II SA/Sz 295/20

WyrokWSA w Szczecinie2021-03-25

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły, wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w przypadku "szczególnie uzasadnionym", może zostać uznane za legalne, jeśli dyrektor faktycznie nie pełnił już funkcji z powodu wcześniejszych działań organu prowadzącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły z funkcji, wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, zostało wydane z naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", a odwołanie nastąpiło w sytuacji, gdy dyrektor faktycznie już nie pełnił funkcji z powodu działań organu prowadzącego, co czyniło zastosowanie trybu natychmiastowego odwołania nieuzasadnionym. Ponadto, sąd uznał zarządzenie za akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., co oznacza, że skarga mogła być wniesiona w każdym czasie, a wniosek o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu był niezasadny.
Stan faktyczny
M. D. złożył skargę na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie odwołania go ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w Reptowie. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zarządzenia, podnosząc, że został odwołany bez wypowiedzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, jednak uzasadnienie aktu było nieprawdziwe i nie wynikało z niego, że wystąpiły znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku. Skarżący kwestionował, że nie pełnił funkcji dyrektora od [...] września 2019 r., wskazując na swoje działania po rozwiązaniu stosunku pracy. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu i braku charakteru aktu administracyjnego. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa i zasądził od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego M. D. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Szkoły Podstawowej w Reptowie I. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa, II. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego M. D. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. M. D. wniósł skargę na zarządzenie Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] października 2019 r. w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w R. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zarządzenia jako podjętego niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi M. D. podnosił, że został odwołany ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej bez wypowiedzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, jednakże z uzasadnienia tego aktu nie wynika, że wystąpiły znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku a nadto w istotnej części jest nieprawdziwe. Skarżący kwestionuje, że od [...] września 2019 r. nie pełnił funkcji dyrektora szkoły. Fakt nieprzebywania na jej terenie wynikał z działań organu prowadzącego, tj. niezgodnego z prawem rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy z dniem [...] sierpnia 2019 r. od którego złożył odwołanie do Sądu Pracy. Nie świadczy to jednak o nie pełnieniu przez skarżącego funkcji dyrektora szkoły. M. D. podał w skardze, że po [...] sierpnia 2019 r. kierował szkołą wspólnie z wicedyrektorem, szkoła rozpoczęła normalnie rok szkolny zgodnie z opracowanym przez nich planem lekcji. Jako dyrektor w dniu [...] września 2019 r. podpisywał przelewy wychodzące z konta szkoły dotyczące wypłaty wynagrodzeń dla nauczycieli za wrzesień 2019 r. Wicedyrektor konsultował z nim wszystkie sprawy organizacyjne, w tym wniosek SIO (System Informacji Oświatowej) w sprawie subwencji oświatowej na rok 2019/2020, który został złożony z jego osobistego konta jako dyrektora szkoły, do którego posiadał login i mógł nim zarządzać. Na okoliczność współkierowania szkołą po dniu [...] sierpnia 2019 r. dysponuje dokumentami, które w razie potrzeby może złożyć. M. D. podał również, że nie wiedział, iż może zaskarżyć zarządzenie do sądu administracyjnego. Dowiedział się o tym w toku postępowania przed Sądem Pracy. W ocenie skarżącego uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. Organ wniósł również o przeprowadzenie – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – dowodów z umowy o pracę skarżącego, wypowiedzenia skarżącemu warunków płacy z dnia [...] maja 2019 r., oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków z dnia [...] maja 2019 r., pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r., pisma wicedyrektora z dnia [...] września 2019 r. o przekazaniu danych do SIO, odpowiedzi organu na pismo wicedyrektora z dnia [...] września 2019 r., zarządzenia w sprawie powierzenia wicedyrektorowi pełnienia obowiązków dyrektora szkoły z dnia [...] września 2019 r. i [...] października 2019 r., wydruku karty wzorów podpisów w banku z dnia [...] sierpnia 2019 r., pełnomocnictwa udzielonego wicedyrektorowi do dokonywania wszelkich czynności związanych z kierowaniem szkołą z dnia [...] września 2019 r., zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora wraz z uzasadnieniem z dnia [...] października 2019 r., opinii Kuratorium Oświaty w S. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły. Dowody te mają zostać przeprowadzone na okoliczność rozwiązania umowy o pracę pomiędzy Szkołą Podstawową w R. a skarżącym, braku wykonywania przez skarżącego obowiązków dyrektora od dnia [...] września 2019 r. oraz podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wywiódł, że skarga M. D. powinna zostać odrzucona albowiem została wniesiona po upływie terminu wynikającego z przepisu art. 53 §1 p.p.s.a., zaś organ wydając zarządzenie nie był obowiązany do pouczania skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie organu, termin do wniesienia skargi upłynął [...] listopada 2019 r. Organ wskazał również, że nie została spełniona przesłanka z art.101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdyż zaskarżone zarządzenie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej bowiem jest ściśle związane ze stosunkiem pracy skarżącego na stanowisku dyrektora szkoły. Wójt Gminy uzasadniając swoje stanowisko powołał się na orzeczenie NSA z dnia 18 września 2014 r. II OSK 2469/14 dotyczące zarządzenia w sprawie ustalenia wynagrodzenia dla burmistrza. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg zdarzeń począwszy od wypowiedzenia zmieniającego M. D. warunki płacy do dnia wydania w dniu [...] października 2019 r. zarządzenia o odwołaniu skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły. Podkreślał, że od dnia [...] września 2019 r. skarżący nie wykonywał żadnych obowiązków wynikających ze stosunku pracy, a jeśli takowe wykonywał, to poza wiedzą organu prowadzącego. Od [...] sierpnia 2019 r. szkołą kierował wicedyrektor powołany do czasu powołania nowego dyrektora. Twierdzenia skarżącego, że od [...] września 2019 r. do [...] października 2019 r. wykonywał obowiązki dyrektora są nieprawdziwe. W ocenie organu, sytuacja, w której osoba powołana na stanowisko dyrektora szkoły nie pozostaje w stosunku pracy i nie wykonuje żadnych czynności związanych z zarządzaniem szkołą, a pozostaje przez okres ponad półtora miesiąca po rozwiązaniu umowy o pracę na stanowisku dyrektora szkoły, zdecydowanie powinna być traktowana jako szczególnie uzasadniony przypadek. Stanowisko to potwierdza pozytywna opinia [...] Kuratora Oświaty wydana na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe. Organ przyznał, że szkoła funkcjonowała prawidłowo, jednak w żaden sposób nie wynikało to z działań skarżącego. Zważywszy na przepis art. 62 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, który stanowi, że do obowiązków dyrektora należy kierowanie szkołą, organ uznał za niemożliwe pełnienie przez skarżącego tych obowiązków bowiem od września 2019 r. jest zatrudniony w [...] Kuratorium Oświaty w S. na stanowisku wizytatora. [...] marca 2021 r. M. D. przesłał do Sądu w formie elektronicznej pismo, w którym podjął polemikę z Wójtem Gminy co do nie pełnienia od [...] września 2019 r. funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej w R. przebywania na terenie szkoły i nie zarządzania placówką. Podkreślał, że wygaśnięcie stosunku pracy z dniem [...] sierpnia 2019 r. było zdarzeniem, które zainicjował organ albowiem wypowiedział skarżącemu warunki umowy o pracę. Zwrócił uwagę, że już [...] lipca 2019 r. Wójt wszczął procedurę wyłonienia kandydata na nowego dyrektora szkoły. Zarządzeniem nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ powierzył stanowisko dyrektora szkoły osobie wyłonionej w konkursie na 5-letnia kadencję od [...] września 2019 r. począwszy. Kandydat ten jednak się wycofał, zaś organ nadzoru – Wojewoda [...] stwierdził nieważność zarządzeń Wójta Gminy o powołaniu komisji konkursowej oraz zatwierdzenia wyników konkursu. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. zwrócił się do skarżącego o powołanie wicedyrektora szkoły, co umożliwiłoby normalne funkcjonowanie szkoły od [...] września 2019 r. Skarżący spełnił prośbę Wójta, który [...] września 2019 r. udzielił wicedyrektorowi pełnomocnictwa do reprezentowania szkoły, natomiast zarządzeniem z dnia [...] września 2019 r. powierzył mu obowiązki dyrektora Szkoły Podstawowej w R. ie. Wicedyrektor Szkoły Podstawowej w R. w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r., skierowanym do Kuratorium Oświaty w S., poinformował ten organ o nieprawdziwości zarzutów odnośnie nie pełnienia przez skarżącego funkcji dyrektora Szkoły w R. i nie zarządzania szkołą od [...] września 2019 r. Skarżący podał, że do czasu wydania skarżonego zarządzenia w dniu [...] października 2019 r. pozostawał w stałym codziennym, bezpośrednim kontakcie telefonicznym z wicedyrektorem szkoły, który konsultował z nim wszystkie bieżące sprawy. Pozostawał również w kontakcie z sekretariatem szkoły, dzięki czemu szkoła od [...] września 2019 r. do [...] października 2019 r. funkcjonowała prawidłowo. W tym okresie nie przebywał na terenie szkoły, gdyż łączył go stosunek pracy z innym pracodawcą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 poz. 1842 ze zm.), wobec uznania rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy i w związku z uznaniem, że istnieje duże zagrożenie dla życia i zdrowia stron związane z przeprowadzeniem rozprawy oraz wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przechodząc do rozpoznania skargi Sąd w pierwszej kolejności zbadał jej dopuszczalność wobec żądania organu o jej odrzucenie ze względu na to, że została wniesiona po terminie oraz, że nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Sąd tego wniosku nie uwzględnił albowiem zaskarżona uchwała jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, czyli określonym w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a nie innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie w tym zakresie zarysowała się w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżność, ale skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd i argumentację w nim zawartą wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 143/20, dostępny jak pozostałe przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W wyroku tym stwierdzono, że zarządzenie o odwołaniu z funkcji dyrektora przedszkola jest aktem prawnym określonym w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd powołał tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2005 r. ,sygn. akt I OSK 296/05, zgodnie z którą odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkołach jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze pracy, ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 805/10, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 674/14, w wyroku NSA z 14 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1584/14, w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 6 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 103/14, w wyroku WSA w Warszawie z 6 października 2017 r. sygn. II SA/Wa 47/17, w wyroku WSA w Bydgoszczy z 13 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 724/19 oraz w orzeczeniach tam powołanych. Skoro zatem zaskarżony akt ma charakter aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., to stosownie do art. 53 § 2a p.p.s.a. skarga może być wniesiona w każdym czasie. W związku z tym wniosek o odrzucenie skargi jest niezasadny. Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 910) organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przepis ten ma tożsame brzmienie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. poz. 594, ze zm.), uchylonym przez art. 15 pkt 54 ustawy z 14 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 1 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 60). W związku z tym, w ocenie Sądu, zachowuje swoją aktualność i może być w pełni stosowane także orzecznictwo wypracowane na tle poprzednio obowiązującej regulacji. Należy zatem podkreślić, że w świetle bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych przypadki szczególnie uzasadnione, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego należy rozumieć ściśle. Przepis ten winien być stosowany w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia (por. np. wyroki NSA z 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2987/14; z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15 oraz z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15). Są to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzące do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Związane jest to z objęciem nauczycieli szczególnymi regulacjami związanymi m.in. z gwarancjami dla stabilności zatrudnienia (por. wyrok NSA z 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1433/14 i orzeczenia tam powołane). Szczególny tryb obsadzania stanowisk dyrektorów szkół świadczy bowiem o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na stanowisku dyrektora szkoły, a wszelkie ingerencje w tego rodzaju stosunek muszą być traktowane jako odstępstwo od powyższej zasady i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, rutynowych, gdy dalsze pozostawienie wybranej w konkursie osoby na stanowisku dyrektora groziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków. W związku z tym przypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego (por. wyrok NSA z 7 maja 2015 r. sygn. I OSK 2987/14, wyrok NSA z 6 sierpnia 2015 r. sygn. I OSK 901/15 oraz wyrok NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. I OSK 1942/15 ). Chodzi zatem o takie sytuacje, które powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1979/12). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wydanie w dniu [...] października 2018 r. zarządzenia o odwołaniu skarżącego ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w R. poprzedziło doręczenie mu w dniu [...] maja 2019 r. wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę ( pismo z dnia [...] maja 2019 r.). Skarżący warunków tych nie przyjął, co zgodnie z wypowiedzeniem miało skutkować rozwiązaniem stosunku pracy z zachowaniem trzymiesięcznego wypowiedzenia ze skutkiem na dzień [...] sierpnia 2019 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący podważał wskazany w piśmie z [...] maja 2019 r. okres wypowiedzenia i okoliczność tę podnosił w odwołaniu do Sądu Pracy. Nie jest jednak rzeczą tego postępowania rozważanie kwestii legalności wypowiedzenia zmieniającego, albowiem Sąd ocenia wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego zarządzenia. Tym nie mniej skutki wypowiedzenia niewątpliwie faktycznie wiążą się z odwołaniem M. D. z funkcji dyrektora szkoły. W uzasadnieniu zarządzenia organ stwierdził, że od [...] września 2019 r. skarżący nie pełni funkcji dyrektora, nie przebywa na terenie szkoły i nie zarządza placówką a taka sytuacja wypełnia przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku odwołania ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Wójt Gminy stwierdził również, że dalsze trwanie tej sytuacji negatywnie wpływa na funkcjonowanie placówki i może grozić jej destabilizacją. Wskazał nadto, że dyrektor jednoznacznie odmówił wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z zarządzaniem szkołą z uwagi na wygaśnięcie stosunku pracy. Z treści art. 66 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, że akt odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce musi być należycie uzasadniony. Za poglądem, że w każdym przypadku zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 organ odwołujący ma obowiązek starannego uzasadnienia, przemawia także gwarancyjny charakter art. 66 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten określając przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (dyrektora, wicedyrektora lub innego stanowiska kierowniczego) w szkole lub placówce publicznej w sposób wyczerpujący, na którą to okoliczność Sąd już wyżej zwrócił uwagę, ma bowiem stwarzać gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli na takich stanowiskach. Wskazując na "szczególnie uzasadnione przypadki" z art. 66 ust. 1 pkt 2 należy mieć na względzie takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Wójt Gminy uzasadniając zastosowanie wobec skarżącego trybu odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego nie wykazał, że zastosowanie tego przepisu jest uzasadnione. Organ inicjując wobec skarżącego wypowiedzenie zmieniające warunki pracy (chociaż wątpliwe prawnie - uchwała Sądu Najwyższego z 21.12.1987 r., III PZP 47/87, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.08.2009 r. II PK 43/09), miał świadomość jego skutków, w tym rozwiązania stosunku pracy najpóźniej z dniem [...] sierpnia 2019 r. w razie nie przyjęcia propozycji dotyczących dodatku funkcyjnego. Po otrzymaniu oświadczenia skarżącego, że zaproponowanych warunków nie przyjmuje, podjął działania zmierzające do zorganizowania nowego konkursu na stanowisko dyrektora szkoły i konkurs ten został rozstrzygnięty. Nie było zatem żadnych przeszkód ani ze strony organu, ani też skarżącego, by odwołać dyrektora szkoły w zwykłym trybie, zbieżnym z datą rozwiązania stosunku pracy. Tymczasem organ z sobie tylko wiadomych powodów przedłużał wydanie aktu, który formalnie stanowi odwołanie skarżącego ze stanowiska wskazując jednocześnie, że zastosowanie trybu tzw. "szczególnie uzasadnionego przypadku" związane jest z nieobecnością dyrektora w szkole i nie zarządzaniem placówką. Argumenty przywołane w uzasadnieniu są dla Sądu całkowicie niezrozumiałe tym bardziej, że organ w odniesieniu do funkcjonowania i zarządzania szkołą wykonywał wszystkie czynności w taki sposób, jakby od [...] września 2019 r. stanowisko dyrektora pozostawało nieobsadzone (kandydat powołany w wyniku konkursu zrezygnował, zaś organ nadzoru unieważnił zarządzenia dotyczące postępowania konkursowego – rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. [...] i z [...] września 2019 r. [...]). W tym celu został zmieniony statut szkoły i ustanowione stanowisko wicedyrektora szkoły (pismo Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2019 r. [...]), udzielono pełnomocnictwa wicedyrektorowi ([...] września 2019 r.) i powierzono obowiązki dyrektora szkoły wicedyrektorowi ([...] września 2019 r.). Okoliczność, że skarżący jak twierdzi w piśmie z dnia [...] marca 2021 r.) doradzał nieformalnie wicedyrektorowi by zapewnić właściwe funkcjonowanie szkoły od [...] września 2019 r., należy potraktować wyłącznie jako przejaw jego dobrej woli i dbałości o placówkę, której był dyrektorem. W ocenie Sądu, nie można uznać za dopuszczalne odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska w trakcie roku szkolnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w sytuacji, gdy dyrektor funkcji tej już w istocie nie pełnił i to na skutek działań organu prowadzącego oraz podnoszenie zarzutów, które nie dość, że są na tyle lakoniczne i nie poparte żadnymi dowodami, iż nie uzasadniają zastosowania takiego trybu, to jeszcze mają usprawiedliwiać opieszałość, brak należytego rozeznania w sprawie i nieporadność organu. Całkowicie niezrozumiałe jest wydanie zarządzenia po upływie ponad półtora miesiąca od zaprzestania świadczenia pracy skarżącego na rzecz szkoły i to na podstawie przepisu, którego zastosowania organ nie jest w stanie obronić. W przedmiotowej sprawie uznać zatem należało, że nie wykazano takiego rodzaju uchybień w wykonywaniu zadań przez dyrektora szkoły, które wymagałyby natychmiastowego zaprzestania wykonywania powierzonej skarżącej funkcji, tym bardziej, że od [...] września 2019 r. skarżący już w Szkole Podstawowej w R. nie pracował. Podsumowując stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy zaskarżone zarządzenie zostało podjęte z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o samorządzie gminnym, zachodziła podstawa do stwierdzenia jego nieważności. Przepis art. 94 ust. 1 u.s.g. przewiduje jednak, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Z kolei z ust. 2 wynika, że jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Z uwagi na upływ rocznego terminu w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 u.s.g., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło