkowaniu się do materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą na potwierdzenie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a załączonego do wniosku, tj. oświadczenia właściciela Z. M., a także oświadczenia A. N. oraz pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2022 oraz nieprzeprowadzenia co do podnoszonych tam okoliczności stosownego postępowania wyjaśniającego;
- art. 158 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji winien być rozpoznany merytorycznie poprzez wydanie odpowiedniej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej;
- art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 1 K.p.a. polegające na błędnym zastosowaniu art. 61 a § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania, a to z uwagi na brak spełnienia w przedmiotowej sprawie wymienionych w nim przesłanek, w szczególności braku występowania uzasadnionych przyczyn powodujących odmowę wszczęcia postępowania;
- art. 157 § 2 K.p.a. poprzez oczywiście błędne zastosowanie, wbrew jednoznacznemu brzmieniu tego przepisu, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, co w następstwie skutkowało tym, iż organ w sposób niewłaściwy nie zastosował tego przepisu w sytuacji, gdy to właśnie on winien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie jako podstawa do wszczęcia, a następnie przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. przejawiające się brakiem jego zastosowania w sytuacji, gdy w ocenie skarżącej przepis ten winien stanowić podstawę wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. ।
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja o nakazie rozbiórki została wydana wobec jej osoby mimo, iż nie jest właścicielem gruntu, na którym obiekt objęty nakazem rozbiórki się znajduje. Nie była również inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego albowiem nie dokonywała nigdy jakichkolwiek czynności faktycznych ani prawnych związanych z postawieniem rzeczonego obiektu. Co więcej nie może być również uznana za zarządcę tego obiektu bowiem nigdy nie zajmowała się utrzymywaniem tego obiektu, jego remontami, nie posiadała jakiegokolwiek tytułu prawnego do korzystania z tego obiektu, nie opłacała podatku od nieruchomości. Jedyny jej związek z rzeczonym budynkiem polega na tym, że na zasadzie grzecznościowej wraz z rodziną korzystała z tego budynku w okresie lata od kilku dni do 2-3 tygodni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony w toku kontrolowanego postępowania przez orzekające w sprawie organy.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 K.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści przytoczonego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność skorzystania z tej instytucji procesowej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte żądaniem strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich dotyczy możliwości wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności (por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1366/09). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania oraz możliwości i kwestie przedmiotowe jego prowadzenia. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Jak prawidłowo ustalił GINB, decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana w toku postępowania administracyjnego, które z woli skarżącej było przedmiotem kontroli WSA w Gdańsku (sygn.. akt II SA/Wa 552/17) i NSA (sygn. akt II OSK 1090/18). Należy zatem podkreślić, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sądowa kontrola decyzji (postanowień) administracyjnych - z urzędu - obejmuje sprawdzenie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty wadą wskazaną w art. 156 K.p.a., stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. Rezultatem sądowej kontroli aktów administracji publicznej jest ocena prawna wyrażona w sentencji orzeczenia sądu administracyjnego, wyjaśniona w uzasadnieniu tego orzeczenia. Oddalenie skargi na decyzję administracyjną oznacza, że decyzja ta została poddana kontroli sądu, w wyniku której sąd stwierdził, że zaskarżony akt nie jest dotknięty żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Poddanie decyzji administracyjnej kontroli sądowoadministracyjnej, zakończonej prawomocnym wyrokiem, ma ponadto ten skutek, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. strony postępowania, sąd który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe są związane treścią tego orzeczenia. Zakres związania prawomocnym wyrokiem na podstawie art. 170 P.p.s.a. określa sentencja wyroku oraz ustalenia co do stanu faktycznego i prawnego sprawy zawarte w jego uzasadnieniu. Odmienna ocena znanych w dacie wyroku faktów i dowodów nie może więc prowadzić do wzruszenia w trybie nieważności decyzji poddanej wcześniej kontroli sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, stwierdził, że "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a." Innymi słowy, organ w ramach wstępnej kontroli wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powinien dokonać analizy porównawczej co do zakresu sprawy rozpoznanej prawomocnym wyrokiem oraz zakresu wniosku zawierającego żądanie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji (zob. wyrok NSA z 29 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 761/21). Wymaga również wyjaśnienia, że w aktualnym stanie prawnym, wniosek o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności takiej decyzji, która została pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, powinien zostać załatwiony przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. (wcześniej art. 157 § 3 K.p.a.). Stanowisko takie – wynikające m.in. wyroków NSA z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1772/17; z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 571/18; z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 899/16 – w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
W rozpoznawanej sprawie decyzja PWINB z 29 maja 2017 r. utrzymująca w mocy sporną decyzję PINB z 5 grudnia 2016 r., została poddana kontroli legalności dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt. II SA/Gd 552/17, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1090/18. Analiza zarzutów skarżącej, prowadzi do wniosku, że zarzuty podnoszone przez skarżącą w obu postępowaniach sprowadzają się do podważenia uznania ją za stronę postępowania i adresatkę nakazu rozbiórki, skoro to nie skarżąca była inwestorem budowy budynku rekreacyjnego. Sąd podkreśla, że ocena prawidłowości wyboru adresata nakazu zawartego w decyzji administracyjnej należy do podstawowych elementów podlegających weryfikacji w toku kontroli legalności decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że zagadnienie to było przedmiotem rozważań WSA w Warszawie, jak i NSA, które skutkowały oddaleniem skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą. Aktualnie, Sąd zatem podziela stanowisko organu w kwestii związania prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2020 r. sygn. akt. II OSK 1090/18. Należy raz jeszcze podkreślić, że wyrok oddalający skargę kasacyjną bez wątpienia analizował kontrolowane rozstrzygnięcie w zakresie pokrywającym się z późniejszym żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji. Prawomocny wyrok oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję WINB oznacza, że sąd analizując z urzędu wszystkie elementy zaskarżonej decyzji nie znalazł żadnej przesłanki do stwierdzenia jej nieważności – dotyczy to również decyzji PINB, która została utrzymana w mocy zaskarżoną wówczas decyzją WINB. Na obecnym etapie postępowania stanowisko skarżącej w przedmiocie istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji jest więc polemiką z treścią prawomocnego orzeczenia sądowego i próbą pośredniego wzruszenia tego orzeczenia poprzez zastosowanie wybranego przez skarżącą nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji. Próba wyłączenia w ten sposób skutków prawomocnych orzeczeń sądowych jest niedopuszczalna w świetle art. 170 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez GINB art. 8, art. 78 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. przez nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą na potwierdzenie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, tj. oświadczenia właściciela Z. M., oświadczenia A. N. oraz pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2022 oraz nieprzeprowadzenia co do podnoszonych tam okoliczności stosownego postępowania wyjaśniającego – wskazać należy, że w toku kontrolowanego postępowania organ nie prowadził ustaleń co do istoty sprawy i nawet nie mógł ich prowadzić, albowiem nie temu służy postępowanie nieważnościowe, w tym szczególnie na jego wstępnym etapie. Wszelkie okoliczności faktyczne czy też prawne, które zaistniały po wydaniu decyzji, pozostają bez wpływu prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bowiem nawet ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., ocenia się po wszczęciu postępowania nieważnościowego i według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Natomiast na tym etapie postępowania organ prawidłowo ustalił, że w sprawie wydano prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę kasacyjną, co stanowi przeszkodę wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. Sąd nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia lub stwierdzenie jego nieważności. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Sąd wyjaśnia również, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd może rozpoznać sprawę w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowane postanowienie mieściło się w tym zakresie.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło