II SA/Rz 1386/20

WyrokWSA w Rzeszowie2021-04-28

Skład orzekający: Ewa Partyka, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której teren znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, nawet jeśli nie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego, posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, nawet jeśli nie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego. Potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji jest wystarczającą przesłanką do uzyskania statusu strony. Wojewoda umarzając postępowanie odwoławcze z powodu braku interesu prawnego skarżącego naruszył przepisy prawa.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. zakwestionował decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Starosta wydał pozwolenie na budowę, uznając skarżącego za stronę postępowania. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że działki skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z nowymi przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz błędne ustalenie obszaru oddziaływania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kwoty 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. B. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. B. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Wojewody [....] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] października 2020 r. nr [...] o umorzeniu’ postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] października 2019 r. nr [...] znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją nr [....] z dnia [...] października 2019 r. znak: [....] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej w skrócie: "inwestor") obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółki A. nr [...] wraz z kablową linią zasilającą WZL na działce ew. nr [...] położonej w D. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółki A. nr [...] wraz z kablową linią zasilającą WZL na działce nr [...] położonej w D. W skład planowanej inwestycji wchodzą: stalowa wieża rurowa typu Monobot/M-36 o łącznej wysokości 37,30 m npt, fundamentowa płyta żelbetowa, 4 anteny sektorowe (2 szt. typu HW A264518R0 skierowane w azymucie 230° wysokość zawieszenia 35,20 m npt, 2 szt. typu HWA794516R0 skierowane' w azymucie 230°, wysokość zawieszenia 35,0 m npt), 1 antena radioliniowa 0 0,6 m, skierowana w azymucie 251°, wysokość zawieszenia 33,20 m npt), urządzenia sterujące u podnóża wieży, ogrodzenie, kablowa linia zasilająca WLZ. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r, poz. 1186 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.p.b ") ustalił krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zdaniem Starosty obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje działki nr [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] D. oraz działkę nr [...] obr. [...] D.. W pozostałej części uzasadnienia Starosta odniósł się do zgodności. planowanej inwestycji z obowiązującymi przepisami. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1, art: 34 ust. 4 i art. 36 u.p.b., art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art: 28 ust. 2 u.p.b., w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przymiot strony posiadają wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 u.p.b., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Wojewoda przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych podkreślił przy tym, że interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Wojewoda wskazał, że oddziaływanie stacji bazowej telefonii komórkowej polega na emisji promieniowania elektromagnetycznego. W dacie wydawania kwestionowanej decyzji przez Starostę, dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludzi, określony został w tabeli nr 2 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883) i wynosił on 0,1 W/m2. Wojewoda wskazał również, że w trakcie- prowadzonego postępowania odwoławczego, powyższe rozporządzenie zostało uchylone, zaś z dniem 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).' Na mocy tego rozporządzenia normy w zakresie dopuszczalnego pola elektromagnetycznego zostały podniesione i wynoszą do 10 W/m2. Wojewoda zwrócił również uwagę, że w dniu 19 lutego 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2020 r., poz. 258). Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na to, że przedłożona przez inwestora analiza rozkładu pól elektromagnetycznych wokół projektowanej stacji bazowej sporządzona została na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r., a także projekt budowlany uwzględniał ww. regulację, zobowiązał inwestora do przedłożenia analizy rozkładu pól elektromagnetycznych wokół projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, uwzględniającej aktualne brzmienie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) wraz z niezbędnymi poprawkami w projekcie budowlanym przedmiotowej inwestycji. Wojewoda stwierdził, że z uzupełnionej przez inwestora dokumentacji wynika, że obszar oddziaływania projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej obejmuje tylko działkę nr [...] w D., natomiast nie obejmuje działek nr [...],' [...], [...] stanowiących własność skarżącego. Jak wynika bowiem z "Analizy rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" dla przedstawionej konfiguracji projektowanych anten sektorowych (4 anteny sektorowe na azymucie 230° pracujące w pasmach 800/900/1800/2100) zasięg występowania obszarów pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości wynosi 10,70 m od projektowanej wieży. Natomiast z "Projektu zagospodarowania terenu" wynika, że odległość projektowanej na działce nr [...] stacji bazowej telefonii komórkowej od granicy działki nr [...] wynosi ok. 18 m. Ponadto Wojewoda stwierdził, że w projekcie budowlanym znajduje się opracowanie pn.: "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z Rozporządzeniem Rady. Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839.)" z którego wynika, że dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych (4 anteny sektorowe o mocach odpowiednio: 845 W, 1507 W, 3899 W oraz 4457 W, na azymucie 230° przy maksymalnym pochyleniu osi głównych wiązek anten 6°), w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anten nie występują miejsca dostępne dla ludności. Projektowane przedsięwzięcie nie osiąga więc progów wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r., a zatem uznać należy je za nieniosące ryzyka wystąpienia znaczącego oddziaływania na środowisko, tym. samym nie podlega ono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda uznał więc, że działki nr [...], [...] i [...] stanowiące własność skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej na działce nr [...] stacji bazowej telefonii komórkowej, tym samym skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Dlatego też postępowanie odwoławcze należało umorzyć. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie. art 107 § 3 k.p.a. poprzez niewypełnienie obowiązku sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie i uniemożliwienie pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym i brak realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich niezastosowanie, a w rezultacie brak dokonania niezbędnego określenia parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego. niezastosowanie, polegające na oparciu zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim niezbędne było ocenienie ewentualnego oddziaływania na środowisko wyłącznie na przepisach ww. rozporządzenia, które weszło w życie w dniu 26 września 2019 r" podczas gdy należało według ww. przepisu do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 -1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosować przepisy dotychczasowe, czego nie uczyniono. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia, czy planowane przedsięwzięcie nie stanowi urządzenia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W szczególności nie wynika z niego, czy ostatecznie wzięto pod uwagę promieniowanie izotropowe dla konkretnej anteny, czy dla całego natężenia pola elektromagnetycznego kształtowanego w otoczeniu anten. Skarżący zakwestionował również stwierdzenie- Wojewody, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż nie zalicza się ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący zwrócił uwagę, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i powinno być kontynuowane w myśl jego przepisów, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda nie odniósł się również do zmiany w toku postępowania brzmienia przepisu art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, odnośnie definicji miejsc dostępnych dla ludności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszów rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji- kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana nią decyzja narusza przepisy prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania skarżącego wniesionego od decyzji Starosty z dnia [...] października 2019 r. znak: [.....] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółki A. nr [....] wraz z kablową linią zasilającą WZL na działce ew. nr [...] położonej w D. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący w sprawie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego prowadzonego przez Starostę, był traktowany, jako strona w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.P.b., co potwierdza znajdująca się w aktach decyzja w/w Organu z dnia [...] października 2019 r. znak: [...]. Zatem zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Starosty, Skarżący skorzystał z przysługującego im prawa do wniesienia odwołania. Uwzględniając zmianę stanu prawnego, to jest: uchylenie rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów i zastąpienie go z dniem 1 stycznia 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku - i idącą za tą zmianą modyfikację dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludzi, który wzrósł z poziomu 0,1 W/m2 do poziomu 10 W/m2 Wojewoda uzupełnił postępowanie wyjaśniające, wzywając inwestora do wykazania zakresu oddziaływania pozanormatywnego pola elektromagnetycznego. W wyniku poczynionych ustaleń Wojewoda doszedł do przekonania, że pozanormatywne oddziaływanie pola w całości mieści się na działce, na której ma zostać zrealizowana inwestycja, to jest na działce nr [...] w [...], natomiast nie obejmuje działek nr [...], [...], [...] stanowiących własność skarżącego. W takim skonfigurowaniu Wojewoda przyjął, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia pozytywnej dla Inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Rozstrzygnięcie to umotywowano tym, że działki należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze, gdzie przekroczone są dopuszczalne poziomy oddziaływania pola elektromagnetycznego opracowane na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Obszar, gdzie przekroczone są dopuszczalne poziomy oddziaływania pola elektromagnetycznego mieści się na dzień orzekania przez Wojewodę jedynie na działce planowanego położenia stacji bazowej o nr. [...], dlatego poza inwestorem tylko właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca tej nieruchomości uznany może być za stronę postępowania odwoławczego. W świetle pierwotnej dokumentacji, sporządzonej na podstawie uchylonego rozporządzenia z 30 października 2003 r., na której oznaczono obszar pola elektromagnetycznego o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2, dla anten operatora na wysokości zawieszenia anten, planowana inwestycja poprzez emisję pola elektromagnetycznego będzie oddziaływać na działki skarżącego. Natomiast według sporządzonego przez Inwestora już po wszczęciu postępowania odwoławczego dokumentu o tytule "Analiza rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" dla przedstawionej konfiguracji projektowanych anten sektorowych (4 anteny sektorowe na azymucie 230° pracujące w pasmach 800/900/1800/2100)", rysunek nr V, przewidywane maksymalne obszary pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości, mieszczą się w całości na działce o nr [...] i nie wykraczają poza granice inwestowanej działki, jak miało to miejsce w pierwotnej analizie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest poczyniona przez Wojewodę ocena, że ustalona intensywność oddziaływania elektromagnetycznego stacji, daje podstawę do stwierdzenia, że w świetle przepisów wykonawczych w postaci rozporządzenia z 2019 r. oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 u.P b., skarżący nie jest legitymowany do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Starosty. Argumentacja Wojewody z uwagi na charakter planowanej inwestycji polegający na emisji pola elektromagnetycznego, nie została przez Sąd zaakceptowana. WSA stoi bowiem na stanowisku, iż zachowanie norm przewidzianych w przepisach technicznych dla stacji bazowych telefonii komórkowej, nie przesądza o braku położenia nieruchomości w obszarze oddziaływania takiej inwestycji, a tym samym o automatycznym wyeliminowaniu dysponentów prawnych działek z postępowania administracyjnego. Z uwagi na wyłożone motywy decyzji Wojewody, przypomnieć należy iż według art. 28 ust. 2 u.P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast obszar- oddziaływania obiektu to w świetle brzmienia art. 3 pkt 20 u.P.b. obowiązującego w czasie orzekania przez Wojewodę, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Do podanych w art. 3 pkt 20 u.P.b. przepisów odrębnych należą w szczególności przepisy wykonawczego do u.P.b. w tym dotyczące warunków technicznych, przepisy o ochronie środowiska, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy K.c. o ochronie prawa własności. Sąd na gruncie rozpoznawanej sprawy podziela i uznaje za własne stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 21 listopada 2019 r., o sygn. akt II OSK 158/18, LEX, iż już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania' inwestycji jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że przy realizacji konkretnej inwestycji w odniesieniu do danej nieruchomości konieczne jest sprawdzenie, czy zostały zachowane normy odległościowe, kwestia nasłonecznienia, czy wymagania przeciwpożarowe, bądź też - jak w mniejszej sprawie - nieruchomość znajduje się w zasięgu pola elektromagnetycznego emitowanego przez stację bazową telefonii komórkowej i konieczne jest sprawdzenie, czy na tym obszarze nie został przekroczony dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego, sprawia, że taka nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w stosunku do której okoliczności te podlegają sprawdzeniu. Zachowanie obowiązujących norm .promieniowania powoduje, że nie można mówić o negatywnym oddziaływaniu obiektu, ale nie powoduje to jeszcze zupełnego wyeliminowania szkodliwego oddziaływania, które będzie przekładać się na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki. Dlatego Sąd uznał, że nawet jeżeli dany obiekt spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinna odpowiadać dana inwestycja, w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej - w zakresie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, to z tego względu podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej w obszarze oddziaływania- obiektu nie traci przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeciwnie, konieczność zachowania tych norm i wymagań świadczy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na daną nieruchomość. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości związane z projektowaniem obiektu, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione (zob. także wyroki NSA z 24 stycznia 2019 r., II OSK 514/17; z 27 kwietnia 2018 r" II OSK 2751/17, WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r. o sygn. VII SA/Wa. 897/20, z dnia 12 sierpnia 2020 r. o sygn. VIII SA/Wa 145/20, opubl. w CBOSA). W innym wypadku - jak przyjął NSA w wyroku z 1 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 801/14 - istnienie interesu prawnego wymagałoby wykazania ponadnormatywnego oddziaływania, co świadczyłoby o konieczności wykazania takich wad, które w zasadzie wskazywałyby na nielegalność wydanego pozwolenia na budowę. Kto inny jak nie strona postępowania powinna móc takie wady wywodzić, aby chronić swój interes prawny. Trzeba mieć na względzie, że już u źródła postępowania o wydanie pozwolenia na budowę należy uwzględnić istnienie uzasadnionych interesów osób trzecich. Pominięcie tego aspektu postępowania w zasadzie wykluczałoby możliwość ochrony tego interesu przez osoby trzecie, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości, gdzie konkretna inwestycja powoduje oddziaływanie, choć niekoniecznie ponadnormatywne. Dlatego ustawa - Prawo budowlane nie utożsamia obszaru oddziaływania inwestycji z ponadnormatywnym oddziaływaniem inwestycji. Właściciel nieruchomości powinien mieć prawo do poddania kontroli legalności inwestycji, która oddziałuje na jego działkę, właśnie w zakresie ewentualnego ponadnormatywnego oddziaływania. Co do tego organ administracyjny powinien z kolei dokonać oceny, która związana jest już z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, tj. czy inwestycja jest zgodna z przepisami prawa. W innym wypadku mogłyby dojść do naruszenia innych podstawowych zasad postępowania m.in. praworządności i budowania zaufania obywateli do organów państwa, umożliwiając ochronę interesu prawnego osobom trzecim niejako post factum wydanej decyzji' o pozwoleniu na budowę. Dla przykładu, podstawowe kwestie związane z budową obiektów budowlanych, jakimi są zacienianie sąsiedniej nieruchomości i zachowanie odległości względem granicy sąsiedniej działki stanowią źródło interesu prawego właściciela sąsiedniej nieruchomości. Taki właściciel może bowiem tylko wtedy ocenić, czy planowana inwestycja nie naruszenia jego interesu prawnego. Stąd też w ugruntowanym orzecznictwie właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przyznawano interes prawny, ponieważ, obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa (por. wyroki NSA: z 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12; z 12 marca 2015 r" II OSK 2089/13; z 22 stycznia 2015 r" II OSK 1504/13). Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako wyjątek od ogólnej reguły wynikającej z art. 28 k.p.a., znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, przy badaniu legitymacji procesowej wnioskodawcy lub innych osób nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny danej osoby. Znaczenie ma jedynie to, czy interes taki jej przysługuje. Okoliczność ewentualnego naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę musi być zweryfikowana przy zapewnieniu każdej stronie udziału w postępowaniu. Nie jest zatem możliwe uznanie, że określona osoba nie jest stroną postępowania w sytuacji, gdy z uwagi na zarzuty przez nią podnoszone, wymaga wyjaśnienia i rozstrzygnięcia właśnie to, czy interes prawny tej osoby nie został naruszony w świetle przepisów prawa mających zastosowanie w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 7 listopada 2014 r" II OSK 978/13). Ocena w omawianym zakresie może być dokonana tylko w ramach merytorycznego rozstrzygania sprawy przez właściwe organy administracji (por. wyroki NSAiWSA: II OSK 1090/05, II OSK 1321/06, II OSK 644/10, II OSK 1764/10, II. SA/GI 983/09, II SA/GI 250/11). Warto też dodać, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, bądź stwarzają potencjalną możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu i wykorzystaniu działek sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem, to właściciele takich nieruchomości mają status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem (zob. wyroki NSA z-12 kwietnia 2011 r" sygn. II OSK 644/10, z 1 marca 2012 r" sygn. II OSK 282/12, z 17 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2508/11). Podsumowując, nie należy uzależniać przymiotu strony, wyłącznie od stwierdzenia negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, jak uczyniono to w zaskarżonej do WSA decyzji Wojewody, zwłaszcza w sytuacji gdy Inwestor przedłożył dokumenty z których wynika jednoznacznie, że nieruchomości stron skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania elektromagnetycznego stacji, co najmniej na poziomie niż 0,1 W/m2. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.P.b., nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Ustawowa definicja obszaru oddziaływania obiektu z art. 3 pkt 20 u.P.b., abstrahuje bowiem od kwestii przekroczenia norm w zakresie oddziaływania inwestycji (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 14 października 2020 r. o sygn. II OSK 1494/20, CBOSA).' Ponadto, wykładnia art. 28 ust. 2 u.P.b. i związana z nią definicja obszaru oddziaływania obiektu, musi być dokonywana przez pryzmat art. 2 Konstytucji RP i wyrażonej w niej zasady demokratycznego państwa prawnego, będącej jednocześnie źródłem zasady prawa do procesu. Zatem wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, i to w sytuacji gdy obszar oddziaływania tej stacji organ określa wyłącznie na podstawie danych przedłożonych przez inwestora, należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając drogę do obrony interesu prawnego w tym ze strony zagrożeń płynących z faktu wpływu promieniowania na środowisko, życie i zdrowie ludzkie (zob.m.in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. II OSK- 3964/19, dostępny w CBOSA). W tym kontekście wymaga dodatkowego zwrócenia uwagi, iż strony skarżące złożyły swe odwołania jeszcze w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2003 r. Jeżeli występuje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki, położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2020 r., o sygn. II OSK 3491/18, LEX). W ramach ustalania obszaru oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na nieruchomości sąsiednie, nie tyle chodzi o wykazanie negatywnego wpływu stacji na te nieruchomości, ale o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania tej inwestycji na otoczenie. W przypadku skarżącego ta realna możliwość niewątpliwie zachodzi, skoro przestrzeń jego nieruchomości znajduje się w granicach oddziaływania pola elektromagnetycznego. Zatem stanowisko Organu odwoławczego, że dopiero przekroczenie dopuszczalnego aktualnie poziomu pól elektromagnetycznych pozwala na uznanie za strony postępowania ich właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców, nie mogło zostać ocenione jako prawidłowe w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art 3 pkt 20- u.P.b., oraz przepisów rozporządzenia z 2019 r. i rozporządzenia z 2013 r" i z oczywistych względów miało istotny wpływ na określony w decyzji wynik sprawy. Sąd zaznacza, iż analogiczne stanowisko zostało już wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 24 lutego 2021 roku, sygn. II SA/Rz 1119/20. Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 u.P.b., art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Wojewoda ponownie rozpoznając odwołania stron zobowiązany będzie zastosować się do wyrażonej przez Sąd oceny prawnej przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego, co będzie polegać na merytorycznym rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego odwołania. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło